Bang Tử Lão Thái

Bang Tử Lão Thái

Lượt đọc: 198 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Mở Đầu

❊ ❊ ❊

Bà lão Bang Tử ở thôn Bang Tử Tỉnh đã chết.

Ngày đầu viếng linh, ngày thứ hai nhập liệm đóng nắp quan tài, ngày thứ ba hạ thổ chôn cất, đó là quy trình tang ma thích hợp cho cả nhà giàu lẫn nhà nghèo ở chốn thôn quê hiện nay. Cứ theo lệ thường như thế, bà lão Bang Tử vừa tắt thở, người sống liền nhân lúc thi thể chưa lạnh, chân tay chưa cứng, khẩn trương rửa mặt, rửa tay, cạo trán, cắt móng tay cho người chết, mặc vào bộ đồ liệm đã sắm sửa sẵn sàng từ trước. Trong tiếng khóc bi thương đợt sau cao hơn đợt trước của con cái, linh đường được dựng lên. Bát "cơm ngã đầu" nấu bằng kê nửa sống nửa chín được dâng lên, ngụ ý người chết sau khi ăn no sẽ có sức đi trên con đường dài dằng dặc nơi âm thế; hình nhân đồng nam đồng nữ kết bằng giấy màu đã đứng hầu hai bên linh đường, chuẩn bị dẫn đường cho bà lão Bang Tử vừa bước chân vào cõi âm ty; thầy phong thủy âm dương vừa gọi là tới liền bấm xong giờ giấc, viết "vong kỳ" lên tấm thẻ giấy (tương đương với cáo phó), lại dán một câu đối bằng giấy trắng lên khung cổng ngõ... Trong ngoài sân nhà, khói hương nghi ngút, nến lập lòe sáng tối, tàn tro đen kịt của tiền giấy đốt cho người âm lả tả rơi trong sân, bao trùm một bầu không khí tang ma bi thương thê thảm.

Chồng của bà lão Bang Tử là Cảnh Vinh Lão Ngũ, kìm nén nỗi đau sinh ly tử biệt, giữ vững sự tỉnh táo của người chủ gia đình, cùng mấy người phụ nữ lớn tuổi trong họ hàng gần bận rộn sắp đặt tất cả những việc này. Hiện tại chưa phải lúc để ông gào khóc thảm thiết, điều mấu chốt của mấu chốt là phải thu xếp tang lễ cho ổn thỏa, không xảy ra chuyện ngoài ý muốn. May mà mọi việc đều diễn ra thuận lợi, không có sơ suất lớn nào.

Giờ Ngọ ngày thứ hai nhập liệm đậy nắp quan tài, đinh đóng chết ván gỗ, tình cốt nhục từ đây vĩnh viễn không còn gặp lại. Trong tiếng khóc gần như điên dại lẫn lộn của con cái, thân quyến nam nữ, Cảnh Vinh Lão Ngũ cố mở to đôi mắt già nua mờ đục nước mắt, nhìn lần cuối cùng khuôn mặt cứng đờ, vàng vọt xám xịt của bà lão Bang Tử đã cùng ông sống trọn một đời, rồi bị người ta kéo ra khỏi bên cạnh cỗ quan tài, theo sau đó là tiếng nắp quan đè xuống đánh "xoảng" một cái, và tiếng búa gõ đinh sắt chan chát... Đau buồn là lẽ thường tình của con người, còn với tư cách là một đám tang bắt buộc phải lo liệu, mọi sự đều tiến hành thuận lợi, không xảy ra sai sót gì, Cảnh Vinh Lão Ngũ cũng thấy yên lòng.

Vấn đề nảy sinh vào ngày thứ ba, lúc đưa ma chôn cất.

Bang Tử Tỉnh là một thôn trang nhỏ, từ trước đến nay mồ mả người chết đều chọn ở trên sườn dốc đồi phía sau làng. Dốc đứng đường hẹp, muốn khiêng một cỗ linh cữu lên dốc thì phải huy động toàn bộ đàn ông trai tráng trong thôn cùng ra tay, người kéo đằng trước kẻ đỡ đằng sau, hai bên phụ giúp, nửa đường phải đổi người đổi vai, mới có thể bảo đảm quan tài được đưa tới huyệt mộ dưới điều kiêng kỵ nghiêm ngặt là suốt dọc đường không được chạm đất. Điều kiện địa lý như thế đã ước định thành một tập tục của ngôi làng này: phàm hễ gặp chuyện tang ma, không cần mời gọi, tất cả đàn ông đều tự giác đến giúp, thà rằng thừa sức người rảnh rỗi chứ không để thiếu nhân lực mà phải đặt linh cữu dừng lại giữa đường, bởi chẳng nhà nào dám chắc không gặp chuyện tang tóc mà có lúc cần nhờ vả đến người khác. Lại còn một tầng ý nghĩa nữa, chính là bồi thêm một xẻng đất cho phần mộ của người đã cùng sống chung một con ngõ với mình suốt nửa đời, biểu thị chút niềm tiếc thương của người làm nông, một thứ tình làng nghĩa xóm mộc mạc cổ xưa biết bao!

