Tại khu Chuo, trong một căn nhà liền kề (ikkodate), Kishimoto Masayoshi một mình xách theo trái dưa lưới mua từ cửa hàng hoa quả cao cấp ở Roppongi, đứng ở hiên cửa ra vào để cởi giày.
Người mà hôm nay cậu cất công đến thăm không phải ai khác, chính là vị tổng hội trưởng đương nhiệm của ngành pachinko. Đối phương là một nhân vật lớn vô cùng lợi hại.
Từ khi ngồi lên chiếc ghế đó cho đến nay, mấy chục năm trời vẫn chưa từng dịch chuyển nửa bước. Dù rất giàu có, nhưng đối phương luôn duy trì lối sống không phô trương, ẩn mình, sinh hoạt hệt như một người bình thường.
Sau khi Kishimoto Masayoshi trao món quà trong tay cho người vợ già của tổng hội trưởng, cậu mới được chính bà dẫn lên lầu hai, bước vào căn phòng sách ở góc rẽ để diện kiến ông.
Ấn tượng đầu tiên của cậu về tổng hội trưởng pachinko là một lão già gầy gò, dung mạo không có gì đặc biệt, lưng lại hơi còng xuống.
Theo lễ nghĩa của vãn bối, Kishimoto Masayoshi dừng chân, cúi chào bốn mươi lăm độ hướng về phía lão tiền bối, chủ động giới thiệu bản thân: "Tổng hội trưởng, đã lâu không gặp."
"Qua đây ngồi đi." Tổng hội trưởng liếc nhìn cậu một chút rồi nói.
Kishimoto Masayoshi bước đến chiếc ghế bên cạnh ông rồi ngồi xuống. Chuyến viếng thăm lần này của cậu đã được hẹn trước với đối phương từ hồi lâu.
"Vẫn đang đọc sách sao?" Tổng hội trưởng thản nhiên hỏi.
"Vẫn đọc ạ. Cho dù mỗi ngày có bận rộn thế nào đi nữa, cháu vẫn sẽ nặn ra nửa tiếng để đọc sách." Kishimoto Masayoshi tuy mượn lại một câu nói nguyên gốc của Lý Gia Thành, nhưng bản thân cậu quả thực cũng làm như vậy.
Vừa bước vào phòng, cậu đã nhìn thấy khắp nơi toàn là sách, không khó để nhận ra đối phương là một người thích đọc sách. Dùng những chiêu thức nhỏ để lấy lòng đối phương, chẳng có gì là không thể.
Tuy nhiên, cách tốt nhất vẫn là đối đãi bằng sự chân thành là thượng sách. Một người từng trải qua vô số người, hiểu biết rộng rãi, từng trải qua bao con sóng lớn gió to như tổng hội trưởng pachinko, bề ngoài tuy điềm tĩnh không gợn sóng, trông có vẻ như không tranh với đời, thậm chí thoạt nhìn còn có chút rụt rè, nhưng thực ra lại cực kỳ lợi hại và đầy thủ đoạn.
Đại trí nhược ngu chính là để chỉ những người như vậy. Ngành pachinko vốn dĩ là một ngành nghề hình thành từ vùng xám của xã hội. Đối phương có thể ngồi lên vị trí cao nhất trong ngành này, không chỉ sở hữu tiềm lực tài chính hùng hậu, mà các mối quan hệ xã hội còn vô cùng rộng rãi.
Bất kể là hắc đạo, bạch đạo hay những con đường khác, các đại sảnh lớn ít nhiều gì cũng phải nể mặt ông vài phần. Đối phương còn có quyền thế hơn cả mama-san số một ở Ginza.
Ông đủ sức ảnh hưởng đến cuộc tổng tuyển cử của cả đất nước Nhật Bản này, dẫu sao thì giá trị do ngành công nghiệp pachinko tạo ra cũng chiếm tới 4% GDP của toàn Nhật Bản.
Hơn nữa, không ít khoản thuế của chính phủ còn phải nguồn từ đây. Trong xã hội không chỉ có chính trị gia, mà đủ mọi thành phần nhân vật đều muốn diện kiến ông.
"Dạo gần đây đang đọc sách gì thế?" Tổng hội trưởng dẫu biết rõ đối phương có sự chuẩn bị mà đến để bàn chuyện chính sự với mình, nhưng ông cũng không vội vàng gì. Trong mắt ông, cách tốt nhất để thấu hiểu một con người chính là quan sát từ những chi tiết nhỏ nhặt.
"Cháu vừa đọc xong cuốn 'Những đứa trẻ của chúng ta' (Our Kids) do Robert Putnam - nhà khoa học chính trị kiêm chủ tịch Hiệp hội Khoa học Chính trị Hoa Kỳ xuất sắc nhất thời đương đại - viết.
Nội dung cốt lõi mà toàn bộ cuốn sách bàn luận chính là trong một xã hội phân hóa giai cấp, vì sao những gia đình bần hàn lại càng khó sinh ra quý tử? Mặc dù ông ấy nói về nước Mỹ, nhưng đối với Nhật Bản cũng mang ý nghĩa tham khảo vô cùng lớn.
Trong nửa thế kỷ qua, khoảng cách giai cấp ngày càng nới rộng. Đó là khoảng cách toàn diện mà những đứa trẻ nghèo và con nhà giàu phải trải qua trong quá trình trưởng thành.
Cha mẹ thuộc tầng lớp trung lưu trở lên có nhiều thời gian hơn để đồng hành cùng con cái, đưa ra định hướng, cung cấp tài nguyên; còn con em nhà nghèo không chỉ nghèo về kinh tế, mà còn có khả năng cao sống trong những gia đình đổ vỡ không trọn vẹn, trong quá trình trưởng thành không thể nhận được sự yêu thương đủ đầy từ cả cha lẫn mẹ, hoặc lớn lên trong môi trường được nuôi dạy bởi thế hệ ông bà.
