Chức vụ tiểu đoàn trưởng của Thẩm Đông Dương chỉ làm được một năm, liền được bổ nhiệm làm khoa trưởng khoa Tác huấn thuộc bộ tư lệnh sư đoàn, hàm phó trung đoàn, nói cách khác, trong thời gian một năm rưỡi, liên tiếp thăng ba cấp.

Người tìm Thẩm Đông Dương nói chuyện là Vương Thiết Sơn. Vương Thiết Sơn nói, "Đông Dương này, cậu đã có thâm niên mười lăm năm trong quân ngũ, nói ra thì chức vụ này không cao, nhưng lại rất quan trọng. Đem một cán bộ chính liên chức như cậu lại thả xuống làm mấy năm liên đoàn trưởng, có chút uổng tài, nhưng ai bảo bố vợ cậu là sư đoàn trưởng chứ, vả lại tôi đây phó sư đoàn trưởng cũng coi như là nửa ông bố vợ, hai quả núi lớn đè trên đầu cậu, vậy cậu chỉ đành ngậm đắng nuốt cay chịu đựng thôi, xuất phát từ tầng đáy thấp nhất, rồi lại quay về tầng đáy thấp nhất, từ mặt đất vươn lên, nổi bật hẳn lên, nước chảy thành sông, công viên quả mãn. Bố vợ cậu vun trồng cậu thật là độc đáo, nói là tầm nhìn xa trông rộng thì hơi phóng đại, quả thực cũng là mưu sâu kế hiểm. Bố vợ cậu không đơn giản đâu!"

Thẩm Đông Dương cười cười nói, "Có lẽ sư đoàn trưởng Nghiêm không nghĩ nhiều như vậy, e rằng xuất phát điểm của chú ấy chính là để tránh điều tiếng."

Vương Thiết Sơn bất ngờ liếc Thẩm Đông Dương một cái, "Ồ, cậu nhìn nhận như vậy sao?"

Thẩm Đông Dương nói, "Tôi chỉ có thể nhìn nhận như vậy."

Vào buổi tối ngày Thẩm Đông Dương đến nhận chức khoa trưởng khoa Tác huấn bộ tư lệnh, quay về nhà bố vợ, cứ ngỡ Nghiêm Trạch Quang sẽ nói với cậu dăm ba đạo lý khiêm tốn cẩn trọng chớ kiêu ngạo nóng vội, nào ngờ Nghiêm Trạch Quang lại không hề đả động tới một chữ. Thừa lúc không có người ngoài, Nghiêm Trạch Quang nói, "Đông Dương, cậu ngồi dịch lại đây chút đi."

Thẩm Đông Dương liền xích lại gần ngồi bên cạnh Nghiêm Trạch Quang.

Nghiêm Trạch Quang nói, "Đông Dương, có người nói, tình yêu và chiến tranh là hai chủ đề vĩnh hằng của văn học, tôi đã hơn năm mươi tuổi rồi, lại bàn về vấn đề này thì không còn thích hợp nữa, nhưng tôi vẫn muốn bàn, đặc biệt là muốn bàn với cậu."

Thẩm Đông Dương nói, "Con hiểu rồi, ý của sư đoàn trưởng là muốn con làm cho ra ngô ra khoai chuyện của dì Dương Đào."

Nghiêm Trạch Quang nói, "Vấn đề này cậu không làm rõ được đâu. Ngày mai cậu tự lái xe, hai bố con ra ngoài lượn một vòng."

Thẩm Đông Dương nói, "Con hiểu rồi."

Sáng sớm tinh mơ ngày hôm sau, Thẩm Đông Dương tự mình lái một chiếc xe jeep dã chiến Bắc Kinh đến bên cạnh tòa lâu đài đỏ nhỏ số một, Nghiêm Trạch Quang mặc một chiếc áo khoác da mềm, vác khẩu súng trường nòng nhỏ đi ra cửa. Đang chuẩn bị xuất phát, Nghiêm Lệ Văn từ trên lầu đi xuống, nói: "Đợi một chút, em cũng muốn đi."

Nghiêm Trạch Quang nhìn Thẩm Đông Dương với ánh mắt như đang cầu cứu, nói: "Hành động của chúng ta, sao công tác bảo mật lại kém thế này chứ?"

Thẩm Đông Dương vội vàng xuống xe dỗ dành Nghiêm Lệ Văn, nói: "Bố có việc chính sự muốn bàn với mình, liên quan đến tương lai của mình, liên quan đến vận mệnh của sư đoàn hai mươi bảy, liên quan đến..."

Nghiêm Lệ Văn cắt ngang lời cậu, việc chính sự lớn đến đâu đi nữa, "có thể nói với con rể, chẳng lẽ lại còn cần thiết phải giấu giếm con gái ruột sao?"

Thẩm Đông Dương nói, "Đây là chuyện của đàn ông, em đi theo không tiện đâu."

Nghiêm Lệ Văn càng thêm tò mò, nói: "Em cứ thích đi đấy, giữa bố vợ và con rể chẳng lẽ còn có bí mật gì nữa, đúng là khó hiểu hết sức!"

Đang lúc giằng co, Vương Nhã Ca đứng trên hành lang gọi lớn, "Lệ Văn, đừng kỳ kèo với bọn họ nữa. Bố con đi ôn lại giấc mộng xưa đấy."

Nghiêm Lệ Văn nói, "Cái gì, mẹ nói gì cơ? Ôn lại giấc mộng xưa là sao ạ?"

Vương Nhã Ca không thèm đếm xỉa, bưng cái ca đánh răng đi ra bờ bồn hoa đánh răng.

Nghiêm Lệ Văn nói, "Thôi vậy, không đi cùng các người nữa, cái nhà này cứ như là cơ quan đặc vụ vậy."

Thẩm Đông Dương quay lại xe, thấy ông bố vợ ngồi ở hàng ghế sau sắc mặt cực kỳ khó coi.

Nghiêm Trạch Quang nheo nheo mắt nói, "Nghe thấy Lệ Văn nói gì chưa? Cơ quan đặc vụ, hì hì, cơ quan đặc vụ. Cái nhà này chỉ có mấy mạng người thế thôi, mà lại bị biến thành cơ quan đặc vụ rồi đấy. Tôi nói cho cậu biết, cái cô vợ cậu ấy, hệt như một điệp viên vậy, từ lúc kết hôn với tôi đến nay, lúc nào cũngăm le muốn thám thính chuyện riêng tư của tôi, hồi trước đến cả tiếng nói mơ của tôi mà con bé cũng dám lén nghe trộm. Mẹ kiếp, hành động chiến thuật lại bị trinh thám phá vỡ rồi."

Ra khỏi đại viện sư đoàn, Thẩm Đông Dương ôm vô lăng mà không biết nên quẹo hướng nào, đành ngoái đầu hỏi, "Sư đoàn trưởng, đi đâu ạ?"

Nghiêm Trạch Quang nói, "Đi Tây Đại Sơn."

Thẩm Đông Dương liền đánh vô lăng sang trái, chiếc xe jeep phăng phăng tiến vào con đường lớn dẫn tới Tây Đại Sơn, xe vẫn chưa ra khỏi thành, Nghiêm Trạch Quang lại nói, "Nghe nói phong cảnh ở Lạc Diệp Tùng cũng đẹp lắm đấy, tựa sơn hướng thủy, rảnh rỗi lại đến đó ngắm nghía xem sao."

Thẩm Đông Dương nhả chân ga nói, "Sư đoàn trưởng cứ quyết định đi. Muốn đi Lạc Diệp Tùng thì con quay đầu xe."

Nghiêm Trạch Quang nói, "Không, đi Tây Đại Sơn."

Xe rời khỏi thành phố Tương Châu, đi vào vùng ngoại ô, hai bên đường quốc lộ là hàng cây bạch dương trông như hai hàng lính gác, tăm tắp đứng hai bên đường chào đón xe cộ người qua kẻ lại. Nghiêm Trạch Quang nói, "Đông Dương, cậu nói xem một đời đàn ông phải làm bao nhiêu chuyện?"

Thẩm Đông Dương nói, "Sư đoàn trưởng chẳng phải ngài vẫn thường nói đó sao, đời người đàn ông chỉ có hai việc, một là chiến tranh, hai là tình yêu."

Nghiêm Trạch Quang nói, "Tôi từng nói câu này á? Chưa từng nói nhé, nhưng câu này quả thực rất giống lời tôi nói. Không, là nhà văn nói, nhà văn bảo rằng, chiến tranh và tình yêu là hai chủ đề vĩnh hằng của văn học."

Thẩm Đông Dương vừa lái xe vừa cười cười.

Nghiêm Trạch Quang nói, "Sao không hỏi mục đích của chuyến hành động lần này là gì à?"

Thẩm Đông Dương nói, "Việc gì cần tôi biết, sư đoàn trưởng ắt sẽ triển khai. Sư đoàn trưởng không triển khai, tức là tôi không cần thiết phải biết."

Nghiêm Trạch Quang nói, "Được, cậu làm khoa trưởng tác huấn thế là rất sáng suốt. Nên xuất hiện thì xuất hiện, không nên xuất hiện thì đừng có ló mặt. Nhưng tôi nói cho cậu hay, hành động lần này ấy mà, ít nhiều gì cũng dính dáng đến chiến tranh và tình yêu, mà lại cũng chẳng phải."

Thẩm Đông Dương nói, "Con sẽ chấp hành mệnh lệnh một cách triệt để."

Nghiêm Trạch Quang nói, "Hai năm nay tôi cảm thấy mình thực sự già rồi, không chấp nhận cũng chẳng được. Cậu và Lệ Văn vừa kết hôn, không chấp nhận cũng phải chấp nhận thôi. Các cậu mà có con, tôi lên chức ông ngoại rồi còn gì. Ông ngoại là cái thá gì chứ, nghĩ đến thôi đã thấy sợ rồi. Trước đây trong lòng tôi, mấy ông ngoại đều là mấy ông lão bảy tám mươi tuổi, nào ngờ vèo một cái, tôi cũng sắp thành ông ngoại tới nơi rồi. Một người đã lên chức ông ngoại rồi, thì còn làm được tích sự gì nữa? Dẫn binh đánh trận, thì chạy không nổi nữa rồi, khí thế thì sụt giảm, đầu óc cũng không còn nhạy bén nữa. Không cam lòng đâu! Thế nhưng không cam lòng thì cũng chịu thôi. Đời này tôi có ba điều tiếc nuối, một là trận chiến Song Du Thụ đánh mập mờ không rõ ràng, cứ luôn muốn tìm cơ hội đánh lại một trận cho đàng hoàng, đánh cho rõ ràng minh bạch thật đẹp mắt. Năm đó tôi đã chuẩn bị xong xuôi rồi, cậu cũng chuẩn bị xong rồi, thế mà mẹ kiếp xui xẻo làm sao, lại chẳng đánh nữa. Tôi nói cho cậu hay, bảo tôi làm sư đoàn trưởng thì tôi rất vui mừng, nhưng trận đánh thì lại không được đánh, làm cái chức sư đoàn trưởng này nhạt như nước ốc, ngày nào cũng quản mấy chuyện ăn uống vệ sinh lông gà vỏ tỏi, chẳng khác mẹ gì mấy ông thôn trưởng xã trưởng, chẳng qua cũng chỉ là một lão ông ngoại."

Thẩm Đông Dương nói, "Không thể nào xuất hiện lại những trận chiến như Song Du Thụ nữa đâu. Bây giờ lý thuyết quân sự và khoa học kỹ thuật quân sự của phương Tây phát triển vô cùng nhanh chóng, loại chiến tranh quy ước kiểu đó rất khó tái hiện lại rồi."

Nghiêm Trạch Quang nói, "Đánh trận, kỳ thực vẫn là chiến tranh quy ước mới thú vị, công thành chiếm đất, mở cõi nới bờ, trên lưng ngựa đao kiếm xoay như chảo chớp, trên chiến lũy mưa bom bão đạn, mặt đối mặt, từng người một đấu với nhau, chơi chiến thuật, đọ trí tuệ, so kinh nghiệm, đọ ý chí. Tôi cũng có chú ý đến một số lý thuyết quân sự, cái gọi là dự báo chiến tranh tương lai, đả kích tầm xa, dẫn đường chuẩn xác, chẳng nhìn thấy bóng người đâu cả, thế thì gọi là chiến tranh nỗi gì? Trò chơi điện tử ấy chứ gì, chẳng qua chỉ để dọa người ta là chính. Cậu thấy sao?"

Thẩm Đông Dương nói, "Sư đoàn trưởng, mạn phép cho con nói thẳng, thời đại khác rồi, mục đích chiến tranh đã khác, công cụ chiến tranh và cấu thành sức chiến đấu cũng không giống trước nữa, có lẽ địa vị của toàn bộ lục quân trong chiến tranh sẽ đều bị sụt giảm. Nhìn từ góc độ thẩm mỹ, đại mạc cô yên trực, trường hà lạc nhật viên, nguy nga tráng lệ thật đấy, nhưng tình trạng các binh đoàn lớn đan xen như răng lược giống như trước đây có lẽ sẽ giảm đi đáng kể."

Nghiêm Trạch Quang nói, "Thế ý của cậu là, tụi già chúng tôi nên rút lui khỏi võ đài lịch sử rồi chứ gì?"

Thẩm Đông Dương nhìn qua kính chiếu hậu, sắc mặt của Nghiêm Trạch Quang cực kỳ khó coi.

Thẩm Đông Dương nói, "Chuyện này thì chưa đến nỗi đâu ạ. Một là cái gọi là lý thuyết chiến tranh tương lai của phương Tây chưa chắc đã thích hợp với chúng ta. Đại chiến lược của chúng ta là chiến lược phòng thủ, không đi xâm lược, tác chiến trên lãnh thổ của mình, bọn chúng có hiện đại đến đâu đi chăng nữa thì cũng chẳng tài nào thi triển được, cũng giống như Trư Bát Giới rơi vào vũng bùn vậy, cái bừa của hắn ta có múa may cũng chẳng vung lên nổi. Hai là từ chiến tranh quy ước chuyển sang chiến tranh hiện đại, có một quá trình quá độ khá dài, trong giai đoạn quá độ này, truyền thống và lý thuyết đều cần phải kế thừa và phát triển, mà thế hệ như ngài, vừa từng tung hoành trong chiến tranh truyền thống, lại vừa được hun đúc bởi lý thuyết quân sự hiện đại, đặc biệt là sư đoàn trưởng ngài, tư tưởng vẫn luôn cởi mở. Trong bộ đội có lời đồn đại thế này, bảo là phó sư đoàn trưởng Vương lên núi nào đi đường nấy, còn ngài thì lên núi nào mở đường nấy. Chỉ khác nhau có một chữ, là đủ thấy phong cách phân định rõ ràng rồi."

Nghiêm Trạch Quang vốn đang nằm ngả ngớn, nghe thấy câu này bỗng tinh thần phấn chấn hẳn lên, ngồi thẳng dậy; cười tủm tỉm nói, "Ồ, còn có lời đồn này nữa cơ à? Không phải cậu đang nịnh hót tôi đấy chứ? Nịnh bợ bố vợ thì cần gì phải thế."

Thẩm Đông Dương nói, "Sư đoàn trưởng, con là cái loại người biết nịnh nọt hồi nào? Con mà biết nịnh bợ thì bây giờ con đã sớm được điều về quân khu làm việc rồi."

Nghiêm Trạch Quang cười ha hả bảo, "Được, hệt như tôi vậy, hệt như con trai tôi vậy."

Thẩm Đông Dương nói, "Con biết điều tiếc nuối thứ hai của sư đoàn trưởng là gì rồi, chính là không có con trai."

Nghiêm Trạch Quang nói, "Sai, đây là điều tiếc nuối thứ ba. Điều tiếc nuối thứ hai phải giữ bí mật. Cho dù không có con trai ruột, có cậu làm đứa con trai nửa vời như thế này, à không, ít ra cũng là phần lớn con trai rồi, thì cũng coi như là sự đền bù cho tôi đi."

Thẩm Đông Dương nói, "Được làm phần lớn con trai của sư đoàn trưởng, con cũng cảm thấy rất may mắn."

Tây Đại Sơn nằm ở vùng ngoại ô phía tây thành phố Tương Châu, cách trung tâm thành phố hơn ba mươi cây số, trên núi có chùa Thiên Phật, phía nam giáp hồ Thiên Phật. Nơi này đang độ mùa xuân, muôn đỉnh núi xanh ngắt biếc rờn, sắc nước long lanh, quả nhiên vô cùng tú lệ xinh đẹp.

