Chiến tranh đã kết thúc, chiến tranh còn chưa bắt đầu đã kết thúc. Hoặc có thể nói, chiến tranh của Nghiêm Trạch Quang còn chưa bắt đầu đã kết thúc.
Công tác chuẩn bị cho việc xuyên thấu tung thâm nông bốn đường của Sư đoàn 27 được tiến hành vô cùng rầm rộ, vạn sự câu bị, chỉ thiếu gió đông, Đội đột kích thứ nhất của Thẩm Đông Dương gối giáo chờ giặc, chỉ chực bùng nổ. Kế hoạch ban đầu là mười ngày, sau đó nói hoãn lại hai ngày, rồi lại hoãn tiếp, Nghiêm Trạch Quang liền hiểu rằng, vẫn chẳng có hy vọng gì. Chiến tranh đã kết thúc. Dao mổ trâu cắt tiết gà, vội vã qua loa, chẳng có chuyện gì liên quan đến Sư đoàn 27 cả.
Đương nhiên, trong đại hội tổng kết biểu dương, người ta nói nghe rất hay, nói Sư đoàn 27 cố thủ hướng Ngọc Điền, gây áp lực rất lớn cho đối phương, kìm chân lực lượng sinh tồn của đối phương, vân vân. Nghiêm Trạch Quang vừa nghe vừa chửi thề trong lòng, mẹ kiếp, coi bố mày như trẻ con mà dỗ dành, đá một cú vào mông rồi lại nhét một viên kẹo vào miệng, cái khỉ mốc kìm chân gì chứ, đúng là trò con nít!
Nhưng có một điểm khiến Nghiêm Trạch Quang nghe xong thấy rất đắc ý, đó chính là nguyên tắc chiến thuật từ bỏ tiến công chính diện lớn, triển khai xuyên thấu tung thâm nông do Sư đoàn 27 đưa ra đầu tiên, đã được vận dụng rộng rãi trong cuộc chiến tranh này.
Khi nghe biểu dương, Nghiêm Trạch Quang nhớ lại lúc Quân trưởng Giả đến núi Bân Huy từng nói, khi binh mã chưa động, ông đã chỉ huy một nửa chiến khu, ý muốn nói nguyên tắc chiến thuật của ông đã chỉ huy một nửa chiến khu. Sau này, khi một số đơn vị tổng kết các điển lệ chiến đấu, đã đặc biệt chỉ ra rằng những phương pháp tác chiến do Sư đoàn 27 đề xuất như cố gắng giảm bớt việc sử dụng xe tăng và pháo lớn, dùng một lượng nhỏ bộ binh tinh nhuệ thậm chí là bộ binh đặc chủng đột kích xuyên thấu, triển khai ở hậu phương đối phương, cắt đứt sự kết nối của đối phương với tung thâm, khiến binh lực của họ mất đi ý nghĩa chiến thuật, vân vân, đều là khoa học, phù hợp với thực tế khách quan.
Mà những suy nghĩ này, đều do Thẩm Đông Dương đề xuất đầu tiên.
Mệnh lệnh được ban bố đột ngột, trước đó không có chút tin gió nào. Nhận được mệnh lệnh dừng hành động, Nghiêm Trạch Quang ngồi trong sở chỉ huy suốt nửa ngày không nói câu nào. Trương Tỉnh Tướng lẩm bẩm nói: "Sao lại nói không đánh là không đánh nữa, chẳng lẽ đây là trò dắt chó đi dạo chắc? Coi Sư đoàn 27 chúng ta như chó mà dắt đi dạo một vòng."
Nghiêm Trạch Quang hút thuốc một lúc, bước ra khỏi cửa, nói với Vương Thiết Sơn: "Đi, đi thăm đội cảm tử của chúng ta, hạ thẻ miễn tử cho bọn chúng."
Đến Samora, Nghiêm Trạch Quang đứng khựng lại từ đằng xa, anh nhìn thấy Thẩm Đông Dương cùng một đám người đang bận rộn, tiến hành nối tiếp sức thông tin. Đây cũng là ý tưởng của Thẩm Đông Dương, sợ lọt vào rừng sâu núi thẳm mà máy vô tuyến điện mất tín dụng, cho nên đã làm một bộ phương án tiếp sức.
Thấy Sư trưởng và Phó sư trưởng đi tới, Thẩm Đông Dương chạy lại chào.
Nghiêm Trạch Quang hỏi: "Thứ này dùng tốt không?"
Thẩm Đông Dương nói: "Độ tuyến tính hơi kém, độ mạng thì được. Mười tám chiếc bộ đàm, cộng thêm bốn máy vô tuyến điện, tạo thành kết nối mạng, việc tiếp sức không thành vấn đề."
Nghiêm Trạch Quang nói: "Cậu dám chắc chắn chứ?"
Thẩm Đông Dương nói: "Em không lấy sinh mạng ra đùa giỡn đâu."
Nghiêm Trạch Quang gật đầu nói: "Đúng vậy, tôi biết cậu không lấy sinh mạng ra đùa giỡn, thế nhưng có kẻ đang đùa giỡn với chúng ta một vố, một trò đùa mang tầm cỡ quốc tế!"
Thẩm Đông Dương trợn tròn mắt hỏi: "Chẳng lẽ..."
Nghiêm Trạch Quang nói: "Rút lõm van xe ra, vứt quả bóng rổ đi cho tôi!"
Thẩm Đông Dương thất thanh kêu lên: "Sao lại thế được, máu viết thư bằng máu của Đội đột kích thứ nhất cũng đủ để truyền máu cho một thương binh rồi cơ mà, sao lại có thể như vậy?"
Nghiêm Trạch Quang nói: "Đông Dương à, mười năm mài một thanh kiếm, lưỡi sương chưa từng thử, cứ thế mà kết thúc một cách mơ hồ. Bây giờ tôi cảm thấy trên thế giới này có hai kẻ xui xẻo nhất, cậu và tôi."
Ngừng lại một chút, anh lại nói: "Còn có Vương Phó sư trưởng nữa."
Vương Thiết Sơn cười nói: "Tôi là cấp phó. Có việc để làm, người hạnh phúc nhất không phải là tôi, tôi hạnh phúc thứ hai. Không có việc để làm, người xui xẻo nhất không phải là tôi, tôi xui xẻo thứ hai."
Nghiêm Trạch Quang cười lớn nói: "À à, lão Vương à, anh có rất nhiều lời không trúng trọng tâm, nhưng câu này là trúng trọng tâm nhất."
Thẩm Đông Dương nói: "Chẳng lẽ, chẳng lẽ không thể thay đổi được nữa sao?"
Nghiêm Trạch Quang nói: "Đương nhiên là có thể thay đổi, đợi khi nào cậu làm Chủ tịch Quân ủy rồi hẵng hay."
2
Một lệnh đình chiến ban xuống, quân đội giống như một quả bóng được bơm đầy hơi nhưng lại bị rút lõm van xe ra một cách đột ngột, xìu xọp trải qua thêm một tháng sống trong cảnh vô lo vô nghĩ ở đường biên giới, thế là thu quân khải hoàn trở về.
Xe lửa xuyên qua Thập Vạn Đại Sơn, xuyên qua Trường Giang, xuyên qua Hoàng Hà, lại trở về điểm xuất phát.
Nghiêm Trạch Quang và Vương Thiết Sơn ngồi trong toa giường mềm đánh cờ. Nghiêm Trạch Quang trước nay luôn nhường Vương Thiết Sơn một xe, trước kia toàn là Nghiêm Trạch Quang thắng, nhưng bây giờ thì không được nữa rồi, không nhường xe thì đánh thắng cũng vô cùng vất vả, vậy mà lại còn thua liền hai ván. Thua đến ván thứ ba, Nghiêm Trạch Quang liền giở chứng, đẩy bàn cờ ra nói: "Cái thứ cờ quái quỷ gì thế này, bàn cờ tướng này có vấn đề."
Vương Thiết Sơn nói: "Cái này đúng là vô lý hết chỗ nói, chỉ từng nghe thấy chuyện không rặn được phân lại đổ tại nhà xí, chứ chưa từng nghe thấy chuyện đánh cờ thua lại đi đổi tại bàn cờ, cái thói vô lý của Tư lệnh Nghiêm các anh đúng là có phát minh sáng chế đấy."
Sắp đến Tương Châu, Thẩm Đông Dương tay cầm tập hồ sơ bước vào nói: "Báo cáo thủ trưởng, mười vạn nhân dân Tương Châu tự phát xuống đường, vẫy chào mừng bộ phận chúng ta khải hoàn trở về! Bộ tư lệnh dự định ra thông báo, đội ngũ tiên phong Trung đoàn 1 dự định xuống tàu tại trạm xe lửa Sa Hà, chỉnh đốn đội ngũ tiến vào thành phố!"
Nghiêm Trạch Quang nhìn Vương Thiết Sơn, cười hì hì nói: "Anh bạn, phiền phức lại đến rồi, anh bảo phải làm sao đây?"
Vương Thiết Sơn nói: "Phiền phức gì chứ? Không có công lao thì cũng có khổ lao, thông báo cho các trung đoàn, chấn chỉnh quân dung phong thái, giương oai diễu võ."
Nghiêm Trạch Quang nói: "Súng còn chưa nổ lấy một tiếng mà đã khải hoàn rồi, lại còn được vẫy chào hoan nghênh, mặt mũi nào mà chịu cho thấu."
Vương Thiết Sơn nói: "Cứ coi như là diễn tập đi, nhân dân quần chúng mang cơm nước đến đón chào cũng là chuyện bình thường mà."
Nghiêm Trạch Quang nói: "Bây giờ tôi tuyên bố, đồng chí Nghiêm Trạch Quang vì lý do sức khỏe, sau khi xuống tàu tại trạm Sa Hà sẽ vào thẳng Bệnh viện dã chiến 701 để dưỡng bệnh, trong thời gian đồng chí Nghiêm Trạch Quang rời nhiệm sở, đồng chí Vương Thiết Sơn sẽ làm Quyền sư trưởng."
Vương Thiết Sơn há hốc miệng trợn mắt: "Anh đang làm cái trò gì thế này?"
Nghiêm Trạch Quang cười gian xảo nói: "Tuần tới, Thành ủy và Ủy ban nhân dân Tương Châu sẽ tổ chức tẩy trần, thăm hỏi, liên hoan cho các thủ trưởng Sư đoàn 27, giới thiệu vợ cho thế hệ những người đáng yêu nhất mới. Mấy thứ này lão Vương anh vốn rất thành thạo, anh ra mà đối phó đi. Sư trưởng tôi đi dưỡng bệnh đây!"
Sau khi quân đội về đơn vị cũ, náo nhiệt mất chừng hơn một tháng, quả nhiên đúng như Nghiêm Trạch Quang dự đoán, tẩy trần, thăm hỏi, liên hoan, giới thiệu vợ cho thế hệ những người đáng yêu nhất mới, sắp xếp công việc cho người nhà, dấy lên một cao trào ủng hộ quân đội.
Hễ cứ cần lãnh đạo ra mặt thì hầu như đều do Chính ủy Mã và Vương Thiết Sơn đứng ra lo liệu, Nghiêm Trạch Quang rất ít khi xuất hiện. Nghiêm Trạch Quang rất sĩ diện, anh thực sự không biết phải đối phó thế nào với những lời chúc mừng nhiệt liệt đó, bộ đội ra đi rầm rộ rình rang, đến cả cái mông chiến tranh còn chẳng chạm vào được cái nào, có gì mà hay ho để khoe khoang chứ.
Trải qua một tháng, Vương Thiết Sơn vỗ vỗ bụng nói với Nghiêm Trạch Quang: "Anh có biết trong này chứa bao nhiêu thứ không?"
Nghiêm Trạch Quang nói: "Một chậu phân lớn."
Vương Thiết Sơn nói: "Ít nhất là hai mươi cân Mao Đài, riêng tiền rượu thôi đã đáng giá hơn năm nghìn tệ rồi, phần lớn đều là uống thay phần anh đấy."
Nghiêm Trạch Quang nói: "Vậy tốt quá, tôi bảo Nữu Nữu tối nay sang lấy mấy chai rượu nhà anh về, mất ở ngoài đê thì bù lại ở trong ruộng."
3
Vì đã có một nhiệm vụ biên giới không thành nhưng cứ ấp ủ mãi không phát, sau khi bộ đội về đơn vị cũ, cần phải chỉnh sửa lại sử sư đoàn. Theo bút phê của Nghiêm Trạch Quang, phải đưa các điển lệ chiến đấu đặc biệt ra phân tích nghiên cứu lại, tổng kết kinh nghiệm bài học. Phần thành tích nên khái quát chứ không nên tỉ mỉ, phần vấn đề nên tỉ mỉ chứ không nên khái quát. Đối với bút phê này của Nghiêm Trạch Quang, mỗi người có một cách hiểu khác nhau. Thạch Đắc Pháp và Phó chính ủy Trung đoàn 1 Chương Tế Trạch cho rằng Nghiêm Trạch Quang hiện giờ là sư trưởng, sư trưởng chủ trì việc sửa đổi sử sư đoàn, không nghi ngờ gì nữa chính là thời điểm tốt nhất để định đoạt kết cục cho trận Song Du Thụ. Không đợi nhân viên Phòng sử sư ra tay, Thạch Đắc Pháp đã chỉ huy bộ tư lệnh Trung đoàn 1 bày sa bàn địa hình Song Du Thụ trong phòng tác chiến, tự thông minh đặt mật danh cho hai lực lượng tiến công là "Chi nhánh Nghiêm" và "Chi nhánh Vương", khiến cho hai cái tên này từ đó lưu truyền một thời trong Sư đoàn 27. "Chi nhánh Nghiêm" của Thạch Đắc Pháp đã nhọc công suy tính hơn nửa tháng trời, cuối cùng đưa ra một bản 《Giải đáp một số vấn đề về trận Song Du Thụ》 dài dằng dặc hơn ba vạn chữ, từ tính chu đáo, tính khoa học của phương án cho đến tính linh hoạt trong thực chiến, v.v., chứng minh giá trị chân lý không thể bắt bẻ của kế hoạch chiến thuật do Nghiêm Trạch Quang vạch ra. Còn về việc tại sao tình hình địch lại đột ngột xảy ra thay đổi, cách giải thích của Thạch Đắc Pháp là binh lực của địch không hề tăng lên, chẳng qua là sự cơ động nhanh chóng của địch đã tạo cho phía ta sự ảo giác, hiểu nhầm rằng binh lực thực tế của địch không khớp với binh lực theo tin tình báo. Đối với việc tiểu đoàn chủ công không kịp thời điều chỉnh chiến thuật, Thạch Đắc Pháp dùng mười bốn chữ để khái quát, đó là: xem xét thời thế, đứng nhìn sự biến, lấy tĩnh chế động. Tài liệu này tuy không nêu đích danh, nhưng trong lúc khẳng định hành động của Tiểu đoàn 1 là chính xác, thì chắc chắn đã phủ nhận hành động của Tiểu đoàn 2.
Bên này Thạch Đắc Pháp và Chương Tế Trạch sục sôi ý chí chiến đấu, thì bên kia Quách Tĩnh Hải và Trung đoàn trưởng Trung đoàn 3 Chu Chấn Quốc cũng nghe ngóng động tĩnh mà hành động.
Chu Chấn Quốc hồi trận Song Du Thụ là đại đội trưởng, thâm niên hơi lớn hơn Quách Tĩnh Hải một chút, cách đối nhân xử thế cũng tương đối ôn hòa hơn, nhưng trong vấn đề của trận Song Du Thụ, thì chưa từng thỏa hiệp bao giờ. Chu Chấn Quốc xem đi xem lại bút phê sửa đổi sử sư đoàn của Nghiêm Trạch Quang, liền nhìn ra vấn đề. Chu Chấn Quốc cho rằng, phần thành tích nên khái quát chứ không nên tỉ mỉ, mục đích chính là để làm lu mờ công trạng lịch sử của Tiểu đoàn 2, đưa Tiểu đoàn 1 và Tiểu đoàn 2 vào cùng một vị trí. Phần vấn đề nên tỉ mỉ chứ không nên khái quát, là để làm nổi bật sai lầm chiến thuật của Tiểu đoàn 2, thông qua việc kiểm điểm chiến thuật để đặt dấu chấm hỏi cho hành động chính xác của Tiểu đoàn 2. Đương nhiên đây chỉ là bước đầu tiên, có bước đầu tiên này rồi, chỉ cần Nghiêm Trạch Quang còn làm sư trưởng ở Sư đoàn 27, thì rất có thể sẽ xuất hiện bước thứ hai, bước thứ ba. Chu Chấn Quốc nói với Quách Tĩnh Hải: "Bút phê này của Sư trưởng Nghiêm rất quan trọng, nếu như trong nhiệm kỳ của Sư trưởng Nghiêm mà hoàn thành được nhiệm vụ chỉnh sửa sử sư đoàn, thì sau này, cũng chỉ có thể lấy đây làm căn cứ mà thôi."
Quách Tĩnh Hải nói: "Giải quyết vấn đề này rất đơn giản, chỉ có một con đường, đó là duy trì kết luận của tổ chức."
Chu Chấn Quốc nói: "Kết luận của tổ chức thì ai cũng biết cả rồi, những thứ ai cũng biết mà đem ra luận chứng lại, thì tất sẽ có ý đồ lật đổ. Chính ủy Quách lúc ấy là đội trưởng đội đột kích, anh có quyền phát ngôn nhất."
Quách Tĩnh Hải nói: "Anh cứ yên tâm, Quách Tĩnh Hải tôi bản lĩnh khác thì không có, nhưng đối với trận Song Du Thụ, tôi nắm rõ hơn bất kỳ ai. Khoảng thời gian này, Trung đoàn trưởng anh lo công tác bộbộ đội, tôi sẽ dùng tinh lực chính để tập trung vào Song Du Thụ."
Chu Chấn Quốc nói: "Được rồi, phân công như vậy đi."
Trong cái gọi là "Chi nhánh Vương", Quách Tĩnh Hải là nhân vật chủ lực ai ai cũng biết, điều này không chỉ bởi Quách Tĩnh Hải là kẻ đầu sắt không sợ đánh, mà quan trọng hơn là trong trận Song Du Thụ, anh ta là tiểu đội trưởng đột kích của Tiểu đoàn 2, lập chiến công lớn một lần, có thể nói trận Song Du Thụ đã mang lại cho anh ta vinh dự to lớn, vinh dự này ở mọi ngã rẽ cuộc đời anh ta đều ít nhiều phát huy tác dụng. Không có ai có nhiều lý do hơn, kiên định hơn Quách Tĩnh Hải trong việc bảo vệ kết luận tổ chức của trận Song Du Thụ. Đương nhiên, trên thực tế kết luận của tổ chức cũng cơ bản lấy căn cứ do anh ta cung cấp làm căn cứ.
Sau mấy ngày đêm vắt óc suy nghĩ, Quách Tĩnh Hải cuối cùng cũng chuẩn bị xong một bản 《Mật bản Song Du Thụ》 dài tới hơn bốn mươi trang, phân tích từng điểm một về so sánh binh lực hai bên trước trận Song Du Thụ, điều kiện tình hình địch, thái độ của phía ta cũng như sự thay đổi hình thái chiến trường sau khi trận đánh nổ ra và các biện pháp ứng phó của phía ta, đồng thời đính kèm bản đồ minh họa và bảng thống kê số liệu, nhằm chứng minh việc Tiểu đoàn 2 quyết đoán rời khỏi cao điểm số 2, thẳng tiến xông lên đỉnh chính Song Du Thụ, hoàn thành nhiệm vụ và hỗ trợ Tiểu đoàn 1 diễn ra đồng thời, tiêu dùng địch và bảo vệ mình bổ sung cho nhau, "thực sự là điển hình tiêu biểu của việc linh hoạt cơ động".
