Bang Tử Lão Thái

Lượt đọc: 207 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Những Năm Tháng Gian Khó

❊ ❊ ❊

Cuộc sống ngày càng khó khăn, khiến ánh mắt của Bảng Tử lão thái chuyển từ eo lưng của đàn bà trong thôn Bảng Tử Tỉnh sang những bát cơm trong tay người khác.

Chẳng rõ thói quen này hình thành từ thời nào, nông dân thôn Bảng Tử Tỉnh, quanh năm suốt tháng đều ăn cơm ngoài đường ngõ. Mùa đông thì tụm năm tụm ba ngồi dưới chân tường hướng dương; mùa hè thì ngồi dưới tán cây râm mát, vừa ăn vừa tán gẫu, khoan khoái nhàn nhã. Tập tục này, ngay cả trong những năm tháng gian khó phải dùng dưa rau thay lương thực chính, vẫn không hề thay đổi. Mỗi người một bát cháo ngô loãng, trộn thêm chút dưa muối làm từ lá củ cải, lá rau dền hoặc lá khoai lang, xì xụp húp một cách ngon lành, vừa ăn vừa cười đùa rôm rả.

"Ha! Mẹ kiếp! Cháo loãng càng húp bụng càng to..."

"Mày mà được ăn thịt mỡ liền một tháng, bảo đảm càng ăn càng tóp lại!"

"Thịt á? Ha ha... nghe nói đều bị tên Đậu Đen Đậu Nhỏ (Khrushchev) lừa đi hết rồi..."

"Ừm... chỗ bọn họ toàn sản xuất đậu thôi..."

Những người nông dân gánh chịu áp lực nặng nề từ những khó khăn của đất nước ấy, mặt mày xanh xao vàng vọt, có người vì thiếu dinh dưỡng mà bị phù thũng, vậy mà vẫn cười nói vui vẻ.

Bảng Tử lão thái bưng một bát cháo, đứng một bên, vừa uống vừa thưởng thức, dường như đang nghe mọi người tán gẫu, nhưng ánh mắt lanh lẹ đã quét một vòng khắp bát lớn bát nhỏ trong tay đàn ông, đàn bà ở đó, nhà ai nấu đặc hay loãng, nhìn cái là rõ ngay.

"Gần như nhau, loãng như nhau thôi." Bà thầm nghĩ. Có thể thấy cuộc sống nhà nào cũng khó khăn như nhau, dù sao thì cũng đều được phân phối khẩu phần ăn theo cùng một tiêu chuẩn từ một cái cân mà ra. Thỉnh thoảng phát hiện ai đó bưng bát mì sợi, bà không kìm nổi cảm giác ghen tị, cái lưỡi trong miệng lại va vào nhau kêu lạch cạch như tiếng mõ: "Chậc chậc chậc! Nhà các người vẫn còn bột mì để ăn cơ à? Nhà tôi ba tháng nay chưa được chạm vào chày giã bột rồi..."

Cuộc sống nhà Bảng Tử lão thái dường như còn khó khăn hơn, cả nhà bốn miệng ăn, ai cũng ăn khỏe, hai đứa nhỏ đang tuổi lớn nên cần ăn, lương thực càng khan hiếm, khẩu phần ăn của lũ trẻ dường như tăng càng nhanh. Bà tuy eo nhỏ nhưng ăn cũng chẳng ít. Một bữa cơm nấu chín, lúc nào cũng ưu tiên cho hai đứa nhỏ ăn no trước. Chỉ có Cảnh Vinh Lão Ngũ dường như là người biết co biết duỗi, thấy trong nồi còn nhiều thì múc thêm nửa bát; thấy trong nồi chẳng còn mấy, thì châm tẩu thuốc lên hút. Ông ta là người đầu tiên trong gia đình bốn người bị phù thũng. Bảng Tử lão thái nhìn gương mặt vàng bủng xanh xao của chồng, trong lòng khó chịu, nhưng lại chẳng lấy đâu ra đồ ăn để bồi bổ cho ông. Nghe nói bệnh phù thũng bình thường cũng không đến nỗi mất mạng, bà cũng yên tâm, vì ở thôn Bảng Tử Tỉnh, đến phân nửa số đàn ông đàn bà đều mắc phải căn bệnh kỳ lạ này, nhiều thì cũng chẳng còn là chuyện lạ nữa!