Đưa Nghiêm Trạch Quang đến núi Thiên Phật xong, Thẩm Đông Dương nói, "Sư đoàn trưởng, con gặp phải một bài toán khó rồi."

Nghiêm Trạch Quang nói, "Chuyện gì?"

Thẩm Đông Dương nói, "Ngài là quan chức quân giới lớn nhất thành phố Tương Châu, con phải chịu trách nhiệm về sự an toàn của ngài. Con đi theo ngài ấy mà, thì có hiềm nghi là đang bám đuôi theo dõi. Con không theo ngài, nhỡ xảy ra chuyện gì thì tính sao đây?"

Nghiêm Trạch Quang cười lớn bảo, "Chẳng nhẽ trên mặt tôi có viết hai chữ sư đoàn trưởng to đùng chắc? Hơn nữa, thời buổi hòa bình này chẳng có nhiều đặc vụ thế đâu, cho dù có thật đi nữa, thì mưu sát tôi cũng chẳng giải quyết được tích sự gì."

Thẩm Đông Dương nói, "Điều con lo lắng nhất là ngài bị đi lạc."

Nghiêm Trạch Quang nói, "Nơi này mười năm trước tôi đã từng đến rồi, vả lại, nói về khái niệm địa hình, vị bố vợ đây tự tin không kém cậu đâu."

Thẩm Đông Dương nói, "Thế thì con vẫn phải đi theo, giữ khoảng cách xa xa gần gần."

Nghiêm Trạch Quang nói, "Được thôi, nhưng bắt buộc phải ở ngoài phạm vi một trăm mét. Tuy không phải là đang tán tỉnh yêu đương, mà là ôn lại chuyện cũ, ôn lại tình cảm chiến hữu, nhưng phía sau lại có một đứa con gái con rể cứ lẵng nhẵng bám theo, thì trông ra cái thể thống gì chứ? Không phải là không yên tâm về cậu, mà là thấy cấn cá khó chịu thế nào ấy."

Thẩm Đông Dương nói, "Trước mặt sư đoàn trưởng, con chỉ là một tham mưu tham mưu."

Nghiêm Trạch Quang nói, "Thế thì cũng không được, chúng tôi là cố nhân hội ngộ chứ có phải đi đánh trận đâu, cần tham mưu làm cái gì?"

Hôm đó Thẩm Đông Dương rốt cuộc vẫn không nhìn rõ người mà Nghiêm Trạch Quang bí mật gặp gỡ là ai, chỉ là sau khi Nghiêm Trạch Quang kết thúc cuộc gặp, cậu nhìn thấy bóng dáng của một người phụ nữ cứ đứng từ xa xa dõi theo Nghiêm Trạch Quang. Sau khi lên xe, Nghiêm Trạch Quang cũng không lập tức xuất phát ngay, ánh mắt đăm đăm nhìn ra ngoài cửa sổ xe, dường như đang thầm lưu luyến chào tạm biệt.

2

Bỗng chốc như làn gió xuân thổi qua một đêm, bộ đội đổi quân phục rồi, đây là lần thay đổi quân phục đầu tiên kể từ khi bãi bỏ chế độ quân hàm. Tuy vẫn chưa có quân hàm trên cầu vai, nhưng đã có mũ và phù hiệu cầu vai.

Nghiêm Trạch Quang nhận được tin này, liền giao cho Thẩm Đông Dương một nhiệm vụ bí mật, một là tìm hiểu tình hình quân hàm cấp sư đoàn và trung đoàn của quân đội ta trong đợt phong hàm năm năm mươi, hai là tìm hiểu tình hình quân hàm và chức vụ của quân đội Liên Xô, ba là tìm hiểu tình hình quân hàm và chức vụ của quân đội Quốc Dân Đảng.

Thẩm Đông Dương rất nhanh đã nắm rõ tình hình, liền báo cáo rằng: "Quân hàm quân đội Quốc Dân Đảng rất hỗn loạn, hận không thể để trung đoàn trưởng nào cũng được phong hàm thiếu tướng, quân hàm và bậc chức vụ tương ứng của quân đội Liên Xô và quân đội ta thì cao hơn một chút, hàm thiếu tướng có cấp bậc chức vụ nằm trong khoảng giữa chính sư đoàn và phó đại quân khu, tuy nhiên thiếu tướng giữ chức chính sư đoàn thì rất ít."

Nghiêm Trạch Quang nói, "Tôi hiểu rồi. Tôi lại trở thành vị sư đoàn trưởng già nhất quân khu này rồi, mẹ kiếp tôi sẽ là thiếu tướng có chức vụ thấp nhất quân khu, quả là vô cùng hiếm có, vinh quang vô thượng."

Vào cái ngày mặc thử quân phục mới, Vương Thiết Sơn nói với Nghiêm Trạch Quang rằng, "Mẹ kiếp bộ quân phục này thoạt nhìn cứ như làm bằng vải dạ ấy, đứng dáng phết, nhưng tôi vẫn cứ thấy không có cảm giác tuyệt vời bằng một ngôi sao đỏ hai lá cờ đỏ trước kia."

Nghiêm Trạch Quang nói, "Hì hì, cậu nhìn không ra đâu, đây là điềm báo trước đấy."

Vương Thiết Sơn hỏi, "Điềm báo gì chứ?"

Nghiêm Trạch Quang nói, "Điềm báo cậu sắp phải chào tôi đấy."

Vương Thiết Sơn bảo, "Cậu là sư đoàn trưởng, tôi là phó sư đoàn trưởng, nếu cậu thích thú đến vậy, thì ngay bây giờ tôi chào cậu một cái luôn này."

Vừa nói, tay phải hắn cúp vào khuy quần, tay trái giơ lên chào Nghiêm Trạch Quang một cái.

Nghiêm Trạch Quang cười khẩy một tiếng quái gở rồi nói, "Cậu phải cho rõ ràng cái đã, đó không phải là vấn đề phó sư đoàn trưởng chào sư đoàn trưởng đâu, mà đó là vấn đề một sĩ quan cấp úy chào một vị tướng quân đấy nhé."

Vương Thiết Sơn ngẩn người ra một lúc rồi nói, "Mẹ kiếp, thế mà vẫn còn nhớ cái chuyện đại úy chào thiếu tá hồi trước cơ à, sao cậu lại là cái thứ tiểu khí thế hả trời?"

Nghiêm Trạch Quang nói, "Tôi tiểu khí á? Tôi mà tiểu khí thì đã sớm đem cậu ra đả kích trả thù rồi. Tôi trả thù cậu hồi nào chưa, tôi đem hơn nửa quyền lực của sư đoàn trưởng chia hết cho cậu còn gì nữa."

Về đến nhà, Nghiêm Trạch Quang đứng trước gương, ngẩng đầu ngực ưỡn tự mình ngắm nghía mất một hồi lâu, bỗng dưng nổi hứng, vớ lấy điện thoại gọi khoa trưởng cán bộ tới đây cho tôi, "Tìm cho tôi một bộ quân hàm thiếu tướng năm mươi năm."

Khoa trưởng cán bộ ngẩn ngơ cả người, đáp lời rằng, "Sư đoàn trưởng ơi, từ trước tới nay chúng ta có phát thứ đó bao giờ đâu!"

Nghiêm Trạch Quang nói, "Phát rồi thì tôi còn gọi cậu đi tìm làm gì? Đến viện điều dưỡng mà hỏi."

Khoa trưởng cán bộ thưa rằng, "Đừng nói là viện điều dưỡng trong sư đoàn chúng ta không có, e rằng đến viện điều dưỡng cấp quân đoàn cũng chưa chắc đã có đâu ạ."

Nghiêm Trạch Quang nói, "Thế thì dẹp luôn đi." Ngừng một lát ông lại tiếp tục bảo, "Khỏi cần tìm nữa, vài năm nữa, nếu như có ai đòi cậu quân hàm thiếu tướng, thì cứ ra viện điều dưỡng mà tìm mấy lão đồng chí ấy."

Thế nhưng vị Gia Cát lanh chanh này quả thực đã nôn nóng quá mức rồi, bộ quân phục mới thay được mấy tháng, tin tức khôi phục quân hàm còn chưa thấy đâu, thì ngược lại đã truyền đến tin tức sắp cắt giảm quân đội, đại cắt giảm một triệu quân.

Vừa nghe nói sắp cắt giảm quân đội, Nghiêm Trạch Quang liền ngồi không yên nữa, vội vàng gọi điện cho chính ủy Lưu bên quân đoàn để thăm dò xem có chuyện này thật hay không. Chính ủy Lưu đáp, "Đúng thế đấy, trung ương anh minh lắm chứ bộ, mấy khẩu súng phì phò đại bác rách nát của các anh giữ lại cũng chẳng tích sự gì, đem đi bỏ lò luyện thép hết."

Nghiêm Trạch Quang nói, "Không thể nào chứ, sư đoàn hai mươi bảy chúng tôi dẫu sao cũng có bề dày lịch sử vẻ vang đấy, nếu làm cho sư đoàn hai mươi bảy biến mất tăm mất tích luôn, thì cái lão chính ủy anh đây đến cả cái mộ tổ tiên cũng chẳng còn mà nhận đâu đấy."

Lưu Giới Hà bực mình quát lên, "Đừng có giở cái thói cục bộ bản vị ra đây. Xóa sổ ai, cậu không có quyền quyết định, tôi cũng chẳng có quyền quyết định, quân ủy mới là người quyết định."

Nghiêm Trạch Quang nói, "E là phải phòng ngừa chu đáo trước khi sự việc xảy ra từ sớm, đừng để đến lúc thành ván đã đóng thuyền rồi."

Lưu Giới Hà hỏi lại, "Phòng ngừa chu đáo kiểu gì? Cậu Nghiêm Trạch Quang xưa nay vẫn luôn thanh cao, chưa từng vì ba đấu gạo mà khom lưng cúi đầu, lẽ nào đứng trước đại cục mà còn muốn đi du thuyết khắp nơi chắc?"

Nghiêm Trạch Quang nói, "Anh và tư lệnh Giả có sức ảnh hưởng rất lớn trong quân khu này, hai người thế nào cũng phải giữ lấy sư đoàn hai mươi bảy đấy nhé!"

Lưu Giới Hà nổi giận, rống lên trong điện thoại, "Nghiêm Trạch Quang tôi nói cho cậu biết, đây là sự triển khai thống nhất của quân ủy, là đại chiến lược, tất cả chúng ta đều phải phục tùng đại cục. Cậu cũng là lão đồng chí rồi, đừng có phạm sai lầm trong vấn đề này!"

Nghiêm Trạch Quang sững người mất mấy giây, mãi lâu sau mới ê a cất giọng mất hết cả sức lực đáp, "Rõ!"

Lưu Giới Hà dặn dò, "Truyền đạt lại lời của tôi trong hội nghị thường vụ sư đoàn, tất cả đều phải nhường bước cho đại cục, không ai được phép làm cái trò lấy trứng chọi đá cản đường đó hết!"

Đặt điện thoại xuống, Nghiêm Trạch Quang ngẩn ngơ hồn vía suốt nửa ngày trời, ngồi thẫn thờ, hút thuốc. Kỳ thực trong cái tẩu thuốc làm gì có sợi thuốc nào đâu, từ lúc được chẩn đoán mắc bệnh tim tới nay, Vương Nhã Ca đã cấm tiệt không cho ông hút thuốc nữa rồi, nên đành ngậm cái tẩu không hút suông vậy thôi. Ngồi thẫn thờ suốt nửa tiếng đồng hồ, Nghiêm Trạch Quang quay số gọi một cú điện thoại, chỉ một lát sau Vương Thiết Sơn đã bước sang, theo sát ngay sau đó là Thẩm Đông Dương cũng đến nốt.

Đợi Vương Thiết Sơn và Thẩm Đông Dương ngồi ổn định đâu vào đó rồi, Nghiêm Trạch Quang mới lên tiếng hỏi, "Xem ra chuyện này là thật rồi."

Vương Thiết Sơn nói, "Tôi cũng nhận được tin tức rồi, phỏng chừng chẳng mấy chốc nữa là sẽ ra tay hành động thôi, cắt giảm đúng một triệu người đấy."

Thẩm Đông Dương không để ý đến sắc mặt của hai vị thủ trưởng kiêm bố vợ nhà mình, hào hứng lên tiếng, "Ngày này cuối cùng cũng đã tới rồi, lẽ ra phải làm thế từ lâu mới phải."

Nghiêm Trạch Quang sầm mặt lại, sắc mặt Vương Thiết Sơn lúc này cũng tối sầm như mực. Nghiêm Trạch Quang cất giọng hỏi, "Cái gì mà lẽ ra phải làm từ lâu? Cậu đang hả hê vui mừng trên nỗi đau của người khác đấy phỏng?"

Lúc này Thẩm Đông Dương mới phát hiện tình hình có vẻ bất ổn, sắc mặt của cả hai vị thủ trưởng đều đen sì như giông bão kéo đến. Thế nhưng Thẩm Đông Dương vẫn cứ đem những lời trong lòng nói ra hết, cậu bày tỏ: "Cắt giảm quân đội là xu thế tất yếu của thời đại, bộ đội chúng ta hiện nay không phải là quá ít, mà là quá nhiều, trang thiết bị không phải là quá tốt, mà là quá kém. Cắt giảm những đơn vị sức chiến đấu không cao, nhường chỗ cho nhân lực vật lực để tiến hành xây dựng tinh binh..."

Nào ngờ Nghiêm Trạch Quang giận dữ đập bàn cái rầm, quát ầm lên, "Cần gì phải để cậu lên lớp cho chúng tôi nữa hả? Cái gì mà xu thế tất yếu, lẽ nào chúng tôi không hiểu đại cục chắc? Cậu nói xem nên cắt giảm ai, cắt giảm cậu thì cậu có vui lòng không nào?"

Vương Thiết Sơn cất lời, "Lão Nghiêm cậu bình tĩnh lại chút xem nào, hiện giờ chẳng phải vẫn chưa nói là sẽ cắt giảm ai đó sao? Chiếu theo quy luật thông thường, việc cắt giảm quân đội thường là nhắm vào những đơn vị tạp nham tản mác, đặc biệt là các đơn vị sản xuất, hậu cần. Những đơn vị có bề dày lịch sử vẻ động như sư đoàn hai mươi bảy, e rằng chưa chắc đã đụng đến đâu. Thế nhưng chúng ta cũng phải có một lòng dạ hồng, hai phương án chuẩn bị. Khoa trưởng Thẩm, cậu lập tức truyền đạt mệnh lệnh của sư đoàn trưởng cho tôi, lấy khoa tác huấn của các cậu làm chủ trì, phối hợp với khoa tổ chức thuộc bộ tư lệnh, khoa chiến huấn thuộc cục hậu cần, thành lập một tiểu ban nhỏ, lập tức hệ thống lại toàn bộ các chiến dịch lớn, những chiến công hiển hách mà sư đoàn chúng ta từng tham gia trong những năm tháng chiến tranh, cùng với các nhiệm vụ trọng đại hoàn thành trong công tác cứu trợ thiên tai thời kỳ hòa bình thành một cuốn sử tóm tắt, phát cho mỗi một ủy viên thường vụ, để mọi người nắm chắc trong lòng, nói năng cho chuẩn mực, đồng thời sẵn sàng tinh thần trình lên đảng ủy quân đoàn và đảng ủy quân khu bất cứ lúc nào."

Thẩm Đông Dương không ngờ Vương Thiết Sơn lại giao phó nhiệm vụ một cách chắc như đinh đóng cột như thế.

Nghiêm Trạch Quang hỏi, "Lời của phó sư đoàn trưởng Vương đã nghe rõ chưa hả?"

Thẩm Đông Dương đáp, "Con nghe rõ rồi ạ."

Vương Thiết Sơn nói, "Thế thì đi thực hiện đi! Về ý nghĩa trọng đại của việc cắt giảm quân đội, chúng tôi nắm rõ hơn cậu nhiều, nhưng chúng tôi không hề mong muốn sư đoàn hai mươi bảy bị cắt giảm đâu. Cái cậu khoa trưởng tác huấn này, trong vấn đề này phải có nhận thức thật tỉnh táo vào đấy."

Nghiêm Trạch Quang bảo, "Chiếu theo sự triển khai của phó sư đoàn trưởng Vương, làm cho thật tốt cái lịch sử vẻ vang đấy vào cho tôi, phải làm cho thật tích cực vào, đừng có làm theo kiểu đối phó tiêu cực. Sư đoàn hai mươi bảy mà không còn nữa, tôi trảm cậu đầu tiên đấy."