Sau đó, nhân viên Phòng sử sư quả nhiên đã lần lượt tìm Thạch Đắc Pháp và Quách Tĩnh Hải để tìm hiểu tình hình trận Song Du Thụ, kết quả khiến cho người ta tiến thoái lưỡng nan. Bản 《Giải đáp một số vấn đề về trận Song Du Thụ》 của Thạch Đắc Pháp nói năng vô cùng chắc nịch, không những phân tích rất nhiều tình huống lúc đó và ở đó, mà còn hướng tới kết quả chiến đấu tốt hơn dựa trên quyết tâm của Tiểu đoàn 1, cơ bản phủ nhận công trạng của Tiểu đoàn 2. Bản 《Mật bản Song Du Thụ》 của Quách Tĩnh Hải lại giữ quan điểm hoàn toàn ngược lại, ngẫm nghĩ kỹ từng câu từng chữ, giọng điệu của Quách Tĩnh Hải kiên định mà cứng rắn: Không có sự linh hoạt cơ động của Tiểu đoàn 2 thì sẽ không có chiến thắng trong trận Song Du Thụ, thậm chí sẽ không có Tiểu đoàn 1 của ngày hôm nay. Trong tài liệu của Quách Tĩnh Hải có một câu kết luận rất có sức sát thương, không có sự lấy biến ứng biến của Tiểu đoàn 2, thì cục diện chiến đấu sẽ là hậu quả không thể tưởng tượng nổi.
Bài toán khó lại một lần nữa đặt trước mặt Phòng sử sư, cuối cùng lại đưa lên Thường vụ hội nghị. Nhưng lần này lại bất ngờ không gây ra tranh cãi nào.
Nghiêm Trạch Quang nói: "Trận Song Du Thụ đã được tổ chức đưa ra kết luận từ trên xuống dưới, tôi vô điều kiện tiếp nhận. Các đồng chí ở Phòng sử sư phải loại bỏ mọi sự can thiệp, viết sách theo ngòi bút trung thực. Chừng nào tôi Nghiêm Trạch Quang còn sống, thì không cho phép nhắc lại chuyện này nữa. Xin các đồng chí hãy đặt đại cục làm trọng, bảo vệ sự đoàn kết của tập thể Thường vụ, đừng có châm dầu vào lửa nữa."
Vương Thiết Sơn cũng lập tức hưởng ứng: "Ủng hộ ý kiến của Sư trưởng Nghiêm. Tôi kiên quyết ủng hộ công tác của Sư trưởng Nghiêm. Tranh cãi cũng là một hình thức ủng hộ. Sau này ai có ý kiến với Sư trưởng Nghiêm, xin hãy trực tiếp góp ý với anh ấy. Nếu có kẻ nào làm trò mờ ám trước mặt tôi, tôi sẽ giao kẻ đó cho Sư trưởng Nghiêm. Tôi cái chức Phó sư trưởng này, trong công việc là trợ thủ của sư trưởng, trước bài toán khó tôi là tay vịn của sư trưởng, trong cải cách huấn luyện tôi là cánh tay đắc lực của sư trưởng. Tôi có thể làm cái tay này cái tay nọ, nhưng tuyệt đối không chơi trò dương phụng âm vi hai mặt."
Nghiêm Trạch Quang nói: "Đường dài mới biết sức ngựa, lâu ngày mới rõ lòng người. Tác chiến khu vực Bân Huy tuy không có công lao mà về, nhưng sự đoàn kết của Đảng ủy sư đoàn chúng ta đã được kiểm chứng ở mức độ cao. Trong thời kỳ hòa bình, công tác quản lý hành chính của bộ đội có trật tự tiến bước vững chắc, Vương Phó sư trưởng có công lớn. Về trận Song Du Thụ, đó là vinh dự chung của Sư đoàn 27 chúng ta, sau này nếu còn nghe thấy ai nói cái gì mà 'Chi nhánh Nghiêm', 'Chi nhánh Vương', bắt được sẽ xử lý theo tội danh phá hoại sự đoàn kết lãnh đạo."
Một cơn sóng gió đã bị Nghiêm Trạch Quang và Vương Thiết Sơn liên thủ dùng biện pháp cứng rắn dập tắt.
4
Phiền muộn cũ vừa qua, sự tẻ nhạt mới lại bắt đầu.
Sau khi bộ đội về đơn vị cũ, hai nhà lại sống chung với nhau, điểm khác biệt là Nghiêm Trạch Quang ở tòa lầu nhỏ hai tầng riêng biệt, trong viện có hòn non bộ bồn hoa, Sư trưởng và Chính ủy mỗi người một bộ. Vương Thiết Sơn và Phó chính ủy Vu ở chung một dãy nhà trệt. Cho dù căn viện lầu nhỏ của Nghiêm Trạch Quang rất rộng rãi, nhà trệt của Vương Thiết Sơn tương đối chật hẹp, nhưng Vương Nhã Ca vẫn thường xuyên sang nhà Vương Thiết Sơn ăn chực, còn Tôn Phương thì rất ít khi sang nhà Vương Nhã Ca.
Cuộc sống hiện tại của Nghiêm Trạch Quang không mấy dễ chịu. Sau khi từ tiền tuyến trở về, Nghiêm Trạch Quang có một thời gian dài vô cùng chán nản, đem phần lớn công việc giao lại cho Phó sư trưởng.
Sư đoàn quyết định xây lại nhà khách, Phó sư trưởng Đổng cầm bản dự toán tìm Nghiêm Trạch Quang ký tên, Nghiêm Trạch Quang vung tay lớn nói: "Chuyện nhỏ thế này, anh và Chủ nhiệm hậu cần tự quyết định là được, từ nay về sau đừng có xin ý kiến tôi nữa."
Phó sư trưởng Đổng ngạc nhiên nhìn Nghiêm Trạch Quang nói: "Việc này liên quan đến một khoản kinh phí lớn, quy định của Thường vụ hội nghị là bắt buộc phải do Sư trưởng và Chính ủy phê duyệt."
Nghiêm Trạch Quang nói: "Tôi lại có biết gì về tài kế đâu, tôi phê duyệt cái gì? Các anh tìm chuyên gia lấy ý kiến rồi đưa lên hội nghị thảo luận đi."
Phó sư trưởng Đổng nói: "Có những việc cần phải đưa lên hội nghị thảo luận, có những việc chính là quyền hạn của Sư trưởng và Chính ủy các anh."
Nghiêm Trạch Quang nói: "Tôi có bao nhiêu quyền hạn, anh có bấy nhiêu quyền hạn. Anh sử dụng quyền hạn hợp lý là chuyện thiên kinh địa nghĩa, còn anh lạm dụng quyền lực, bộ phận kỷ luật tìm anh gây phiền phức, tôi mặc kệ."
Nhưng Sư trưởng vẫn là Sư trưởng, vấn đề cán bộ, vấn đề chi tiêu, vấn đề trang bị, lúc nào cũng có rất nhiều việc cần Sư trưởng quyết định. Nghiêm Trạch Quang cuối cùng cũng phát cáu, có một lần họp, Nghiêm Trạch Quang thậm chí còn nói: "Từ nay về sau, chuyện huấn luyện, chuyện trang bị, chuyện quản lý, tất tần tật đều do Vương Phó sư trưởng phụ trách. Chuyện hậu cần, chuyện giáo dục, chuyện xây dựng, tất tần tật đều do Phó sư trưởng Đổng phụ trách. Đừng có cái chuyện lôi thôi lếch thếch nào cũng đến xin ý kiến tôi, các anh tự ký tên là được."
Phó sư trưởng Đổng kinh ngạc hỏi: "Giao hết cho chúng tôi quản lý rồi, thế anh quản cái gì?"
Nghiêm Trạch Quang nói: "Hai anh phụ trách vạn vật, tôi phụ trách hai anh."
Trên thực tế, công việc của hai vị phó sư trưởng cũng rất ít khi được Nghiêm Trạch Quang hỏi đến, mỗi tuần họp giao ban thủ trưởng một lần, mỗi tháng họp Thường vụ một lần, nghe báo cáo, mắng mỏ các chủ quản bộ phận, rồi sau đó chui vào phòng làm việc của mình đọc sách, nghiên cứu điển lệ chiến đấu. Đến Chủ nhật, lái xe jeep, đeo súng tiểu khẩu bén, lên núi Phong Hoàng ở phía bắc Tây Đại Trận doanh đi săn.
Phó sư trưởng Đổng nói: "Ái chà, hai vị phó sư trưởng chúng ta quyền lực to thật đấy, gã này đúng là kẻ vứt tay mặc kệ lớn nhất mà tôi từng thấy."
Vương Thiết Sơn cười nói: "Vứt tay mặc kệ ư? Đó là vì không có chiến tranh để đánh, chứ ở trên chiến trường anh xem, nếu như đánh nhau, trên tường đóng một cái đinh, đóng đinh gì, đóng ở đâu, đóng thế nào, việc gì anh ta cũng phải quản."
Có một ngày Chủ nhật Nghiêm Trạch Quang không đi săn, đi dạo lang thang trong sân, tình cờ gặp cậu học sinh trung học Vương Kỳ, liền nói: "Nhóc con, lại đây."
Vương Kỳ vỗ quả bóng rổ nói: "Làm gì thế, tôi có việc."
Nghiêm Trạch Quang nói: "Mẹ kiếp, khẩu khí lớn thật đấy! Bố cậu còn phải nghe lệnh tôi, vậy mà cậu lại dám nói là cậu có việc. Việc của cậu lớn hơn việc của tôi chắc?"
Vương Kỳ nói: "Bố tôi là bố tôi, tôi là tôi."
Vương Kỳ rất thiếu kiên nhẫn, nhưng vẫn đi tới.
Nghiêm Trạch Quang nói: "Vương Kỳ, cậu có biết cậu là con của ai không?"
Vương Kỳ không chút do dự trả lời: "Tôi là con của bố tôi và mẹ tôi."
Nghiêm Trạch Quang nói: "Không phải, cậu là con trai tôi, nghĩ lại năm xưa, bố mẹ cậu không có con, nhà chúng tôi đã có chị gái cậu rồi, nên mới bế cậu sang cho bố cậu làm con."
Vương Kỳ bị nói cho ngẩn ngơ cả người, cứng cổ nói: "Tôi thèm vào mà tin."
Nghiêm Trạch Quang nói: "Tin hay không tùy cậu. Tôi hỏi lại cậu, cậu muốn người bố làm sư trưởng, hay là muốn người bố làm phó sư trưởng?"
Vương Kỳ nói: "Tôi là con của phó sư trưởng, không muốn làm con của sư trưởng." Ngừng lại một chút, nó lại nói: "Chị tôi bảo, ông không phải là một người bố tốt."
Sắc mặt Nghiêm Trạch Quang lập tức thay đổi, điệu bộ quái gở hỏi: "Câu này thực sự là do chị cậu nói à?"
Vương Kỳ vui vẻ, cười hì hì nói: "Tin hay không tùy ông."
Nghiêm Trạch Quang nói: "Cút, chơi bóng rổ của cậu đi!"
Vương Kỳ nói: "Chửi người ta, đường đường là sư trưởng mà còn chửi người ta à?"
Nghiêm Trạch Quang nói: "Thằng ranh con, đợi mày lớn lên, tao tống mày vào đại đội, ngày nào cũng huấn luyện cho mày ra cái dạng chó má!"
Đến chủ nhật tuần sau, Vương Kỳ đang luyện bóng ở bãi tập, một mình ném rổ, lúc có lúc không. Lúc này Nghiêm Trạch Quang chắp tay sau lưng đi tới nói: "Vương Kỳ, một mình chơi bóng có gì vui đâu?"
Vương Kỳ nói: "Không vui, nhưng tôi thích chơi một mình."
Nghiêm Trạch Quang nói: "Chơi bóng một mình cũng giống như uống rượu một mình, chẳng có chút mùi vị gì cả. Chơi bóng ấy à, cậu phải có đối thủ, phải có người tranh cướp với cậu, phải có người thi ném rổ với cậu. Nào, đưa bóng đây, tôi chơi cùng cậu."
Vương Kỳ kẹp bóng vào nách nói: "Chơi thế nào?"
Nghiêm Trạch Quang nói: "Đấu tay đôi đấy, cướp bóng đấy, một người là một đội bóng, ai cướp được người đó ném rổ, tính điểm, một quả một điểm, mười quả phân thắng bại."
Vương Kỳ nói: "Thắng thua thì có ý nghĩa gì chứ?"
Nghiêm Trạch Quang nói: "Hà, cái thằng nhóc nhà cậu này, lại còn muốn đánh bạc với lão tử à? Thôi thế này đi, cậu thua, gọi tôi là bố nuôi."
Vương Kỳ nói: "Thế thì không được, tôi có bố rồi."
Nghiêm Trạch Quang nói: "Sao lại không được, chị cậu cũng có bố cơ mà, chẳng phải chị cậu cũng có bố nuôi đấy thôi?"
Vương Kỳ nghiêng đầu suy nghĩ rồi nói: "Cũng được. Thế còn nếu ông thua thì sao?"
Nghiêm Trạch Quang nói: "Tôi thua tôi gọi cậu là bố."
Vương Kỳ phản đối nói: "Ông bắt nạt người ta, tôi không thèm mắc lừa ông đâu! Nếu ông thua, mang khẩu súng tiểu khẩu của ông cho tôi."
Nghiêm Trạch Quang nói: "Thằng chó con, khẩu khí của mày cũng lớn thật đấy! Súng tiểu khẩu của tao là dùng để đi săn, đưa cho mày bắn lung tung, bắn ra chuyện rồi, mày là trẻ vị thành niên không phải đi tù, chứ cái chức sư trưởng của lão tử thì đừngòng hòng mà làm nữa."
Vương Kỳ nói: "Thế thì thôi vậy."
Nghiêm Trạch Quang nói: "Thế này đi, tôi thua tôi mua cho cậu một khẩu súng hơi, chủ nhật hai ông cháu chúng mình ra núi ngoại ô săn chim."
Vương Kỳ lập tức hứng khởi, kêu lên: "Ý kiến hay, tôi đồng ý. Nhưng ông nói là phải giữ lời đấy, nói mà không giữ lời là đồ khốn nạn."
Nghiêm Trạch Quang không nói hai lời, tiến lên đá vào mông Vương Kỳ một cái nói: "Thằng ranh con, đường đường là sư trưởng to lớn thế này, lời nói chẳng lẽ lại không giữ tính toán?"
Thế là bắt đầu chiến trận. Một ông lão lùn, một cậu nhóc béo mập, người qua kẻ lại, trái xông phải đột, vô cùng náo nhiệt, thu hút một đám cán bộ chiến sĩ đứng bên ngoài xem náo nhiệt. Vương Thiết Sơn cũng nghe ngóng được tin, lững thững đi tới đứng ngoài bãi tập xem, xem xong lắc đầu nguầy nguậy nói: "Cái lão Nghiêm này, không có bóng chiến để đánh, lại thoái hóa đến mức độ này rồi, đi chơi cùng với trẻ con."
Trình độ chơi bóng của Nghiêm Trạch Quang chẳng ra sao cả, tuy chiến thuật chơi thì hoa mỹ rực rỡ, nhưng toàn phạm lỗi, Vương Kỳ có phản đối cũng vô ích, anh ta vẫn cứ phạm lỗi như thường, mà phạm lỗi cũng chẳng ích gì, anh ta ném rổ không chuẩn. Đánh mồ hôi nhễ nhại hơn nửa tiếng đồng hồ, cuối cùng Vương Kỳ vẫn dẫn trước. Nghiêm Trạch Quang nói là làm, quả nhiên phái người ra thành phố mua một khẩu súng hơi, chủ nhật tuần thứ hai quả nhiên lái xe jeep, chở Vương Kỳ vào núi săn chim thật.
Tối hôm đó trở về, hai ông cháu thu hoạch không nhỏ, Vương Kỳ bắn được mấy con chim sẻ, Nghiêm Trạch Quang bắn được hai con thỏ rừng, một già một trẻ hiên ngang phô trương đi về thẳng nhà Vương Thiết Sơn, vứt đồ đạc bịch một tiếng xuống sân, Nghiêm Trạch Quang kiêu ngạo hô lên: "Tôn Phương, nấu cơm!"
Vương Thiết Sơn bước ra ngoài cửa nói: "Lão Nghiêm, anh cái đồ không bình thường này, anh bây giờ rảnh rỗi đến mức ngứa tay ngứa chân rồi đấy, anh đừng có mà dạy hư con trai tôi, nó còn phải thi đại học đấy!"
Nghiêm Trạch Quang nói: "Lão Vương anh đúng là loại cạn cận thị lực, thi đại học thì sao chứ? Thi đại học thì tính cái thá gì. Thằng ranh con này thiện xạ rất giỏi, là cái giống vật vác súng ăn lương thảo, thi đại học thì cứ thi vào trường quân sự cho tôi, sau này về làm tiểu đội trưởng dưới quyền tôi!"
Vương Thiết Sơn nói: "Thi trượt thì anh chịu trách nhiệm đấy nhé!"
Nghiêm Trạch Quang nói: "Tôi chịu trách nhiệm thì tôi chịu trách nhiệm, chuyện lớn bằng hạt vừng!"
5
Mùa thu năm đó, Nghiêm Trạch Quang đột nhiên nhận được một bức thư bí ẩn, đọc xong thư, cảm giác như sét đánh bên tai, anh khóa chặt cửa phòng làm việc lại, suốt nửa ngày không bước ra ngoài.
Thủ trưởng:
Xin cho phép tôi nói một tiếng xin lỗi trước. Còn nhớ trận chiến giáp lá cà Mao Điền Bá của hai mươi tám năm trước không? Nhắc đến trận chiến này, ngài chắc chắn sẽ nghĩ đến Dương Đào đầu tiên. Vâng, tôi chính là một trong bốn chiến sĩ được ngài phái đi khiêng thi thể Dương Đào, sau đó có hai đồng chí đã hy sinh, tôi lại trở thành một trong hai chiến sĩ còn sống sót. Bây giờ, đồng chí ấy cũng đã bệnh qua đời, tôi liền trở thành người sống sót duy nhất trong bốn chiến sĩ năm đó.
Những năm gần đây, chuyện này vẫn luôn đè nặng trong lòng tôi, hôm nay tôi muốn báo cáo với thủ trưởng tình hình thực tế đây. Đêm nửa đêm hôm đó, chúng tôi đã quay lại Mao Điền Bá, báo cáo với ngài rằng đồng chí Dương Đào đã bị thất lạc trên đường chúng tôi khiêng đi, đó là sự thật. Thế nhưng chúng tôi đã giấu đi một chi tiết, đồng chí Dương Đào không phải vô duyên vô cớ mà thất lạc, mà là vì chúng tôi đã đi lạc đường, trong quá trình đi lạc, chúng tôi đã gặp một người, hắn nói hắn bị phỉ cướp lên núi làm thầy thuốc, một người trong chúng tôi lúc đó đã bật chốt súng, định bắn chết cái tên "đốc phỉ" này, sau đó vị thầy thuốc đã trốn thoát, chúng tôi sợ hắn đi báo tin cho thổ phỉ, nên đã liều mạng đuổi theo, đuổi mãi đuổi mãi, chúng tôi không đuổi kịp hắn, quay lại chỗ cũ thì đồng chí Dương Đào cũng không thấy đâu nữa. Tâm trạng ngài lúc đó nổi trận lôi đình, chúng tôi sợ sau khi ngài biết tình hình này sẽ truy cứu trách nhiệm của chúng tôi, truy cứu việc chúng tôi không những phạm sai lầm chủ nghĩa hành động mù quáng, mà còn vì sai lầm này mà làm thất lạc Dương Đào, cho nên chúng tôi đã che giấu chi tiết này.
