1

Vào giữa thập niên 60, quân đội phát động phong trào đại tỉ võ. Sau khi khúc dạo đầu của đợt đại tỉ võ được kéo lên, Nghiêm Trạch Quang cắm đầu vào trong quân đội, rất ít khi về nhà, có về cũng vô cùng vội vã, chui vào phòng riêng của mình là không ra khỏi cửa. Căn phòng nhỏ ấy quả nhiên đã bị hắn biến thành sở chỉ huy hậu phương, bên trong không chỉ treo bản đồ tác chiến mà còn chất đầy sa bàn.

Vương Nhã Ca cũng bận rộn. Bệnh viện sư đoàn triển khai huấn luyện nghiệp vụ, cô là trượng sở trưởng sở ba, to nhỏ gì cũng là một người phụ trách, hơn nữa lại là một người phụ trách vô cùng có trách nhiệm, điều này quyết định việc cô bận rộn hơn những người khác, và cũng quyết định cuộc chiến giữa cô và Nghiêm Trạch Quang là không thể tránh khỏi. Nghiêm Trạch Quang nói Vương Nhã Ca chẳng khác nào đặc vụ Trung thống Quốc dân đảng, luồn lách khắp nơi để tranh giành thời gian với hắn. Vương Nhã Ca ăn miếng trả miếng nói: "Đường đường là một tiểu doanh trưởng mà làm cho bản thân giống như tư lệnh đại quân khu vậy, không chỉ tôi là đặc vụ Trung thống Quốc dân đảng, con bé lại càng là cái gai ngáng đường."

Đứa trẻ giống như cây non qua mùa xuân lửa đốt gió thổi, lớn lên từng ngày trong chiến tranh lạnh giữa Nghiêm Trạch Quang và Vương Nhã Ca, đến năm bốn tuổi, Nghiêm Trạch Quang đặt cho nó một cái tên là Nghiêm Lệ Văn, rồi gửi vào nhà trẻ. Thế nhưng mâu thuẫn cũ vừa được giải quyết, mâu thuẫn mới lại xuất hiện, con đi nhà trẻ cần có người đưa đón, về nhà cần ăn uống vệ sinh, không có ai quản lý thì vẫn không được.

Hai người cũng từng bàn bạc chuyện thuê bảo mẫu, nhưng cuối cùng không thành. Một là gia đình hai bên đều không mấy dư dả, cần phải trích ra hai phần ba tiền lương để chu cấp; hai là nhà cửa chật chội, riêng phòng sách của Nghiêm Trạch Quang đã chiếm mất một gian lớn.

Vương Nhã Ca đề nghị Nghiêm Trạch Quang nhường phòng sách hay còn gọi là sở chỉ huy hậu phương ra cho bảo mẫu ở, liền bị Nghiêm Trạch Quang mắng cho một trận tơi bời. Nghiêm Trạch Quang nói: "Em còn châm chọc anh tự coi mình là tư lệnh đại quân khu, dựa vào thái độ này của em, anh làm doanh trưởng cũng đã thấy quá sức rồi. Chút thành tích cỏn con của anh đều là tranh thủ từng giây từng phút với em mà có được đấy."

Vương Nhã Ca nói: "Tôi là công nhân viên tiên tiến trong phong trào luyện tập tại vị, còn là mô hình ái dân của chốt đóng. Chút vinh dự này của tôi, hoàn toàn là do đấu tranh gay gắt cùng cực với anh mà có được."

Nói thì nói vậy, con cái phần lớn vẫn do Vương Nhã Ca chăm sóc. Ban ngày đưa đến nhà trẻ, tối đến Vương Nhã Ca tan làm đạp xe đón về, Nghiêm Trạch Quang cơ bản là không quản gì cả.