Thẩm Đông Dương không nói một lời nào đứng nghiêm chào Nghiêm Trạch Quang và Vương Thiết Sơn, mặt không chút biểu cảm quay người bước ra khỏi cửa.

Nghiêm Trạch Quang dõi theo bóng Thẩm Đông Dương ra cửa, ngoảnh đầu nói với Vương Thiết Sơn, "Nghe nói động thái cắt giảm quân đội lần này rất lớn đấy, chúng ta phải có hành động thiết thực mới được."

Vương Thiết Sơn nói, "Tôi cũng nghe ngóng được rồi, nhưng chung quy cũng không thể nào đem cả một sư đoàn hai mươi bảy chúng ta ra mà cắt giảm sạch sành sanh chứ?"

Nghiêm Trạch Quang nói, "Khó nói lắm, sư đoàn hai mươi bảy chúng ta chủ yếu là bộ binh, xem chừng đúng là có hơi lạc hậu thật rồi. Cái cậu Thẩm Đông Dương đó cứ hay lải nhải hoài thôi, bảo là sư đoàn hai mươi bảy không thích hợp với chiến tranh hiện đại."

Vương Thiết Sơn nói, "Cắt giảm quân đội là chuyện tốt, tinh giản biên chế, xưa nay vẫn luôn là biện pháp trọng yếu để làm giàu nước mạnh quân. Nhưng giáng búa cắt giảm lên đầu ai, thì trong lòng người nấy cũng chẳng dễ chịu gì cho cam."

Nghiêm Trạch Quang nói, "Đại cục là một chuyện, tiểu cục lại là chuyện khác. Chúng ta cách mạng mấy chục năm nay, có cái gì trong tay cơ chứ? Chẳng qua cũng chỉ là một cỗ đội ngũ này mà thôi. Trang bị kém, kết cấu lạc hậu, chúng ta có thể thay đổi. Thế nhưng ngài mà dám thực sự bưng bết đập phá cái ổ chuột của tôi đi ấy, thì về mặt tình cảm tôi khó lòng mà chấp nhận nổi đâu."

Vương Thiết Sơn nói, "Đúng thế đấy, tụi mình đều phải vểnh tai lên mà nghe ngóng cho kỹ vào, hễ có chút gió thổi cỏ lay là tụi mình cũng phải hành động ngay lập tức."

Nghiêm Trạch Quang bảo, "Chúng ta nên nắm bắt cho rõ những đơn vị tạp nham trong quân khu, trong quân đoàn của chúng ta, đặc biệt là những đơn vị có sức chiến đấu kém, phải tìm cách hướng tầm mắt của cấp trên tập trung vào bọn chúng trước tiên, châm ngòi lửa chiến tranh sang khu vực tạp nham đó."

Vương Thiết Sơn cười bảo, "Cái cậu này, từ trước tới nay toàn chơi trò mưu mô quỷ quyệt, thế nhưng tôi ủng hộ cái mưu mô của cậu đấy."

Nghiêm Trạch Quang nói, "Đào thải kẻ yếu giữ lại kẻ mạnh, chuyện này cũng là vì sự nghiệp hiện đại hóa quân đội mà lị."

3

Phòng vinh dự sư đoàn hai mươi bảy rất nhanh đã được thành lập, do phó chủ nhiệm bộ chính trị sư đoàn Chu Bạch Giang làm chủ nhiệm phòng, Thẩm Đông Dương và phó khoa trưởng khoa tổ chức Diêu Đắc Xuân làm phó chủ nhiệm, sau hai ngày hai đêm cật lực chiến đấu, đã cho ra lò một cuốn lịch sử tóm tắt vinh dự của sư đoàn hai mươi bảy. Lược sử được trình lên tận tay Nghiêm Trạch Quang, và ông đọc nó vô cùng tỉ mỉ.

Sư đoàn hai mươi bảy được thành lập vào giai đoạn đầu cuộc kháng chiến, tiền thân là trung đoàn độc lập Mãn Bắc thuộc liên quân kháng Nhật Đông Bắc, từng tham gia đại chiến Hoàng Nhai Dụ, đại chiến Giang Gia Oa, sản sinh ra bốn mươi sáu vị anh hùng kháng Nhật nổi tiếng, sau đó lại tiếp tục tham gia chiến dịch Hành Bảo, trận chiến Kim Môn, chiến dịch Bình Tân, chiến dịch tiễu phỉ Quảng Tây, trong cuộc chiến tranh kháng Mỹ viện Triều, từng tham gia chiến dịch Hoàng Phủ, chiến dịch Ma Sơn, đại thắng Song Du Thụ...

Ánh mắt của Nghiêm Trạch Quang khựng lại ở mục đại thắng Song Du Thụ, trong tầm mắt hiện lên một vùng giang sơn băng giá, hiện lên một ngọn núi tuyết phủ trắng xóa, hiện lên từng nhóm thân thể ngã gục.

Cuốn lịch sử tóm tắt vinh dự ghi chép về trận chiến Song Du Thụ như sau:

Sau trận chiến tiến công khu vực Hằng Phủ, nhằm bảo đảm cho lực lượng chủ lực tiến vào chiến khu, trung đoàn một sư đoàn hai mươi bảy đã dùng binh lực hai tiểu đoàn bao vây tiêu diệt một đại đội tăng cường của địch ở khu vực Song Du Thụ, tiểu đoàn trưởng tiểu đoàn một Nghiêm Trạch Quang phụng mệnh dẫn dắt bộ đội đảm nhận vai trò chủ công, Nghiêm Trạch Quang là người chịu trách nhiệm cao nhất trong trận quyết chiến đó, phương án chiến đấu do tiểu đoàn trưởng Nghiêm vạch ra đã được sở chỉ huy hai cấp sư đoàn và trung đoàn tán thưởng, thế nhưng trong trận chiến thực tế, vì những nguyên nhân không rõ, tình hình địch bất ngờ thay đổi, binh lực chi viện của địch tăng lên đến hai đại đội. Tiểu đoàn Vương Thiết Sơn tác chiến kiên cường, nhanh chóng chiếm lĩnh cao điểm số hai, thuận theo sự thay đổi của tình hình địch, người chỉ huy đã quyết đoán ngay tại chỗ, thay đổi chiến thuật, tiểu đoàn hai vòng ra đánh tạt sườn mặt khuất của Song Du Thụ. Tiểu đoàn một nhanh chóng chuyển đổi vai trò, phối hợp chặt chẽ với tiểu đoàn hai, xung phong tiến đánh vào khu vực số hai. Địch phòng thủ chịu đòn giáp công trước sau, lần lượt bị tiêu diệt, tàn quân địch hoảng hốt tháo chạy. Trận chiến Song Du Thụ từ đó tuyên bố giành thắng lợi.

Nghiêm Trạch Quang đọc xong, bèn phất tay ném cái gọi là lịch sử tóm tắt vinh dự ra phía sau cửa. Trong đầu ông hiện lên những gương mặt quen thuộc như Mã Giang Sơn và những người khác. Đó đều là những liệt sĩ đã hy sinh trong trận chiến Song Du Thụ. Cảnh tượng đó khắc sâu vào tâm can Nghiêm Trạch Quang, khi đó bộ đội của ông đã chiếm được cao điểm vô danh góc đông bắc, phát động đợt xung phong thứ hai, lúc này lẽ ra tiểu đoàn hai phải ở vị trí bảo vệ bên sườn, thế nhưng tiểu đoàn hai lại chẳng thấy tăm hơi đâu cả, bộ đội của ông xung phong đến khu vực số hai, bất ngờ bị vây hãm từ ba phía, trong vòng năm phút đồng hồ đại đội mũi nhọn tổn thất hơn nửa, Mã Giang Sơn cùng hơn hai mươi cán bộ chiến sĩ đã hy sinh ngay tại khoảnh khắc đó.

Sau đó quả thực là tiểu đoàn hai đã giải vây cho tiểu đoàn một, cũng chính tiểu đoàn hai đã lau chùi chiến tích dọn dẹp hậu quả cho tiểu đoàn một, khiến cho trận chiến Song Du Thụ từ bại chuyển thành thắng. Thế nhưng, tại sao tiểu đoàn hai lại không hành động theo đúng kế hoạch cơ chứ? Chẳng ai hay biết cả, chỉ có một mình Nghiêm Trạch Quang biết rõ, ông đã tính toán đến mọi tình huống có thể xảy ra, duy chỉ có việc không ngờ tới là bản thân lại xuất hiện khoảng mù phán đoán dài tới hai mươi phút, kế hoạch ông vạch ra vốn dĩ hoàn mỹ không một lỗ hổng, thế nhưng khi tình hình địch đột ngột xuất hiện biến hóa trọng đại, sự tự tin của ông đã biến mất suốt hai mươi phút đồng hồ. Thế nhưng nếu như Vương Thiết Sơn không hành động lỗ mãng, nếu như tiểu đoàn của Vương Thiết Sơn không rời khỏi cao điểm số hai sau hai mươi phút đó, thì kết cục của trận chiến vẫn sẽ tiến hành theo đúng phương án đầu tiên, vẫn sẽ thập phần hoàn mỹ. Kẻ địch đánh cho Nghiêm Trạch Quang một khoảng chênh lệch thời gian là hai mươi phút, khoảng mù phán đoán của Nghiêm Trạch Quang cũng là hai mươi phút, tái ông thất mã, xem ra vẫn cứ nên là kết quả tối ưu. Mà hành động tự ý làm càn của Vương Thiết Sơn, trên thực tế đã khiến cho trận chiến lần này chỉ đạt được hiệu quả sách lược tầm trung. Cái gọi là đại thắng Song Du Thụ, dưới góc nhìn của Nghiêm Trạch Quang, chẳng qua chỉ là một chiến thắng bậc trung kiểu sai đâu sửa đấy mà thôi.

Nghiêm Trạch Quang vẫn nhớ như in giọt nước mắt của Thạch Đắc Pháp, lúc đó Thạch Đắc Pháp đã mất hết cả lý trí, đầm đìa nước mắt nói với Nghiêm Trạch Quang rằng, "Người của chúng ta hy sinh mất mười chín người, ấy thế mà vẫn chặn đứng được kẻ địch, nếu như tiểu đoàn hai không tự ý hành động, chiến thuật của chúng ta rất nhanh sẽ được điều chỉnh lại ngay, kết quả khi đó sẽ tốt đẹp hơn bây giờ rất nhiều, ít ra thì cũng sẽ không có nhiều đồng chí hy sinh đến thế!"

Khoảnh khắc nhìn thấy cuốn lịch sử tóm tắt vinh dự này, trong lòng Nghiêm Trạch Quang vừa có sự tự trách, lại vừa mang một nỗi đau khó tả thành lời.

Nghiêm Trạch Quang bèn gọi Thẩm Đông Dương đến, cất giọng hỏi, "Cuốn lịch sử tóm tắt vinh dự này của các cậu rất hay. Nhưng tôi nhắc nhở cậu, bắt buộc phải thật nghiêm cẩn. Cái gọi là 'nguyên nhân không rõ' mà các cậu nhắc tới ở đây là gì vậy?"

Thẩm Đông Dương đáp lời, "Bởi vì tư liệu quá ít, chúng tôi không thể nào làm sáng tỏ nguyên nhân binh lực địch đột ngột gia tăng, đặc biệt là tuyến đường thì không tài nào giải thích nổi."

Nghiêm Trạch Quang lại hỏi tiếp, "Các cậu nói là thuận theo sự thay đổi của tình hình địch, người chỉ huy đã quyết đoán ngay tại chỗ, thay đổi chiến thuật, người chỉ huy được nhắc đến ở đây là ai?"

Thẩm Đông Dương nói, "Nhật ký chiến trường ghi chép rằng, ngài là người chịu trách nhiệm trực tiếp trong trận chiến này, việc thay đổi chiến thuật đáng lẽ ra phải do ngài quyết định."

Nghiêm Trạch Quang nói, "Nhưng thực tế là tôi vốn dĩ không hề đưa ra quyết định thay đổi cách đánh, tiểu đoàn hai là tự bọn họ hành động đấy chứ."

Thẩm Đông Dương nói, "Thế nhưng, nếu như tiểu đoàn hai không đánh chiếm được cao điểm Song Du Thụ từ mặt khuất, tình cảnh của tiểu đoàn một có lẽ sẽ còn tồi tệ hơn nữa. Cho nên, chúng tôi cho rằng hành động của tiểu đoàn hai là hoàn toàn chính xác. Đương nhiên, nếu như tiểu đoàn hai không hành động, lúc ngài phát động tiến công lên đỉnh chính, nếu tiểu đoàn hai mà ở lại cao điểm số hai yểm trợ, thì đó mới là hiệu quả tuyệt vời nhất."

Nghiêm Trạch Quang nói, "Cái tôi cần chính là hiệu quả đó. Đoạn này các cậu phải làm lại từ đầu cho tôi, chúng ta không thể biến chiến thắng thành ngẫu nhiên, cũng không thể coi thất bại là ngẫu nhiên được."

Thẩm Đông Dương nói, "Nhưng đây dẫu sao cũng là một trận chiến thắng lợi, chúng tôi đã thỉnh thị qua phó sư đoàn trưởng Vương rồi. Phó sư đoàn trưởng Vương nói rằng, lịch sử thường hay được cấu thành bởi rất nhiều yếu tố ngẫu nhiên. Sở dĩ chúng tôi dùng ba chữ 'người chỉ huy' để thay thế cho tên của ngài và phó sư đoàn trưởng Vương, chính là coi trận chiến này như là kết tinh trí tuệ tập thể của ngài và phó sư đoàn trưởng Vương."

Nghiêm Trạch Quang đét mạnh một cái xuống bàn, quát lớn, "Kết tinh trí tuệ tập thể cái con khỉ gì? Đây là kết tinh của sự ngu ngốc tập thể thì có. Phải xuất phát từ thực tế, công ra công tội ra tội, nói cho rõ ràng mạch lạc vào!"

Thẩm Đông Dương quay trở về phòng làm việc của mình, lại chìm đắm trong sự mông lung khó hiểu. Cậu nhớ rất rõ, mới chỉ ba năm trước đây thôi, sư đoàn trưởng còn thề thốt đinh ninh rằng, "Trận chiến Song Du Thụ đã được tổ chức đưa ra kết luận rồi, tôi hoàn toàn vô điều kiện tiếp nhận. Các đồng chí ở phòng sử sư đoàn phải loại bỏ mọi sự can thiệp, cầm bút viết cho ngay thẳng. Chừng nào tôi Nghiêm Trạch Quang này còn sống ngày nào, thì không được phép nhắc lại chuyện này nữa. Xin các đồng chí đặt đại cục lên hàng đầu, gìn giữ sự đoàn kết của tập thể thường vụ, đừng có châm dầu vào lửa nữa." Thế nhưng, tại sao hiện giờ lại tái diễn chuyện này nữa rồi?

Cái nghi vấn này vẫn luôn canh cánh trong lòng Thẩm Đông Dương, mãi cho đến ba tháng sau, mệnh lệnh cắt giảm quân đội được hạ xuống, trung đoàn ba bị giải thể, Thẩm Đông Dương lúc đó dường như mới hơi lờ mờ hiểu ra đôi chút, hóa ra sư đoàn trưởng nhìn xa trông rộng và tỉ mỉ hơn nhiều. Đương nhiên, chuyện đó cũng chỉ có thể là suy đoán mà thôi.

Sự việc này sau đó đã làm lớn đến tận chỗ Vương Thiết Sơn. Vương Thiết Sơn nói với Nghiêm Trạch Quang, "Sư đoàn trưởng Nghiêm, tôi biết trận chiến Song Du Thụ đã để lại cho anh vết thương lòng, nhưng nó dẫu sao cũng đã là lịch sử rồi. Kết luận mà lịch sử đưa ra đối với trận chiến Song Du Thụ chính là, đây là một trận chiến thắng lợi, bởi vì nó đã đạt được ý đồ chiến dịch của cấp trên. Giờ đây chúng ta đang chỉnh lý lịch sử tóm tắt vinh dự của sư đoàn hai mươi bảy, là vì để giữ lại bộ đội sư đoàn hai mươi bảy, chứ không phải là vấn đề ân oán cá nhân giữa anh và tôi."

Nghiêm Trạch Quang nói, "Ý của anh là gì? Ý anh là, anh dùng khái niệm một người chỉ huy để bao hàm cả hai người chúng ta, coi như là nể mặt tôi, cho tôi một bậc thang đi xuống, để tôi vẫn giữ được thể diện của người chịu trách nhiệm cao nhất trong trận chiến đó chứ gì?"