Nhiều năm như vậy, chúng tôi vẫn luôn nghĩ, sự biến mất đột ngột của Dương Đào rất đáng ngờ, bởi vì đồng chí Dương Đào mang thương tích nặng, không thể tự mình đi lại được, vậy thì, nhất định là vị thầy thuốc đó, lợi dụng việc chúng tôi không rành địa hình, quay lại cõng Dương Đào đi mất. Đã có thể cõng Dương Đào đi là một vị thầy thuốc, hơn nữa đến cả thổ phỉ cũng phải mạo hiểm bắt cóc hắn, thì hắn nhất định là một vị thầy thuốc có y thuật rất cao cường. Có lẽ, đồng chí Dương Đào vẫn còn sống, nếu đồng chí Dương Đào còn sống mà chưa trở về đơn vị, thì cô ấy nhất định vẫn còn ở trong Thập Vạn Đại Sơn, nhất định vẫn còn ở Mao Điền Bá. Thủ trưởng, nếu như ngài vẫn chưa quên Dương Đào, vậy thì hãy phái người đi tìm thử xem, dù tìm thấy hay không tìm thấy, tôi đem sự thật báo cáo với thủ trưởng, cũng có thể giảm bớt lòng tội lỗi của tôi đối với đồng chí Dương Đào và thủ trưởng.
Người ký tên là: Một cựu chiến binh có lỗi với thủ trưởng và đồng chí Dương Đào.
Nghiêm Trạch Quang đã khóa bức thư đó vào tủ an toàn.
Chẳng bao lâu sau, sư đoàn nghiên cứu điều chỉnh cán bộ, Nghiêm Trạch Quang đã gọi Thẩm Đông Dương đến nói chuyện một lần, Nghiêm Trạch Quang nói: "Đông Dương à, sau khi tôi làm sư trưởng, đã phát hiện ra một quy luật. Hai chúng ta giống như châu chấu trên một sợi dây, hễ có chuyện rắc rối gì, tôi không thoát được, thì cậu cũng đừng hòng thoát."
Thẩm Đông Dương nói không hiểu ý của sư trưởng.
Nghiêm Trạch Quang nói: "Tôi nhớ lúc chuẩn bị tác chiến ở khu vực Bân Huy, cậu làm đội trưởng cảm tử, tôi đã nói với cậu rồi, đánh chết cậu là con trai tôi, đánh không chết cậu chính là con rể tôi. Mặc dù trận chiến cuối cùng không diễn ra, nhưng tinh thần không sợ chết và trình độ chiến thuật của cậu đều đã được thể hiện đầy đủ rồi. Có thể coi như cậu đã làm đội trưởng cảm tử một lần rồi, có thể coi như cậu làm đội trưởng cảm tử xong lại sống sót trở về rồi, vậy thì cậu có thể làm con rể của tôi rồi đấy."
Thẩm Đông Dương nói: "Sư trưởng, em theo đuổi Lệ Văn là trước khi ngài đảm nhận chức vụ sư trưởng, hơn nữa lúc đó ngài vẫn chỉ là một trung đoàn trưởng, là một lão trung đoàn trưởng, bản thân ngài đã cảm thấy mình sắp rút lui khỏi vũ đài lịch sử rồi. Cho dù là em theo đuổi Lệ Văn, hay là em tôn trọng trình độ chiến thuật của ngài, thì đều không liên quan gì đến chức vụ của ngài cả."
Nghiêm Trạch Quang cười cười nói: "Cái này tôi biết, tôi cũng rõ ràng y hệt như cậu. Vấn đề là, bây giờ tôi là Sư trưởng Sư đoàn 27, còn cậu là Tham mưu Bộ tư lệnh Sư đoàn 27. Nếu như cậu không có mối quan hệ lớp lang đó với Lệ Văn, tôi có một trăm lý do để thăng chức vượt cấp cho cậu, nhưng bây giờ toàn Sư đoàn 27 đều biết rồi, cậu sắp trở thành con rể của tôi, đừng nói là thăng chức vượt cấp, cho dù là thăng cho cậu lên một cấp, tôi cũng không mở miệng ra nổi."
Thẩm Đông Dương nói: "Dù là tính theo thâm niên xét duyệt hay chọn người theo đức tài, dù có bỏ phiếu dân chủ đi chăng nữa, Thẩm Đông Dương tôi tự tin, tôi đáng lẽ phải được thăng chức."
Nghiêm Trạch Quang nói: "Cho nên tôi mới nói hai chúng ta đều gặp rắc rối rồi. Nói ngắn gọn lại nhé, cậu Thẩm Đông Dương mà muốn thăng chức, thì không thể làm con rể của tôi, còn muốn làm con rể của tôi, thì không thể thăng chức, ít nhất là trong thời gian tôi làm Sư trưởng Sư đoàn 27, trong số các đồng chí có điều kiện tương đương với cậu, tốc độ tiến bộ của cậu chỉ có thể là trung bình kém thôi, cậu chọn đi."
Thẩm Đông Dương nửa ngày không lên tiếng, anh quả thực đang phải đối mặt với một sự lựa chọn rất khó khăn. Một mặt, biểu hiện xuất sắc của anh ở Sư đoàn 27 đã hình thành nhận thức chung, mấy vị thủ trưởng trong sư đoàn đều chủ trương thăng chức vượt cấp cho anh, Chính ủy Mã và Vương Thiết Sơn đề nghị anh xuống bộ đội chiến đấu làm tiểu đoàn trưởng, Tham mưu trưởng Trương đề nghị thẳng chức Phó khoa Tác huấn Bộ tư lệnh Sư đoàn cho anh, thế nhưng đều bị Nghiêm Trạch Quang phủ nhận. Nghiêm Trạch Quang nói: "Thanh niên này có tiền đồ bồi dưỡng, nhưng bồi dưỡng thế nào, lại là một môn khoa học."
Sở dĩ Nghiêm Trạch Quang cản trở việc thăng chức của anh, chỉ đơn giản vì anh sắp trở thành con rể của Nghiêm Trạch Quang.
Thẩm Đông Dương cuối cùng nói: "Sư trưởng Nghiêm, em không nhất thiết phải làm con rể của ngài, nhưng em nhất định phải làm người yêu của Lệ Văn."
Nghiêm Trạch Quang vỗ mạnh bàn một cái nói: "Người yêu của Nghiêm Lệ Văn không phải con rể tôi thì là cái gì? Chẳng lẽ cậu là con rể của Vương Thiết Sơn chắc?"
Thẩm Đông Dương nói: "Em chọn không thăng chức."
Nghiêm Trạch Quang nói: "Cậu nghĩ cho kỹ vào, hai cấp đấy! Chỉ cần cậu chọn từ bỏ yêu đương với Lệ Văn, tôi có thể đề xuất lên Thường vụ hội nghị bổ nhiệm cậu làm Phó khoa Tác huấn."
Thẩm Đông Dương nói: "Em không thèm chức phó khoa, em chỉ thèm Nghiêm Lệ Văn thôi."
Nghiêm Trạch Quang nói: "Vậy tôi đề nghị cậu rời khỏi cơ quan, xuống đại đội chiến đấu làm đại đội trưởng."
Thẩm Đông Dương nói: "Em hai năm trước đã là cấp chính liên rồi, ở tiền tuyến em là Đội trưởng Đội đột kích thứ nhất, lúc các anh tuyển chọn phối trí cán bộ khi đó, chính trị viên đội đột kích là cấp phó tiểu đoàn, đội trưởng các phân đội đều là cấp phó đại đội. Đội đột kích đó, chính là bản sao của đội võ công địch hậu, em đường đường là đội trưởng, ít nhất cũng tương đương với cấp chính tiểu đoàn. Thế nhưng sư trưởng ngài bây giờ lại bảo em đi làm đại đội trưởng, chẳng lẽ chỉ vì em yêu Lệ Văn, mà em phải trả một cái giá lớn như vậy sao?"
Nghiêm Trạch Quang nói: "Thế thì không có cách nào khác, tôi vẫn câu nói đó, cậu muốn làm chính tiểu đoàn trưởng thì không thành vấn đề chút nào, chỉ cần cậu lựa chọn."
Thẩm Đông Dương nói: "Vậy em chọn làm đại đội trưởng."
Nghiêm Trạch Quang nói: "Được rồi, việc này tôi có thể giúp cậu, ngày mai trong hội nghị thường vụ tôi sẽ trực tiếp đưa ra."
6
Chuyện này không những gây ra tranh cãi trong nhà họ Nghiêm, mà còn tạo ra tiếng vang trong nhà họ Vương nữa. Nghiêm Lệ Văn sắp tốt nghiệp rồi, được phân công về Bệnh viện dã chiến 701 thực tập, biết được tin Thẩm Đông Dương bị cản trở thăng chức, trong lòng vô cùng bực bội, kéo theo Vương Nhã Ca cùng chạy sang nhà Vương Thiết Sơn cằn nhằn, nói: "Bố quá đáng lắm rồi, làm gì có chuyện làm lỡ tiền đồ người ta như thế chứ?"
Vương Nhã Ca nói: "Mẹ kiếp cái lão Nghiêm Trạch Quang đó chuyên làm màu mị dân cướp tiếng tăm, lão Vương các người cũng không đứng ra chủ trì công lý à?"
Vương Thiết Sơn nói: "Chuyện được quyết định trong hội nghị thường vụ, các cô làm sao mà biết được?"
Vương Nhã Ca nói: "Bọn cháu cần gì phải lén nghe hội nghị thường vụ? Lão Nghiêm há miệng ra là bọn cháu biết cổ họng lão ta màu đen hay màu trắng rồi."
Vương Thiết Sơn nói: "Tôi cũng cho rằng, cử người thân không tránh người nhà. Nhưng lại bị lão Nghiêm bác bỏ. Lão Nghiêm nói: 'Cử người thân không tránh người nhà cái gì? Toàn là mẹ kiếp tự tô son trát phấn cho mình. Tôi không tin, quân đội chúng ta mà thiếu mấy cái 'người thân' đó, thì nhân tài bị chảy máu chất xám chắc? Thẩm Đông Dương cho dù có là Gia Cát Lượng đi chăng nữa, nhưng hễ cứ có họ hàng thân thích dính líu đến tôi, là tôi không dùng. Có bản lĩnh thì sang nơi khác mà tung hoành, hoặc là đợi khi nào tôi cút xéo, đợi khi nào tôi chết rồi, các người muốn thăng chức thế nào thì thăng, thậm chí thăng hắn làm Phó tổng tham mưu trưởng cũng được.' Các cô xem, ông ấy đã nói đến mức này rồi, chúng tôi còn lời nào để nói nữa? Hơn nữa, Lệ Văn cũng là con gái tôi, tôi mà nói nhiều thêm câu nào, người khác lại còn tưởng tôi và lão Nghiêm tung hứng song kiếm hợp bích, một kẻ đóng vai trắng một kẻ đóng vai đen nữa chứ."
Nghiêm Lệ Văn nói: "Chẳng lẽ bố và bố nuôi của tôi là thủ trưởng sư đoàn, ngược lại lại trở thành vật cản đường của Thẩm Đông Dương ư? Nói cho cùng, vẫn là do tôi đã ảnh hưởng đến Thẩm Đông Dương."
Vương Thiết Sơn nói: "Lệ Văn à cháu cũng đừng nghĩ thế, Thẩm Đông Dương xuống dưới làm đại đội trưởng chưa chắc đã là chuyện xấu. Tôi và bố cháu, làm tiểu đoàn trưởng suốt chín năm, bố cháu làm trung đoàn trưởng lại thêm tám chín năm nữa, bây giờ mọi người đều sêm sêm nhau cả rồi, bố cháu ở vị trí sư trưởng, tính ra vẫn là độ tuổi trung bình."
Thẩm Đông Dương được bổ nhiệm làm Đại đội trưởng Đại đội 1 Tiểu đoàn 1 Trung đoàn 1, trước khi nhậm chức, Nghiêm Trạch Quang tìm cậu ta nói chuyện, cơ bản không nói những lời sáo rỗng cửa miệng, nào là khiêm tốn cẩn trọng kiêu ngạo nóng nội gì đó đều không có, Thẩm Đông Dương từ chính liên cũ lên đại đội trưởng mới, những lời này tự nhiên đều không cần phải nói nữa.
Nghiêm Trạch Quang nói: "Đông Dương à, trong việc thăng chức, tôi không những không giúp gì, mà ngược lại còn giúp sai lầm. Tôi không cần sự thấu hiểu và ủng hộ của cậu, chỉ cần cậu làm thật tốt chức vụ đại đội trưởng của mình, coi như cậu nhẫn nhục chịu đựng đi vậy. Hãy nhớ kỹ bốn chữ này, chỉ có thể nhẫn nhục, mới có thể gánh vác được trọng trách. Đương nhiên cách ví von này chưa chắc đã hoàn toàn đúng, cứ coi như là chịu đựng thiệt thòi cầu toàn đi vậy, cứ coi như là chịu đựng thiệt thòi cầu toàn vì tôi vậy."
Thẩm Đông Dương nói: "Vấn đề này em đã suy nghĩ suốt mười ngày, nghĩ thông suốt rồi. Em sẽ bắt đầu làm từ cơ sở, xin sư trưởng cứ yên tâm."
Nghiêm Trạch Quang nói: "Rất tốt, cắn được gốc rau xanh, việc gì cũng làm được. Làm cho tốt chức vụ đại đội trưởng, ngàn khó vạn khó cũng không sợ."
Thẩm Đông Dương nói: "Em hiểu rồi, em sẽ cắm rễ thật chắc, cắn chặt núi xanh không buông."
Nghiêm Trạch Quang cười nói: "Xem ra hai chúng ta thực sự giống như hai bố con vậy, trên thế giới này, người có thể hiểu được tôi cũng chỉ có cậu mà thôi, đến cả Lệ Văn cũng không được. Cậu đã nhận chức vụ đại đội trưởng rồi, chúng ta thật sự là hai bố con rồi đấy. Bây giờ, hai bố con chúng ta tiến hành một hoạt động tuyệt mật."
Thẩm Đông Dương nhìn Nghiêm Trạch Quang, chờ đợi phần tiếp theo.
Nghiêm Trạch Quang mở két sắt ra, tìm bức thư đó ra, đặt lên trước mặt Thẩm Đông Dương nói: "Xem cho kỹ trước rồi hẵng hay."
Thẩm Đông Dương đọc xong thư, ngẩng đầu lên, trên mặt treo một dấu chấm hỏi to tướng.
Nghiêm Trạch Quang nói: "Đây là một câu chuyện xa xôi, xa xôi đến mức độ nào nhỉ, nói thế này đi, xa xôi đến mức lúc thế giới này chưa có cậu, người bố vợ tương lai của cậu, đã trải qua một mối tình đầu. Sau này cậu sẽ hiểu, còn có một người khác trong chuyện này cũng có câu chuyện riêng. Nhưng mà, sau đó cô ấy đã hy sinh, không, chúng ta cho rằng cô ấy đã hy sinh, có lẽ cô ấy vẫn chưa hy sinh. Đến tận sau đó nữa, chính là kết quả mà cậu có thể nhìn thấy từ trong bức thư."
Thẩm Đông Dương trầm ngâm một lát rồi nói: "Ý của sư trưởng là, bảo em đi giải khai cái ẩn số này?"
Nghiêm Trạch Quang nói: "Bốn năm trước, tôi và Vương Phó sư trưởng từng có một khoảng thời gian rảnh rỗi không có việc gì làm, cậu biết đấy, lúc đó chúng ta suýt chút nữa thì đi rồi. Nhưng lúc đó chúng ta chỉ là đoán mò, chỉ mang theo một chút hy vọng mong manh như ảo ảnh. Bây giờ, lại thực sự có manh mối rồi. Trước khi cậu xuống đại đội, hãy xin nghỉ phép hai mươi ngày, đi xem thử xem, có thì là có, không thì là không, coi như đi du lịch vậy. Chỉ thế thôi, thế thôi!"
Thẩm Đông Dương nói: "Em hiểu rồi, ngày mai em sẽ bắt đầu tiến hành."
Nghiêm Trạch Quang nói: "Cậu biết đấy, chuyện này là lịch sử rồi, lịch sử mà, vĩnh viễn vẫn luôn có những ẩn số không có lời giải. Đây là chuyện riêng giữa hai bố con chúng ta."
Thẩm Đông Dương nói: "Sư trưởng cứ yên tâm, em sẽ tuyệt đối bảo mật, kể cả với Lệ Văn."
Nghiêm Trạch Quang nói: "Đông Dương, cậu quả thực rất giống con trai tôi."
Thẩm Đông Dương đề xuất về quê thăm người thân, liền gặp phải một rắc rối chưa từng có, Nghiêm Lệ Văn cũng muốn đi cùng. Thẩm Đông Dương nói: "Chúng ta vẫn chưa kết hôn, em không thể đi được, ảnh hưởng không tốt."
Nghiêm Lệ Văn nói: "Em mặc kệ, em nhất định phải đi. Em vô cùng tò mò về gia đình anh."
Thẩm Đông Dương không tài nào cắt đuôi được, đành bí mật gọi điện thoại cho Nghiêm Trạch Quang, Nghiêm Trạch Quang cười ha hả nói: "Dễ thôi, nó đang thực tập, cần phải xin nghỉ phép. Quyền chuẩn y nghỉ phép nằm ở đơn vị thực tập, phép của Bệnh viện dã chiến 701 cũng đâu phải dễ xin đến thế."
Thẩm Đông Dương chợt vỡ lẽ, trong lòng thầm ca ngợi bố vợ tương lai, cao tay, quả thực là cao tay.
Quả nhiên, Nghiêm Lệ Văn xin phép giáo viên phụ trách đội thực tập, giáo viên lại xin phép Bệnh viện dã chiến 701, và đã bị viện trưởng Bệnh viện dã chiến 701 mỉa mai cho một trận. Viện trưởng nói: "Các cô đến thực tập, tính ra tổng cộng mới có nửa năm, vậy mà lại dám đề xuất nghỉ phép hai mươi ngày, đúng là to gan lớn mật dám mở miệng nói ra được cơ chứ. Con gái sư trưởng thì sao chứ? Ai cũng không được phép đặc quyền đặc cách cả."
7
Nhờ có sự phối hợp ngầm của Nghiêm Trạch Quang, Thẩm Đông Dương thuận lợi cắt đuôi được Nghiêm Lệ Văn, bước chân lên hành trình giải mã.
Bước vào nơi Nghiêm Trạch Quang và Vương Thiết Sơn từng chiến đấu năm xưa, Thẩm Đông Dương kinh ngạc phát hiện ra rằng, Thập Vạn Đại Sơn ngày nay vẫn rất lạc hậu, vẫn còn lưu lại dấu tích của "Cách mạng văn hóa" thậm chí là thời kỳ cải cách ruộng đất năm xưa, rất nhiều bức tường được quét vôi trắng, trên những bức tường quét vôi trắng đó vẫn lưu lại rất nhiều khẩu hiệu màu đỏ.