Trưa hôm đó, Bảng Tử lão thái xuất hiện đúng lúc tại "Hội Bát Cũ" phía ngoài cổng nhà mình. Hàng xóm láng giềng lớn bé đều tụ tập ở đây, tận dụng bóng râm của hàng cây ngô đồng cao lớn ngoài cửa để ăn cơm. Giữa trưa nắng chang chang, vẫn là món cháo ngô đơn điệu, chẳng thấy có món gì mới lạ. Bảng Tử lão thái vốn đang bình thản, nhưng trong lúc hữu ý hay vô ý, lại phát hiện trên bãi ăn thiếu mất thành viên nhà Hồ Tam Hằng. Người lớn không thấy, trẻ con cũng không, mà Tam Hằng và vợ ông ta là những hội viên đáng tin cậy nhất của Hội Bát Cũ dưới gốc ngô đồng, hầu như ngày nào bữa nào cũng có mặt, lại là những nhân vật được hoan nghênh vì hay nói hay cười. Chuyện gì vậy nhỉ? Nhà Tam Hằng đi đâu rồi? Bảng Tử lão thái nảy sinh tính tò mò, chắc là ăn món gì ngon, sợ người ta biết nên trốn trong nhà không dám ra ngoài chăng? Bà bưng bát cơm, bước mấy bước đã đi thẳng vào sân nhà Tam Hằng để thăm hỏi.

Trong sân lặng ngắt như tờ, Bảng Tử lão thái càng thấy bí ẩn, bà đi thẳng vào buồng trong, ló đầu vào căn bếp nhỏ bên cạnh, nồi lạnh bếp nguội, không thấy khói lửa. Bà lấy làm lạ, cho đến khi bước qua ngưỡng cửa buồng trong, mới thấy vợ Tam Hằng đang ôm đứa cháu nội, nước mắt rơi lã chã, lão Tam Hằng ngồi xổm trên chiếc ghế đẩu ở góc phòng hút điếu thuốc buồn bực. Đối diện là phòng của con dâu, thấp thoáng truyền ra tiếng nức nở kìm nén. Gia đình già trẻ này cãi nhau sao? Bảng Tử lão thái nghĩ, ở nông thôn, sau khi bố mẹ chồng và con dâu cãi nhau, thường là cục diện cơm nguội canh lạnh thế này.

"Sao thế?" Bảng Tử lão thái nghi hoặc hỏi.

"Hừ! Minh Oa đi mua lương thực từ hôm kia, đáng lẽ hôm qua phải về rồi." Vợ Tam Hằng kể lể, "Đến tận giờ vẫn chưa thấy về..."

Bảng Tử lão thái nghe xong liền hiểu ra, Minh Oa đi mua lương thực đến giờ vẫn chưa về, nhà Tam Hằng đợi gạo nấu cơm, giờ thì đứt bữa rồi.

"Thế sao được?" Bảng Tử lão thái không hài lòng nói, "Người lớn nhịn một bữa hai bữa cũng chẳng sao! Trẻ con không được đâu... Bà đáng lẽ phải mượn trước, ăn xong bữa này, ngày mai mua được lương thực rồi trả lại cũng được mà!"

"Thời buổi này ai cũng khó khăn cả!" Vợ Tam Hằng nói, "Khó mở lời với người ta..."

Lão Tam Hằng còn chưa hút xong điếu thuốc lào, Bảng Tử lão thái đã lạch bạch bước qua ngưỡng cửa buồng trong, tay bưng một bát cháo ngô đầy ắp. Gương mặt bà lộ ra vẻ nghĩa hiệp, rộng rãi nói: "Nấu ăn trước đi, cả nhà húp một bữa đã, Minh Oa về là dễ giải quyết ngay thôi. Con người mà không ăn cơm thì sao chịu nổi!"

"Ôi chao! Ngũ lão thái..." Vợ Tam Hằng đặt cháu xuống, vội vàng đón lấy cái bát sứ to đầy cháo ngô, xúc động nói, "Bà thật là người tốt..."

"Láng giềng thân thích cả, ai mà chẳng có lúc cần đến nhau..."

"Minh Oa mua ngô về, sẽ trả lại ngay..."

"Nói lời khách sáo làm gì?"