Vương Thiết Sơn nói, "Không phải thể diện, mà là vinh dự. Trên thực tế, trận chiến lần đó chính là kết quả của sự phối hợp chặt chẽ giữa hai tiểu đoàn chúng ta, rời xa bất cứ bên nào thì cũng không thể tài nào giành được thắng lợi cả."

Nghiêm Trạch Quang cười lạnh một tiếng đáp, "Đó không phải là kết quả của sự phối hợp chặt chẽ giữa hai tiểu đoàn chúng ta, mà phải là kết quả anh phối hợp với tôi mới đúng. Ai cho phép anh rời khỏi cao điểm số hai hả? Nếu như anh không rời khỏi cao điểm số hai, thì cái giá phải trả cho chiến thắng của trận chiến đã chẳng lớn đến thế, và anh cũng chẳng đời nào đứng ở trên đỉnh chính."

Vương Thiết Sơn nói, "Tôi thừa nhận chiến thuật của tôi không uyên bác bằng anh, nhưng tôi không thể nào đợi cái mệnh lệnh đến muộn hai mươi phút của anh rồi mới hành động được. Lúc tôi phát hiện mình mất mục tiêu ở trận địa số hai, tôi chỉ có thể phát động tiến công lên đỉnh chính, tôi phải đi tìm kẻ địch."

Nghiêm Trạch Quang nói, "Sai một ly đi một dặm đấy thôi, sai một ly đi một dặm, tôi nói cho anh biết, cho dù là thắng lợi đi chăng nữa, thì đó cũng là một mớ sổ sách nhùng nhằng lộn xộn!"

Vương Thiết Sơn nói, "Cho dù là sổ sách lộn xộn đi chăng nữa, thì đó cũng vẫn là thắng lợi!"

Nghiêm Trạch Quang không nói gì nữa, tự mình lủi thủi đi ra phía sau cửa, nhặt cuốn lịch sử tóm tắt vinh dự vừa bị ném đi lên, đập mạnh xuống bàn làm việc, hai ngón tay cái ấn lên thái dương, day dỗ hồi lâu mới mở lời nói, "Lão Vương, xin hãy tha thứ cho sự thất thố vừa rồi của tôi, tôi lại nhớ đến những đồng chí đã hy sinh đó, trong lòng cảm thấy vô cùng đau xót. Có lẽ, cả hai chúng ta đều không sai."

Vương Thiết Sơn nói, "Có lẽ, cả hai chúng ta đều sai rồi, thế nhưng trận chiến đã giành thắng lợi. Đó là một trận chiến thắng lợi, các liệt sĩ hy sinh sẽ thấu hiểu cho chúng ta thôi."

Nghiêm Trạch Quang nói, "Được rồi, cứ vậy đi."

4

Chẳng bao lâu sau, mệnh lệnh chính thức về việc tinh giản biên chế đã được hạ xuống.

Do sở hữu bề dày lịch sử huy hoàng, sư đoàn hai mươi bảy không bị giải thể, thế nhưng chiểu theo mệnh lệnh của quân khu, sư đoàn hai mươi bảy bắt buộc phải thu gọn biên chế, giữ lại trung đoàn pháo binh và trung đoàn xe tăng, cắt giảm đi một trung đoàn trong số ba trung đoàn bộ binh.

Đảng ủy quân đoàn cho sư đoàn hai mươi bảy thời hạn ba ngày, yêu cầu sư đoàn hai mươi bảy tự mình đưa ra một phương án trước.

Hội nghị thường vụ sư đoàn hai mươi bảy họp liền một ngày. Chiểu theo nguyên tắc chung của cấp trên là giữ lại các đơn vị vinh dự và đơn vị chiến đấu, phương án mà khoa tác huấn bộ tư lệnh đưa ra chính là cắt giảm trung đoàn ba. Lý do là trung đoàn ba được thành lập trong thời kỳ "Cách mạng Văn hóa", trong lịch sử không có chiến công hiển hách nào, nền tảng cũng thua xa lắc thua xa lơ so với trung đoàn một và trung đoàn hai.

Bởi vì Vương Thiết Sơn chính là trung đoàn trưởng đầu tiên của trung đoàn ba, trung đoàn ba là do một tay Vương Thiết Sơn gầy dựng nên, cho nên thái độ biểu tình của mọi người tại hội nghị thường vụ vô cùng cẩn trọng. Ngược lại, bản thân Vương Thiết Sơn lại tỏ thái độ rất rõ ràng. Vương Thiết Sơn nói, "Ai bảo trung đoàn ba là của tôi chứ? Trung đoàn ba nằm trong chuỗi biên chế của Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc, trung đoàn ba là của quốc gia, là của quân giải phóng. Cần trung đoàn ba, chúng ta có thể dựng ra một trăm trung đoàn ba, cần tinh giản, chúng ta có thể xóa sổ một trăm trung đoàn ba. Lấy đại cục làm trọng, trong năm tháng chiến tranh chúng ta có thể hy sinh cả sư cả lữ, một cái trung đoàn ba nhỏ nhoi thì tính là cái thá gì chứ?"

Nghiêm Trạch Quang nói, "Lão Vương có thái độ này khiến tôi vô cùng cảm động. Lòng bàn tay hay mu bàn tay thì cũng đều là thịt cả, trung đoàn ba là bộ đội của sư đoàn hai mươi bảy, cũng là miếng thịt cục cưng trong lòng của các vị thủ trưởng ngồi đây, chúng ta có ai là không có tình cảm với trung đoàn ba cơ chứ, có ai coi trung đoàn ba như con ghẻ con rưng không? Tôi dám khẳng định là không có. Thế nhưng mệnh lệnh cắt giảm quân đội đã ban xuống rồi, chúng ta bắt buộc phải xóa sổ một trung đoàn, xóa sổ ai bây giờ? Trung đoàn hai là trung đoàn Hồng quân, anh mà xóa sổ nó, mấy lão hồng quân ở viện điều dưỡng dám kéo đến tận cửa nhà anh mà chửi rủa tơi bời đấy. Trung đoàn một là trung đoàn kháng Nhật, thủ trưởng nằm vùng ở khắp các đại quân khu, anh mà xóa sổ nó, thể nào cũng có kẻ lột da anh cho xem. Thế thì đành phải xóa sổ trung đoàn ba thôi, đứa em út đến cũng vội vàng, mà đi cũng vội vã."

Hội nghị thường vụ cứ thế mà chốt hạ như vậy.

Thế nhưng vào buổi sáng ngày hôm sau khi tiến hành họp đảng ủy thì lại xảy ra chuyện bất ngờ. Khi chính ủy Mã đem nghị quyết của hội nghị thường vụ trình lên đảng ủy để biểu quyết, trung đoàn trưởng trung đoàn ba Chu Chấn Quốc và chính ủy Quách Tĩnh Hải đều không giơ tay. Đợi đến khi mọi người hạ tay xuống hết rồi, Quách Tĩnh Hải lại giơ tay lên và nói, "Tôi giơ tay phản đối."

Vương Thiết Sơn lập tức quát mắng, "Lão Quách anh muốn làm gì hả? Với tư cách là một ủy viên đảng ủy, anh phải kiên định tính đảng vào chứ!"

Quách Tĩnh Hải không rụt rè cũng chẳng kiêu ngạo đáp lời, "Chính vì tôi kiên định tính đảng cho nên tôi mới phản đối. Nếu như nghị quyết của hội nghị thường vụ không cần thiết phải trình lên đảng ủy thẩm duyệt, vậy thì các anh cứ việc báo cáo lên trên là xong. Đã đem ra trình đảng ủy thẩm duyệt rồi, thì với tư cách là một ủy viên đảng ủy, tôi có nghĩa vụ, cũng có quyền lợi trình bày ý kiến của mình."

Vương Thiết Sơn nói, "Lão Quách anh phải biết đại cục làm trọng chứ!"

Nghiêm Trạch Quang xua xua tay nói với Vương Thiết Sơn, "Phó sư đoàn trưởng Vương, xin hãy để lão Quách được phát biểu ý kiến."

Quách Tĩnh Hải đứng phắt dậy, ưỡn cái bụng phệ to tướng, thong thả cất giọng, "Chúng ta có thể đồng ý cắt giảm trung đoàn ba. Thế nhưng, không thể nói là trung đoàn ba không có vinh dự được. Thứ nhất, trung đoàn ba sau khi được thành lập, tuy chưa từng tham gia chiến tranh, nhưng trung đoàn ba trong các đợt cứu trợ thiên tai cứu hộ cứu nạn từ trước tới nay, toàn xông pha ở tuyến đầu, tạo phúc cho nhân dân, chuyện đó ai ai cũng thấy rõ mồn một. Trung đoàn ba là đoàn mô phạm ái dân được quân khu trao tặng. Thứ hai, trung đoàn ba không phải từ trên trời rơi xuống, mà trung đoàn ba được tách ra từ trung đoàn một, tôi và đoàn trưởng Chu đều là cán bộ xuất thân từ trung đoàn một đời đầu, từ khi chiến tranh giải phóng bắt đầu, những trận chiến mà trung đoàn một từng tham gia, chúng tôi đều tham gia cả. Thứ ba, trung đoàn ba được thành lập lấy tiểu đoàn hai của trung đoàn một đời đầu làm chủ thể cốt cán. Nhắc đến chiến công, trong trận chiến Song Du Thụ thời kháng Mỹ viện Triều, trong tình huống tình hình địch đột ngột thay đổi, tiểu đoàn chủ công vì nguyên nhân nào đó mà bị cản trở, không thể kịp thời phát động tiến công, cho nên đã bị quân địch áp chế, vào thời khắc nguy cấp đó, tiểu đoàn hai đã liều mạng đánh giáp la cà, đánh đổi bằng sinh mạng của hơn bốn mươi cán bộ chiến sĩ, một hơi hốt gọn cao điểm Song Du Thụ, đồng thời khiến cho tiểu đoàn một chuyển nguy thành an. Vai trò mà tiểu đoàn hai thể hiện trong trận chiến Song Du Thụ, đồng chí Nghiêm Trạch Quang hẳn là phải nắm rất rõ..."

Cái rầm một tiếng, Vương Thiết Sơn đập bàn đứng phắt dậy, chiếc tách trà đặt trước mặt nảy tưng lên. Vương Thiết Sơn quát tháo, "Quách mập, anh muốn làm phản đấy à? Anh đang gây khó dễ cho hội nghị thường vụ đấy phỏng?"

Quách Tĩnh Hải vẫn ngẩng cao đầu, mang cái bộ dạng heo chết không sợ nước sôi, vẫn thong thả chậm rãi lên tiếng, "Đồng chí Vương Thiết Sơn, đây là hội nghị đảng ủy, trong nội bộ đảng chúng ta nên xưng hô là đồng chí với nhau, xin anh hãy gọi tôi là đồng chí Quách Tĩnh Hải, chứ đừng có gọi cái gì mà Quách mập."

Nghiêm Trạch Quang mỉm cười, một nụ cười vô cùng bình thản. Thế nhưng nụ cười này vẫn chẳng thể nào che đậy nổi sắc mặt tái nhợt của ông. Nghiêm Trạch Quang cố hết sức để bản thân trở nên bình tĩnh lại, mỉm cười nhìn Quách Tĩnh Hải nói, "Đồng chí Quách Tĩnh Hải, ý kiến anh đưa ra rất xác đáng. Thế nhưng ở đây có một vấn đề cần phải làm rõ, đó chính là vấn đề liên quan đến trận chiến Song Du Thụ, tổ chức đã đưa ra kết luận từ lâu rồi, đây không phải là vấn đề phẩm chất cá nhân, mà là vấn đề vinh dự của bộ đội, cho nên xin anh hãy nhìn nhận sự việc dựa trên thực tế."

Quách Tĩnh Hải phủi phủi cuốn lịch sử tóm tắt vinh dự trong tay, khóe môi nở một nụ cười khinh miệt cất lời, "Đồng chí Nghiêm Trạch Quang, anh cho rằng cuốn lược sử này phản ánh đúng thực tế lắm sao? Tôi cho rằng ít nhất là ở mối quan hệ giữa những người chỉ huy, trong này có vài điểm nghe thì có vẻ đúng nhưng thực chất lại sai lệch hoàn toàn, chẳng nhẽ đồng chí Nghiêm Trạch Quang anh lại không nhìn ra điều này hay sao?"

Nghiêm Trạch Quang quay sang nói với chính ủy Mã, "Tôi hơi mệt rồi, có thể nghỉ ngơi một lát được không?"

Chính ủy Mã lập tức tuyên bố tạm hoاعت hội nghị, nghỉ ngơi mười phút sau đó tiếp tục thảo luận.

5

Vấn đề cắt giảm trung đoàn ba, mặc dù vấp phải sự phản đối của trung đoàn trưởng trung đoàn ba Chu Chấn Quốc và chính ủy Quách Tĩnh Hải, đặc biệt là sự phản đối của Quách Tĩnh Hải vô cùng quyết liệt, thế nhưng cuối cùng hội nghị đảng ủy vẫn thông qua nghị quyết của hội nghị thường vụ với số phiếu đa số tán thành, trình lên đảng ủy quân đoàn và đảng ủy quân khu rồi nhận được phê chuẩn.

Vào ngày trung đoàn ba tổ chức lễ giải thể, các vị thủ trưởng sư đoàn đều đến trung đoàn ba để tiễn đưa các cán bộ chiến sĩ sắp phải rời đi. Chính ủy Mã tuyên bố mệnh lệnh cắt giảm quân đội của đảng ủy quân khu: "Chiếu theo nhu cầu lâu dài của công tác xây dựng quốc phòng, quân đội ta sẽ từng bước thực hiện quá trình chuyển đổi từ số lượng sang chất lượng, một phần bộ đội sẽ bị bãi bỏ biên chế, một phần cán bộ chiến sĩ sẽ thuyên chuyển công tác hoặc chuyển ngành. Chiếu theo tinh thần này, đảng ủy quân khu quyết định, bãi bỏ biên chế trung đoàn ba sư đoàn lục quân hai mươi bảy..."

Chính ủy Mã đọc xong mệnh lệnh, Nghiêm Trạch Quang bước lên phát biểu. Nghiêm Trạch Quang nói, "Trung đoàn ba sư đoàn hai mươi bảy kể từ khi thành lập đến nay, dưới sự lãnh đạo của đảng ủy hai cấp sư đoàn và trung đoàn, đã thể hiện được tố chất tuyệt vời và tinh thần chiến đấu xuất sắc của một tập thể mới, cán bộ chiến sĩ ghi nhớ sâu sắc tôn chỉ phục vụ nhân dân, đã giành được thành tích xuất sắc trong các đợt huấn luyện quân sự, phát huy tinh thần đội xung kích trong các đợt cứu trợ thiên tai cứu hộ cứu nạn, lập nên công huân vĩnh cửu vì sự nghiệp cứu mạng sống và tài sản của nhà nước cùng nhân dân quần chúng, công lao trường tồn cùng trời đất, ghi tấm bia son sáng ngời vào sử sách nước nhà. Trong đợt tinh giản biên chế lần này, cán bộ chiến sĩ trung đoàn ba đã ngậm đắng nuốt cay đặt đại cục lên hàng đầu, chia sẻ nỗi lo với đất nước, chia sẻ gánh nặng với quân đội, chia sẻ muôn vàn khó khăn với sư đoàn hai mươi bảy chúng ta. Thay mặt đảng ủy và các vị thủ trưởng sư đoàn hai mươi bảy, tôi xin gửi lời chào trân trọng nhất đến các đồng chí cán bộ chiến sĩ trung đoàn ba chuẩn bị bước lên cương vị chiến đấu mới!"

Nghiêm Trạch Quang giơ cao cánh tay phải của mình lên.

Không có tiếng vỗ tay nào vang lên cả.

Đột nhiên, vang lên một tiếng nấc nghẹn ngào.

Tiếp theo đó lại vang lên thêm một tiếng nấc nghẹn ngào nữa.

Dường như chỉ trong chớp mắt, trên sân huấn luyện của trung đoàn ba bùng nổ những tiếng khóc nức nở trầm đục mà không sao kìm nén nổi, tựa như thủy triều dâng trào, lớp sóng sau xô lớp sóng trước.

Trên đài chủ tịch, toàn bộ các vị thủ trưởng sư đoàn hai mươi bảy đứng thẳng tắp, trang nghiêm thành kính, những giọt nước mắt lặng lẽ tuôn rơi trên gương mặt các vị thủ trưởng.

6

Sau khi trung đoàn ba bị giải thể, để lại một sở lưu trú cấp tiểu đoàn, chỉ có hơn ba mươi cán bộ chiến sĩ, chịu trách nhiệm canh gác doanh trại và trang thiết bị. Quách Tĩnh Hải không có việc gì làm, tạm thời được sắp xếp ở lại sở lưu trú làm ông lớn.