Thẩm Đông Dương trước khi xuất phát đã có phương án dự phòng, trước tiên đi đến thị trấn, thông qua các cơ quan như cục dân chính, cục công an, cục y tế của huyện, điều tra tình hình nhân khẩu đầu những năm 50 của huyện này, tình hình hộ khẩu ngoại tỉnh, vân vân. Không có kết quả.
Ở Mao Điền Bá, Thẩm Đông Dương thăm dò nhiều nơi, tìm thấy ngôi mộ gió mà Nghiêm Trạch Quang và Vương Thiết Sơn lập cho Dương Đào năm xưa, kết quả kinh hãi phát hiện ra rằng, ngôi mộ gió của Dương Đào đã biến mất.
Trải qua bao trắc trở, Thẩm Đông Dương đã phỏng vấn một số quần chúng địa phương, thăm dò xem bộ đội tiễu phỉ năm xưa có để lại thương binh nào không, đều nói sau đó không nhìn thấy người của giải phóng quân đâu cả. Ngược lại có một người phụ nữ tên là Châu Nhất Phong nói: "Giải phóng quân không lừa người đâu, đồng chí Dương hy sinh rồi, anh linh trên trời vẫn còn giúp đỡ chúng ta đấy, danh y ở trấn Sa Đà có thể tìm tới tận cửa để chữa bệnh cho chúng ta, đây nếu không phải là sự phù hộ của đồng chí Dương thì là cái gì?"
Thẩm Đông Dương gặng hỏi tỉ mỉ, mới biết người phụ nữ này năm xưa mắc chứng vô sinh, Dương Đào từng chữa bệnh cho cô ta. Thẩm Đông Dương hỏi: "Bệnh của cô khỏi hẳn rồi chứ?"
Châu Nhất Phong mặt mày tươi roi rói chỉ tay ra sân, nói: "Cháu đích tôn cũng có rồi kìa."
Trong sân có hai cậu bé ba bốn tuổi đang nghịch bùn.
Châu Nhất Phong nói, sau này cô ta không gặp lại bác sĩ Dương nữa, ngược lại là Đông y họ Thẩm ở trấn Sa Đà sau đó đã chủ động đến bắt mạch kê đơn thuốc cho cô ta, nói là nhận sự ủy thác của giải phóng quân.
Thẩm Đông Dương vô cùng mừng rỡ, cảm thấy trong chuyện này uẩn khúc rất lớn, thuận theo manh mối tìm đến trấn Sa Đà, thế nhưng gia tộc họ Thẩm đã lụi tàn, chỉ còn lại mỗi một mình Thẩm Nhĩ Tùy, hơn nữa Thẩm Nhĩ Tùy trong trận "Cách mạng văn hóa" đã bị đấu tố kịch liệt, đã phát điên rồi.
Theo lời người trong trấn kể lại, anh em Thẩm Nhĩ Tùy là danh y nhiều đời ở địa phương, đầu những năm 50 quả thực đã từng cứu thương binh của giải phóng quân, nhưng toàn là nam giới.
Em trai của Thẩm Nhĩ Tùy là Thẩm Nhĩ Thạch từ thời cải cách ruộng đất đã bị giết oan rồi, Thẩm Đông Dương đành phải đi giao du với một kẻ điên.
Nhà của Thẩm Nhĩ Tùy có dáng dấp của một gia đình quyền quý lớn, nhà cửa chạm trổ lầu son gác tía, hiên hành lang rất cao, trong sân có giếng trời, bốn mặt có hành lang bao quanh. Cán bộ trong trấn giới thiệu rằng, ngôi nhà này hồi cải cách ruộng đất đã phân cho xã viên, cách đây không lâu thực hiện chính sách mới trả lại cho Thẩm Nhĩ Tùy, nhưng Thẩm Nhĩ Tùy đã không còn phúc phận để hưởng thụ nữa rồi, nhà họ Thẩm không có hậu duệ thừa kế, ngôi nhà này sớm muộn gì cũng lại là của công mà thôi.
Thẩm Nhĩ Tùy trông chừng sáu mươi tuổi, ông ta bây giờ đã không còn làm Đông y nữa, lúc Thẩm Đông Dương đến nhà ông ta, ông ta đang chảy dãi dề ngồi phơi nắng ngoài cửa. Vừa nhìn thấy cán bộ trong trấn dẫn theo một người mặc quân phục giải phóng đi tìm đến tận nhà, liền theo thói quen cúi gập người đứng trong sân nhà mình, cổ rụt lại, hai chân bần bật run rẩy nói: "Tôi xin đầu thú, tôi xin khai báo... Tôi cái gì cũng không biết cả."
Thẩm Đông Dương nói: "Đại thúc đừng làm thế, 'Cách mạng văn hóa' đã sớm kết thúc rồi, không còn ai bắt ông phải khai báo nữa đâu, cháu chỉ muốn đến thăm dò tin tức về một nữ giải phóng quân tên là Dương Đào thôi."
Cán bộ trong trấn nói: "Cậu có nói với ông ta những chuyện này cũng vô dụng thôi, mấy năm nay rồi, ông ta vẫn luôn ở trong cái bộ dạng này, ông ta điên rồi."
Thẩm Đông Dương không cam tâm, chìa ra cho Thẩm Nhĩ Tùy xem một bức ảnh, chất lượng bức ảnh rất kém, là ảnh chụp chung của Nghiêm Trạch Quang, Vương Thiết Sơn, Dương Đào và vợ chồng Lưu Giới Hà, cơ bản là nhìn không rõ, nhưng Thẩm Đông Dương vẫn ôm một tia hy vọng mong manh, chỉ vào hai người phụ nữ hỏi Thẩm Nhĩ Tùy: "Hai người này ông có quen không?"
Thẩm Nhĩ Tùy nơm nớp lo sợ nói: "Tôi xin đầu thú, tôi xin khai báo, tôi cái gì cũng không biết cả."
Mặc cho Thẩm Đông Dương có gãy cả lưỡi, cái miệng cứng như sắt của Thẩm Nhĩ Tùy vẫn không tài nào cạy ra được.
Đêm hôm đó, trọ lại tại nhà khách nhân dân trấn Sa Đà, Thẩm Đông Dương bắt đầu thanh toán lại mạch suy nghĩ, triển khai sức tưởng tượng. Điều mà anh phỏng đoán có lẽ là, vào ngày nào tháng nào của năm đó, Dương Đào bị thương trong trận chiến, trên đường chuyển tuyến do chiến sĩ đi lạc đường, sơ ý làm thất lạc thương binh ở dưới núi. Vô tình bị em trai của thầy thuốc phỉ Thẩm Nhĩ Tùy là Thẩm Nhĩ Thạch phát hiện ra, Thẩm Nhĩ Thạch liền cõng nữ quân y này quay về Sa Đà, cấu kết với anh trai mình, ngay trong đêm giấu thương binh vào một nơi bí mật. Sau đó anh em Thẩm Nhĩ Tùy đã chữa khỏi vết thương do đạn bắn cho nữ quân y này, nữ quân y đó sau này đã kết hôn với một trong hai anh em nhà họ Thẩm, và kế thừa phương thuốc truyền đời chuyên khoa phụ khoa của nhà họ Thẩm. Sau đó lại thông qua Thẩm Nhĩ Tùy chữa bệnh phụ khoa cho Châu Nhất Phong ở Mao Điền Bá, cho nên mới có truyền thuyết về việc người giải phóng quân chết rồi mà vẫn chữa bệnh cho người ta của Châu Nhất Phong đó.
Thế nhưng sau đó thì sao?
Thẩm Đông Dương suy luận, khả năng Dương Đào sau này lấy Thẩm Nhĩ Thạch cao hơn là lấy Thẩm Nhĩ Tùy, bởi vì dựa vào tài liệu nắm được từ cuộc điều tra, Thẩm Nhĩ Thạch đã có một khoảng thời gian tung tích không rõ, khoảng thời gian này có lẽ chính là lúc hắn mang theo Dương Đào trốn chạy. Với thân phận của Thẩm Nhĩ Thạch, hắn vừa phải trốn tránh sự truy sát của thổ phỉ, lại vừa không dám mạo muội đi tìm giải phóng quân, hắn không biết bị thổ phỉ bắt cóc lên núi, lại còn chữa vết thương do đạn bắn cho thổ phỉ, giải phóng quân liệu có bắn chết hắn hay không, cho nên hắn buộc phải trốn tránh cả hai phía. Ngay trong những ngày tháng trốn tránh đó, có lẽ hắn đã trở thành chồng của Dương Đào, đương nhiên đây là với tiền đề Dương Đào chưa chết.
Vấn đề hiện tại là, hai anh em nhà họ Thẩm, một người đã chết, một người đã điên, manh mối cứ thế mà đứt đoạn.
Thẩm Đông Dương trằn trọc suốt đêm không chợp mắt, cậu ta thậm chí còn nghĩ đến việc biết đâu bản thân mình lại có chút liên quan gì đó với cặp anh em này, người ta nói rồi, cùng chung một họ, năm trăm năm trước là một nhà, cái nhà ở Mao Điền Bá này thực sự cũng đủ xui xẻo rồi.
Suy nghĩ suốt một đêm, Thẩm Đông Dương quyết định vẫn phải mở ra một điểm đột phá từ người Thẩm Nhĩ Tùy. Cậu ta cảm nhận được rằng, nếu như sự thật việc anh em nhà họ Thẩm cứu chữa cho Dương Đào là có thật, thì nhất định đó là một bí mật, bọn họ nhất định có một địa điểm bí mật, nơi này không ai hay biết, chỉ có thể trông chờ vào Thẩm Nhĩ Tùy mà thôi.
Sau đó Thẩm Đông Dương chìm vào giấc ngủ, trong cơn mơ màng, cậu ta cảm thấy bản thân mình đột nhiên đặt mình vào nhà họ Thẩm ở Sa Đà, cái sân đình chạm trổ lầu son gác tía đó, cái kiến trúc và đồ đạc tuy cũ kỹ nhưng không kém phần xa hoa đó, đều quen thuộc đến lạ thường, dường như có một thứ liên quan không thể nói rõ thành lời với cậu ta. Trong cơn mơ màng, cậu ta nhìn thấy một ngọn đèn bão, ngọn đèn bão khi tỏ khi mờ, chiếu rọi lên mấy khuôn mặt. Hai người mặc quân phục màu vàng đang khiêng một chiếc cáng thương, đi theo một thanh niên sắc mặt tái nhợt đi vào trong sân. Một người khác sắc mặt tái nhợt thần sắc hoảng hốt đặt tay lên mũi của người trên cáng thương, sau đó ngẩng đôi mắt tuyệt vọng lên, nói với hai người mặc quân phục khiêng cáng rằng: "Hết cứu rồi." Hai người mặc quân phục khiêng cáng nói: "Nhờ cậy các anh đấy, hãy chôn cất cô ấy đi, cách mạng thành công chúng tôi sẽ lại đến tìm cô ấy." Hai người quân nhân này để lại mấy đồng bạc nguyên bảo, rồi vội vã rời đi. Ngay sau khi họ rời đi không lâu, người trên cáng thương đột nhiên phát ra tiếng rên rỉ, hai người đàn ông ở lại đã đút nước cháo, sắc thuốc Đông y cho người trên cáng uống, người trên cáng thương liền ngồi dậy, vô lực hỏi: "Đây là đâu..."
Tỉnh dậy từ trong giấc mơ, Thẩm Đông Dương vã mồ hôi lạnh đầm đìa, dốc sức hồi tưởng lại từng chi tiết trong giấc mơ, cảm thấy giấc mơ này giống như mơ mà không phải mơ, giống như thiên nhãn đã mở vậy, cho cậu ta nhìn thấy sự thật của lịch sử. Vâng, giấc mơ này không hoàn toàn là mơ, đây chính là sự suy luận bay bổng đã quẩn quanh trong tâm hồn Thẩm Đông Dương vô số lần.
Cậu ta phân tích sự thật rất có khả năng chính là như thế, hai chiến sĩ giải phóng quân khiêng thi thể Dương Đào đã đi lạc đường, trong quá trình đi lạc đã gặp thầy thuốc Sa Đà là Thẩm Nhĩ Tùy hoặc Thẩm Nhĩ Thạch, để lại di thể của Dương Đào, bọn họ sợ Nghiêm Trạch Quang mất lý trí sẽ truy cứu trách nhiệm của mình, hoặc giả là không nỡ để Nghiêm Trạch Quang rơi vào tuyệt vọng, cho nên đã giấu giếm chi tiết đi lạc với Nghiêm Trạch Quang và Vương Thiết Sơn, để lại cho Nghiêm Trạch Quang và Vương Thiết Sơn một tia hy vọng cuối cùng...
Thế nhưng nếu thực sự là như vậy, vậy thì Dương Đào cô ấy bây giờ đang ở đâu?
Sáng hôm sau, Thẩm Đông Dương không làm kinh động đến các cán bộ trong trấn Sa Đà, mà một mình đi thẳng đến nhà Thẩm Nhĩ Tùy. Thẩm Đông Dương kiên nhẫn nói: "Chúng tôi đã biết chuyện Thẩm Nhĩ Thạch bị trấn áp, nhưng ông ấy đã bị giết oan. Hồi đó có rất nhiều người bị giết oan. Lúc còn trong quân ngũ, tôi từng nghe thủ trưởng của chúng tôi kể rằng, Thẩm Nhĩ Thạch từng cứu chữa cho thương binh của quân giải phóng, ông ấy làm y sĩ cho phỉ hoàn toàn là do bị Dư Tăng Vu ép buộc, cho nên hễ có cơ hội là ông ấy lại trốn chạy, cũng chính vì nguyên nhân này nên ông ấy mới có cơ hội cứu Dương Đào. Nếu anh nói hết sự thật cho chúng tôi biết, có lẽ chúng tôi sẽ giúp Thẩm Nhĩ Thạch được minh oan, trả lại sự trong sạch cho người họ Thẩm chúng ta."
Thẩm Đông Dương cố ý nhấn mạnh hai chữ "người họ Thẩm chúng ta", anh đang quan sát phản ứng của Thẩm Nhĩ Tùy.
Quả nhiên, mí mắt của Thẩm Nhĩ Tùy khẽ giật một cái khó nhận ra, đồng thời liếc nhìn Thẩm Đông Dương một cái. Thẩm Đông Dương đã chớp lấy cái ánh mắt thoáng qua nhanh như chớp ấy, anh phát hiện ra rằng người tên Thẩm Nhĩ Tùy này không hề điên, ít nhất là chưa điên hoàn toàn.
Nhưng Thẩm Nhĩ Tùy vẫn cúi gập người nói: "Tôi khai báo, tôi thú nhận, tôi chẳng biết gì sất." Vừa nói, anh ta vừa lén lút liếc nhìn Thẩm Đông Dương.
Thẩm Đông Dương ở lại trấn Sa Đà ba ngày, ngày nào cũng đến nhà Thẩm Nhĩ Tùy để kiên nhẫn khuyên bảo. Ban đầu, Thẩm Nhĩ Tùy vẫn không hề chán ghét mà lặp đi lặp lại câu nói đó: "Tôi khai báo, tôi thú nhận, tôi chẳng biết gì sất." Nhưng lặp lại nhiều lần quá, đến chính anh ta cũng thấy mệt mỏi, anh ta bắt đầu ngước mí mắt lên để đánh giá Thẩm Đông Dương, rồi sau đó trở nên trầm mặc không nói gì, tiếp đó nữa thì đứng dậy bỏ vào nhà, không thèm đếm xỉa đến Thẩm Đông Dương nữa. Thẩm Nhĩ Tùy bước vào nhà, Thẩm Đông Dương cũng lẽo đẽo bước theo; Thẩm Nhĩ Tùy đi vòng quanh sân, Thẩm Đông Dương cũng đi vòng quanh theo, cho đến một ngày Thẩm Đông Dương hoàn toàn thất vọng và quyết định rời đi, thì anh mới vui mừng bất ngờ nhận được một thu hoạch ngoài ý muốn.
Hôm đó, Thẩm Đông Dương bước lên con đường núi dẫn đến huyện thành, chuẩn bị đi thu thập tài liệu về y dược dân gian địa phương. Vừa mới đi qua một khúc cua đèo, một người bất ngờ lao vút ra từ lùm cây bên vệ đường, hóa ra chính là Thẩm Nhĩ Tùy. Thẩm Nhĩ Tùy nói: "Đồng chí quân giải phóng, tôi khai báo, tôi thú nhận, tôi biết hết mọi chuyện. Nữ đồng chí quân giải phóng tên là Dương Đào ấy vẫn còn sống, cô ấy là em dâu của tôi, nhưng sau đó em trai tôi bị giết nên cô ấy đã bỏ đi, lúc đó lại đang mang thai ba tháng."
8
Sau khi trở về thành phố Tương Châu, Thẩm Đông Dương đã báo cáo tình hình với Nghiêm Trạch Quang, nói rằng cơ bản có thể khẳng định Dương Đào chưa chết, ít nhất là vào thời điểm đó cô ấy chưa chết. Còn về nguyên nhân vì sao sau đó Dương Đào lại bỏ đi, hơn nữa lại bỏ đi trong lúc đang mang thai, phán đoán của Thẩm Đông Dương là: Dương Đào sau đó đã kết hôn với Thẩm Nhĩ Thạch, nhưng không lâu sau Thẩm Nhĩ Tùy bị coi là y sĩ của phỉ và bị xử bắn trong cải cách ruộng đất; để giữ mạng sống cho mình cũng vì đứa con trong bụng, Dương Đào đã đi tìm quân đội. Vào thời điểm đó, đúng lúc Sư đoàn 27 từ Triều Tiên trở về, Dương Đào chắc chắn đã đến thành phố Tương Châu, rất có thể là thủ trưởng sư đoàn hoặc thủ trưởng trung đoàn lúc bấy giờ đã tiếp nhận Dương Đào.
Nghiêm Trạch Quang nghe xong báo cáo của Thẩm Đông Dương, im lặng rất lâu rồi mới hỏi: "Cậu thấy chuyện này có hợp logic không?"
Thẩm Đông Dương đáp: "Tôi cho rằng điều này hoàn toàn hợp logic."
Nghiêm Trạch Quang nói: "Có hơi quá huyền thoại, hơi quá hoang đường, hơi giống thần thoại quá không?"
Thẩm Đông Dương còn đưa ra một phỏng đoán vô cùng táo bạo với Nghiêm Trạch Quang. Anh nói, vì Sư đoàn 27 có không ít sĩ quan và binh sĩ bị thương tổn về mặt sinh lý do cái lạnh cắt da cắt thịt trong Chiến dịch Hoàng Phố ở chiến trường Triều Tiên, mà Dương Đào lại vô tình rơi vào một gia đình lang y nổi tiếng ở Sa Đà, Thẩm Nhĩ Tùy là chuyên gia trật đả tổn thương, còn Thẩm Nhĩ Thạch lại là chuyên gia sản khoa. Thế hệ của anh em Thẩm Nhĩ Tùy không có chị em gái ruột, cho nên đã truyền lại bài thuốc gia truyền cho Dương Đào. Do đó, vào cuối những năm 50 và đầu những năm 60, trong bộ đội Sư đoàn 27 vẫn lan truyền câu chuyện bác sĩ Thẩm của Bệnh viện Nhân dân có tài cải tử hoàn sinh, đáp án của câu đố rất có thể nằm ở đây.