Một hình ảnh xuất hiện lặp đi lặp lại xuyên suốt cuốn sách, đó là khoảng cách ngày càng nới rộng giữa các giai cấp giàu nghèo. Nó phản ánh rất rõ nét trong cấu trúc gia đình, phương pháp giáo dục của cha mẹ, giáo dục học đường và cộng đồng khu xóm.
Trong thời đại mà ngay từ khi sinh ra đã không bình đẳng này, việc chỉ đơn thuần bàn về cơ hội bình đẳng là điều vô cùng bất công! Khi con em nhà nghèo nhận ra rằng dù bản thân có nỗ lực đến đâu cũng chỉ là công cốc, thì giấc mơ Mỹ đã tan vỡ." Kishimoto Masayoshi nghiêm túc nói.
"Sau khi đọc xong cuốn sách này, cậu có cao kiến gì giúp người nghèo thoát nghèo làm giàu không?" Tổng hội trưởng hờ hững hỏi.
"Về mặt lý thuyết thì có, nhưng trên thực tế thì hầu như không có. Nếu đã xuất thân từ gia đình nghèo khó, phương pháp kém tính khả thi nhất nhưng lại là phương pháp tốt nhất, chính là thiên phú trời ban.
Còn về những phương pháp có tính khả thi, không phải là không có, mà là họ không thể làm được ba điều sau đây. Thứ nhất, làm tốt các biện pháp tránh thai. Con cái nhà nghèo, đặc biệt là các bé gái, thường sẽ mang thai lần đầu ngay trong giai đoạn cấp hai hoặc cấp ba.
Mỹ là một quốc gia theo Thanh giáo, nhiều tiểu bang cấm phá thai. Thế là, rất nhiều cô gái đành sinh thẳng đứa trẻ ra.
Kể từ khoảnh khắc cô ấy đưa ra quyết định đó, cũng đồng nghĩa với việc tự tay chấm dứt tương lai phát triển của bản thân, dẫu sao thì cũng sẽ bị con cái và sự khốn đốn về kinh tế trói buộc chặt chẽ.
Thứ hai, tránh xa sự tự tê liệt và buông thả của ma tuý cùng rượu chè. Cuộc sống dẫu gian khổ, nhưng không thể lấy đó làm con đường để trốn tránh hiện thực.
Chỉ cần sa chân vào một lần, thì sau này chỉ có lún sâu hơn mà thôi. Không những không thể dứt ra được, mà cuối cùng còn đi đến diệt vong, kết thúc sinh mệnh từ sớm. Sống thọ bao nhiêu thì mới kiếm được nhiều bấy nhiêu.
Thứ ba, nỗ lực nắm vững một kỹ năng chuyên môn, phấn đấu tìm kiếm một công việc toàn thời gian. Yêu cuộc sống, yêu công việc, yêu gia đình.
Cho dù là vậy, phần lớn bọn họ vẫn không thể làm được. Điều này khiến cháu không khỏi nhớ đến thời thơ ấu của tổng hội trưởng và các bác, khi đó trẻ em nghèo và con nhà giàu vẫn có thể cùng ngồi trong một phòng học để đọc sách và học tập.
Còn hiện nay, hoàn toàn không còn sự tồn tại của khả năng này nữa. Ngay từ bậc mẫu giáo, người ta đã có chủ ý phân chia giai cấp rõ rệt.
Trẻ em xuất thân từ tầng lớp trung lưu trở lên theo học các trường tư thục, trong khi trẻ em tầng lớp trung hạ lưu chỉ có thể học trường công lập. Ở Nhật Bản, tiền đề để có được một công việc tốt với mức thu nhập cao, thường là phải có trong tay tấm bằng tốt nghiệp của một trường đại học danh tiếng.
Vấn đề lại nằm ở chỗ, điểm chuẩn xét tuyển của các trường đại học danh tiếng không chỉ cao mà học phí còn đắt đỏ. Trẻ em nhà nghèo trong điều kiện chất lượng giáo dục kém và môi trường tồi tệ, lại không thể vào các lớp luyện thi để học tập, việc muốn thi đậu vào một trường đại học danh tiếng hầu như là một nhiệm vụ bất khả thi.
Cho dù có thi đậu, các em cũng sẽ phải lo lắng về khoản học phí đắt đỏ. Dù có thể vay tiền đi học, nó cũng sẽ ảnh hưởng tiêu cực đến tương lai cá nhân trong một khoảng thời gian khá dài, dẫu sao thì mỗi tháng đều cần phải trả góp một khoản nhất định.
Hơn nữa, trường đại học danh tiếng cũng không có nghĩa là trăm phần trăm có thể thực hiện được bước nhảy vọt về giai cấp. Nếu đầu tư thất bại, việc bản thân sụp đổ hoàn toàn sẽ trở thành một khả năng rất lớn." Kishimoto Masayoshi dõng dạc luận bàn.
"Không tệ. Người ngoài nhìn vào chúng ta - những kẻ làm ngành pachinko này - hoặc là không có học thức, hoặc là kẻ chỉ biết vì lợi ích. Chỉ có người trong ngành chúng ta mới hiểu rằng, thực ra những con người trong giới vẫn luôn mang trong mình một trái tim hướng về xã hội.
Ngày nay, cậu dẫu không còn làm trong ngành này nữa, nhưng cậu từng là người trong giới của chúng ta, điều đó có nghĩa là cả đời này vẫn vậy. Đã là người trong giới, thì việc tương thân tương ái, giúp đỡ lẫn nhau là điều đương nhiên phải làm." Tổng hội trưởng gật đầu đồng tình.