Vào lúc một giờ rạng sáng ngày hôm nay, Nghiêm Trạch Quang dẫn Thẩm Đông Dương đi đầu đường dẫn lối, lặng lẽ đến trung đoàn ba để kiểm tra vọng gác.

Họ đi vào từ cửa sau của doanh trại phía đông, nơi này thường là góc chết, trước đây thường xuyên xảy ra tình trạng đứng nhầm gác canh nhầm trạm. Thế nhưng ngày hôm nay lại vô cùng quy củ. Vừa đi đến gần cửa sau, từ đằng xa đã nghe thấy một tiếng quát vang dội: "Ai?"

Nghiêm Trạch Quang đáp lời, "Là tôi!"

Người gác cổng lại cất tiếng quát vang lần nữa, "Khẩu lệnh!"

Nghiêm Trạch Quang đáp, "Bố mày đây!"

Nghiêm Trạch Quang nghe ra được rồi, đó chính là Vương Kỳ. Sau khi Vương Kỳ tốt nghiệp hệ chính quy học viện chỉ huy bộ binh, được phân công đảm nhận chức vụ phó liên đoàn trưởng thực tập, thế nhưng vừa mới làm được hơn một tháng, bộ đội đã giải thể, Vương Kỳ bỗng chốc trở thành một tên tư lệnh trọc đầu cô độc.

Vương Kỳ ôm súng chạy đến, giơ tay chào hô lớn, "Báo cáo sư đoàn trưởng, binh sĩ gác cổng hàm phó liên đoàn sở lưu trú trung đoàn ba Vương Kỳ đang làm nhiệm vụ, xin hãy chỉ thị!"

Nghiêm Trạch Quang bỗng cảm thấy chua xót trong lòng, đưa tay xoa đầu Vương Kỳ rồi bảo, "Con trai à, trung đoàn ba giải thể rồi, hại cái cậu phó liên đoàn như con lại phải tự mình đứng gác."

Vương Kỳ nói, "Bố con, không, phó sư đoàn trưởng Vương bảo rằng, con phải học tập đại ca Đông Dương, nếm mật nằm gai, việc gì cũng làm được. Bắt đầu đứng gác từ vọng gác, vinh quang vô thượng."

Nghiêm Trạch Quang nói, "Bây giờ ta đến thay con đứng gác, con đi cùng khoa trưởng Thẩm tiếp tục đi kiểm tra tình hình vọng gác đi."

Vương Kỳ có chút chần chừ, cảm thấy để sư đoàn trưởng đứng gác thay là không ổn cho lắm.

Thẩm Đông Dương lên tiếng, "Giao súng cho sư đoàn trưởng đi, em đi theo anh."

Vương Kỳ ngoan ngoãn đi theo Thẩm Đông Dương rời đi, Nghiêm Trạch Quang vắt chéo khẩu súng trường trước ngực, cảm giác vô cùng tuyệt vời. Cứ ngỡ như mình lại được trẻ lại vậy.

Chẳng mấy chốc, một bóng dáng tròn vo xuất hiện. Nghiêm Trạch Quang liền giang ngang khẩu súng, quát lớn, "Ai đấy?"

Đáp lại rằng, "Mẹ kiếp, đến cả tôi mà cũng không nhận ra nổi nữa cơ à?"

Nghiêm Trạch Quang lại quát lớn tiếp, "Khẩu lệnh!"

Bóng dáng tròn vo ngẩn người một thoáng, rồi cất giọng đáp, "Trường Giang! Phản khẩu lệnh!"

Nghiêm Trạch Quang ngẩn tò te, ông quên béng mất không hỏi Vương Kỳ khẩu lệnh tối nay là gì rồi. Đang lúc lo lắng đến suýt toát mồ hôi hột, bóng dáng tròn vo đâm nổi giận, quát ầm lên, "Thuộc đại đội nào thế hả? Sao không đối khẩu lệnh?"

Nghiêm Trạch Quang đáp, "Hoàng Hà!"

Kỳ thực ông chỉ đoán mò thôi, nào ngờ lại đoán trúng phóc.

Bóng dáng tròn vo vừa bước về phía này, vừa cất giọng mắng mỏ, may mà đây không phải là chiến trường đấy nhé, ở trên chiến trường mà không đối được khẩu lệnh, sơ sảy một chút là ăn đạn lạc như chơi ấy chứ lị.

Nghiêm Trạch Quang đáp, "Báo cáo thủ trưởng, tôi nhớ kỹ rồi ạ."

Bóng dáng tròn vo cảm thấy có điều gì đó bất thường, bèn khựng bước chân lại, cất giọng hỏi vặn, "Thuộc đại đội nào?"

Nghiêm Trạch Quang đáp lời, "Báo cáo thủ trưởng, chi đội tạm thời ạ."

Bóng dáng tròn vo "hừ" lên một tiếng, đầy vẻ cảnh giác bước tới gần, vừa đi vừa lầm bầm, chi đội tạm thời gì chứ, làm gì có... à, có phải... sư đoàn trưởng Nghiêm... phải không ạ?"

Nghiêm Trạch Quang nói, "Là tôi đây. Cậu làm chính ủy thế này là không ổn đâu đấy nhé, chỉ còn lại hơn bốn mươi binh sĩ thôi mà phải canh giữ một cái doanh trại to đùng thế này cơ mà."

Quách Tĩnh Hải đáp lời, "Thế chẳng phải là do một tay sư đoàn trưởng Nghiêm anh gây ra đấy ư? Cái anh chính ủy như tôi đây, chẳng bằng nổi một gã liên đoàn trưởng nữa là, liên đoàn trưởng người ta còn quản được cả trăm mạng người ấy chứ. Đã có sư đoàn trưởng Nghiêm tự mình đứng gác thay rồi, vậy thì hướng này tôi hoàn toàn yên tâm. Tôi đi kiểm tra mấy khu vực khác đây."

Nói đoạn liền toan quay đầu bỏ đi.

Nghiêm Trạch Quang cất lời gọi với theo, "Lão Quách, qua đây nói chuyện một lát xem nào, tôi có phải là quỷ Nhật Bản đâu cơ chứ."

Quách Tĩnh Hải nói, "Sư đoàn trưởng Nghiêm, những lời tôi cần nói đều đã nói hết trong hội nghị đảng ủy rồi. Hiện giờ trung đoàn ba cũng chẳng còn nữa, đoàn trưởng Chu cũng đã sang ban chỉ huy vũ trang rồi. Anh cứ yên tâm đi, tôi có ý kiến với anh thật đấy, thế nhưng chừng nào cái anh chính ủy này vẫn chưa rời khỏi doanh trại, thì tôi vẫn cứ kiên nhiệm vụ đến cùng. Doanh trại, trang thiết bị, một thứ cũng không thiếu, tôi sẽ bàn giao lại đầy đủ cho ban nghiệm thu."

Nghiêm Trạch Quang nói, "Anh với tôi nào có thâm cù đại hận gì cho cam, tôi mấy lần mời anh đến tâm sự giãi bày, mà anh cứ khăng khăng từ chối không chịu gặp. Chúng ta có bất đồng trong công việc, hoàn toàn có thể trao đổi với nhau cơ mà. Phát biểu của anh tại hội nghị đảng ủy vừa rồi vô cùng ngay thẳng thành khẩn, nhưng lại có những điểm không phản ánh đúng thực tế, sao anh lại không chịu lắng nghe quan điểm của tôi một chút chứ? Cái anh đoàn trưởng chính ủy này của anh, chức vụ cao hơn tôi, hay là trình độ cao hơn tôi cơ chứ?"

Quách Tĩnh Hải đáp, "Tôi làm chính ủy trung đoàn một ngày, thì phải phục tùng mệnh lệnh một ngày. Hiện giờ tôi chỉ có cái danh nghĩa chính ủy chứ chẳng còn trung đoàn nào nữa cả, thế nhưng tôi vẫn cứ phục tùng mệnh lệnh. Phục tùng anh không có nghĩa là sợ anh đâu nhé. Tôi chẳng cao hơn chức vụ của anh, cũng chẳng giỏi giang hơn trình độ của anh, nhưng tôi không muốn tâm sự gì với anh hết sất."

Nghiêm Trạch Quang nói, "Lão Quách, nói thật từ tận đáy lòng nhé, tôi rất ghét cái tính khí ương ngạnh khó chịu của anh, thế nhưng, tôi không hề muốn anh rời khỏi sư đoàn hai mươi bảy đâu, tôi hy vọng những đồng chí như anh sẽ ở lại bên cạnh tôi để cùng làm việc."

Quách Tĩnh Hải nói, "Không có chuyện đó đâu sư đoàn trưởng Nghiêm à, anh là chuyên gia chiến thuật cơ mà, chắc không lại định giở thêm chiến thuật gì nữa với tôi đấy chứ? Anh chẳng phải có một bộ chiến thuật gọi là mèo vờn chuột đó sao? Anh có phải định giữ tôi lại sư đoàn hai mươi bảy, để rồi giữ trong lòng bàn tay từ từ vờn cho đến chết phải không hả? Sư đoàn trưởng Nghiêm tôi nói cho anh biết, Quách mập tôi đây không hề sợ đâu nhé!"

Nghiêm Trạch Quang nén giận đáp lời, "Lão Quách, lẽ nào anh lại nhìn nhận phẩm chất của tôi Nghiêm Trạch Quang này ra nông nỗi thế cơ à? Cả hai chúng ta đều từ chiến trường bước ra cả, đến sống còn chẳng sợ nữa là, ai sợ ai chứ! Tôi chỉ nghĩ rằng, những người từng tham gia chiến tranh như chúng ta, ở lại trong bộ đội bây giờ đã thưa thớt lắm rồi. Anh nhìn nhận tôi như thế, khiến tôi cảm thấy vô cùng đau lòng. Hôm nay không bàn nữa, đợi khi nào anh bình tĩnh lại rồi, chúng ta sẽ có một buổi nói chuyện thật dài lâu, muốn chửi mắng cũng được luôn!"

Quách Tĩnh Hải nói, "Anh vừa bảo muốn giữ tôi lại sư đoàn hai mươi bảy, tôi muốn nghe thử lý do của anh xem thế nào đã."

Nghiêm Trạch Quang nói, "Đơn giản lắm, tôi cần đối thủ, cần một kẻ dám dũng cảm công khai đứng ra đối chọi gay gắt với tôi."

Quách Tĩnh Hải đáp, "Được thôi, tôi ở lại, làm cái quái gì cũng được tuốt!"

7

Quách Tĩnh Hải không ngờ rằng anh ta lại thực sự được giữ lại sư đoàn hai mươi bảy, thoạt đầu được mang danh nghĩa phó chủ nhiệm vượt biên chế ở bộ chính trị để đến giúp đỡ công tác, chưa đầy nửa năm sau, bỗng dưng ban xuống một đạo mệnh lệnh: "Bổ nhiệm đồng chí Quách Tĩnh Hải làm phó chính ủy sư đoàn hai mươi bảy", đứng ngang hàng ngồi chung mâm với lão thủ trưởng Vương Thiết Sơn của anh ta luôn rồi.

Quách Tĩnh Hải dĩ nhiên thừa hiểu rằng, nếu không có sự ủng hộ của Nghiêm Trạch Quang, nói lùi lại một bước là nếu không có sự thừa nhận của Nghiêm Trạch Quang, thì anh ta đời nào ngồi được lên cái ghế phó chính ủy này. Thế nhưng Quách Tĩnh Hải vẫn cứ là Quách Tĩnh Hải, anh ta chẳng thèm lĩnh tình đâu, anh ta cho rằng đây chính là chiến thuật dụ dỗ lòng người hoặc thu mua nhân tâm của Nghiêm Trạch Quang mà thôi.

Nghiêm Trạch Quang từng phát biểu tại hội nghị thường vụ rằng, "Quách Tĩnh Hải cho dù có một trăm nhược điểm đi chăng nữa, thì đó cũng đều là những nhược điểm nhỏ nhặt. Đồng chí Quách Tĩnh Hải có một ưu điểm cực lớn, đó chính là dám nói lời thật lòng. Hiện nay, những người dám nói lời thật lòng ngày một ít đi, Quách Tĩnh Hải từ đó lại càng trở nên vô cùng trân quý, quý hiếm hệt như gấu trúc vậy."

Quách Tĩnh Hải leo lên làm phó chính ủy sư đoàn, thế nhưng lại có một người không phục, nhân vật này chính là trung đoàn trưởng trung đoàn một Thạch Đắc Pháp. Thạch Đắc Pháp cũng là một vị lão trung đoàn trưởng rồi, Nghiêm Trạch Quang làm sư đoàn trưởng bao lâu, thì Thạch Đắc Pháp làm trung đoàn trưởng bấy lâu, hơn nữa anh ta chỉ kém Nghiêm Trạch Quang có ba tuổi, ngó chừng tiếp tục làm trung đoàn trưởng nữa thì không còn thích hợp chút nào nữa rồi.

Thạch Đắc Pháp chạy sang phòng làm việc của Nghiêm Trạch Quang để càu nhàu trút giận, "Tôi không tin sư đoàn trưởng Nghiêm anh là một chuyên gia chiến thuật mà lại không nhìn ra, Quách Tĩnh Hải gây khó dễ tại hội nghị đảng ủy, tuyệt đối không chỉ là hành động cá nhân của một mình anh ta, chẳng lẽ anh ta lại ăn gan hùm mật gấu chắc? Chắc chắn đằng sau lưng anh ta phải có người chống lưng rồi. Tôi thấy rất có thể bọn họ đang diễn vở kịch tung hứng tung hứng đấy, một kẻ đóng vai mặt trắng, một kẻ đóng vai mặt đen."

Nghiêm Trạch Quang trầm mặt nói: "Nói chuyện phải có căn cứ, anh cho rằng? Anh cho rằng thì tính cái quái gì. Lỡ như? Lỡ như là cái khỉ gì. Hồi đó anh còn cho rằng Vương Thiết Sơn đã làm đến đoàn trưởng, tôi cũng chỉ làm trung đoàn trưởng thôi. Anh còn cho rằng cán bộ tiểu đoàn một đều có thể bị cán bộ tiểu đoàn hai đè đầu cưỡi cổ cơ mà. Sự thật thì sao?"

Thạch Đắc Pháp mang vẻ mặt chán nản nhìn Nghiêm Trạch Quang nói: "Anh thì không bị đè đầu cưỡi cổ, nhưng trong 'Sư đoàn Nghiêm', đám tay sai chúng tôi lại bị đè ép. Chương Mã Căn Tế Trạch (chưa rõ Hán Việt, tạm dịch Chương Tế Trạch) đánh Song Du Thụ khi ấy là đại đội trưởng, bây giờ vẫn là phó chính ủy đoàn. Mã Tiết Tứ đánh Song Du Thụ khi ấy cũng là đại đội trưởng, bây giờ mới là chủ nhiệm hậu cần. Hắn Quách Tĩnh Hải dám công khai khiêu khích tại hội nghị đảng ủy, làm khó anh, thế mà anh lại đề nghị thăng chức cho hắn. Xét tổng thể, ngoài Vương Thiết Sơn, Quách Tĩnh Hải, Chu Chấn Quốc, Phạm Thần Quang, số cán bộ còn lại của 'Sư đoàn Vương' toàn ở cấp chính đoàn trở lên, Quách Tĩnh Hải vậy mà còn làm phó chính ủy sư đoàn."