Chưa đầy nửa tháng sau, lại đến giờ ăn trưa, nam nữ lại tụ tập dưới gốc ngô đồng ăn cơm. Bảng Tử lão thái bất ngờ phát hiện, nhà thợ mộc Vương Sư không có thành viên nào tham dự Hội Bát Cũ. Cũng đứt bữa rồi sao? Vì điện đã truyền đến tiểu hà xuyên đạo, máy bật bông thay cho cung bật bông thủ công, chiếc cung gỗ táo gia truyền mà ông và bố của Cảnh Vinh Lão Ngũ đã mài đến đỏ tím bóng loáng kia, vĩnh viễn treo trên bức tường phía nam của lầu gỗ, không còn đất dụng võ nữa. Thế nhưng, thợ mộc Vương Sư lại khá khấm khá. Chính phủ ban hành "Sáu mươi điều", thợ mộc Vương có thể vác bào vác cưa đi khắp nơi, kiếm được thu nhập gấp mười lần giá trị công lao động ở thôn Bảng Tử Tỉnh, cuộc sống tốt hơn hẳn những kẻ ngốc nghếch chỉ biết chết dí ở hợp tác xã nông nghiệp. Nhà họ chẳng có ai phù thũng, mặt mũi hồng hào, sao lại đứt bữa được?

Bà vốn quen đi nhẹ bước nhanh, một bước đặt chân vào sân nhà thợ mộc Vương sạch sẽ, một làn hương kỳ lạ lan tỏa trong không khí, chui vào lỗ mũi. Làn hương này, đối với cái dạ dày quanh năm suốt tháng chỉ chứa dưa với rau, có sức quyến rũ không thể cưỡng lại. Bảng Tử lão thái nhớ đến cái hương vị không gì sánh bằng của thịt lợn, chắc cũng phải tròn hai năm rồi chưa được chạm vào.

Bảng Tử lão thái bước vào buồng trong, chính bà cũng đứng sững người. Cả nhà thợ mộc Vương quây quần quanh chiếc bàn gỗ vuông, đầu đũa gắp những chiếc sủi cảo bột mì trắng muốt. Trời đất ơi! Người ta đến cháo loãng còn chẳng được ăn no, thợ mộc Vương Sư lại dám ăn sủi cảo thịt lớn...

Gia đình thợ mộc cũng hơi kinh ngạc, cùng quay đầu lại. Vợ thợ mộc trong mắt thoáng qua nụ cười gượng gạo, mời mọc: "Ngũ lão thái, ăn bát cơm đi —"

"Không cần! Tôi đến mượn..." Bảng Tử lão thái sớm cảm nhận được ánh mắt ghét bỏ của cả nhà, tiện miệng bịa ra chuyện cần mượn đồ đạc gì đó, giả vờ như vô tình làm phiền bữa ăn ngon của họ, vừa nói vừa lùi lại, "Thôi bỏ đi! Không mượn nữa..."

"Ôi chao! Mẹ Cẩu Oa ơi, nhà thợ mộc Vương trưa nay ăn sủi cảo thịt lớn..." Bảng Tử lão thái nửa kinh ngạc, nửa ghen tị, gặp ai cũng kể về phát hiện của mình. Trong năm mất mùa đói kém nghiêm trọng, một bữa sủi cảo thịt lớn, không chỉ khiến Bảng Tử lão thái kinh ngạc, mà thực sự khiến tất cả những người nông dân đang trong tình trạng đói khổ phải sửng sốt. Nhưng trời tối, thôn Bảng Tử Tỉnh nhỏ bé, ai cũng biết nhà thợ mộc Vương Sư đã ăn một bữa sủi cảo khiến người ta thèm nhỏ dãi.

Chưa đầy một tháng sau, đúng dịp trước vụ thu hoạch mùa hè, thời điểm khó khăn nhất của người nông dân, Chính phủ Nhân dân đã cấp phát cho thôn Bảng Tử Tỉnh một ít lương thực cứu trợ, các xã viên đã ngóng chờ từ lâu.

Bí thư Hồ Trường Hải và Đại đội trưởng Hồ Chấn Vũ đi họp xã về, triệu tập hội nghị xã viên, giải thích phương án phân phối lương thực của cấp trên, là ưu tiên giải quyết các hộ khó khăn, không thể cào bằng, vì số lượng thực sự quá ít. Trong thời kỳ kinh tế đất nước gặp khó khăn nghiêm trọng, các cán bộ thể hiện phong thái cao đẹp, tuân thủ kỷ luật Đảng và pháp luật, vì đất nước chống chọi với tình thế khó khăn, họ rất dân chủ khi giao số lượng lương thực này cho xã viên, để mọi người dân chủ bình nghị, nhằm phân phối lương thực cho những hộ gia đình cần cứu trợ gấp. Hồ Trường Hải và Hồ Chấn Vũ thì tuyên bố, hai người họ một cân cũng không nhận, rất nhiều người đã cảm động.