Cũng may là có người hàng xóm tốt. Tôn Phương sau khi kết hôn không lâu thì theo quân và được sắp xếp làm việc ở hợp tác xã quân nhân của trung đoàn, đi làm không phải ra khỏi doanh trại. Có những lúc Vương Nhã Ca bận rộn không có thời gian, liền gọi điện thoại cho Tôn Phương, nhờ Tôn Phương đón con giúp.

Tôn Phương và Vương Thiết Sơn kết hôn đã sáu bảy năm, Vương Nhã Ca đã nghĩ giúp họ không ít cách, bệnh viện ở mấy thành phố lớn gần đó đều đã khám qua cả rồi, thế nhưng bụng Tôn Phương mãi vẫn không thấy lớn lên. Vương Thiết Sơn ngược lại thì vô tư lự, nói không có con lại càng hay, có thể nhẹ gánh xung trận làm cách mạng. Tôn Phương thì không được như vậy, cứ luôn cảm thấy có lỗi với Vương Thiết Sơn. Chỉ cần nhìn ánh mắt của Vương Thiết Sơn khi nhìn con nhà người ta, Tôn Phương liền biết việc Vương Thiết Sơn nói không có con càng hay hoànלט toàn không phải lời thật lòng trong tim. Tan làm về nhà, nếu vừa khéo gặp lúc Tôn Phương đónh Nữu Nữu về, Vương Thiết Sơn sẽ hứng khởi chơi đùa với đứa trẻ một lúc, nào là thi đếm số, trốn tìm, diễn hổ lớn, đứa trẻ vui vẻ, Vương Thiết Sơn lại càng vui vẻ hơn, trong sân nhỏ tiếng cười vang dội, rực rỡ như ánh hoàng hôn.

Có một lần Nghiêm Trạch Quang hiếm lắm mới đến nhà Vương Thiết Sơn đón con, nhìn thấy Vương Thiết Sơn mặc áo nỉ đang dắt con chơi đùa ở ngoài cửa. Nghiêm Trạch Quang đi đến cửa lại lùi về, đứng ở phía nhà mình nghe cuộc đối thoại giữa Vương Thiết Sơn và đứa trẻ.

Đứa trẻ hỏi: "Tại sao cá vàng cứ bơi lội suốt thế, chẳng lẽ nó không ngủ à?"

Vương Thiết Sơn trả lời: "Cá vàng cũng ngủ chứ, nhưng lúc nó ngủ thì vẫn cứ bơi lội."

Đứa trẻ hỏi: "Cá vàng biết hát không?"

Vương Thiết Sơn trả lời: "Cá vàng chắc là không biết hát đâu."

Đứa trẻ lại hỏi: "Cá vàng biết nói chuyện không?"

Vương Thiết Sơn suy nghĩ rất lâu mới trả lời: "Cá vàng biết nói chuyện, nhưng cá vàng nói chuyện chỉ có cá vàng mới nghe thấy, con người không nghe được đâu."

Đứa trẻ hỏi: "Vậy cá vàng có biết suy nghĩ không, cá vàng có nhà trẻ không?"

Vương Thiết Sơn vã mồ hôi hột, nhưng vẫn kiên nhẫn giải đáp không chán ghét.

Hôm đó cuối cùng Nghiêm Trạch Quang cũng không bước chân vào cửa nhà Vương Thiết Sơn, thầm nghĩ, cái phiền phức này cứ để lão Vương đối phó trước đã, hắn tuyệt đối không có sự kiên nhẫn này.

Lúc Vương Thiết Sơn chơi đùa với đứa trẻ, Tôn Phương liền ở bên cạnh bầu bạn. Mỗi khi đến lúc này, Tôn Phương lại biết rằng Vương Thiết Sơn rất muốn có con. Cô bàn bạc với Vương Thiết Sơn về việc đến Thượng Hải làm phẫu thuật, giải quyết vấn đề tắc vòi trứng mà bác sĩ từng nói. Một là Vương Thiết Sơn không dứt ra được để đi cùng, hai là Vương Thiết Sơn tin tưởng y học cổ truyền hơn là y học hiện đại, đặc biệt là khi nghe nói chữa bệnh phụ khoa thì Đông y vẫn hiệu nghiệm hơn.