Nghiêm Trạch Quang giơ một ngón tay, gõ lên bàn, ho hắng một tiếng rồi nói: "Đồng chí Thạch Đắc Pháp, tôi muốn nhắc nhở anh chú ý, chúng ta bây giờ đều là cán bộ lãnh đạo cấp tương đương rồi. Tôi là sư đoàn trưởng, không phải tiểu đoàn trưởng tiểu đoàn một của anh, anh là đoàn trưởng, không còn là cái tên phó đại đội trưởng hồi đó nữa. Cán bộ lãnh đạo nói năng phải chịu trách nhiệm, phải biết đại cục. Cái gì mà 'Sư đoàn Nghiêm' với 'Sư đoàn Vương', Sư đoàn 27 là của Quân giải phóng, không phải của riêng cá nhân nào, những lời mang đậm tính chủ nghĩa địa phương này, anh đừng bao giờ nói nữa. Thứ hai, anh nói đồng chí Quách Tĩnh Hải gây khó dễ tại hội nghị đảng ủy, sau lưng có người chống lưng, nhưng lại chẳng có chứng cứ, chỉ dựa vào 'tôi cho rằng' với 'lỡ như' thì không được đâu. Không có chứng cứ mà tùy tiện nói năng, khiêu khích quan hệ lãnh đạo, hãm hại đồng chí, nếu làm không khéo là sẽ phải truy cứu trách nhiệm pháp lý đấy. Anh đường đường là một đoàn trưởng, một lão đoàn trưởng đức cao vọng trọng, phải giữ vững tuổi già gương mẫu chứ. Thứ ba, phải tăng cường tu dưỡng cá nhân, đừng lấy bụng tiểu nhân đo lòng quân tử. Đương nhiên, Quách Tĩnh Hải cũng chẳng tính là quân tử gì cho cam, nhưng ít ra hắn đường đường chính chính hơn anh, trình độ cũng cao hơn anh. Nhớ lại hồi đó, về trận chiến Song Du Thụ, chính hắn đã vẽ một bức sơ đồ biến đổi chiến thuật, binh lực, địa hình, thời gian, thậm chí cả điều kiện thời tiết đều rõ ràng rành mạch, có gốc có rễ. Còn anh thì sao? 'Tôi cho rằng', 'lỡ như', ấp a ấp úng, cứ như có gì muốn che giấu, khiến người ta nghe xong phải nghi ngờ. Cuộc họp đảng ủy lần trước, theo lời anh nói thì là Quách Tĩnh Hải khiêu khích, gây sự, nhưng Quách Tĩnh Hải dám công khai bày tỏ quan điểm của mình, dám đưa ra ý kiến khác biệt, nói thật nhé, tôi còn phải khâm phục dũng khí của cậu ta đấy. Còn anh? Anh đang làm gì? Mỗi lần cần anh lên tiếng thì cái miệng của anh lại cứng như sắt thép. Thảo nào người ta bảo anh môi trên không chăm bằng môi dưới, phấn đấu mười năm sinh ba tấn!"

Mặt Thạch Đắc Pháp đỏ bừng lên, anh ta không ngờ sư đoàn trưởng cũng thốt ra câu nói kém tao nhã này, xem ra sư đoàn trưởng thật sự thấy chán ngấy anh ta rồi. Câu này bắt nguồn từ thập niên 50, 60. Hồi đó Sư đoàn 27 vì trận chiến Hoàng Phủ nên khả năng sinh nở không được mạnh lắm, con đàn cháu đống chẳng là bao. Thế nhưng từ cuối thập niên 50 đến cuối thập niên 60, Thạch Đắc Pháp sinh liền một mạch sáu cô con gái, lục thiên kim, nặng ba tấn. Nếu không phải nghèo đến mức rách đũng quần không có vải vá, anh ta còn muốn kiên trì sinh tiếp, vì anh ta rất muốn có một đứa con trai. Nghiêm Trạch Quang sau này không dám mạo muội sinh con trai, chính là vì đã tiếp thu bài học của Thạch Đắc Pháp, theo lời Vương Nhã Ca thì sinh con trai hay con gái không phụ thuộc vào ý chí con người.

Thạch Đắc Pháp nói: "Bởi vì nghị quyết muốn giải tán là trung đoàn 3, cậu ta đang đánh cược một ván sống còn, tôi không cần thiết phải rước họa vào thân."

Nghiêm Trạch Quang mỉm cười, cười lạnh nói: "Tránh voi chẳng xấu mặt nào, chính là anh! Đương nhiên, tôi không mong anh cũng nhảy chồm chồm lên trong hội nghị, tạo ra cục diện hai bên đối đầu. Nhưng tôi biết, cho dù anh có nhảy lên đi chăng nữa, thì vẫn chỉ là bài ca 'tôi cho rằng' với 'lỡ như' mà thôi."

Thạch Đắc Pháp nói: "Sư đoàn trưởng, tôi cũng là người xấp xỉ ngũ tuần rồi, anh tổng không thể để tôi về hưu non ở cái chức vụ đoàn trưởng này chứ?"

Nghiêm Trạch Quang nói: "Anh nói tới nói lui, cuối cùng cũng lòi đuôi cáo ra rồi đấy. Đồng chí à, tôi vẫn câu nói đó, phải đại cục làm trọng. Non sông tươi đẹp hãy nhìn cho thoáng, ngắm cá còn hơn sông Phù Xuân."

8

Mùa xuân năm thứ hai tinh giản biên chế, một loạt cán bộ lớn tuổi đã rút khỏi cương vị vị lãnh đạo. Thời hạn nhậm chức của Nghiêm Trạch Quang và Vương Thiết Sơn cơ bản đã đến bờ vực, đặc biệt là Vương Thiết Sơn, Đổng Cặn Thạch, Thạch Đắc Pháp, Trương Tỉnh Tương v.v., đều đã có thể nghỉ hưu hoặc nghỉ dưỡng.

Thế nhưng khi công bố danh sách nghỉ hưu, nghỉ dưỡng, lại không có Vương Thiết Sơn, vậy mà cũng chẳng có Thạch Đắc Pháp, chỉ có Phó sư đoàn trưởng Đổng cùng những người khác.

Vương Thiết Sơn đã chuẩn bị sẵn tinh thần nghỉ hưu nên cũng rất thản nhiên, cười đùa với Nghiêm Trạch Quang rằng: "Vô quan nhẹ cả người, hôm nay tuyên bố nghỉ hưu, ngày mai tôi sẽ chuyển đến viện dưỡng lão cán bộ. Cả đời tôi không thoát khỏi móng vuốt của anh, giờ nghỉ hưu rồi tổng không thể ngày nào anh cũng chạy đến viện dưỡng lão để hành hạ tôi chứ?"

Nghiêm Trạch Quang nói: "Cậu Vương, anh đừng có mơ. Tôi phát hiện ra một bí mật, hai chúng ta chính là cặp oan gia do trời định, anh không thể thiếu tôi, tôi cũng chẳng thể thiếu anh. Dù anh là kẻ mưu sâu kế hiểm rất nham hiểm, nhưng cáo già cỡ nào cũng không đấu lại thợ săn giỏi. Anh nghỉ hưu thì tôi cũng nghỉ hưu, chúng ta tiếp tục đấu pháp."

Vương Thiết Sơn nói: "Ý anh là gì? Tôi sớm đã chẳng thèm đấu pháp với anh nữa rồi."

Nghiêm Trạch Quang nói: "Trời biết, đất biết, anh biết, tôi biết."

Vương Thiết Sơn nói: "Được, sợ ma thì ma lại tới. Tôi biết ngay là anh sẽ móc nối vụ Quách béo gây sự với tôi mà, chuyện thế này anh làm ra được tuốt. Cái tên Quách béo dở hơi ấy đợt đó ở hội nghị đảng ủy làm dấy lên ngàn con sóng, anh thì bày đặt rộng lượng, lòng dạ bao la, còn đề nghị thăng chức cho Quách Tĩnh Hải. Lúc đó tôi đã nghĩ, mẹ kiếp chẳng lẽ mặt trời mọc đằng tây rồi hả? Nghiêm Trạch Quang lại là người có lồng ngực rộng mở thế này sao? Sau này tôi mới nghĩ thông suốt. Đây lại là chiến thuật của anh, lùi một bước để tiến hai bước, đứng vững gót chân. Được, bây giờ trung đoàn 3 đã bị giải tán, dư luận đã lắng xuống, lão Quách cũng bị anh thu phục rồi, anh bắt đầu tìm tôi tính sổ sau trận chiến. Anh tính sổ thì tôi cũng chẳng sợ, đằng nào tôi cũng sắp nghỉ hưu rồi."

Nghiêm Trạch Quang nói: "Mẹ kiếp, sao cậu Vương lại nhìn tôi thế chứ? Chúng ta đều là cán bộ lãnh đạo cấp trung cao cấp rồi, chẳng lẽ vẫn cứ giậm chân ở trình độ tiểu đoàn trưởng, giậm chân ở trình độ chiến đấu cao điểm Song Du Thụ hay sao? Tôi nói cho anh biết, anh nhầm rồi. Tôi không có ý tìm anh tính sổ sau trận chiến, nhưng anh vẫn không thoát khỏi móng vuốt của tôi đâu. Chừng nào tôi còn đứng trên đài, tuyệt đối không cho phép anh tụt xuống."

Vương Thiết Sơn nói: "Ý anh là gì?"

Nghiêm Trạch Quang nói: "Rất đơn giản, tôi cần sự ủng hộ của anh, cũng cần cả sự phản đối của anh nữa."

Vương Thiết Sơn nói: "Cái này thì tôi không hiểu nổi rồi. Cần sự ủng hộ thì tôi biết, anh là kẻ lo việc lớn, việc nhỏ toàn phó mặc chẳng màng tới. Thế nhưng giao quyền cho người khác thì anh không yên tâm, giao cho cái tên phó thủ thật thà như đếm là tôi đây thì anh mới có thể cao gối cao đầu ngủ kỹ được. Chẳng lẽ anh thật sự cần sự phản đối của tôi cơ à?"

Nghiêm Trạch Quang nói: "Thật sự cần đấy. Tôi càng ngày càng cảm thấy cần sự phản đối của anh."

Vương Thiết Sơn nói: "Không hiểu, chiến thuật của anh thật thần bí khó lường."

Nghiêm Trạch Quang giơ tay về phía Vương Thiết Sơn, xòe năm ngón tay ra rồi bất ngờ nắm chặt lại, tung một cú đấm bất ngờ vào ngực Vương Thiết Sơn. Vương Thiết Sơn theo phản xạ né một cái, tránh được cú đấm đó. Vương Thiết Sơn kêu lên: "Mẹ kiếp, làm gì có chuyện sư đoàn trưởng đánh phó sư đoàn trưởng bao giờ, thế này còn quá cả Quốc Dân Đảng, chẳng khác nào giặc Nhật."

Nghiêm Trạch Quang nói: "Tôi là sư đoàn trưởng đây, không có giặc Nhật để đánh, đành phải đánh cái tên phó sư đoàn trưởng là anh thôi."

Vương Thiết Sơn nói: "Cái tên phó sư đoàn trưởng như tôi cũng đâu phải dễ bị đánh gục thế đâu."

Dứt lời, bả vai anh ta đã trúng một đấm. Nghiêm Trạch Quang cười mà như không cười nói: "Cái vị sư đoàn trưởng là tôi đây, cũng đâu có dễ dàng bỏ cuộc thế đâu."

Vương Thiết Sơn ngẩng đầu lên, nhìn Nghiêm Trạch Quang, lại nhìn lên trời, cười hì hì nói: "Tôi hiểu rồi. Thời buổi hòa bình, không có bóng trận chiến nào để đánh, anh Nghiêm Trạch Quang có sức mà chẳng biết phát tiết vào đâu, không có đối thủ, tung một quyền vào hư không, ủ rũ chán chường. Ngày nào cũng đánh với không khí, tay chân sẽ bị phế mất. Anh coi tôi là kẻ địch giả định để luyện tập đấy phỏng, coi tôi là cái bia tập bắn đấy à!"

Nghiêm Trạch Quang nói: "Cậu chẳng thế là gì? Đừng thấy chúng ta bây giờ già rồi, tiến bộ chậm. Thế nhưng, điều may mắn nhất trong cuộc đời của cậu Vương đây chính là tham gia cách mạng lại gặp được tôi, tôi làm đại đội trưởng, cậu cứ bám theo đít đuổi theo ngay sau. Tôi làm tiểu đoàn trưởng, cậu lại bám theo đít đuổi theo tiếp. Tôi đem lòng yêu Dương Đào, cậu cũng đâm đầu vào xía vào. Cậu cứ muốn ăn thua đủ với tôi, tôi tiến lên một bước là cậu lại bám sát theo sau không buông. Cậu bám sát không buông thì tôi đành phải bán mạng chạy về phía trước chứ sao! Bằng không, với cái trình độ văn hóa cấp hai cơ sở nửa mùa của cậu, có thể làm đến phó sư đoàn trưởng chắc? Sớm đã về nhà làm thợ lò gốm rồi."

Vương Thiết Sơn nói: "Anh nói có lý, nhưng hình như cũng không hoàn toàn là vậy nhỉ? Tôi làm phó đoàn trưởng rồi mà anh vẫn là tiểu đoàn trưởng, tôi làm phó sư đoàn trưởng rồi mà anh vẫn là đoàn trưởng cơ mà."

Nghiêm Trạch Quang nói: "Ha ha, đây chính là cống hiến của cậu dành cho tôi đấy. Cậu vĩnh viễn chỉ có thể nhanh hơn tôi một bước, nhanh hơn một bước trong khoảng thời gian cực ngắn, kích thích tôi lập tức tiến lên hai bước. Tổng thời gian cậu làm cấp trên trực tiếp của tôi cộng lại không quá ba năm, còn thời gian tôi làm chính cậu phụ ít nhất là mười năm, cái này còn chưa tính lúc tôi chỉ huy cậu ở vị trí ngang hàng đấy nhé, ví dụ như đội trưởng công tác, ví dụ như tiểu đoàn chủ công."

Vương Thiết Sơn nói: "Thế anh bảo phải làm sao đây, tôi không nghỉ hưu nữa, tiếp tục làm bia tập bắn cho anh, để vị sư đoàn trưởng cũ là anh tiến lên thêm một bước nữa nhé?"

Nghiêm Trạch Quang nói: "Nhai được rễ rau, việc gì cũng làm được. Đồng chí à, tôi nói cho anh hay, sắp tới sẽ khôi phục chế độ quân hàm rồi đấy, lỡ đâu lại kiếm được cái chức tướng quân mà làm ấy chứ, cắn chặt răng kiên trì vào, biết đâu ánh sáng rạng đông đang ở phía trước rồi."

9

Thế nhưng ánh sáng rạng đông mãi vẫn chưa tới. Không chỉ Vương Thiết Sơn ngàn cân treo sợi tóc, mà nửa năm sau, đến cả Nghiêm Trạch Quang cũng cảm thấy làm tướng quân cơ bản là chẳng có hy vọng gì nữa.

Đợt điều chỉnh cán bộ năm nay, Vương Thiết Sơn ở vị trí phó sư đoàn trưởng chỉ còn kém nửa tháng nữa là đến mốc quy định. Tính đến ngày vạch ra, tức ngày 30 tháng 12 năm đó, tuổi của anh ta đã quá năm ngày. Thế nhưng trước khi triệu tập hội nghị thường vụ quân ủy, chính ủy quân đoàn Lưu Giới Hà bất ngờ chỉ thị cho cục cán bộ, một mạch hỏa tốc tàu lửa máy bay, về tận quê nhà của Vương Thiết Sơn để tiến hành điều tra, chứng minh ngày tháng năm sinh ghi trong hồ sơ của Vương Thiết Sơn là tính theo âm lịch, còn nếu tính theo dương lịch, tuổi của anh ta phải là ngày 2 tháng 2 dương lịch của năm sau, ngày tháng năm sinh này hoàn toàn phù hợp với thời hạn chót để được thăng chức lên cấp chính sư.

Người hay tin đầu tiên là trưởng khoa cán bộ Diêu Đắc Xuân, tiếp đó Diêu Đắc Xuân liền ám chỉ tin này cho Thẩm Đông Dương. Chiều hôm đó khi Thẩm Đông Dương đệ trình kế hoạch diễn tập số 112 lên Nghiêm Trạch Quang, đã "tiện thể" hỏi Nghiêm Trạch Quang một câu: "Sư đoàn trưởng, tuổi trong hồ sơ của anh ghi theo âm lịch hay dương lịch vậy?"

Nghiêm Trạch Quang vươn cổ dài ra, ném ánh mắt nhìn qua gọng trên của chiếc kính lão, rơi thẳng lên mặt Thẩm Đông Dương rồi vặn hỏi: "Sao tự dưng lại hỏi câu này?"

Thẩm Đông Dương nói: "Tiện miệng hỏi vậy thôi. Đến tận bây giờ em vẫn chưa biết ngày sinh nhật của sư đoàn trưởng đấy."

Nghiêm Trạch Quang nói: "Thứ nhất, với tư cách là trưởng khoa tác chiến, một tham mưu lớn, anh không cần thiết phải biết tuổi của sư đoàn trưởng. Thứ hai, với tư cách là con rể, mà không biết sinh nhật của bố vợ thì chính là thất trách."

Thẩm Đông Dương nói: "Biết sợ vẫn chưa muộn màng. Em với tư cách là con rể nên biết ngày sinh nhật của bố vợ, để tiện bề chúc thọ chứ ạ."