Nghiêm Trạch Quang hỏi: "Cứ theo lời cậu nói thì bác sĩ Thẩm chính là Dương Đào ư? Sao tôi nhìn mãi mà chẳng thấy giống?"
Thẩm Đông Dương đáp: "Thứ nhất là vì đồng chí Dương Đào bị thương trong trận chiến đó, có thể đã bị hủy hoại dung nhan. Mà bác sĩ Thẩm cũng bị hỏng mặt, tôi nghe dì Vương và dì Tôn Phương đều nói rằng miệng của bác sĩ Thẩm bị lệch, thế nên cô ấy lúc nào cũng đeo khẩu trang rất to, hơn nữa lại còn đeo kính. Thứ hai, sư đoàn trưởng đã từng gặp bác sĩ Thẩm lần nào chưa?"
Nghiêm Trạch Quang nói: "Từng gặp rồi. Vương Thiết Sơn cũng từng gặp, chỉ có điều Vương Thiết Sơn lại nghi ngờ bác sĩ Thẩm rất giống Dương Đào."
Thẩm Đông Dương nói: "Tôi đoán phó sư đoàn trưởng Vương có lẽ đã phát hiện ra manh mối, bằng không thì năm kết thúc 'Cách mạng văn hóa', tại sao ông ấy lại đề xuất muốn đến Quảng Tây? Có lẽ chính vì đã phát hiện ra nên mới nảy sinh ý định tìm về cội nguồn."
Nghiêm Trạch Quang hỏi: "Vậy theo cậu phân tích, Dương Đào — ý tôi là giả sử cô ấy chính là bác sĩ Thẩm — thì đứa con của cô ấy đã đi đâu rồi?"
Thẩm Đông Dương nói: "Dựa vào tính cách của Dương Đào và bối cảnh xã hội lúc bấy giờ để phân tích, chồng của Dương Đào đã bị giết với mác y sĩ của phỉ, vậy chắc chắn Dương Đào không muốn con mình phải gánh chịu cái tiếng xấu là thành phần xuất thân không tốt. Đã tìm được đến quân đội rồi, rất có thể cô ấy sẽ thông qua tổ chức để gửi nuôi đứa trẻ này ở một gia đình khác. Mà lúc bấy giờ Sư đoàn 27 có rất nhiều cán bộ không có con, cho nên đứa trẻ của cô ấy có khả năng cao nhất vẫn là ở lại trong Sư đoàn 27."
Nghiêm Trạch Quang ngẩn người nhìn Thẩm Đông Dương và nói: "Tôi chợt nhớ ra một chuyện. Tôi nhớ đó là khoảng năm 1960, Sư đoàn 27 chúng ta vừa xảy ra một việc, Trưởng khoa Trinh sát đồng chí Thẩm Loan đã hy sinh trong lúc hướng dẫn liên đội trinh sát huấn luyện. Sau đó, Lưu Giới Hà dẫn tôi và Vương Thiết Sơn đến nhà đồng chí Thẩm Loan để thăm hỏi người vợ góa của anh ấy, và đã gặp một bé gái khoảng sáu, bảy tuổi. Lúc sau rời khỏi nhà đồng chí Thẩm Loan, lão Vương cứ đi một đoạn rồi lại quay ngược trở lại, nói là để quên mất thứ gì đó. Lúc ấy tôi không suy nghĩ nhiều, nhưng giờ ngẫm lại, tối hôm đó chắc chắn lão Vương đã phát hiện ra điều gì đó bất thường! Có điểm gì bất thường chứ? Bởi vì đồng chí Thẩm Loan không có khả năng sinh con, anh ấy còn từng cùng lão Vương đến Bệnh viện Nhân dân để chẩn đoán, thuộc diện không thể chữa khỏi được. Nhất định là lão Vương đã nghĩ đến chi tiết này, muốn làm rõ lai lịch của bé gái kia, nhưng sau đó lại cảm thấy không thỏa đáng nên mới quay gót trở lại."
Thẩm Đông Dương nói: "Dọc theo mạch suy nghĩ này, việc tìm ra dì Dương Đào sẽ không còn khó khăn nữa."
Nghiêm Trạch Quang trầm ngâm: "Rất thú vị. Chúng ta tạm thời giả thiết giả thuyết này là thành lập, thì quả thực có những điều rất đáng để ngẫm nghĩ. Danh y họ Thẩm, bác sĩ Thẩm, con gái của Thẩm Loan, lại đều mang họ Thẩm."
Thẩm Đông Dương mỉm cười nói: "Tôi cũng họ Thẩm."
Nghiêm Trạch Quang chăm chú nhìn Thẩm Đông Dương rồi nói: "Biết đâu đấy, chàng trai trẻ, biết đâu chuyện này lại có liên quan đến cậu đấy!"
Thẩm Đông Dương đáp: "Vậy sư đoàn trưởng thấy tôi có giống dì Dương Đào không?"
Nghiêm Trạch Quang nói: "Không thể nhìn kỹ được đâu, nhìn kỹ thì giống thật đấy! Tôi rất hy vọng cậu chính là con trai của Dương Đào. Cậu không phải con trai của tôi, nhưng nếu cậu là con trai của Dương Đào, thì cũng tương đương như con trai của tôi vậy."
Thẩm Đông Dương nói: "Thôi tôi vẫn không nên làm con trai của ngài thì hơn, tôi hy vọng giữa tôi và sư đoàn trưởng là một tầng quan hệ khác."
Nghiêm Trạch Quang cười lớn nói: "Ồ, phải rồi phải rồi, giả sử cậu thực sự là con trai của Dương Đào, thì cũng không ảnh hưởng gì đến tầng quan hệ kia đâu, ngược lại còn thành nhân duyên đấy."
Thẩm Đông Dương nói: "Nhưng điều này là không thể nào. Ba mẹ tôi đều là công nhân đường sắt."
Nghiêm Trạch Quang nói: "Chuyện này tôi biết. Hy vọng vẫn chỉ là hy vọng, sự thật vẫn hoàn sự thật."
Thẩm Đông Dương nói: "Sau này có cơ hội, đến Tề Tề Cáp Nhĩ thăm con gái của đồng chí Thẩm Loan, biết đâu lại có thể thuận theo manh mối mà tìm ra."
Nghiêm Trạch Quang trầm ngâm bảo: "Chuyện này tạm thời dừng lại ở đây. Cậu phải nhớ kỹ, đây là chuyện giữa hai chú cháu chúng ta, bí mật của đàn ông."
Thẩm Đông Dương đáp: "Chuyện này tôi rõ."
Nghiêm Trạch Quang dặn dò: "Đừng có uống say rồi nói hươu nói vượn, đừng có mơ màng mà buôn chuyện nhảm. Hồi tôi và dì Vương của cậu mới kết hôn không lâu, cô ấy cứ hóng hớt nghe trộm tiếng nói mớ trong giấc mơ của tôi, kết quả cậu có biết đã xảy ra chuyện gì không?"
Thẩm Đông Dương nói: "Tôi không biết."
Nghiêm Trạch Quang kể: "Cái trò mèo nhỏ đó của cô ấy sao có thể là đối thủ của một chỉ huy quân giải phóng chứ. Cô ấy đang lén nghe tôi nói mớ, thì đột nhiên tôi gào lên trong mơ: 'Vương Nhã Ca, con mụ nữ đặc vụ cô kia, mau đưa quân phục cho tôi!', dọa cô ấy sợ chết khiếp."
Thẩm Đông Dương muốn cười nhưng không dám cười. Những câu chuyện về bố mẹ vợ tương lai của mình, anh đã nghe qua không ít từ miệng của Nghiêm Lệ Văn. Nghiêm Lệ Văn không hề che giấu mà nói rằng, hai người họ e là cặp bố mẹ tồi tệ nhất trên thế giới này.
Sau đó, Thẩm Đông Dương hỏi Nghiêm Trạch Quang xem có cần tìm hiểu sâu hơn nữa không, Nghiêm Trạch Quang đáp: "Chuyện này dừng lại ở đây thôi, sau này tuyệt đối đừng nhắc tới nữa."
Thẩm Đông Dương lại hỏi: "Có thể tiết lộ chuyện này cho phó sư đoàn trưởng Vương hay không?"
Nghiêm Trạch Quang vươn một ngón tay, vạch một đường ngang trước ngực, dứt khoát nói: "Không, chuyện này không có liên quan gì đến ông ấy cả!"
9
Sau khi tốt nghiệp, Nghiêm Lệ Văn chính thức được phân công về Bệnh viện Dã chiến 701. Vào dịp Tết Trung thu năm đó, cô thuận lý thành chương kết hôn với Thẩm Đông Dương.
Về vấn đề có tổ chức lễ cưới hay không, Vương Nhã Ca và Nghiêm Trạch Quang lại xảy ra bất đồng. Nghiêm Trạch Quang đồng ý cho đôi trẻ ra ngoài du lịch kết hôn, nhưng Vương Nhã Ca lại nói: "Du lịch kết hôn không phải là không được, nhưng hai nhà chúng ta và nhà lão Vương đằng nào cũng phải tụ họp với nhau, đây là một việc lớn."
Nghiêm Trạch Quang bảo: "Được, chỉ giới hạn trong hai nhà chúng ta thôi."
Vương Nhã Ca nói: "Thế nào cũng phải đón bố mẹ của Thẩm Đông Dương đến chứ?"
Nghiêm Trạch Quang gật đầu: "Đúng thế, vẫn chưa gặp mặt thông gia lần nào."
Vương Nhã Ca lại bảo: "Mấy vị chiến hữu cũ thế nào cũng phải mời chứ?"
Nghiêm Trạch Quang hỏi: "Mời ai?"
Vương Nhã Ca đề nghị mời Tư lệnh Giả và Chủ nhiệm Lưu, nhưng lập tức bị từ chối phăng. Nghiêm Trạch Quang nói: "Những chuyện thế này, đừng làm phiền đến các thủ trưởng."
Vương Nhã Ca lại đề nghị mời mấy vị thủ trưởng trong sư đoàn, nhưng lại bị Nghiêm Trạch Quang kiên quyết từ chối lần nữa, ông bảo: "Con cái kết hôn, việc mới làm theo cách mới, đừng có làm theo kiểu dung tục hóa."
Vương Nhã Ca gợi ý: "Những người từng cùng nhau chiến đấu trong năm tháng chiến tranh, thế nào cũng phải mời vài người chứ?"
Nghiêm Trạch Quang hỏi: "Còn ai nữa?"
Vương Nhã Ca nêu ra hai người, một là Diệp Hồng Diệp, hai là Thạch Đắc Pháp.
Nghiêm Trạch Quang nói: "Tùy cô muốn làm thế nào thì làm, nhưng cô phải nhớ kỹ, quan trọng nhất là thông gia. Tôi rất muốn xem mặt mũi thông gia của tôi ra sao, dựa vào cái gì mà sinh ra được một người con trai ưu tú như vậy."
Sau khi hai vợ chồng đạt được sự đồng thuận, họ đã mời bố mẹ Thẩm Đông Dương đến trước, để ở nhà khách của cơ quan sư đoàn. Vương Nhã Ca và Tôn Phương thay phiên nhau mời bố mẹ Thẩm Đông Dương đến nhà làm khách. Bố của Thẩm Đông Dương là công nhân nghỉ hưu của đoạn đường sắt thành phố tỉnh, mẹ là nội trợ. Chuyện con trai sắp cưới con gái của sư đoàn trưởng thì họ đã nghe đồn từ lâu nên vô cùng lo sợ, nơm nớp lo âu; sau đó lại nghe con dâu tương lai gọi vị phó sư đoàn trưởng cao lớn kia bằng "tía", lúc đã vỡ lẽ ra rằng con trai không chỉ có một ông bố vợ làm sư đoàn trưởng, mà còn có cả một ông bố vợ làm phó sư đoàn trưởng nữa, họ lại càng thêm phần sợ hãi khép nép, ngồi vào cỗ bàn mà gắp thức ăn cũng run lẩy bẩy.
Sau khi bữa tiệc gia đình nhà họ Nghiêm kết thúc, Nghiêm Trạch Quang thở dài nói: "Ai cũng giỏi giang hơn tôi, đến cả công nhân đường sắt còn giỏi hơn tôi."
Vương Nhã Ca lập tức phản công: "Ý anh là gì, chê tôi không sinh được cho anh một đứa con trai chắc? Đừng quên, hồi đó chính thái độ của anh cũng không kiên quyết, sợ con cái ảnh hưởng đến hiệu quả chiến đấu của anh."
Nghiêm Trạch Quang đáp: "Đừng nhắc nữa, toàn là cô cứ tranh thủ từng giây từng phút với tôi đấy chứ. Không phải cô cứ tranh thủ từng giây từng phút với tôi sao, chứ đừng nói sinh ba đứa con trai nữa, dẫu sinh thêm mấy đứa nữa cũng chẳng ngán."
Vương Nhã Ca nói: "Nếu anh thèm khát con trai thế thì bây giờ vẫn còn kịp chán, anh mới hơn năm mươi tuổi đầu, tôi cút xéo luôn đấy, anh đi tìm cho con bé Lệ Văn một người mẹ kế khác đi, đằng nào nó cũng đã lập gia đình dựng nghiệp rồi."
Nghiêm Trạch Quang gắt: "Đừng có nói nhảm nữa, cô định bắt cái thân già này vừa ẵm cháu ngoại vừa bồng con trai chắc? Thể thống gì hả!"
Vương Nhã Ca bĩu môi: "Thế thì thôi vậy, anh đúng là con người thi thoảng cũng thốt ra được vài câu tiếng người."
Nghiêm Trạch Quang đáp: "Tôi tuyệt đối không giống cô, há miệng ra toàn là mấy lời xằng bậy."
Sau đó quả nhiên mọi thứ được làm theo nếp sống mới, lấy hai nhà Nghiêm và Vương làm chủ thể, dự định tổ chức một đám cưới quy mô nhỏ. Vương Nhã Ca đã gọi điện cho Diệp Hồng Diệp và Thạch Đắc Pháp, ai nấy đều hớn hở vui mừng nói nhất định sẽ tham gia.
Đến buổi chiều, Diệp Hồng Diệp lại gọi điện thoại ngược lại, ra điều nghiêm túc nói với Vương Nhã Ca: "Các người có ý gì thế? Chỉ mời mình tôi mà không mời lão Lưu nhà tôi, làm gì có kiểu mời khách như thế?"
Vương Nhã Ca giải thích: "Ý của lão Nghiêm là việc riêng tư nên không muốn làm phiền đến các thủ trưởng."
Diệp Hồng Diệp nói: "Lão Lưu nhà tôi đang khó chịu lắm đấy, bảo rằng cái thằng con cưng của Nghiêm Trạch Quang này chẳng ra cái thớ lò gì cả. Nói cho hai vợ chồng lão Nghiêm biết nhé, không chỉ lão Lưu đến mà Tư lệnh Giả cũng sẽ tới, Tư lệnh Giả còn đề xuất các người tiện thể mời luôn bác sĩ Thẩm của Bệnh viện Nhân dân, y tá trưởng Giả và dược sĩ Lâm nữa."
Vương Nhã Ca giật mình thon thót, nói: "Thế này thì không thỏa đáng lắm nhỉ, chúng tôi vốn chỉ mời chiến hữu cũ mà."
Diệp Hồng Diệp đáp: "Có gì mà không thỏa đáng? Bác sĩ Thẩm là bạn cũ của Tư lệnh Giả và lão Lưu, chị không biết hồi đó bác sĩ Thẩm đã giúp đỡ hai người — không, là giúp đỡ Sư đoàn 27 chúng ta lớn nhường nào đâu. Trở về từ chiến trường Triều Tiên, cả một đám người bị cái lạnh hành hạ đến phát bệnh, đa phần đều nhờ vào bài thuốc gia truyền của bác sĩ Thẩm mới chữa khỏi được. Bây giờ đến cả thế hệ sau cũng sắp sinh con đẻ cái rồi. Con gái của sư đoàn trưởng Sư đoàn 27 kết hôn, dịp thế này rất hiếm có, các người nhân cơ hội này mời bác sĩ Thẩm đến, cũng tương đương như toàn bộ Sư đoàn 27 mời vậy."
Vương Nhã Ca vẫn còn chần chừ, bên kia Diệp Hồng Diệp liền tiếp lời: "Tôi nói cho chị hay nhé, đây không phải ý của tôi, cũng chẳng phải ý của lão Lưu, mà là ý của Tư lệnh Giả đấy."
Lát sau, Vương Nhã Ca đem tình hình kể lại cho Nghiêm Trạch Quang nghe. Nghiêm Trạch Quang liền phàn nàn: "Thấy chưa, toàn là do cô rước họa vào thân đấy. Tôi đã bảo đây là việc riêng, âm thầm tiến hành thôi, đánh súng im hơi lặng tiếng, thế mà cô cứ thích làm rùm beng lên. Giờ thì hay rồi nhé, Tư lệnh đến, Chủ nhiệm chính trị quân đoàn đến, việc nhà bỗng chốc biến thành việc công, tôi cái ông bố vợ này vốn là người đứng đầu, nhưng với kiểu làm ăn này của cô thì đến lúc đó tôi còn có cơ hội để phát biểu vài câu hay không cũng khó nói đấy."
Vương Nhã Ca cãi: "Anh không nghe thấy giọng điệu lúc Diệp Hồng Diệp nói chuyện với tôi đấy thôi, ra dáng lắm cơ, đúng chất phu nhân quan chức rồi còn gì."
Nghiêm Trạch Quang bĩu môi: "Cô thì khác gì cái thá gì, đứng trước mặt phu nhân quan chức thì cô chỉ là quần chúng, thế mà cứ đứng trước mặt quần chúng là cô lại giở cái thói phu nhân quan chức ra ngay đấy thôi?"
Thế là Vương Nhã Ca đành gọi điện thoại lại cho Diệp Hồng Diệp, thông báo đồng ý mời bác sĩ Thẩm. Diệp Hồng Diệp dặn với theo: "Rất tốt, nhưng chị phải nhắc nhở hai vợ chồng lão Nghiêm với lại nhà Vương Thiết Sơn đấy, miệng của bác sĩ Thẩm có tì vết, lại không thích nói nhiều, đừng có trừng mắt nhìn chằm chằm người ta, dù gì thì người ta cũng có tuổi rồi, rất hay sĩ diện."
Vương Nhã Ca đáp: "Chuyện này tôi biết."
10
Mọi người cười xòa: "Chúng tôi có ăn uống linh đình gì đâu, lại chẳng biếu xén quà cáp gì, phạm cái mốc xì gì mà sai lầm."
Trở về nhà, Nghiêm Trạch Quang lại mắng cho Vương Nhã Ca một trận té tát: "Đàn bà đúng là đàn bà, chẳng thèm màng gì đến chính trị cả, chỉ giỏi cái trò chuốc thêm rắc rối."
Trải qua một phen đấu tranh tư tưởng, cuối cùng cũng chốt lại danh sách: Chính ủy Mã, Phó sư đoàn trưởng Đổng và Phó chính ủy Vu sẽ tham gia, còn các đồng chí thủ trưởng từ cấp phòng ban trở xuống thì không tham gia. Vì chuyện này mà Trương Tỉnh Tương vô cùng ấm ức, phàn nàn rằng: "Sư đoàn trưởng Nghiêm tổ chức đám cưới mà cũng phân chia cấp bậc cơ đấy, nhưng cấp bậc lại chẳng hề nghiêm ngặt gì cả, Thạch Đắc Pháp mới chỉ là một trung đoàn trưởng, tại sao cậu ta được tham gia mà tôi lại không được tham gia? Rõ ràng là tư tưởng bè phái đang hoành hành mà lại!"