Vương Nhã Ca cũng khuyên nhủ Tôn Phương rất nhiều lần hãy đến Thượng Hải làm phẫu thuật, bày tỏ rằng Vương Thiết Sơn không thể đi cùng thì cô có thể đi cùng, tạm thời gửi con cho người nhà Thạch Đắc Pháp trông nom mấy ngày. Vương Thiết Sơn nói: "Đợi thêm chút nữa đi, đợi tôi rảnh rỗi hơn một chút, vẫn là tôi tự mình đi cùng thì tốt hơn." Vương Thiết Sơn đã có thái độ như vậy, sự việc liền bị gác lại, gác lại mãi cho đến đợt đại tỉ võ, lại càng không có thời gian.

Tình cảm vợ chồng giữa Vương Nhã Ca và Nghiêm Trạch Quang ở mức bình thường, chất lượng đời sống vợ chồng ở mức bình thường, sự quan tâm lẫn nhau cũng rất bình thường, ngược lại thì qua lại rất thân thiết với nhà họ Vương, không những con cái phải giao cho họ giúp đỡ chăm sóc, mà có những lúc cô tan làm về, mệt mỏi không muốn nấu cơm, liền sang nhà Vương Thiết Sơn ăn ké. Nghiêm Trạch Quang thỉnh thoảng về nhà, thấy không có ai nấu cơm, liền quay về phòng doanh để ăn.

Vương Nhã Ca ăn cơm của Tôn Phương đương nhiên cũng không phải ăn không. Cô chưa từng từ bỏ việc tìm thầy chạy chữa thuốc thang cho Tôn Phương. Có một bài thuốc Đông y đòi hỏi kỹ thuật sắc thuốc rất cao, đại phu Thẩm và dược sư Lâm dặn dò hết lần này đến lần khác, vấn đề lửa lớn lửa nhỏ, vấn đề thời điểm, thứ tự cho thuốc, quy trình vô cùng phức tạp. Vương Nhã Ca sợ Tôn Phương làm không tốt, dứt khoát tự tay mình sắc. Hôm đó Nghiêm Trạch Quang nhớ vợ, tranh thủ lúc bận rộn rỗi rãi về nhà một chuyến, ngửi thấy mùi thuốc, giật mình thót tim, cứ tưởng Vương Nhã Ca bị bệnh, vội vàng ân cần hỏi han.

Vương Nhã Ca cố tình phớt lờ hắn, ngồi xổm trên đất, tay cầm quạt nan quạt cho chiếc bếp lò nhỏ, lửa nương theo gió, hắt lên mặt Vương Nhã Ca đỏ bừng.

Hôm nay tâm trạng Nghiêm Trạch Quang vốn dĩ đang rất tốt, không ngờ về nhà lại nhìn thấy vợ đang sắc thuốc thang, trong lòng thực sự cảm thấy nặng nề. Vương Nhã Ca càng phớt lờ hắn, hắn lại càng sốt ruột, lấy chân chặn giữa Vương Nhã Ca và chiếc bếp lò nhỏ rồi hỏi: "Em nói thật cho anh biết đi, có phải em bị bệnh rồi không?"

Vương Nhã Ca thấy hắn thực sự sốt ruột, cười nói: "Em bị bệnh thì tốt quá chứ gì, anh có thể cưới thêm một người phụ nữ khác có thể sinh con trai cơ mà."

Nghiêm Trạch Quang sốt ruột nói: "Hai vợ chồng chúng ta, có đoàn kết có đấu tranh, đoàn kết là mục đích, đấu tranh là thủ đoạn, thông qua đấu tranh để đạt được sự đoàn kết. Anh trước giờ chưa từng có lòng dạ hai ý, em biết anh không phải là loại người đó mà."