Người thôn quê đến nay vẫn tuân theo tập tục mê tín là hạ táng vào giờ Ngọ. Trông thấy giờ Ngọ đã tới, Cảnh Vinh Lão Ngũ nhìn ra bãi đất trống ngoài cổng ngõ nhà mình, chỉ có ba năm đứa trẻ con chưa thành niên vác xẻng sắt lảng vảng quanh đó, ông bắt đầu không giữ nổi bình tĩnh, sốt ruột ra ra vào vào trong nhà ngoài sân, hoảng hốt bất an. Trương mắt đợi cho đến khi giờ Ngọ đã qua mà vẫn không thấy bóng người nào tới, linh cữu lạnh lẽo quạnh quẽ đặt giữa linh đường trong gian nhà chính, không thể chuyển bánh. Tiếng gào thét gọi người của Đội trưởng Long Sinh vang lên trong ngõ thôn càng khiến Cảnh Vinh Lão Ngũ thêm phần hổ thẹn và hoang mang. Cự táng — chuyện đáng sợ nhất rốt cuộc đã xảy ra! Trong lòng Cảnh Vinh Lão Ngũ không thể không chấp nhận sự thật đã thành ván đã đóng thuyền này.

Đây là nỗi sỉ nhục khó chấp nhận nhất đối với thân quyến người chết, chỉ có những kẻ lúc còn sống trên đời mang tội nghiệt tày đình, sau khi chết mới có khả năng chuốc lấy sự ghẻ lạnh đến mức này. Thôn Bang Tử Tỉnh bé nhỏ, người ta chỉ nhớ vào những năm cuối thời Thanh đầu thời Dân quốc từng xảy ra một vụ việc người chết không ai khiêng linh cữu, đó là một tên thổ phỉ ở thôn Bang Tử Tỉnh bị người làng khác đánh chết, dân làng cảm thấy xấu hổ khi phải bỏ công làm việc này cho kẻ ác đã làm bại hoại thuần phong mỹ tục của thôn, khiến thi thể tên thổ phỉ phơi ba ngày mà không thể "nhập thổ vi an". Ba người con trai của tên thổ phỉ đồng loạt quỳ rạp giữa ngã tư đường làng, thay mặt người cha thổ phỉ chuộc tội chuộc lỗi với bà con dân làng, mãi cho đến khi đứa con út chưa thành niên vì xấu hổ và lạnh cóng mà ngã lăn ra đất ngất đi, mới làm lay động mấy vị trưởng lão trong làng đứng ra hô hào gọi người gom tay, qua loa vùi thi thể chằng chịt vết thương của tên thổ phỉ vào trong nấm mồ...

Cảnh Vinh Lão Ngũ ngồi xổm trên bậc thềm dưới mái hiên, khuôn mặt nhăn nheo của ông lão gần bảy mươi tuổi càng nhăn nhúm lại, sắc mặt vàng như sáp, ánh mắt dại đi, chòm râu run rẩy, nỗi bi thương đã bị lãng quên, chuyển hóa thành một cảm xúc oán hận mãnh liệt đối với người đã khuất. Mụ nhắm mắt một cái, nằm thẳng đơ trong quan tài, đợi người sống chôn mụ xuống dưới đất, chẳng hề nghĩ ngợi gì đến việc để lại nỗi sỉ nhục khó lòng chịu nổi cho chồng và con cái mụ!

"Đừng sốt ruột, lão gia." Đội trưởng sản xuất Long Sinh từ ngoài cổng bước vào, dùng giọng điệu cố tỏ ra trấn tĩnh một cách lộ liễu để an ủi Cảnh Vinh Lão Ngũ: "Người ta đến ngay bây giờ đấy mà! Hầy! Giờ đang thực hiện khoán sản phẩm đến hộ, ai nấy đều ham việc đồng áng nhà mình..."

Cảnh Vinh Lão Ngũ không buồn tiếp lời, vẫn nhìn trừng trừng ra cánh cổng vắng vẻ cô quạnh. Lời an ủi của Long Sinh chẳng thể làm vơi bớt chút áp lực nào trong lòng ông, ngược lại ông còn nghĩ, nếu không phải vì vướng cái chức Đội trưởng này, sợ là chính mày, Long Sinh, cũng chẳng thèm đến đâu! Lão già trong lòng hiểu rõ đã xảy ra chuyện mất mặt dường nào, bây giờ có thế nào cũng không thể cứu vãn kịp nữa rồi.

Long Sinh nhìn sắc mặt đau đớn xen lẫn xấu hổ của Cảnh Vinh Lão Ngũ, trong lòng khó chịu vô cùng. Anh sốt ruột đứng ngồi không yên trong nhà, quay ngoắt người lại đi ra ngoài cổng, ngoái đầu lại, nghiến răng nghiến lợi nói: "Lão gia, tôi lại đi gọi người, phen này nhất quyết bắt bọn họ..."

"Đừng đi nữa!" Cảnh Vinh Lão Ngũ hét lớn một tiếng, đột ngột đứng phắt dậy khỏi bậc thềm, lao ra ngoài cổng chặn Long Sinh lại, rốt cuộc thốt ra: "Tôi ra... ngã tư đường làng..."

"Ái chà! Thế thì ra cái thể thống gì nữa!" Long Sinh hoảng hốt nói, nắm chặt lấy cánh tay Cảnh Vinh Lão Ngũ, "Vạn vạn lần không được đâu!"

Ánh nắng ấm áp của tháng Ba âm lịch lặng lẽ chiếu xuống những đống đất, đống phân và đống củi khô nơi ngõ xóm vắng lặng, người qua lại vội vã, ngõ thôn tĩnh mịch, toát lên một bầu không khí ngột ngạt khó xử. Đằng sau những cánh cổng lớn đóng chặt hoặc khép hờ kia, đàn ông và đàn bà đang chế giễu người chết trong cỗ linh cữu không thể ra khỏi cửa kia như thế nào đây?

Vào thời điểm thời đại đã bước sang những năm tám mươi của thế kỷ hai mươi, cớ sao những người làm nông ở thôn Bang Tử Tỉnh lại phải dùng cái biện pháp gần như trò ác ghẹo này để làm khó một người phụ nữ thôn quê vốn đã qua đời?

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ kanunu8.com
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 15 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.