Mặc dù vậy, kết quả bình nghị vẫn không tránh khỏi khuynh hướng "rắc hạt tiêu", không còn cách nào khác, số hộ cần cứu trợ thực sự quá nhiều. Nhiều người khi kể khổ, nước mắt nước mũi chảy ròng ròng trước mặt mọi người, Bảng Tử lão thái cũng được bình xét là hộ cứu trợ. Bà khóc cũng rất thảm thiết, nước mắt nước mũi giàn giụa, hơn nữa còn bắt mọi người nhìn gương mặt phù thũng của Cảnh Vinh Lão Ngũ để chứng minh bà không phải là kẻ có tóc mà giả trọc.

Vì các cán bộ và đảng viên thể hiện thái độ cao thượng, công tác phân phối lương thực vốn dễ xảy ra tranh chấp đã diễn ra rất suôn sẻ, chỉ một cuộc họp là chốt xong. Những người có ý kiến chút ít, vì e ngại hành động vô tư của các cán bộ, cũng chẳng nói ra được, đành thuận theo số đông.

Vợ thợ mộc Vương Sư cũng nộp đơn xin, nhưng không nhận được sự đồng tình của mọi người, không có tên trong danh sách hộ cứu trợ. Một nguyên nhân rất quan trọng là trong năm đói kém nghiêm trọng như thế này, mà lại dám ăn sủi cảo, thật là quá lãng phí! Vợ thợ mộc ra sức giải thích, nói là anh trai từ Cam Túc đến, ít nhất mười năm không gặp, nên mới chịu tốn kém đãi người thân quan trọng một lần, hơn nữa còn giải thích sủi cảo chỉ toàn bọc lá củ cải... Vô ích thôi, dù sao thì đó cũng là sủi cảo mà!

Suốt đêm mở kho phát lương. Bảng Tử lão thái vác nửa túi bột mì nhỏ, từ trong kho bước ra, trong lòng yên tâm hẳn. Có nửa túi này, có thể xoay xở đến khi lúa mì mới lên sàn, nên bồi bổ cho Cảnh Vinh Lão Ngũ cải thiện bữa ăn, ông mới có thể hồi phục thể lực, việc thu hoạch mùa hè rất nặng nhọc!

Đi qua ngã tư đường, rồi đi đến trước cửa nhà thợ mộc Vương Sư, dưới ánh trăng sáng, vợ thợ mộc từ trong nhà vệ sinh bên ngoài đứng dậy, hai tay thắt dây quần, nhảy ra khỏi nhà vệ sinh, quay mặt lại liền mở miệng chửi, như thể đã chờ sẵn bà: "Đồ chó đẻ, giờ mày mới đi phân lương à! Mày hại cả nhà tao..."

Bảng Tử lão thái vừa nghe, biết rõ là chửi mình, trong lòng lại hoảng sợ, vợ thợ mộc không nhận được lương cứu trợ, hận bà cũng không phải không có lý do... Bà cúi đầu, rảo bước đi nhanh, né tránh một chút là qua thôi.

"Đồ chó đẻ là đặc vụ! Mày giám sát hàng xóm đông tây..." Vợ thợ mộc đã thắt xong dây quần, chửi vào lưng Bảng Tử lão thái, "Đồ chó đẻ, mày mong người ta nghèo, mong người ta chết..."

Bảng Tử lão thái không tránh được nữa, đặt túi bột mì xuống, xoay người đứng lại, chửi đáp: "Mày mới là đồ chó đẻ! Mày không nhận được lương cứu trợ nên sốt sắng quá hả?"

"Cho tao tao cũng không cần!" Vợ thợ mộc hùng hồn nói, "Nhà tao ngày nào chẳng ăn thịt, đồ đặc vụ mày đến dò xét..."

"Mày không nhận được lương cứu trợ là do hội nghị xã viên quyết định." Bảng Tử lão thái cũng không chịu thua, bước tới hai bước, "Đồ chó đẻ chửi tao, mù mắt rồi à..."