Nghiêm Trạch Quang trừng mắt nhìn Thẩm Đông Dương một lúc, cười nói: "Đừng có giở trò đánh trống lảng với tôi. Cậu Thẩm Đông Dương cũng giống như tôi, chẳng thích quản mấy chuyện lải nhải đàn bà này đâu, hôm nay tự dưng lại đem ra hỏi, tất có nguyên nhân. Đừng có vòng vo tam quốc nữa, khai mau đi."

Thẩm Đông Dương nói: "Nghe nói chính ủy Lưu Giới Hà chỉ thị cục chính trị quân đoàn đang khẩn trương điều tra tuổi của phó sư đoàn trưởng Vương, sửa lại ngày sinh từ âm lịch thành dương lịch."

Nghiêm Trạch Quang buông phương án diễn tập số 112 trong tay xuống, cầm lấy tẩu thuốc, rít không hai hơi, điềm tĩnh nhìn Thẩm Đông Dương hỏi: "Nói nghe xem nào, điều này có ý nghĩa gì?"

Thẩm Đông Dương nói: "Có nghĩa là phó sư đoàn trưởng Vương vẫn sẽ được giữ lại để trọng dụng."

Nghiêm Trạch Quang nói: "Còn có ý nghĩa gì nữa?"

Thẩm Đông Dương nói: "Có nghĩa là phó sư đoàn trưởng Vương không chỉ được giữ lại, mà có lẽ còn được thăng chức."

Thẩm Đông Dương nói: "Có nghĩa là sư đoàn trưởng anh có lẽ sắp phải dịch chuyển rồi đấy."

Nghiêm Trạch Quang nói: "Ồ? Lại có chuyện này nữa sao, căn cứ là gì?"

Thẩm Đông Dương nói: "Anh phải nhường chỗ cho phó sư đoàn trưởng Vương, hay nói cách khác là phó sư đoàn trưởng Vương đã đẩy anh lên rồi."

Nghiêm Trạch Quang nói: "Cho dù phân tích của cậu đúng đi chăng nữa, nhưng làm sao có thể bảo đảm phó sư đoàn trưởng Vương sẽ không được bố trí ở nơi khác? Cho dù phó sư đoàn trưởng Vương có đẩy tôi đi chăng nữa, cũng chưa chắc đã phải thăng chức cho tôi chứ, nhỡ đâu lại điều sang sư đoàn khác làm sư đoàn trưởng, hoặc kiếm cái chức chủ nhiệm hậu cần gì đó, tính là thường vụ quân ủy, cho một cái kết an nhàn thì sao."

Thẩm Đông Dương nói: "Thứ nhất, dựa vào quy luật sử dụng cán bộ của cấp trên đối với Sư đoàn 27 để phân tích, chủ quan quân sự của Sư đoàn 27 từ trước đến nay chưa từng điều động từ bên ngoài vào, tối đa là cán bộ do sư đoàn nhà điều ra ngoài đơn vị quá độ một thời gian, rồi lại quay mã hồi thương đánh úp về. Thứ hai, xét theo tình hình tuổi tác của anh và phó sư đoàn trưởng Vương, thuộc dạng không tiến thì lùi. Đã giữ lại thì ắt sẽ trọng dụng. Thứ ba, phong cách của quân đoàn chúng ta khá tốt, dùng cán bộ không lập miếu thờ theo thần linh, luôn nhấn mạnh dùng người thì dùng vào lưỡi đao, cho nên không tồn tại chuyện điều chuyển cấp bậc quá độ để nhận đãi ngộ đâu. Nếu đã giữ lại thì phải có hành động thiết thực, không thể nào năm nay điều động, năm sau nghỉ hưu được. Dựa vào ba điểm này, em cho rằng việc điều tra tuổi thật của phó sư đoàn trưởng Vương chính là một tín hiệu, có nghĩa là cả anh và phó sư đoàn trưởng Vương đều sẽ được cất nhắc."

Nghiêm Trạch Quang nói: "Thế cậu phân tích thử xem, tôi có khả năng được cất nhắc lên vị trí nào?"

Thẩm Đông Dương nói: "Phân tích cho thấy, quân trưởng hiện tại bằng tuổi với anh, hơn nữa trong trạng thái phi chiến tranh, khả năng vượt cấp đề bạt là rất nhỏ, cho nên anh có khả năng cao nhất là làm phó quân trưởng hoặc tham mưu trưởng quân đoàn."

Nghiêm Trạch Quang đặt tẩu thuốc xuống, cười nói: "Ở Sư đoàn 27, có hai người mong mỏi tôi được thăng quan nhất. Đoán xem là hai ai nào?"

Thẩm Đông Dương nói: "Cái này thì hơi khó nói đấy ạ."

Nghiêm Trạch Quang nói: "Người mong tôi thăng quan nhất, một là bản thân tôi, còn một người nữa chính là nửa đứa con trai của tôi."

Thẩm Đông Dương nói: "Thật ra, xét từ góc độ dẫn binh đánh trận, em cho rằng anh không hề thích hợp làm phó chức. Anh chỉ thích hợp làm người đứng đầu số một mà thôi."

Nghiêm Trạch Quang cười nhạt nói: "Nguyện vọng thì vẫn là nguyện vọng, nhưng nguyện vọng không thể thay thế cho sự thật. Cỡ tuổi tôi thế này rồi, làm đến tư lệnh đại quân khu cũng chẳng còn trẻ trung gì nữa, thuyền đến bến xe đến trạm rồi, còn dám xa vọng vớt vát chút chức tước cuối cùng nữa sao? Chuyện này đến đây là hết đi."

Nói xong, ông đeo kính lão lên, cầm lấy phương án, tập trung cao độ đọc tiếp.

Thẩm Đông Dương đăm chiêu nhìn Nghiêm Trạch Quang, vô cùng kinh ngạc trước sự siêu nhiên này của ông. Thẩm Đông Dương bực dọc nói: "Sư đoàn trưởng, vậy em đi trước đây, phương án có ý kiến gì không, một tiếng sau em lại đến nghe chỉ thị ạ."

Nghiêm Trạch Quang ung dung thong thả nói: "Được thôi."

Sau khi Thẩm Đông Dương đi khỏi, Nghiêm Trạch Quang lập tức đặt phương án xuống, cầm tẩu thuốc rít thêm một hồi, bất ngờ vứt phăng tẩu thuốc đi, khóa trái cửa phòng làm việc lại, phịch một cái ngồi phịch xuống ghế mây, chộp lấy điện thoại bảo mật chiến binh: "Nối máy đài số một đại quân khu cho tôi!"

Một tiếng sau, Thẩm Đông Dương nhận được điện thoại chỉ thị của Nghiêm Trạch Quang, bảo anh thông báo cho phó sư đoàn trưởng Vương, tham mưu trưởng, chủ nhiệm chính trị, chủ nhiệm hậu cần cùng các trưởng khoa nghiệp vụ liên quan, lập tức đến phòng tác chiến họp.

Tại hội nghị chuẩn bị diễn tập số 112, Thẩm Đông Dương giới thiệu xong phần bố trí diễn tập, Nghiêm Trạch Quang trực tiếp ra trận, nói với Thẩm Đông Dương: "Tôi nói, anh sửa." Sau đó chỉ điểm sa bàn cùng bản đồ treo tường cỡ lớn, dõng dạc bàn luận, từ điểm xuất phát của cuộc diễn tập, cho đến mục đích kiểm tra chiến thuật, rồi tiêu chuẩn đánh giá thành tích của các đơn vị, lần lượt dặn dò đâu ra đó, ngắn gọn súc tích, trọng tâm nổi bật, mạch lạc rõ ràng.

Thẩm Đông Dương vừa cắm cờ đánh dấu trên bản đồ vừa thầm kinh ngạc. Nghiêm Trạch Quang lúc này hệt như tám năm về trước, từ đoàn trưởng trực tiếp lên làm sư đoàn trưởng, vừa đúng trưa hôm đó đã rạng rỡ hẳn lên. Nghiêm Trạch Quang lúc này đây, lại một lần nữa tinh thần phấn chấn, sắc bén áp đảo.

Thế nhưng ở phần cuối, Nghiêm Trạch Quang cứ nhấn mạnh đi nhấn mạnh lại rằng, cuộc diễn tập lần này, một là thể hiện nguyên tắc "thật", rèn luyện bộ đội một cách thiết thực, kiểm tra bộ đội, không chơi trò mèo vờn chuột, không tổ chức diễn tập trước, không được biến diễn tập thành diễn kịch. Tóm lại một câu là súng thật đạn thật, binh thật đạn thật. Hai là bắt buộc phải bảo đảm an toàn, băng giá tuyết phủ, gió lạnh gào thét, đại quân hành động cơ giới hóa, từng mắt xích đều phải cân nhắc đến yếu tố an toàn.

10

Khoa tác chiến lúc ban đầu tiếp nhận chỉ thị của Nghiêm Trạch Quang, tiến hành giả định tác chiến diễn tập số 112, Thẩm Đông Dương đã lờ mờ phát hiện nội dung cuộc diễn tập lần này hình như quen thuộc lạ thường, thứ nhất là lựa chọn vào mùa giá rét, thứ hai là địa hình núi cao chênh lệch lớn, thứ ba là bố trí binh lực và hỏa lực, thứ tư là tính chất chiến đấu công phòng. Đến khi tham mưu Vương Kỳ cùng Vương Thông Hóa, Trần Vị Ương và những người khác đắp xong sa bàn diễn tập cao điểm 112 rồi, Thẩm Đông Dương chằm chằm nhìn vào sa bàn, im lặng hồi lâu.

Cuối cùng anh cũng hiểu ra, đây chính là phiên bản sao chép lại của trận chiến Song Du Thụ. Để tái hiện lại khung cảnh trận chiến Song Du Thụ năm xưa, Nghiêm Trạch Quang không tiếc huy động cơ giới hóa, vận chuyển lực lượng diễn tập đến khu vực Mã Tát Cương, bởi vì địa hình ở Mã Tát Cương giống hệt với cao điểm Song Du Thụ.

Thẩm Đông Dương chỉ thị cho Vương Kỳ. Nghiêm ngặt tuân thủ cấu trúc binh lực do sư đoàn trưởng bố trí, làm cho sa bàn tác chiến mang tính lập thể hơn. Khi sa bàn bố trí binh lực đã được đắp xong, Thẩm Đông Dương vào tối hôm đó đã mang theo tư liệu trận chiến Song Du Thụ cùng lịch sử sư đoàn và lịch sử trung đoàn ra, đối chiếu từng mục một, kết quả phát hiện một cách bàng hoàng rằng: diễn tập số 112 quả thực không có chút nghi ngờ nào chính là phiên bản sao chép của trận chiến cao điểm Song Du Thụ.

Sau khi đã làm rõ sự thật này, Thẩm Đông Dương rơi vào tình thế tiến thoái lưỡng nan. Cho đến hiện tại, Vương Thiết Sơn vẫn chưa có phản ứng gì đối với cuộc diễn tập số 112, bởi vì đây là nhiệm vụ do chính tay Nghiêm Trạch Quang bố trí và trực tiếp lên quân đoàn báo cáo mới tranh thủ được về. Nghiêm Trạch Quang không hề nói cho bất kỳ phó sư đoàn trưởng nào nhúng tay vào, cho nên sẽ chẳng có phó sư đoàn trưởng nào chủ động xáp lại gần cả. Đây là quy củ. Thế nhưng Thẩm Đông Dương lại cảm thấy hơi khó chịu, anh không biết một khi bức màn diễn tập đã được kéo lên rồi, Vương Thiết Sơn liệu có nhìn ra manh mối gì không, đến lúc đó Vương Thiết Sơn sẽ nghĩ thế nào?

Còn về việc tại sao sau ba mươi năm, Nghiêm Trạch Quang lại muốn lật lại vấn đề trận chiến Song Du Thụ để bàn luận, Thẩm Đông Dương phân tích, ông ấy đã phải chịu đả kích rất lớn trong đợt đại cắt giảm quân đội lần này. Lúc Quách Tĩnh Hải gây khó dễ, tuy Nghiêm Trạch Quang đã kiềm chế, nhưng sự kiềm chế lúc đó không có nghĩa là mãi mãi kiềm chế, sự nhượng bộ lúc đó không có nghĩa là mãi mãi nhượng bộ. Nghiêm Trạch Quang đã giữ Quách Tĩnh Hải lại, còn đề nghị thăng chức, nhưng cho Quách Tĩnh Hải chức phó sư đoàn thì thấm tháp vào đâu? Nghiêm Trạch Quang muốn mượn cuộc diễn tập số 112 này, giáng một quyền thẳng vào mặt Quách Tĩnh Hải, để lại nỗi đau đớn khắc ghi trong lòng Vương Thiết Sơn.

Cũng may là đã có tin tức kia. Nan đề của Thẩm Đông Dương đã được giải quyết êm thấm theo tin tức mà Diêu Đắc Xuân cung cấp. Chiều hôm đó khi báo cáo tình hình chuẩn bị cho diễn tập số 112 với Nghiêm Trạch Quang, đồng thời ám chỉ tin tức hai người Nghiêm - Vương có khả năng được thăng chức, bề ngoài Nghiêm Trạch Quang ra vẻ điềm tĩnh không lộ chút sóng gió nào, nhưng nội tâm chắc chắn đã chấn động dữ dội. Một tiếng sau, khi Nghiêm Trạch Quang xuất hiện ở phòng tác chiến, không những thần thái rạng rỡ, mà ngay cả ba vết đồi mồi trên mặt cũng kỳ diệu biến mất tăm.

Quan trọng hơn hết thảy là, Nghiêm Trạch Quang ra lệnh sửa đổi phương án dự trù diễn tập số 112, đổi khu vực Mã Tát Cương vốn định làm địa bàn triển khai diễn tập thành khu vực Hạ Gia Sơn, giảm lực lượng diễn tập từ bảy đại đội xuống còn bốn đại đội, giảm bộ đội bảo đảm từ ba tiểu đoàn xuống còn hai tiểu đoàn, bổ sung thêm tên lửa Mũi Tên Đỏ 73 và chuẩn bị hỏa lực pháo binh. Sửa đổi như thế này, binh lực thực tế huy động sẽ nhỏ hơn rất nhiều, mà do sự thay đổi của địa hình, dấu vết phiên bản sao chép của trận chiến cao điểm Song Du Thụ cũng theo đó mà không còn nữa.

Lòng Thẩm Đông Dương trút được một hơi thở dài.

Lý do Nghiêm Trạch Quang đột ngột thay đổi chủ ý, người khác chưa chắc đã biết, nhưng Thẩm Đông Dương thì tâm hữu linh tê, nhất định là sau khi anh rời khỏi phòng làm việc của Nghiêm Trạch Quang, đối phương đã nắm được chính xác tin tức mình sắp được thăng chức. Ông ấy quá khao khát được thăng chức, nếu không thăng chức nữa thì đồng nghĩa với việc phải rút lui khỏi vũ đài lịch sử, rời khỏi vị trí sư đoàn trưởng cũng có nghĩa là dấu chấm hết cho sinh mệnh quân sự. Mà với tính cách và năng lực của Nghiêm Trạch Quang, ông ấy tuyệt đối không cam tâm rút lui khỏi vũ đài lịch sử đâu. Hơn nữa, một bí mật sắp sửa được công khai đã lan truyền khắp toàn quân rồi, sắp khôi phục chế độ quân hàm rồi, chỉ cần ông ấy kiên trì thêm một năm nữa, không, vielleicht (có lẽ) nửa năm thôi, là ông ấy có cả cơ hội được phong quân hàm thiếu tướng. Điều này đối với một đời xông pha chiến trận như Nghiêm Trạch Quang mà nói, quả thực có sức hút quá đỗi lớn lao. Khát khao và sự mường tượng về tiền đồ đã không tốn chút sức lực nào thổi bay đi cái bóng mờ trùm lên trận chiến cao điểm Song Du Thụ trong cuộc diễn tập số 112.

Nghiêm Trạch Quang trực tiếp hạ lệnh sửa đổi phương án diễn tập số 112, Thẩm Đông Dương liếc mắt là nhìn thấu ngay, không những thu hẹp quy mô, mà còn tăng cường các biện pháp phòng ngừa tai nạn, tóm lại một câu là làm nổi bật yếu tố an toàn. Thiếu tướng tương lai Nghiêm Trạch Quang là người không muốn nhìn thấy tai nạn nhất, chỉ cần xảy ra một vụ tai nạn ác tính thôi, thì mọi thứ đều có nguy cơ xôi hỏng bỏng không. Thẩm Đông Dương thầm suy đoán, tâm trạng hiện tại của Nghiêm Trạch Quang có lẽ còn có chút hối hận rồi, đáng lẽ không nên cố đấm ăn xôi tổ chức cuộc diễn tập này vào lúc này. Vốn dĩ ông ấy chuẩn bị sẵn sàng để nghỉ hưu rồi cơ mà, nào đâu ngờ tới chuyện vẫn còn có khả năng được thăng chức chứ?