Ngày diễn ra lễ cưới, Tư lệnh Giả quả nhiên đã đến, dùng chiếc xe hơi Volga của mình đón bác sĩ Thẩm tới. Hôm đó bác sĩ Thẩm không đeo khẩu trang, chỉ đeo một cặp kính gọng bản to, trên mặt còn trang điểm nhẹ nhàng. Để che giấu cái miệng bị lệch, cô vẫn luôn cố gắng cắn chặt môi, điều đó khiến cho đường nét trên khuôn mặt có phần hơi biến dạng.
Để thu hẹp tầm ảnh hưởng, họ không làm rùm beng trong cơ quan sư đoàn mà đặt hai bàn tiệc tại nhà khách Thành ủy Tương Châu. Vương Thiết Sơn dõng dạc tuyên bố lễ cưới bắt đầu, Chính ủy Mã đọc diễn văn chúc mừng, Phó sư đoàn trưởng Đổng đọc giấy chứng nhận kết hôn, sau đó Thẩm Đông Dương và Nghiêm Lệ Văn lạy trời đất, lạy bố mẹ. Đầu tiên là vái lạy bố mẹ chú rể, khiến cho bố của Thẩm Đông Dương hoảng hốt đến mức luống cuống xua tay: "Phải lạy thủ trưởng trước chứ, phải lạy thủ trưởng trước chứ, sao lại lạy chúng tôi là công nhân trước được cơ chứ?"
Vương Thiết Sơn cười lớn: "Cứ theo phong tục mà làm, lạy bố mẹ chú rể trước, đại ca đừng khách sáo nữa, ở đây chẳng có thủ trưởng nào sất, chỉ có thông gia với nhau thôi."
Vái lạy bố mẹ chú rể xong, tiếp đến lại vái lạy bố mẹ cô dâu. Nghiêm Lệ Văn vốn thông minh, từ trước đã chủ động sắp xếp hai vợ chồng Nghiêm Trạch Quang và hai vợ chồng Vương Thiết Sơn đứng chung một chỗ, cứ thế vái lạy một lượt luôn, tính ra cũng rất phải phép.
Lạy bố mẹ xong xuôi thì đến màn nhập tiệc. Lúc này, Lưu Giới Hà đứng bật dậy nói: "Đợi một chút, phần vái lạy bố mẹ vẫn chưa kết thúc đâu, sau đây xin kính mời Tư lệnh Giả lên phát biểu đôi lời."
Tư lệnh Giả cũng đứng lên, húng hắng ho nhẹ hai tiếng rồi thanh giọng nói: "Trong ngày vui trọng đại này, tôi muốn long trọng giới thiệu với mọi người một vị khách quý, đó chính là bác sĩ Thẩm. Từ hơn hai mươi năm về trước, khi bộ đội chúng ta chiến đấu trong khu vực lạnh giá ngập tràn băng tuyết ở Triều Tiên, trong chiến dịch Hằng Phủ, rất nhiều đồng chí thuộc Sư đoàn 27 của chúng ta đã mắc phải bệnh lý sinh lý, không thể sinh con đẻ cái. Bác sĩ Thẩm đã vận dụng bài thuốc gia truyền để chữa khỏi bệnh lý sinh lý cho hơn một nửa số đồng chí trong Sư đoàn 27 chúng ta. Ba năm trước và sau thời điểm Lệ Văn chào đời, Sư đoàn 27 của chúng ta có tổng cộng hơn năm mươi gia đình đón tin vui sinh con nối dõi, giúp cho Sư đoàn 27 lấy lại được uy phong lừng lẫy ngày nào. Xét từ ý nghĩa này, bác sĩ Thẩm chính là cha mẹ tái sinh của thế hệ hậu bối Sư đoàn 27 chúng ta. Hôm nay là ngày con gái của sư đoàn trưởng kết hôn, tôi đề nghị các đồng chí nhân danh con gái của sư đoàn trưởng, nhân danh những người con của Sư đoàn 27, hãy cúi đầu bái lạy cha mẹ tái sinh của thế hệ mới Sư đoàn 27 chúng ta một lạy!"
Thẩm Đông Dương và Nghiêm Lệ Văn nhìn nhau một cái, sau đó bước đến trước mặt bác sĩ Thẩm, cúi đầu sâu chín mươi độ.
Khoảnh khắc ấy, dòng nước mắt của bác sĩ Thẩm tuôn trào như suối.
Thực ra Thẩm Đông Dương đã lờ mờ nhận ra, việc bác sĩ Thẩm xuất hiện trong đám cưới của anh và Nghiêm Lệ Văn tuyệt đối không phải là sự trùng hợp ngẫu nhiên. Anh nhớ lại lúc rời khỏi Mao Điền Bá ở Quảng Tây, Thẩm Nhĩ Tùy đã lao vút ra từ ven đường, thậm chí ngay cả cuộc chạm trán bất ngờ ấy cũng mang lại cho anh cảm giác quen thuộc như đã từng gặp ở đâu rồi.
Trước ngày cưới, khi nghe tin Lưu Giới Hà và Tư lệnh Giả sẽ đến, lại nghe nói cả bác sĩ Thẩm cũng tham gia, Thẩm Đông Dương đã ít nhiều đoán được điều gì đó. Hai vị thủ trưởng này rất có thể đã biết rõ nội tình, hồi đó Dương Đào đến với quân đội rất có thể chính là tìm đến hai vị ấy. Vậy thì bây giờ, con gái của sư đoàn trưởng Sư đoàn 27 kết hôn, nhất là đám cưới của con gái hai người Nghiêm Trạch Quang và Vương Thiết Sơn, chuyện này chắc chắn có liên quan đến Dương Đào hay nói cách khác là bác sĩ Thẩm. Hai vị thủ trưởng cũ của Sư đoàn 27 đã nhân cơ hội này để để cô ấy gặp mặt Nghiêm Trạch Quang và Vương Thiết Sơn, lại còn để cô dâu chú rể dùng danh nghĩa hậu bối Sư đoàn 27 mà bái lạy bác sĩ Thẩm — trên thực tế thì cũng chính là lạy song thân — qua đó có thể thấy dụng tâm của hai vị thủ trưởng vô cùng thâm sâu mà lại cực kỳ khéo léo.
Trong suốt quá trình diễn ra lễ cưới, Thẩm Đông Dương che giấu rất tốt, anh không hề để lộ ra chút hoài nghi nào của mình, ngược lại còn điềm tĩnh quan sát Nghiêm Trạch Quang và Vương Thiết Sơn. Kết quả là anh phát hiện ra hai vị này cũng chẳng có biểu hiện gì khác thường, phần lớn thời gian đều cùng Tư lệnh Giả và Lưu Giới Hà trò chuyện rôm rả, chén tạc chén thù vui vẻ.
Hôm nay bác sĩ Thẩm quả nhiên không đeo khẩu trang, nhưng rất khó để nhìn rõ mặt chính diện của cô, cô lúc nào cũng quay nghiêng một bên mặt, chỉ thỉnh thoảng nói vài câu với Diệp Hồng Diệp là phu nhân của Lưu Giới Hà, hoặc với Vương Nhã Ca và Tôn Phương. Vì phần miệng hơi bị biến dạng nên mỗi khi nói chuyện, cô lại theo phản xạ dùng tay che đi phần cằm của mình.
11
Đêm nay trăng sáng vằng vặc.
Lễ cưới kết thúc, Thẩm Đông Dương và Nghiêm Lệ Văn trở về căn phòng tân hôn tạm thời được bố trí ở khu ký túc xá độc thân cán bộ cơ quan. Vợ chồng Tư lệnh Giả cùng vợ chồng Lưu Giới Hà mời bác sĩ Thẩm cùng ra nhà khách ngồi chơi chút đỉnh, còn Vương Nhã Ca và Tôn Phương thì lên xe của Nghiêm Trạch Quang về trước. Xe chở Nghiêm Trạch Quang và Vương Thiết Sơn đi được nửa đường thì Vương Thiết Sơn bảo: "Dừng lại một lát đi lão Nghiêm, hai chúng ta xuống xe đi bộ một đoạn."
Nghiêm Trạch Quang nói: "Uống hơi nhiều rượu rồi, đầu óc cứ ong ong choáng váng, chẳng muốn đi bộ gì cả."
Vương Thiết Sơn cười: "Trời thu trong xanh, gió mát hiu hiu, trăng sáng vằng vặc treo đỉnh đầu, hỉ sự ngập tràn nhà, cứ thế này về nhà rồi lăn ra ngủ khì ư? Thế thì phụ bạc quá cái ngày đẹp trời này rồi."
Nghiêm Trạch Quang trêu: "Hừm, cậu cái tên nhà quê lão Vương này, thế mà cũng biết đua đòi văn vẻ cơ đấy, lại còn nói năng ra dáng phết."
Nói đoạn họ xuống xe, bảo tài xế lái xe về trước, còn hai người thì thong thả dạo bước dọc theo bờ sông Tương Châu hướng về phía đại doanh phía Tây.
Vương Thiết Sơn cảm thán: "Trăng to quá, đã bao nhiêu năm rồi tôi chưa được nhìn thấy vầng trăng tròn và sáng thế này."
Nghiêm Trạch Quang tiếp lời: "Đúng thế, thắm thoát đã gần ba mươi năm rồi còn gì!"
Vương Thiết Sơn nói: "Cậu cũng phát hiện ra tình hình rồi chứ, có gì đó rất bất thường đấy!"
Nghiêm Trạch Quang hỏi: "Cậu có ý gì?"
Vương Thiết Sơn đáp: "Tôi gần như có thể khẳng định rồi, ngày hôm nay Tư lệnh Giả và Chủ nhiệm Lưu mời bác sĩ Thẩm đến đây, chính là để tạo cơ hội cho Dương Đào gặp mặt cậu và tôi."
Nghiêm Trạch Quang khựng bước chân lại, trân trối nhìn Vương Thiết Sơn: "Lão Vương, cậu bị ma ám chắc?"
Vương Thiết Sơn quả quyết: "Cậu thực sự không nhìn ra hay đang cố tình giả vờ hồ đồ đấy?"
Nghiêm Trạch Quang lườm: "Tôi lấy đâu ra nhiều tâm trí rảnh rỗi như cậu chứ?"
Vương Thiết Sơn nói: "Cho dù có bận rộn đến mấy đi nữa, thì chuyện của Dương Đào tôi cũng không thể nào lơ đễnh được!"
Nghiêm Trạch Quang nhớ lại: "Năm đó hai chúng ta bị quản thúc, ngày nào cậu cũng làu bàu lẩm bẩm rằng Dương Đào vẫn còn sống, khiến tôi cũng bị lây cái bệnh nghi thần nghi quỷ, suýt chút nữa thì sập bẫy của cậu, chạy tót lên Thập Vạn Đại Sơn rồi. Nếu không nhờ có đôi mắt tinh anh như đuốc của chính ủy Lưu thì suýt chút nữa đã làm lỡ dở việc lớn rồi đấy."
Vương Thiết Sơn cãi: "Tôi nói là có căn cứ hẳn hoi nhé, nói cho cậu biết, tôi còn âm thầm điều tra qua rồi, khả năng Dương Đào vẫn còn sống là rất cao."
Nghiêm Trạch Quang cười nhạo: "Chết đi sống lại á? Mượn xác hoàn hồn phỏng? Cả hai chúng ta đều là cán bộ trung cao cấp rồi, không thể cứ mang cái tư tưởng mê tín phong kiến đó ra mà áp dụng được."
Vương Thiết Sơn khẳng định chắc nịch: "Tôi gần như có thể khẳng định chắc chắn rồi, bác sĩ Thẩm chính là Dương Đào."
Nghiêm Trạch Quang châm chọc: "Cậu đúng là già cả lú lẫn hoa mắt rồi, hèn chi ngày xưa Dương Đào không thèm chọn cậu. Trong cặp mắt trâu của cậu thì hễ là đàn bà phụ nữ, ai trông cũng một giuộc như nhau cả."
Vương Thiết Sơn phản ứng: "Tôi xin kháng nghị, tôi có ngốc đến mức thế cơ à?"
Nghiêm Trạch Quang nói: "Dương Đào là một người phụ nữ xinh đẹp nhường nào cơ chứ, đôi mắt của Dương Đào trông giống như... giống cái gì nhỉ? Khuôn mặt của Dương Đào thực sự giống hệt như một quả đào chín mọng vậy. Còn vị bác sĩ Thẩm này tuy rằng ôn nhu nhã nhặn, mang phong thái của tiểu thư khuê các thật đấy, nhưng cô ấy hoàn toàn là hai người khác biệt với Dương Đào. Dương Đào tựa như một đóa hoa tươi đang rộ nở, đứng cách xa cả chục thước vẫn có thể ngửi thấy mùi hương thoang thoảng."
Vương Thiết Sơn cự nự: "Cậu mới là kẻ già cả lú lẫn, mắt mờ tets tai ấy. Cậu thử nghĩ xem, đã gần ba mươi năm không gặp lại rồi, năm tháng chẳng tha một ai, cậu còn đòi gặp lại một Dương Đào ở tuổi đôi mươi chắc? Mơ mộng hão huyền vừa thôi! Hơn nữa, Dương Đào còn từng bị thương tích đầy mình đấy, cậu không thấy phần cằm của cô ấy từng trải qua phẫu thuật chỉnh hình sao? Một khi đã phẫu thuật thẩm mỹ rồi thì toàn bộ cấu trúc khuôn mặt đều đã thay đổi cả đấy."
Nghiêm Trạch Quang đáp: "Dù năm tháng có phai mờ tuổi xuân đi chăng nữa, thì ánh mắt của Dương Đào tôi vẫn nhận ra rất rõ. Dương Đào mà gặp lại tôi thì không thể nào lại dửng dưng như không thấy được."
Vương Thiết Sơn bĩu môi: "Cô ấy gặp tôi còn chẳng thèm dửng dưng kia kìa. Trong chuyện này chắc chắn có uẩn khúc. Theo phân tích của tôi, năm đó Dương Đào không chết, khả năng lớn là đã rơi vào tay bọn phỉ. Dương Đào xinh đẹp thế cơ mà, bọn phỉ đời nào chịu buông tha cho cô ấy. Sau khi chiến dịch tiễu phỉ kết thúc, Dương Đào đã thoát khỏi nanh vuốt quỷ dữ, tìm đường đi kiếm quân đội, khổ nỗi là bộ đội lúc đó đã điều sang chiến trường Triều Tiên mất rồi. Đợi đến khi quân đội đồn trú tại thành phố Tương Châu, Dương Đào cũng tìm đến tận đây, rất có thể là Tư lệnh Giả và Chủ nhiệm Lưu đã an trí cho cô ấy công tác ở dưới địa phương, tiện thể ngụy tạo một thân phận giả để che giấu quãng thời gian cô ấy từng sa chân vào sào huyệt của phỉ phỉ. Cô ấy chính là bác sĩ Thẩm. Sau này, khi bác sĩ Thẩm giúp đỡ Sư đoàn 27 chúng ta những vố rất lớn, Tư lệnh Giả và Chủ nhiệm Lưu vẫn luôn mang ơn cứu mạng ấy trong lòng, cho nên mỗi lần tới đây đều tìm gặp cô ấy; đặc biệt là lần đám cưới của con bé Lệ Văn này, vậy mà lại để cho Lệ Văn và Đông Dương bái lạy cô ấy như cha mẹ tái sinh, tất cả những chuyện này đều đã được tính toán chu toàn từ trước."
Nghiêm Trạch Quang nghe xong liền bảo: "Nghe cậu phân tích thì đúng là có lý có lẽ, nghe rất xuôi tai. Thế nhưng cậu cứ khăng khăng bảo Dương Đào chính là bác sĩ Thẩm thì tôi đành chịu, không thể tin được. Cả hai chúng ta đều biết rõ, Dương Đào vốn dĩ là quân y, là bác sĩ ngoại khoa, còn nội khoa thì vốn là tay mơ, y học cổ truyền lại càng chỉ biết vỏn vẹn chút ít nửa vời, làm sao mà đùng một cái lại biến thành một bác sĩ sản khoa có tiếng tăm lừng lẫy được cơ chứ? Từ lúc cô ấy mất tích cho đến khi chúng ta trở về Tương Châu và nghe danh tiếng của bác sĩ Thẩm, tính ra cũng chỉ có sáu, bảy năm ngắn ngủi. Khoảng thời gian sáu, bảy năm ấy, chẳng lẽ cô ấy vớ được cuốn thiên thư nào chắc?"
Vương Thiết Sơn cãi lý: "Sáu, bảy năm thì ngắn gũi nỗi gì? Cậu phải biết rằng, bản thân Dương Đào vốn dĩ đã là sinh viên trường y khoa Thượng Hải rồi, mấy thứ như y học cổ truyền ấy mà, nếu không có ngộ tính thì có học cả đời cũng chẳng vỡ vạc ra được, còn người có ngộ tính thì chỉ cần ba năm năm là đã có thể luyện được tài cải tử hoàn sinh rồi."
Nghiêm Trạch Quang thở dài: "Chúng ta già thật rồi. Lão Vương cậu tuy chỉ lớn hơn tôi có một tuổi, nhưng tâm trí của cậu thì già trước tôi phải đến mười tuổi chẵn. Cậu bắt đầu hoài niệm chuyện cũ rồi, bắt đầu đem những ảo tưởng của mình ra để đánh đồng với sự thật rồi đấy."
Vương Thiết Sơn kiên quyết: "Cậu không tin thì để tôi tự mình đi điều tra bí mật một chuyến, sớm muộn gì cũng có ngày cho ra ngô ra khoai."
Nghiêm Trạch Quang ngước nhìn vầng trăng sáng vằng vặc giữa trời đêm, chậm rãi nói: "Lão Vương, chuyện này sau này cậu đừng nhắc tới nữa, hãy dồn toàn tâm toàn ý để làm cho tốt công việc của mình đi!"
Vương Thiết Sơn hậm hực: "Gớm, khẩu khí lớn thật đấy nhỉ, mẹ nó chứ đường đường là sư đoàn trưởng mà cứ làm như tư lệnh phó đại quân khu không bằng ấy. Cậu phải biết rằng, cái ghế phó sư đoàn trưởng này của tôi cũng là cán bộ lão thành kỳ cựu rồi đấy nhé, đừng có hòng mà sai khiến tôi như mặc tình chém thớt giống như trước kia nữa."
Nghiêm Trạch Quang cười trừ: "Chuyện này bị cậu vẽ vời ra cứ như thật ấy, nhưng mà tôi nói cho cậu hay nhé, cậu đã đoán sai bét nhè rồi, hoàn toàn trật lất chẳng dính dáng gì với nhau cả."
12
Thẩm Đông Dương cứ thế làm liên trưởng miệt mài thêm ba năm nữa.
