Hỡi các đồng chí, tiếng chuông giao thừa há bận tâm
Năm mới đến hay đi điều đó nghĩa lý gì?
Tiếng chuông đổ vang chấm dứt thế kỷ
Đối với chúng ta nào có sá chi?
Xiêm y hội hè đối với ta là gì?
Gót chân vũ hội cuồng quay?
Tiếng reo hò rực rỡ giữa đám đông cười cợt,
Và âm vang náo nhiệt của phốầy?
Nào ta có hay anh em mình ngã gục
Trong đêm tối lạnh lùng giá băng?
Những khuôn mặt không nơi nương náu hướng về trời lạnh ngắt
Sẽ chẳng bao giờ thấy ánh sáng năm mới sang!
Những đứa trẻ lang thang, cô độc, lạc loài,
Trôi dạt trên biển người mênh mông,
Trong khi mạng sống chúng bị đem ra cá cược qua ly rượu đầy
Và cạn chén trong tiệc tùng say sưa!
Hỡi ôi, ta nào hay trong những sảnh đường yến tiệc
Nơi tiếng cười vang dội chẳng ngừng,
Rằng từng viên gạch, viên đá trên tường trát vữa
Chính là xương của những kẻ bị sát hại cùng đường?
Bị sát hại từ từ! Qua từng ngày, từng tháng,
Sức lực và vẻ đẹp bị tước đoạt dần,
Cho đến khi con người bị đục khoét cạn kiệt,
Và chỉ còn trơ lại một lớp Vỏ Người!
Một lớp Vỏ Người, với mái tóc thưa bạc phơ,
Và giọng cầu xin già nua, yếu ớt
Đòi chút bố thí giữa gió đông buốt giá,
Với mũi dao luôn kề cạnh trái tim.
Và những tâm hồn thanh bạch lại nhơ nhuốc thể xác
Chỉ vì giá trị của chút thức ăn ít ỏi:
Kìa, khi Kẻ Mót Lúa của Thời Gian tiến hành tuốt hạt,
Mong sao những kẻ ấy được tính là lành hiền.
Bởi họ là những người trong nỗi trách hờn cay đắng
Phải ăn tấm bánh mà vị mặn là tội lỗi;
Những lồng ngực bị thiêu đốt bởi nỗi nhục nhằn tột cùng,
Cho đến khi trái tim họ chai sạn tận đáy lòng.
Những lời trêu chọc hèn hạ của cả trăm năm
Sẽ ném vào nơi họ qua đi tối nay,
Quá tê dại để biết căm hờn, quá cạn khô để rơi nước mắt,
Họ là nốt tàn lụi thảm hại nhất của nhân gian.
Liệu chúng ta có quên họ, những con người khốn cùng ấy,
Mà lại thức canh trong đêm nay?
Không, chúng ta mỉm cười trước thềm năm mới đang tới
Bởi vì chúng ta chẳng hề quên.
Chúng ta không quên kẻ tha hương trên nẻo đường ray,
Bị xua đuổi vào chốn hoang vu lộng gió,
Với những lời nguyền rủa của loài người trên lưng,
Và lời nguyền rủa của Thượng đế hằn trên khuôn mặt.
Ánh mắt trợn trừng của người thợ bị vùi lấp
Úp mặt xuống mỏ sâu sập đổ;
Nỗi tuyệt vọng của đứa trẻ với đôi chân trần rảo bước
Để chà đạp nên ly rượu của kẻ giàu sang;
Ánh sáng trang nghiêm trong cái nhìn hấp hối
Của đứa trẻ bên bầu vú mẹ khô cạn,
Lời cáo buộc câm lặng, ánh nhìn đờ đẫn u sầu
Của cõi lòng băng giá đã lặng im;
Tất cả hiện hữu trong nụ cười ta hướng về phương đông
Để chào đón bình minh của Thế kỷ mới;
Tất cả ngự trị trong lời chào vị tư tế tối cao của Đêm tối,
Khi ta cất lời tiễn biệt Năm Cũ ra đi.
Hãy biến đi, hãy chấm dứt, hãy chìm xuống và chết đi
Đuối sâu trong biển nước mắt của chính ngươi!