11

Chẳng mấy chốc đã có tổ công tác xuống khảo sát ban lãnh đạo sư đoàn. Lần này chính tay Lưu Giới Hà dẫn đoàn, nghe nói Lưu Giới Hà sắp nghỉ hưu rồi, thế nên chuyến trở lại thành phố Tương Châu lần này mang theo một chút ý nghĩa của sự chia tay.

Đầu tiên là từng ủy viên thường vụ vào nói chuyện. Các ủy viên thường vụ đều rất bám sát thực tế, nói rằng Nghiêm Trạch Quang nhìn xa trông rộng, Vương Thiết Sơn tỉ mỉ từ việc nhỏ, chính phó phối hợp với nhau rất ăn ý. Điều khiến Lưu Giới Hà cảm thấy bất ngờ chính là, Quách Tĩnh Hải vậy mà lại hết lời ca tụng Nghiêm Trạch Quang, kể lể tường tận chuyện Nghiêm Trạch Quang trị quân có phương pháp, lòng dạ khoáng đạt, công tư phân minh với v.v.

Lưu Giới Hà hơi kinh ngạc nói: "Cậu Quách Tĩnh Hải mà cũng có thể đánh giá Nghiêm Trạch Quang như thế này cơ à, xem ra đồng chí Nghiêm Trạch Quang quả thực đã trưởng thành rồi, ra dáng một cán bộ cao cấp rồi đấy. Tôi hỏi cậu nhé, các cậu trước đây vẫn luôn tranh cãi không dứt về trận chiến cao điểm Song Du Thụ, bây giờ cậu nhìn nhận thế nào?"

Quách Tĩnh Hải nói: "Trận chiến Song Du Thụ chính là kết luận mang tính tổ chức như vậy đấy, thật ra tiểu đoàn một và tiểu đoàn hai đều không sai, tiểu đoàn hai linh hoạt cơ động, tiểu đoàn một tùy cơ ứng biến, cho nên mới giành được thắng lợi."

Lưu Giới Hà nói: "Quách Tĩnh Hải, cậu không thật thà chút nào cả, tưởng tôi nhìn không ra chắc? Cậu rất thông minh, thâm tâm cậu là muốn đề bạt đồng chí Nghiêm Trạch Quang lên trên, còn Vương Thiết Sơn thì tiếp quản vị trí sư đoàn trưởng. Mẹ kiếp nhà cậu đúng là rất có thủ thuật quyền lực đấy."

Quách Tĩnh Hải nói: "Thú thật với thủ trưởng, em quả thực có suy nghĩ này, nhưng những thành tựu công tác của sư đoàn trưởng Nghiêm mà em phản ánh cũng là sự việc tồn tại khách quan, chứ không phải cố tình tô hồng đâu ạ."

Lưu Giới Hà gật đầu nói: "Đúng thế chứ, cuối cùng thì các cậu cũng đã ngộ ra rồi đấy. Nâng đỡ lẫn nhau thì cùng nhau thăng tiến, chọc gậy bánh xe lẫn nhau thì cùng nhau rơi đài. Những đồng chí như Nghiêm Trạch Quang và Vương Thiết Sơn, từng tham gia chiến tranh, tác phong đoan chính, nhân phẩm chính trực, chính là tài sản quý giá của quân đội chúng ta, nên có được một kết cục tốt đẹp. Bây giờ chúng ta đều già cả rồi, đến cả tiểu Quách cậu cũng hơn năm mươi tuổi, tri thiên mệnh rồi. Ân oán tình thù của những năm tháng trước đây còn tính là gì nữa chứ? Bây giờ cậu có thể đứng ở đại cục để nhìn nhận vấn đề, tôi rất an lòng."

Sau đó lại gọi Thạch Đắc Pháp đến nói chuyện, Thạch Đắc Pháp nói: "Tôi cho rằng đồng chí Nghiêm Trạch Quang và đồng chí Vương Thiết Sơn đều là những đồng chí tốt, chính trị vững vàng, quân sự cứng cỏi. Đều là lão cách mạng cả rồi, nên được trọng dụng."

Đợt khảo sát lần này, Lưu Giới Hà vô cùng hài lòng, lúc sắp đi còn nói với chính ủy Mã Tư Cơ rằng: "Sư đoàn 27 đã bước vào thời kỳ tốt nhất trong lịch sử, tôi chưa từng thấy tập thể trên dưới Sư đoàn 27 đoàn kết như thế này bao giờ, cậu làm bí thư đảng ủy rất tốt."

Mã Tư Cơ nói: "Tôi và đồng chí Nghiêm Trạch Quang có bất đồng, nhưng bất đồng chỉ là nhỏ nhặt, trong vấn đề nguyên tắc thì đều thống nhất cả. Tôi hy vọng đồng chí Nghiêm Trạch Quang gánh vác trách nhiệm lớn hơn, cũng hy vọng đồng chí Vương Thiết Sơn có thể tiếp nhận gánh nặng của Sư đoàn 27."

Lưu Giới Hà nghe những lời này lại càng cao hứng hơn. Trước khi rời đi, ông gọi Nghiêm Trạch Quang và Vương Thiết Sơn lại với nhau và nói: "Tôi rất nhanh sẽ rút khỏi vũ đài lịch sử. Các cậu cũng rất nhanh sẽ rút khỏi vũ đài lịch sử thôi. Nhưng trước khi chúng ta chưa rút khỏi vũ đài lịch sử, nhất định phải đứng cho trọn ca gác cuối cùng này."

Nghiêm Trạch Quang nói: "Chuyện tiến lui đi về cá nhân không đáng kể, đưa bộ đội đi lên mới là trên hết."

Vương Thiết Sơn cũng bày tỏ: "Lão cách mạng thì phải có dáng vẻ của lão cách mạng, người ở trận địa còn, quyết không làm ô danh Sư đoàn 27."

Lưu Giới Hà nói: "Hai cậu đã có thái độ này, tôi cũng yên tâm rồi, lúc về tôi sẽ báo cáo với đảng ủy quân đoàn và đảng ủy đại quân khu. Nhưng các cậu phải có sự chuẩn bị tư tưởng, bây giờ cán bộ từng tham gia chiến tranh không còn nhiều nữa, người dùng được thì tổ chức vẫn sẽ cố gắng tận dụng tối đa. Một lòng son sắt, hai phương án chuẩn bị, mà sự chuẩn bị lớn hơn vẫn là phải thiết lập sự chuẩn bị tác chiến lâu dài. Nghiêm Trạch Quang, năm nay cậu năm mươi lăm tuổi, không còn trẻ, nhưng cũng chẳng già. Vương Thiết Sơn, cậu năm mươi sáu tuổi, không già, lại càng không trẻ. Thế nhưng các cậu tham gia cách mạng từ thời kỳ chiến tranh giải phóng, phải suy nghĩ nhiều hơn về việc làm thế nào để dẫn dắt bộ đội cho tốt, phải bồi dưỡng thế hệ mới."

Vương Thiết Sơn nói: "Chúng tôi bất cứ lúc nào cũng sẵn sàng bàn giao."

Lưu Giới Hà nói: "Cũng phải làm tốt sự chuẩn bị tư tưởng sẵn sàng tiếp quản bất cứ lúc nào đấy. Vốn dĩ tôi muốn hai cậu mời tôi một bữa thật thịnh soạn, nhưng lần này đành bỏ qua vậy. Đợi lần tới khi lệnh nghỉ hưu của tôi xuống, tôi và lão Diệp sẽ trở lại thành phố Tương Châu, tin rằng các cậu, ồ, chủ yếu là đồng chí Vương Thiết Sơn thôi nhỉ, cậu sẽ không có chuyện người đi trà lạnh đấy chứ?"

Vương Thiết Sơn nói: "Thủ trưởng già nhắc khéo rồi, cho dù tôi Vương Thiết Sơn có người đi trà lạnh đi chăng nữa, thì Sư đoàn 27 cũng sẽ không có chuyện người đi trà lạnh đâu."

Lưu Giới Hà nói: "Còn nhớ đại bác sĩ Thẩm ở bệnh viện nhân dân chứ, à, còn cả y tá trưởng Giáp và dược sĩ Lâm nữa, tôi đoán chừng họ cũng sắp nghỉ hưu rồi. Chúng ta đều già cả rồi. Cứ chờ đấy, đợi tôi nghỉ hưu, phải mời mấy người họ tụ tập lại với nhau, đến lúc đó, e là có những câu chuyện hay ho để kể cho các cậu nghe đấy."

Nghiêm Trạch Quang và Vương Thiết Sơn liếc nhìn nhau một cái, Vương Thiết Sơn nói: "Hình như chúng tôi đã biết trước một ít rồi thì phải."

Lưu Giới Hà nói: "Có lẽ thế, thời gian là thứ vĩ đại nhất, thời gian tựa như nước biển, sóng lớn đãi cát tìm vàng, nước rút đá ngầm lộ diện. Có điều hiện tại tôi vẫn chưa thể nói cho các cậu biết đâu, tôi phải chừa lại chút chủ đề cho quãng đời tuổi già của mình chứ."

Bước ra từ nhà khách, Nghiêm Trạch Quang và Vương Thiết Sơn sánh bước đi về nhà, đi được một lúc thì Nghiêm Trạch Quang đột nhiên bật cười. Vương Thiết Sơn nói: "Lén lút vui vẻ cái gì thế hả?"

Nghiêm Trạch Quang nói không đầu không đuôi: "Bán mao."

Vương Thiết Sơn nói: "Bán mao bán giác cái gì chứ?"

Nghiêm Trạch Quang nói: "Không nghe người ta bảo thế à, cán bộ cấp quân trở lên mặc toàn lông (toàn mao), cán bộ cấp sư đoàn mặc nửa lông (bán mao), cấp đoàn trở xuống không có lông. Tôi đây mà nhảy vọt lên một cái là thành toàn lông. Cậu lão Vương nhảy lên một cái, thì vẫn là bán mao."

Vương Thiết Sơn nói: "Bán mao thì bán mao vậy, ai bảo chức quan của tụi mình kém người ta một bậc cơ chứ."

Đoàn khảo sát hùng hậu do Lưu Giới Hà dẫn đầu đã rút đi vào cuối tháng Mười hai.

Buổi trưa hôm đó, Nghiêm Trạch Quang vừa về đến nhà, đến cả Vương Nhã Ca cũng đã biết tin, trên bàn vậy mà bày biện sáu món ăn, bật một chai rượu Mao Đài, còn gọi cả Nghiêm Lệ Văn và Thẩm Đông Dương về cùng.

Vương Nhã Ca nói: "Lão Nghiêm đã bắt kịp chuyến xe cuối cùng rồi, sắp làm phó quân trưởng rồi kìa. Chúng ta cùng chúc mừng một ly nào."

Nghiêm Trạch Quang nói: "Câu này nói ở nhà thì được, nhưng không được mang ra ngoài khoe khoang đâu, nét chữ 'bát' mới chỉ thấy một nét phẩy, còn chưa thấy nét mác đâu đấy."

Vương Nhã Ca nói: "Anh Nghiêm đúng là già thật rồi, khác hẳn với trước kia, lại cẩn trọng từng tí một thế cơ chứ."

Thẩm Đông Dương nói: "Chức vụ càng làm càng lớn, gan càng ngày càng bé, đây là quy luật phổ biến. Sư đoàn trưởng càng cẩn trọng bao nhiêu, lại càng chứng tỏ chuyện thăng chức sắp thành hiện thực bấy nhiêu."

Ba chén rượu trôi qua, Nghiêm Trạch Quang đột nhiên nhíu mày hỏi: "Cậu Vương, sao cậu lại biết là phó quân trưởng thế?"

Vương Nhã Ca nói: "Bây giờ người ta đang đồn ầm lên đấy thôi, xuân giang thủy noãn vịt tiên tri, chồng lên quan vợ tiên tri mà. Đương nhiên là tôi biết, hơn nữa còn tuyệt đối chính xác."

Nghiêm Trạch Quang ngẫm nghĩ một lúc, cười lớn nói: "Được được, cái chức phó quân trưởng này làm tốt lắm. Đông Dương tính thử xem nào, tôi từng làm chức phó bao giờ chưa, tổng thời gian tôi làm phó chức chưa bao giờ quá ba năm, lâu nhất là tham mưu trưởng đoàn, kém một tháng nữa là tròn hai năm. Ôi chao các đồng chí ơi, tuyệt lắm, nếu không có tai nạn gì xảy ra, chậm nhất là hai năm nữa, các cậu có thể gọi tôi là quân trưởng rồi. Hai năm sau tôi năm mươi bảy tuổi, đến sáu mươi tuổi nghỉ ngơi, tôi có thể ngồi ở vị trí quân trưởng này bốn năm, bốn năm là khái niệm gì? Chính là nửa cuộc kháng chiến chống Nhật đấy."

Nghiêm Trạch Quang tự chuốc say chính mình, ngà ngày say.

Bên ngoài, Nghiêm Trạch Quang vẫn ra vẻ điềm nhiên như không.

Chiều hôm đó, Vương Thiết Sơn đã chạy đến phòng làm việc của Nghiêm Trạch Quang để bàn chuyện tìm một nhóm chiến hữu cũ tụ tập, nói rằng: "Nhiều năm nay, mọi người đều công việc giải quyết theo công việc, mặt nặng mày nhẹ, chẳng có chút hơi hám con người gì cả. Giờ già cả rồi, cũng nên quay về với khói lửa trần gian thôi."

Nghiêm Trạch Quang nói: "Cậu có phải cảm thấy chuyện thăng chức đã chắc như đinh đóng cột rồi, nên muốn ăn mừng trước phải không?"

Vương Thiết Sơn nói: "Đúng thế. Thăng chức cho tôi, tôi ăn mừng, không thăng chức, tôi nghỉ hưu, vẫn cứ ăn mừng."

Nghiêm Trạch Quang nói: "Đừng có mừng vội thế, lệnh còn chưa xuống cơ mà?"

Vương Thiết Sơn nói: "Tôi không hay được được mất mất như anh đâu, tôi lão Vương chỉ thấy trong lòng sảng khoái là được. Chúng ta già rồi, chẳng lẽ lại không được trẻ trung lại một lần hay sao?"

Nghiêm Trạch Quang nói: "Cậu muốn trẻ trung kiểu gì, chẳng lẽ cậu lại muốn lấy vợ bé chắc?"

Vương Thiết Sơn nói: "Anh em chiến hữu cùng một trung đoàn ngày trước của chúng ta, cộng thêm đại bác sĩ Thẩm và y tá trưởng Giáp nữa, cùng nhau uống chén rượu, trò chuyện đôi câu, tôi muốn đưa anh quay về những năm tháng làm đại đội trưởng đại đội phó ấy."

Nghiêm Trạch Quang nói: "Hừm hừm cậu Vương, cậu lại nhầm nữa rồi. Đừng có tự cho mình là đúng thế. Có mấy chuyện ấy mà, một số người trong lòng rõ như ban ngày, nhưng cứ ngầm hiểu với nhau không nói ra. Thứ nhất, chính ủy Lưu đã để lại lời nhắn, ông ấy muốn chừa lại chủ đề cho quãng đời tuổi già của mình. Lớp giấy này bao năm nay rồi, tôi chưa chọc thủng, cậu cũng chưa chọc thủng. Nhưng bây giờ cậu chọc thủng thì không thích hợp đâu. Thứ hai, thoắt cái là sắp thụ phong quân hàm rồi, hai ông già chúng ta, cắn chặt răng kiên trì vào, tôi có thể thụ phong thiếu tướng, cậu cũng xấp xỉ thế thôi. Vào lúc này đừng có đắc ý quên hình."

Vương Thiết Sơn nói: "Tôi không suy nghĩ nhiều như anh đâu, tôi chỉ muốn quay về nhân gian sống cuộc đời bình thường thôi."

Nghiêm Trạch Quang nói: "Được được, cậu cao phong lượng tiết. Nhưng tôi nói cho cậu biết nhé, tôi đã đi đâu cơ chứ? Cái ghế sư đoàn trưởng này vẫn đang nằm dưới mông tôi đây này, tôi không đồng ý cho cậu tổ chức tụ tập chiến hữu đâu. Cậu mà cứ tổ chức, tôi sẽ nêu ý kiến phê bình cậu tại hội nghị sinh hoạt dân chủ, tố cáo cậu giở trò chủ nghĩa địa phương cho xem."