Nghiêm Trạch Quang thường xuyên đến Trung đoàn 1, mỗi lần đến đây đều chẳng thèm kiêng dè né tránh gì sất, thế nào cũng phải ghé qua Đại đội 1. Tới Đại đội 1 rồi thì cái gì ông cũng săm soi ngó ngàng hết lượt: từ huấn luyện, học tập, chuyện ăn uống bếp núc, vườn rau cho đến cả nội vụ nữa. Chỉ có điều là Nghiêm Trạch Quang không giống như mấy vị thủ trưởng khác, đến nơi chỉ đứng nhìn chứ không nói năng gì, hầu như chẳng bao giờ chê bai mà cũng chẳng khen ngợi lấy một câu, thế nên mỗi lần Nghiêm Trạch Quang xuống đơn vị cơ sở thì bộ đội bên dưới chẳng hề thấy phiền hà hay sợ sệt gì cả.
Thời kỳ hòa bình không đánh trận, đời sống trong quân doanh bỗng trở nên vụn vặt tẻ nhạt, các cán bộ cũng dần dà trở nên lải nhải như đàn bà. Chức quan càng to thì quản lý chuyện càng nhỏ, bởi vì chẳng có việc lớn nào để mà lo toan nữa. Nói cho cùng thì người lính khi vắng bóng đối thủ sẽ rơi vào trạng thái bối rối không biết phải làm sao, đành đem sức lực ra mà quậy phá lung tung. Nghe đồn có vị thủ trưởng nọ, thường xuyên xuống đơn vị kiểm tra trật tự sinh hoạt trong ngày, trong túi lúc nào cũng giắt sẵn tờ báo hoặc điều lệnh, hễ cứ đặt chân xuống đơn vị là trước tiên gọi giật thót trung đoàn trưởng và tiểu đoàn trưởng lại để khảo bài một trận tơi bời, khảo cho người ta cứng họng ú ớ không đáp nổi. Ông ta là kẻ có chuẩn bị từ trước, trong khi đơn vị thì nào là ăn uống sinh hoạt tiểu tiện, thử hỏi ai mà chịu thấu những cú tập kích bất thình lình kiểu này? Lại có vị thủ trưởng nọ, vì muốn chấn chỉnh vấn đề để tóc dài của các chiến sĩ, nên cứ mỗi giờ ra thao trường tập luyện là vị lão gia này lại cầm theo một cái tông đơ cắt tóc, cứ thế đi xuyên qua từng hàng từng lối trong đội ngũ, hễ phát hiện thấy tóc ai dài là lại chườm tới chẩm gáy rẹt cho một đường tông đơ, hơn nữa kiên quyết chỉ đẩy đúng một nhát duy nhất ấy, lẹm thẳng một đường rãnh từ giữa đỉnh đầu, còn phần tóc còn lại thì tùy các cậu tự tìm cách mà xoay sở.
Nghiêm Trạch Quang ở Sư đoàn 27 có một quy tắc ngầm, đó là ông chỉ quản trung đoàn trưởng, còn trung đoàn trưởng thì quản tiểu đoàn trưởng. Đơn vị có vấn đề gì hễ tận mắt trông thấy thì ông cũng chẳng bận tâm la rầy tại chỗ mà ghi tạc hết trong lòng, sau đó lôi cổ trung đoàn trưởng ra mà trút giận. Thế nên toàn thể quan binh cấp cơ sở của Sư đoàn 27 đều thừa hiểu vị sư đoàn trưởng nhà mình là một người không thích xen vào mấy chuyện vụn vặt, họ chẳng hề sợ hãi gì sư đoàn trưởng cả, ngặt nỗi lại chẳng thể ngờ rằng đám trung đoàn trưởng cứ hễ nhìn thấy bóng dáng sư đoàn trưởng là đôi chân lại bủn rủn cả lên.
Nghiêm Trạch Quang đến đại đội nơi con rể mình đang công tác thì lại càng ít nói hơn. Có điều gì cần nói ông chỉ bảo riêng với một mình Thẩm Đông Dương.
Năm đó, quân đội đẩy mạnh phong trào cải cách giáo dục huấn luyện, Nghiêm Trạch Quang trực tiếp xuống cắm chốt tại Đại đội 1 thuộc Trung đoàn 1 để mục sở thị xem đại đội này có chiêu trò gì hay ho không. Thẩm Đông Dương thưa: "Người thì vẫn là bộ khung này, trang thiết bị vũ khí thì vẫn chừng ấy thứ, tôi không thể tự túm lấy tóc mình mà nhấc bổng cả người lên khỏi mặt đất được."
Nghiêm Trạch Quang hỏi: "Cậu nói thế là có ý gì?"
Thẩm Đông Dương đáp: "Tôi nhận ra có một số người trong chúng ta hay có xu hướng đi lệch sang cực đoan, hễ cứ nhắc đến ưu điểm của chúng ta thì là bách chiến bách thắng, còn hễ nhắc đến khuyết điểm lạc hậu thì lại phủ nhận sạch trơn chẳng ra gì. Lấy chuyện cải cách giáo dục huấn luyện ra mà nói nhé, xét từ góc độ chiến lược thì đó là chuyện của cấp cao, còn xét từ góc độ trang bị vũ khí thì đó là công việc hậu cần của các cơ quan nghiên cứu khoa học, chúng ta không thể cứ bắt bộ đội cơ sở hùa theo đó mà làm trò cười được, không thể bắt chúng tôi phải mày mò phát minh sáng chế được, cái gọi là gom góp trí tuệ tập thể ấy mà, đến mức hòng biến cối xay súng cối thành tên lửa đất đối đất thì đúng là quá sức phi thực tế rồi."
Nghiêm Trạch Quang hỏi lại: "Cứ theo lời cậu nói thì bộ đội cấp cơ sở chẳng có lấy một chút đất diễn nào nữa hay sao?"
Thẩm Đông Dương đáp: "Cấp cơ sở có cách làm việc của cấp cơ sở, đó chính là bám sát vào trang thiết bị vũ khí hiện có trong tay để khai thác nó cho thật chuyên sâu và triệt để. Ngài không chịu đổi trang bị mới cho tôi, thì dẫu tôi có học được cách bắn tên lửa hành trình đi chăng nữa cũng chẳng mảy may có tác dụng gì, chi bằng tôi học thành thạo món phối hợp bộ binh pháo binh có lẽ còn có thể chống đỡ được một trận."
Nghiêm Trạch Quang khen: "Rất hay!"
Thẩm Đông Dương tiếp lời: "Đương nhiên rồi, chúng ta không phải là ôm tư tưởng bị động hay tiêu cực khi bám trụ vào vũ khí trang bị hiện có, mà là khai thác nó đến nơi đến chốn nhằm kéo dài tầm bắn, nâng cao độ chính xác và đẩy nhanh tốc độ. Đại đội của tôi đây, chiếu theo số trang bị hiện hành, ngài cứ thoải mái ra đề kiểm tra kiểu gì đi nữa, tôi cũng chẳng thèm ngán."
Nghiêm Trạch Quang gật gù: "Lính dựa vào kỹ thuật, còn tướng phải dựa vào chiến thuật. Dụng binh vốn dĩ chẳng có quy tắc cố định nào cả, nhưng dẫu sao thì vẫn phải nắm vững một số quy luật nhất định."
Thẩm Đông Dương nói: "Về mặt chiến thuật, tôi đã bỏ không ít tâm huyết để nghiên cứu. Chỉ cần không lôi mấy thứ chuyện thần tiên ma quỷ ra mà huyễn hoặc, thì trong điều kiện tương đương, năng lực chiến đấu của đại đội tôi chí ít cũng phải gấp đôi trở lên so với các đại đội khác."
Nghiêm Trạch Quang đánh giá: "Rất tốt, góc nhìn vấn đề của cậu rất thực tế. Ngày xưa Chủ tịch Mao từng đưa ra một câu nói cực kỳ thâm thúy, đó là 'anh đánh chiến thuật của anh, tôi đánh chiến thuật của tôi'. Thời kỳ Cách mạng ruộng đất, các anh đánh chiến tranh chính quy, chúng tôi đánh chiến tranh du kích; thời kỳ Chiến tranh chống Nhật, các anh đánh chiến tranh tốc chiến tốc thắng, chúng tôi đánh chiến tranh trường kỳ; thời kỳ Chiến tranh Giải phóng, các anh đánh chiến tranh trận địa, chúng tôi đánh chiến tranh vận động; thời kỳ Chiến tranh chống Mỹ cứu nước, các anh thả bom nguyên tử, chúng tôi ném lựu đạn của mình. Cốt lõi vẫn là phải bám sát vào trang bị vũ khí hiện có để phát huy tối đa hiệu quả của nó. Còn về cơ cấu chiến đấu, biên chế tổ chức hay đổi mới trang bị, đó đều là chuyện của cấp trên. Cậu bắt bộ đội cơ sở chúng tôi phải ngó ngoáy vắt óc suy tính mấy thứ ấy làm gì? Tuy nhiên, cậu phải ghi nhớ một điều rằng, bộ đội cơ sở chính là lực lượng tác chiến chủ lực, có nghĩa vụ phải nghiên cứu nhu cầu chiến đấu để cung cấp căn cứ cho việc ra quyết định."
Thẩm Đông Dương thưa: "Chuyện này tôi đã nghĩ đến rồi, mang tiếng là dẫn dắt binh lính là một chuyện, còn bàn về mặt lý luận lại là chuyện hoàn toàn khác."
Nghiêm Trạch Quang liền hỏi: "Làm một tên liên trưởng thế này có khiến cậu cảm thấy bị ủy khuất lắm không?"
Thẩm Đông Dương đáp gọn lỏn: "Là đại tài tiểu dụng."
Nghiêm Trạch Quang gật đầu: "Nói hay lắm. Thế nhưng đã là đại tài thực sự, thì dẫu có bị dùng vào việc nhỏ đi chăng nữa, anh ta vẫn cứ là đại tài. Đại tài tiểu dụng dẫu sao vẫn tốt chán so với tiểu tài đại dụng."
Thẩm Đông Dương nói: "Tôi không bận tâm chức vụ cao thấp ra sao, chỉ quan trọng trọng trách lớn nhỏ thế nào."
Nghiêm Trạch Quang cười lớn: "Cậu đang mượn gió bẻ măng phàn nàn trá hình đấy chứ gì. Chức vụ quyết định trọng trách, cậu hy vọng trọng trách mình gánh vác phải lớn, thực chất chính là hy vọng chức vụ của mình phải cao chứ gì nữa."
Thẩm Đông Dương đáp: "Chẳng lẽ tôi lại đi hy vọng quan chức của mình ngày càng còi cọc đi chắc?"
Nghiêm Trạch Quang vừa cười ha hả vừa nhìn Thẩm Đông Dương bảo: "Ồ, câu nói này nghe lọt tai phết đấy, hai mươi năm về trước chính miệng tôi cũng từng nói câu này rồi đấy. Cậu có biết không, tôi ở trong quân ngũ, làm liên trưởng trọn vẹn năm năm, làm tiểu đoàn trưởng chín năm, làm trung đoàn trưởng chín năm, và bây giờ làm sư đoàn trưởng cũng đã được bốn năm rồi. Lão già này năm nay mới vừa tròn năm mươi mốt tuổi, nói lớn thì chẳng lớn mà nói nhỏ cũng chẳng nhỏ, tôi áng chừng phải mất thêm chừng ba bốn năm nữa mới có thể lên hoặc xuống được, dù ở cương vị chủ quản nào đi chăng nữa thì tôi cũng chưa từng lơ là lười biếng ngày nào. Cậu nói rất chuẩn, đúng là đại tài tiểu dụng thật đấy, thời kỳ hòa bình không có chiến tranh, suốt ngày chỉ toàn mấy chuyện lải nhải vặt vãnh của đàn bà con nít, bảo một con khỉ đem huấn luyện dăm bữa nửa tháng khéo nó cũng đủ sức làm liên trưởng ấy chứ."
Lồng ngực Thẩm Đông Dương chợt thắt lại một nhịp, lẽ nào trong mắt ông ấy, mình chẳng qua cũng chỉ giống như một con khỉ mà thôi sao?
Nghiêm Trạch Quang điềm nhiên nói tiếp: "Thế nhưng tại sao tôi vẫn cứ khăng khăng bắt cậu phải làm liên trưởng? Đương nhiên là tôi có sự cân nhắc của riêng mình rồi. Xét theo tình hình hiện tại của cậu, bảo lên làm trung đoàn trưởng thì hãy còn non tay một chút, làm tiểu đoàn trưởng thì chẳng có gì thú vị, còn làm chức vụ phó thì lại chẳng tài nào thi thố hết được khả năng vốn có, đã vậy chi bằng cứ ngoan ngoãn làm một tên liên trưởng cho thật tốt. Luyện cho cái ghế liên trưởng đạt đến cảnh giới xuất thần nhập hóa, quản lý đại đội cho thật thuần thục trôi chảy. Có người bảo rằng, Nghiêm Trạch Quang là sư đoàn trưởng của Sư đoàn 27, hễ dậm chân một cái là một nửa giang sơn thành phố Tương Châu phải rung chuyển, câu nói này hoàn toàn chính xác. Thế nhưng tôi không phải là quân phiệt, cũng chẳng phải thổ phỉ hoàng đế gì cho cam, tuyệt đối không thể dung túng cho cái thói quan hệ họ hàng dây mơ rễ má được. Con rể của tôi mà lại đi làm một tên liên trưởng cặm cụi như con trâu già, đây tuyệt đối không phải là một chuyện xấu, ngược lại nó còn mang ý nghĩa và sức ảnh hưởng vô cùng sâu sắc."
Thẩm Đông Dương thưa: "Năm nay tôi sắp bước sang tuổi ba mươi rồi."
Nghiêm Trạch Quang điềm tĩnh đáp: "Tôi năm hai mươi lăm tuổi làm tiểu đoàn trưởng, đến tận ba mươi tư tuổi vẫn cứ làm tiểu đoàn trưởng, ba mươi tám tuổi làm trung đoàn trưởng, đến tận bốn mươi bảy tuổi vẫn cứ làm trung đoàn trưởng. Có hề gì đâu, cứ bình tĩnh mà làm cho thật tốt đi."
Thẩm Đông Dương không đáp lời, nhưng trong lòng cảm thấy vô cùng khó chịu. Anh cảm thấy việc sùng bái một chuyên gia chiến thuật là một chuyện, còn việc phải làm con rể của người đó lại là một chuyện hoàn toàn khác.
13
Cậu con trai Vương Kỳ của Vương Thiết Sơn sắp đến kỳ thi đại học, dự định đăng ký vào Đại học Khoa học Tự nhiên. Vương Nhã Ca về nhà đem tin tức này kể lại cho Nghiêm Trạch Quang nghe. Nghiêm Trạch Quang nghe xong liền bĩu môi: "Thằng nhãi ranh này đúng là nuốt lời mà, hồi trước đã giao hẹn là sẽ thi vào trường quân sự lục địa cơ mà, sao tự dưng lại đổi ý thi vào Đại học Khoa học Tự nhiên thế chứ. Đứa trẻ con nhà lính mà chẳng đứa nào thèm làm lính cả, thế thì đám người có tài giời sau này còn ai muốn làm lính nữa?"
Vương Nhã Ca bực mình: "Anh quản suýt chút nữa thì vượt quá giới hạn rồi đấy nhé?"
Nghiêm Trạch Quang cãi lý: "Con gái tôi hồi trước chẳng phải cũng là do một tay lão Vương xúi giục thi vào trường đại học quân y đấy thôi? Ông ta nhúng tay quyết định chuyện đời con gái tôi được, tại sao tôi lại không được phép nhúng tay quyết định chuyện đời con trai ông ta chứ? Tôi tuy không có con trai, nhưng con gái là của chung hai nhà, thì con trai cũng là của chung hai nhà chứ bộ."
Vương Nhã Ca nguýt dài: "Người ta thương xót con gái anh, giúp anh nuôi dạy con gái cơ mà."
Nghiêm Trạch Quang quả quyết: "Tôi cũng rất quý thằng bé Vương Kỳ, thằng nhãi đó cực kỳ thông minh lại còn có cá tính nữa, đúng là cái chất liệu ăn cơm lính vác súng ống rồi. Để tôi đứng ra động viên nó tòng quân nhập ngũ mới được."
Ngay trong buổi tối hôm đó, Nghiêm Trạch Quang bốc máy gọi điện sang nhà Vương Thiết Sơn. Vương Thiết Sơn là người nhấc máy, vừa nghe thấy giọng nói của Nghiêm Trạch Quang liền hấp tấp thưa: "Sư đoàn trưởng có việc gì chỉ thị thế ạ, tôi lập tức sang chỗ ngài ngay đây."
Nghiêm Trạch Quang bảo: "Tôi không tìm cậu, tôi tìm Vương Kỳ."
Vương Thiết Sơn cầm ống nghe đứng đực ra mất một lúc lâu vẫn chưa hoàn hồn, thầm nghĩ mẹ nó chứ lạ lùng thật đấy, đường đường là sư đoàn trưởng gọi điện sang nhà phó sư đoàn trưởng mà không thèm tìm phó sư đoàn trưởng, ngược lại lại đi tìm một thằng ranh con hãy còn hôi sữa, đúng là khó hiểu hết chỗ nói. Vương Thiết Sơn bèn đáp: "Vương Kỳ không có nhà."
Đúng lúc ấy Vương Kỳ từ trong phòng mình bước ra, cứ thế oang oang cãi lại: "Ai bảo là Vương Kỳ không có nhà cơ chứ, cháu đang ở nhà đây này."
Vương Thiết Sơn vội vàng lấy tay che ống nghe lại, quát khẽ: "Là chú Nghiêm của con đấy, tìm con chẳng có chuyện gì lành đâu. Con sắp bước vào kỳ thi đại học đến nơi rồi, không được phép hùa theo ông ấy mà quậy phá lung tung nghe chưa."
Nào ngờ cái ống nghe bị che chưa kín tiếng nên toàn bộ câu nói của Vương Thiết Sơn đã bị Nghiêm Trạch Quang nghe trọn vào tai. Nghiêm Trạch Quang quát lớn: "Lão Vương cậu cứ đứng đấy đợi đấy cho tôi, dám cả gan báo cáo sai lệch tình hình chiến sự với thủ trưởng cấp trên à, tôi sang tận nơi để điều tra xác thực ngay đây này."
Vừa đặt ống nghe xuống, Vương Thiết Sơn vội giục Vương Kỳ trốn đi ngay, mau mau sang nhà bạn lánh mặt, nhưng Vương Kỳ nhất quyết không chịu bước chân đi đâu cả. Vương Kỳ bảo: "Chú Nghiêm đâu phải là cọp dữ, chú ấy đối xử với cháu rất tốt mà, cháu rất thích trò chuyện với chú ấy."
Vương Thiết Sơn làu bàu: "Bây giờ ông ta đang rảnh rỗi sinh nông nổi, nhưng con thì đang ôn thi đại học cơ mà, không có thời gian để tụ tập lêu lổng với ông ta đâu."
Hai bố con còn đang đôi co kì kèo thì Nghiêm Trạch Quang đã xuất hiện sờ sờ ở ngoài sân, cất giọng oang oang vọng vào: "Lão Vương cậu bị làm sao thế hả? Ai bảo là tôi rảnh rỗi sinh nông nổi cơ chứ? Cậu nói năng kiểu này chẳng khác nào cóp nhặt bôi nhọ uy tín của tôi, cứ làm như tôi là kẻ ăn không ngồi rồi không lo làm việc công đến nơi vậy."
Vương Thiết Sơn chặn cửa: "Vương Kỳ sắp thi đại học rồi, nó không có thời gian rảnh để tiếp ngài chơi bời đâu."