Chúng ta mỉm cười khi ngươi ngã xuống, vì ta đang ngóng chờ ánh hồng
Rạng đông của một trăm năm sắp tới
Sẽ chứng kiến tận cùng của lầm than muôn thuở,—
Những kẻ gặt lúa mà chẳng hề gieo trồng,—
Những kẻ gặt mạng người bằng lưỡi liềm sắc bén
Thu gom về nhưng chẳng một hạt giống rơi.
Bởi trái đất này và hoa trái trên đó sẽ thuộc về hắn,
Ngô khoáng và rượu nồng sẽ thuộc về ai,
Kẻ cày xới những ngọn đồi với tình yêu bình đẳng
Và chẳng biết đến ranh giới “của anh hay của tôi”.
Và lụa là sẽ thuộc về đôi tay dệt vải,
Ngọc trai trao tay kẻ lặn lội đáy sâu,
Nhà cửa về tay người xây dựng; và mọi bông lúa của đời
Sẽ trao cho kẻ kiến tạo những sinh linh.
Và chẳng có ai phải mù lòa để kẻ khác được nhìn thấy,
Hay phải chết đi để người khác được sống còn;
Và chẳng ai chịu sự sỉ nhục từ lòng bố thí
Vốn không phải quyền hạn để họ ban ơn.
Bởi mỗi người sẽ sẻ chia tự do phần của cải dồi dào
Và đón nhận từ đôi tay của người khác:
Những con người bình đẳng cùng hít thở Chung một Bầu Trời
Và cùng chung sức cày xới Chung một Mảnh Đất.
Một giấc mơ? Một ảo ảnh? Phải, tùy ý anh nghĩ thế nào;
Cứ xem nó như những gì hiển hiện trước mắt:
Chúng ta đã quá ngột ngạt với Ác mộng Thực tại này rồi;
Đêm nay là dành cho những “giấc mơ êm đềm”.
Những giấc mơ sẽ đánh thức niềm hy vọng đang ngủ quên
Và gõ cửa từng Trái tim tê dại
Cho đến khi nó vang lên nhịp trống dồn, và dòng máu đang lê lết
Sẽ vùng dậy uy dũng như một loài mãnh sư!
Bởi chúng ta là ai mà phải chịu xiềng xích và dìm chết
Trong dòng sông máu người này?
Chúng ta là ai mà phải nằm bất động trong cơn mê sảng,
Nửa chìm đắm trong bùn lầy sông sâu?
Chẳng phải chúng ta là những kẻ đào bới, phá đá
Cùng búa đinh để xây dựng và thiêu đốt đó sao?
Không có chúng ta thì dẫu một chiếc đinh cũng chẳng được gắn chặt!
Chẳng một bánh xe nào trên thế giới này quay nổi!
Lẽ nào chúng ta, những Người Khổng Lồ, lại phải chờ đợi ân huệ
Được ban phát từ bàn tay nhỏ bé
Của kẻ đang ngồi nơi yến tiệc,
Trong khi chúng ta, Trò Cười Mù Lòa của hắn, đang đứng
Giữa những cây cột nhà? Không, tuyệt đối không như thế:
Ừ thì, nếu chuyện đó là sự thật,
Thà rằng Gaza lặp lại một lần nữa,
Để thấy cơn thịnh nộ của người khổng lồ có thể làm nên trò trống gì!
Nhưng không phải thế: sẽ khôn ngoan hơn biết mấy
Nếu bước thẳng vào sảnh đường yến tiệc
Và nói với những Bậc Chủ Nhân rằng: “Những thứ này
Không chỉ dành riêng cho các ngươi, mà cho tất cả mọi người.”
Và điều đó sẽ thành hiện thực trong Thế kỷ
Đang mở ra trước mắt chúng ta đêm nay;
Thế nên hãy nâng ly cho cuộc đấu tranh, nếu đó là điều tất yếu,
Và cho những ai kiên cường chiến đấu.
Và nâng ly cho tiếng gào thét hiên ngang, hân hoan
Cất cao khúc ca ngân nga với Đồng chí của mình,
Cho đến khi tiếng hiệu triệu vang rền khắp trái đất,
Và tín hiệu Tổng Đình Công ngân vang.
Philadelphia, Ngày 1 tháng 1 năm 1901.