Hồ Trường Hải nghe tiếng cãi vã, vội chạy đến, hỏi rõ đầu đuôi, phê bình vợ thợ mộc vài câu, rồi đẩy Bảng Tử lão thái đi.

Bảng Tử lão thái tuy về lý không thua, nhưng không vì thế mà nâng cao uy tín của mình. Việc nhà thợ mộc Vương Sư vì ăn một bữa sủi cảo mà mất đi cơ hội nhận lương cứu trợ, khiến toàn bộ các bà nội trợ trong thôn Bảng Tử Tỉnh đều nâng cao cảnh giác: Đề phòng Bảng Tử lão thái đến thăm hỏi! Những người chủ gia đình nghiêm túc bắt đầu hạn chế đàn ông và trẻ em ra ngoài đường ngõ ăn cơm, mãi mãi dùng bữa trong nhà mình, Bảng Tử lão thái chắc không đến nỗi ngày ba bữa đến kiểm tra chứ? Thế là, phong tục của thôn Bảng Tử Tỉnh bắt đầu thay đổi, "Hội Bát Cũ" náo nhiệt dưới gốc ngô đồng dần trở nên lạnh lẽo và vắng vẻ.

"Ngũ lão thái, bà nhìn xem, bát cháo ngô tôi uống, loãng thế này này!" Lão Hồ Nhị đưa bát đến trước mặt bà, cười mỉa mai, "Chúng tôi không sợ ai nhìn xem trong bát chúng tôi đựng món gì!"

"Báo cáo Ngũ lão thái —" Cẩu Oa cũng đưa bát tới, "Tôi cũng uống cháo, nguyên liệu là ngô, xin kiểm tra —"

Bảng Tử lão thái đỏ bừng mặt, không nói được câu nào, bà đã trở thành hạng người gì thế này, việc không chia lương cứu trợ cho thợ mộc Vương Sư là do bình nghị dân chủ tại hội nghị xã viên, do cán bộ quyết định, tại sao mọi người lại đối xử với bà như vậy chứ? Bảng Tử lão thái đầy bụng oan ức.

Cảnh Vinh Lão Ngũ nhìn vợ mình bị người ta không tôn trọng như vậy, mặt mũi như bị tát vào, tức giận bưng bát về nhà, không bao giờ đến dưới gốc ngô đồng hóng mát ăn cơm nữa, cũng nghiêm khắc cấm đoán Bảng Tử lão thái, không được đến "Hội Bát Cũ" nữa, càng không được đi thăm hỏi nhà người ta khi họ đang ăn cơm.

Bảng Tử lão thái cô đơn ăn cơm trong nhà, ba năm ngày sau cũng quen. Nghe thấy tiếng chuông, bà vác cuốc hoặc xẻng đi làm, công điểm là không thể không kiếm. Đi đến đầu thôn, gặp Liên Hoa, bà theo lễ nghĩa của người nông thôn khi gặp mặt, hỏi xã giao: "Ăn cơm chưa?"

"Ăn rồi. Ăn cơm gạo trắng thịt lớn." Liên Hoa giọng cao âm vang, thao thao bất tuyệt liệt kê, "Hôm qua ăn cơm gạo thịt rau, hôm nay ăn cơm thịt rau, ngày mai vẫn là..."

"Liên Hoa, mày đang làm cái trò gì thế?" Bảng Tử lão thái không chịu nổi sự mỉa mai như vậy, mặt cắt không còn giọt máu, "Chỉ là hỏi xã giao một câu thôi mà!"

"Tôi biết bà thích dò hỏi, nên tự động báo cáo cho bà." Liên Hoa cười hì hì, hoàn toàn không coi Bảng Tử lão thái, người hơn mình hai thế hệ, ra gì, tùy ý châm chọc, "Cho bà ghen tị, cho bà thèm chảy nước miếng, cho bà mong người ta nghèo..."

Bảng Tử lão thái thực sự muốn văng tục mắng nhiếc, nhưng tiếc là Liên Hoa cứ cười hì hì, bản thân lại không tiện trở mặt, nghĩ đến việc ầm ĩ lên, người khác tuy biết Liên Hoa vô lý nhưng cũng sẽ không thông cảm cho mình, đành nuốt giận chịu đựng những lời sỉ nhục này... Ai khẽ thở dài!

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ kanunu8.com
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 15 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.