Nghiêm Trạch Quang cự nại: "Vô lý hết sức! Chẳng lẽ tôi lại đi tìm cách phá hoại chuyện thi cử của nó chắc? Tôi đến chính là vì chuyện thi cử của nó đấy."
Vương Thiết Sơn bực dọc: "Chuyện này chẳng có dính dáng quái gì đến ngài cả nhé. Ngài muốn bàn chuyện công tác thì hai chúng ta ra phòng làm việc mà bàn."
Nghiêm Trạch Quang lý luận: "Sự trưởng thành của con bé Lệ Văn có một nửa công sức của tôi, lại cũng có một nửa công sức của cậu. Không, phải nói là có một nửa của nhà chúng tôi, lại có một nửa của nhà các cậu mới phải. Sự trưởng thành của Vương Kỳ cũng thế thôi."
Vương Thiết Sơn phản bác: "Hoàn toàn là hai chuyện khác nhau hoàn toàn nhé. Chuyện con bé Lệ Văn ra đời có liên quan đến ngài thật đấy, nhưng quá trình nuôi nấng nó lớn khôn thì ngài chẳng đóng góp được mấy móng tay đâu. Còn thằng con trai tôi đây này, từ lúc lọt lòng cho đến tận khi khôn lớn, chẳng có mảy may liên quan gì đến ngài sất. Ngược lại nó còn toàn chịu những ảnh hưởng tiêu cực từ ngài nữa là khác. Hai năm trước ngài mua cho nó một khẩu súng hơi, khiến thằng ranh con này chơi đến mức nghiện ngập luôn, đi học cũng vác theo súng, lại còn bắn bị thương chân của bạn học cùng lớp nữa chứ, may mà chưa trúng xương đấy."
Nghiêm Trạch Quang vỗ tay đét một cái, cãi: "Chuyện đó chẳng phải do một tay tôi đứng ra giải quyết ổn thỏa rồi sao? Lúc đó cậu không có nhà, phụ huynh học sinh kia cứ đinh ninh thằng nhãi này là con trai sư đoàn trưởng nên trực tiếp tìm đến tận phòng làm việc của tôi đấy thôi, tôi đã phải cắt cử người đưa nó đến bệnh viện kiểm tra, ngoài tiền viện phí ra còn đền bù cho người ta hai trăm đồng tiền thuốc men nữa chứ bộ. Cậu cứ tưởng đó là tiền quân phí chắc? Đó là do ban quản lý tự động khấu trừ trực tiếp vào tiền lương hằng tháng của tôi đấy nhé. Tháng đó dì Vương nhà cậu còn tìm tôi để thanh tra quyết toán, cằn nhằn vì sao tiền lương hằng tháng lại bị hụt mất một phần ba, tôi đành phải bốc phét là đóng tiền đảng phí nhiều hơn mọi người thôi."
Vương Thiết Sơn hừ lạnh: "Đó là do ngài tự chuốc lấy đấy chứ. Mấy đồng tiền đền bù bọ xít ấy tính là cái thá gì, ngài làm thế chỉ tổ để lại cho Vương Kỳ cái tiếng xấu là dòng dõi quân phiệt cậy thế bắt nạt người khác mà thôi. Tôi tuyệt đối không thể để cho Vương Kỳ tiếp tục đi theo con đường lệch lạc của ngài nữa đâu."
Nghiêm Trạch Quang quay sang hỏi: "Vương Kỳ, chú dạy con đi đường lệch lạc bao giờ chưa?"
Vương Kỳ ngoan ngoãn đáp: "Dạ thưa chưa ạ. Bây giờ cháu vẫn là học sinh ưu tú đấy chứ ạ."
Nghiêm Trạch Quang tiếp lời: "Thế chẳng phải đã giao hẹn từ trước là kỳ thi đại học sẽ thi vào trường quân sự đấy ư?"
Vương Kỳ đáp: "Bố cháu bảo cháu thi vào Đại học Khoa học Tự nhiên cơ."
Nghiêm Trạch Quang trừng mắt nhìn Vương Thiết Sơn: "Cậu có ý gì đây hả?"
Vương Thiết Sơn bực bội: "Thành tích học tập của con trai tôi rất tốt, dư sức đỗ vào các trường đại học danh tiếng hàng đầu, chẳng lẽ chuyện này mà ngài cũng muốn xía vào quản nữa cơ à?"
Nghiêm Trạch Quang quả quyết: "Đương nhiên là tôi phải quản rồi, đây là vấn đề nguyên tắc."
Vương Thiết Sơn cãi: "Đây là việc riêng của gia đình chúng tôi."
Nghiêm Trạch Quang đanh mặt: "Cán bộ lãnh đạo thì làm gì có việc tư, việc tư suy cho cùng cũng chính là việc công. Cậu thử nghĩ mà xem, con cái chúng ta sau khi học hành thành tài, đứa nào đứa nấy có chí tiến thủ đều đổ xô đi thi vào các trường đại học danh tiếng hết, thế còn quân đội của chúng ta thì sao? Binh lính thì mẹ kiếp ngày càng kém đi, cán bộ phần lớn cũng toàn tốt nghiệp từ mấy cái trường hạng hai hạng ba. Cứ đà này thì chất lượng của quân đội làm sao mà nâng cao lên được cơ chứ?"
Vương Thiết Sơn châm chọc: "Ối chao chao, cứ theo lời ngài nói thì thằng con trai này của tôi bắt buộc phải thi vào trường quân sự bằng được chắc?"
Nghiêm Trạch Quang tuyên bố: "Chuyện khác thì tôi không ép, nhưng riêng đối với Vương Kỳ thì tôi kiên quyết không nhượng bộ đâu. Lão Vương cậu phải đứng ra làm gương chứ, thành tích của con cái càng xuất sắc thì càng phải đăng ký thi tuyển vào trường quân sự, không thể để cho các trường quân sự lúc nào cũng chỉ tuyển toàn học sinh hạng hai hạng ba được."
Vương Thiết Sơn cáu kỉnh: "Mẹ kiếp chứ, tôi làm cấp phó cho ngài đúng là xui xẻo nhục nhã hết chỗ nói, đến cả quyền tự do quyết định chọn trường thi đại học cho con trai mình mà tôi cũng chẳng có nổi. Lại nói câu này cho ngài rõ nhé, con cái thi trường nào ngài không có quyền quyết định, tôi cũng chẳng có quyền quyết định nốt, toàn quyền quyết định thuộc về Vương Kỳ. Vương Kỳ, con tự nói xem con muốn thi vào trường nào nào?"
Vương Kỳ dõng dạc đáp: "Chú Nghiêm nói rất chuẩn ạ, tất cả mọi người đều đổ xô đi thi trường đại học danh tiếng cả thì ai sẽ là người đứng ra làm sĩ quan quân đội chứ? Bản thân cháu hoàn toàn tự nguyện thi vào trường quân sự, sau này tốt nghiệp cháu sẽ quay về đây để kế nhiệm chức sư đoàn trưởng ạ."
Nghiêm Trạch Quang ngửa cổ cười lớn: "Ha ha ha, cái thằng ranh con này, mẹ kiếp đúng là tính nết y đúc như tôi. Chỉ có điều con muốn kế nhiệm chức sư đoàn trưởng thì chí ít cũng phải đợi thêm ba mươi năm nữa đấy, bố của con bây giờ còn đang xếp hàng chờ để kế nhiệm kìa."
Vương Thiết Sơn xua tay: "Đừng có nhồi sọ mấy thứ vớ vẩn ấy vào đầu trẻ con nữa, tôi từ trước tới nay chưa từng có ý định nhòm ngó cái ghế sư đoàn trưởng của ngài đâu nhé."
Nghiêm Trạch Quang chốt lại: "Lão Vương này, chuyện này đã gợi cho tôi một ý tưởng rất hay, Sư đoàn 27 chúng ta nhất định phải tạo dựng cho bằng được một bầu không khí thật lành mạnh. Con cái của các vị thủ trưởng trong sư đoàn, hễ ai có thành tích học tập xuất sắc thì trước tiên phải ưu tiên đăng ký xét tuyển vào trường quân sự, thi trượt trường quân sự rồi mới tính đến chuyện thi Thanh Hoa hay Bắc Đại."
Vương Thiết Sơn bĩu môi: "Khẩu khí lớn thật đấy nhỉ, ngài tưởng Thanh Hoa với Bắc Đại là nhà trẻ chắc?"
Nghiêm Trạch Quang quả quyết: "Nói chung là cứ quán triệt theo tinh thần thế đi, nguyện vọng một bắt buộc phải đăng ký trường quân sự, nguyện vọng hai mới đăng ký trường đại học danh tiếng, chuyện này phải được đưa vào làm quy chế hẳn hoi. Kỳ họp Đảng ủy tới, cậu hãy nêu vấn đề này ra đi, tôi sẽ đứng ra phối hợp với cậu."
Vương Thiết Sơn nguýt dài: "Tôi dại gì mà đi làm cái trò ngu ngốc ấy, tôi không muốn bị người ta chửi là quân hai ngũ đâu."
14
Cơ hội của Thẩm Đông Dương cuối cùng cũng đã đến.
Mùa thu năm đó, Phó tư lệnh phụ trách huấn luyện tác chiến của đại quân khu là Trương Vĩnh Lân đã dẫn đầu một đoàn công tác quy mô lớn đến quân đoàn nơi Sư đoàn 27 đóng quân để kiểm tra các thành quả đạt được trong phong trào cải cách giáo dục huấn luyện, đồng thời chuẩn bị lựa chọn địa điểm để tổ chức hội nghị trực tiếp về cải cách huấn luyện, yêu cầu mỗi sư đoàn cử ra một trung đoàn tham gia cuộc thi đấu đối kháng chiến thuật kỹ thuật. Trong tổng số mười chín nội dung thi đấu, tập thể Đại đội 1 thuộc Trung đoàn 1 đã xuất sắc giành tới mười hai huy chương vàng ở các nội dung như tấn công tuyến trung đội, nhanh chóng triển khai đội hình chiến đấu cấp đại đội, phối hợp bộ binh pháo binh, ngụy trang cơ động cho đến bắn súng cá nhân, thông tin liên lạc và ném lựu đạn.
Trương Vĩnh Lân vô cùng tán thưởng đại đội này, cất tiếng hỏi đây là đơn vị thuộc sư đoàn nào.
Vào thời điểm đó, Tư lệnh Giả đã được điều động sang nhậm chức Tư lệnh Quân khu tỉnh, người đi sát cánh tùng hộ Phó tư lệnh Trương Vĩnh Lân chính là vị chính ủy mới nhậm chức Lưu Giới Hà. Chính ủy Lưu liền đáp rằng đây là đơn vị trực thuộc Sư đoàn 27. Trương Vĩnh Lân nghe xong liền thốt lên: "Mẹ kiếp chứ, cái lão Nghiêm Trạch Quang này vẫn cứ có bài bản thủ đoạn thật đấy, với đống súng ống pháo cát rách nát thế này mà hắn ta vẫn nhào nặn nó thành ra hổ báo uy phong được cơ chứ."
Thi đấu bộ đội xong xuôi thì chuyển sang thi kiểm tra cán bộ, yêu cầu các cán bộ tham gia thi đấu thực hiện bài tập diễn tập chiến thuật trên bản đồ. Đề bài tập do đoàn công tác của quân khu biên soạn, và đáp án chuẩn cũng nằm trọn trong tay của đoàn công tác. Kết quả là phần lớn các đồng chí đều đạt thành tích ưu tú, nhưng ngặt nỗi lại xuất hiện một trường hợp không đạt. Vị liên trưởng thi trượt rớt vỏ chuối đó chính là Thẩm Đông Dương.
Trương Vĩnh Lân cất tiếng hỏi: "Thẩm Đông Dương này là liên trưởng của đại đội nào thế?"
Chính ủy Lưu đáp: "Chính là liên trưởng của cái đại đội vừa giật liền mười hai huy chương vàng lúc nãy đấy ạ."
Trương Vĩnh Lân tỏ ra kinh ngạc: "Sao lại có chuyện vô lý thế được? Huấn luyện đại đội ra dáng hổ báo uy phong thế cơ mà, sao đường đường là liên trưởng lại có thể thi trượt được chứ?"
Chính ủy Lưu chép miệng: "Tôi cũng thấy vô cùng khó hiểu đây. Cậu ta trước kia từng làm tham mẫu trong sư đoàn, ba năm trước ở chiến trường còn từng giữ chức đội trưởng đội đột kích số một, suýt chút nữa thì mất mạng để rồi chỉ còn kịp đội mũ theo gió bay mất, một hạt giống quốc phòng chất lượng cao như thế, sao tự dưng lại thi cử bết bát thế không biết nữa."
Trương Vĩnh Lân ra lệnh: "Lập tức gọi cậu ta đến đây cho tôi, để tôi trực tiếp khảo hạch xem sao."
Thế là Thẩm Đông Dương liền được gọi đến ngay tại thao trường diễn tập. Các tham mưu của quân khu tìm bản đồ bài tập của Thẩm Đông Dương ra đối chiếu, Trương Vĩnh Lân săm soi quan sát suốt hồi lâu cuối cùng cũng phát hiện ra điểm mấu chốt khuất tất bên trong. Trương Vĩnh Lân cất tiếng hỏi: "Tại sao lại bố trí trận địa đại đội pháo lựu 122 trên cao điểm số 208?"
Thẩm Đông Dương đứng nghiêm dõng dạc đáp: "Thứ nhất, thuận tiện cho việc triển khai đội hình; thứ hai, thuận tiện cho việc ngụy trang giấu mình; thứ ba, thuận tiện cho việc cơ động di chuyển."
Trương Vĩnh Lân chỉ tay: "Nhưng ngặt nỗi vị trí ngài chọn lại nằm ở sườn khuất phía sau, khoảng cách quá xa so với mục tiêu, tầm bắn của pháo lựu 122 của ngài hoàn toàn không với tới được, nếu không cẩn thận khéo lại bắn ngược vào bộ binh của phe mình ấy chứ."
Thẩm Đông Dương bình tĩnh phân tích: "Xét về mặt lý thuyết, tầm bắn chênh lệch khoảng mười đến ba mươi vạch thước ngắm, tính trên cự ly bốn nghìn mét, với mỗi vạch thước ngắm tương ứng chiều dài trung bình mười một mét, thì sai số sẽ dao động trong khoảng từ một trăm mười mét đến ba trăm ba mươi mét. Tuy nhiên, trong đề bài tập có đính kèm điều kiện khí tượng và điều kiện nhiệt độ không khí, thời gian chuẩn bị diễn ra vào ban đêm còn thời gian chiến đấu là ban ngày. Nhiệt độ liều phóng của pháo lựu sẽ tăng lên, sức cản của hướng gió sẽ giảm đi, cộng thêm lượng hiệu chỉnh cộng thêm hai mươi vạch thước ngắm, kết hợp với lượng hiệu chỉnh độ chênh cao địa hình, thì lực lượng pháo binh ngự trị trên cao điểm 208 hoàn toàn dư dả sức hỏa lực để chuẩn bị tấn công tiêu diệt mục tiêu."
Trương Vĩnh Lân vung tay một cái, quay sang hỏi vị trưởng phòng pháo binh đang đi sát tùng hộ bên cạnh: "Phép tính toán của cậu ta có chuẩn xác hay không?"
Phó trưởng phòng pháo binh nghiêm túc đáp: "Vô cùng chuẩn xác ạ."
Trương Vĩnh Lân lúc này mới gật đầu: "Thế thì tôi hiểu rồi, địa hình mở rộng tầm bắn mà cậu nói là sự thật, và sự an toàn bảo đảm cũng là sự thật. Thế nhưng trong nghệ thuật chiến thuật, địa hình mở rộng thì đồng nghĩa với việc không an toàn, còn chọn vị trí an toàn thì chưa chắc tầm bắn đã được mở rộng thông thoáng. Bài tập lập đồ án của vị liên trưởng này không đơn thuần chỉ là một bài tập thông thường, ẩn chứa bên trong nó còn là chiến thuật phối hợp hiệp đồng giữa bộ binh và pháo binh vô cùng chặt chẽ. Các cậu đã không thèm đi sâu nghiên cứu thấu đáo, suýt chút nữa thì đánh trượt trạng nguyên của tôi rồi còn gì."
Nói đoạn, ông ra hiệu cho Thẩm Đông Dương bước lại gần thêm chút nữa, hỏi han về độ tuổi, sở trường, rồi bất ngờ cất tiếng hỏi: "Tôi vừa nghe Chính ủy Lưu của các cậu nhắc tới chuyện cậu trước kia từng là tham mưu trong sư đoàn, ba năm trước ở chiến trường còn từng làm đội trưởng đội đột kích, tại sao bây giờ ngần ấy năm rồi mà vẫn mãi lẹt đẹt ở cái chức liên trưởng thế này?"
Thẩm Đông Dương đứng thẳng người dõng dạc đáp: "Báo cáo thủ trưởng, vì yêu cầu công tác đòi hỏi tôi phải làm liên trưởng, nên tôi đành phải làm liên trưởng thôi ạ."
Trương Vĩnh Lân hỏi tiếp: "Làm liên trưởng được mấy năm rồi?"
Thẩm Đông Dương đáp: "Báo cáo thủ trưởng, được ba năm rồi ạ."
Trương Vĩnh Lân lại hỏi dồn: "Cấp bậc chính liên trưởng thâm niên mấy năm rồi?"
Thẩm Đông Dương đáp: "Tính tổng cộng là bảy năm rồi ạ."
Trương Vĩnh Lân dời ánh mắt khỏi người Thẩm Đông Dương, hướng sang khuôn mặt của Chính ủy Lưu rồi cất giọng châm chọc: "Mẹ kiếp chứ cái nhóm Nghiêm Trạch Quang này đang giở trò quỷ quái gì không biết nữa, rành rành một nhân tài sáng giá thế kia mà lại nhẫn tâm dùng như thợ rèn cời lò thế hả, làm gì có kiểu sử dụng nhân tài kỳ quặc thế chứ?"
Chính ủy Lưu thừa hiểu rõ ngọn nguồn sự tình trong bụng, nhưng cố tình không vạch trần mà chỉ mỉm cười đầy hàm ý: "Hì hì, cái cậu Thẩm Đông Dương này ấy mà, người ta vốn có uẩn khúc khó nói riêng thôi."
Trương Vĩnh Lân nói: "Khó nói nỗi gì chứ, huấn luyện bộ đội oai phong lẫm liệt thế kia, phối hợp bộ pháo nhịp nhàng xuất chúng thế kia, anh ta còn khó nói nỗi gì nữa? Chẳng lẽ phạm lỗi à? Là vấn đề kinh tế hay vấn đề tác phong?"
Chính ủy Lưu nói: "Không phải vấn đề kinh tế, cũng chẳng phải vấn đề tác phong. Cậu ta là con rể của Nghiêm Trạch Quang, Nghiêm Trạch Quang chính là dùng cậu ta như rèn sắt đấy thôi."
Trương Vĩnh Lân ngẩn người, cười nói: "Con mẹ nó chứ cái lão Nghiêm Trạch Quang này, lại giở trò gì thế hả? Lão Lưu tôi nói cho anh hay nhé, các anh mà cứ vùi dập người ta như thế này nữa, là tôi dẫn đi đấy nhé!"
Ba tháng sau, Thẩm Đông Dương được bổ nhiệm làm Tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn 1, Trung đoàn 1, Sư đoàn bộ binh 27.