Vương Nhã Ca nghe những lời này, nghe chẳng đâu vào đâu, nhưng ngẫm lại cũng không khó nghe, trong lòng bỗng dâng lên một luồng ấm áp. Vương Nhã Ca nói: "Nói thật với anh nhé, thang thuốc này là thuốc phụ khoa, uống ba tang là có thể sinh con trai đấy."

Nghiêm Trạch Quang không biết là kế sách, hai mắt tức thì sáng bừng lên, một câu thốt ra ngay lập tức: "Thật á?"

Vương Nhã Ca nói: "Coi kìa, đuôi hồ ly cuối cùng vẫn lộ ra rồi."

Nghiêm Trạch Quang nói: "Nếu quả thực sinh được con trai, thì đương nhiên là chuyện tốt rồi."

Vương Nhã Ca sầm mặt nói: "Một đứa còn chưa lo nổi kìa, sinh thêm đứa nữa anh nuôi chắc?"

Nghiêm Trạch Quang hoang mang, nhìn chiếc bếp lò nhỏ rồi nói: "Thế thì em đang làm cái gì thế này?"

Vương Nhã Ca nói: "Lo làm tốt cái chức doanh trưởng cùi bắp của anh đi, đừng có xen vào chuyện bao đồm."

Nghiêm Trạch Quang hiểu ra là vợ mình không có vấn đề gì lớn nữa rồi, vậy mà cũng thật sự không xen vào chuyện bao đồm nữa, nghêu ngao hát khúc ca nhỏ quay về phòng sách tiếp tục nghiên cứu chiến thuật.

Đêm hôm đó Nghiêm Trạch Quang đợi mãi đến tận khuya vẫn chưa có cơm ăn, đói quá liền gõ bàn trong phòng, giọng không cao không thấp hô lên, dọn cơm thôi, dọn cơm thôi! Hô mấy tiếng không thấy ai đáp lời, bèn ra nhà bếp tìm, lúc này mới phát hiện Vương Nhã Ca không biết đã đi đâu mất, ngược lại lại nghe thấy tiếng cười nói rôm rả ở phòng bên cạnh, từ đó liền hiểu ra, thang thuốc kia là sắc cho Tôn Phương.

2

Nghiêm Lệ Văn lên sáu tuổi, đến tuổi phải vào tiểu học, có thể ở nội trú. Nghiêm Trạch Quang trút được gánh nặng, Vương Nhã Ca nhẹ cả người như trút được gánh nặng. Ngày ghi danh, Nghiêm Trạch Quang tinh thần phấn chấn tự mình đưa con đi, đây là lần đầu tiên hắn đặt chân đến cổng trường tiểu học Bát Nhất, sau đó thì chưa từng đến nữa.

Đến giai đoạn cuối của đợt đại tỉ võ, Nghiêm Trạch Quang và Vương Thiết Sơn đều là những lão doanh trưởng rồi. Mà lúc này Vương Nhã Ca đã từ trượng sở trưởng sở ba của bệnh viện sư đoàn thăng chức lên làm phó viện trưởng, chức vụ là cấp phó doanh, hưởng đãi ngộ cấp phó đoàn. Trở về nhà, lúc khẩu chiến với Nghiêm Trạch Quang một lần nữa, khí thế lại càng dồi dào hơn, bề trên nói xuống rằng: "Đồng chí Nghiêm Trạch Quang, đừng có quên, tôi hưởng đãi ngộ cấp phó đoàn đấy nhé, còn anh thì sao, một cán bộ cấp chính doanh, suốt ngày cứ chỉ đạo một cán bộ cấp phó đoàn thì hình như không bình thường lắm đâu nhỉ?"

Nghiêm Trạch Quang nói: "Mẹ kiếp chứ, đây là cái thá gì thế này!"

Có một hôm đến trung đoàn họp, nghe phó chính ủy đọc xã luận báo 《Nhân Dân》. Giọng của phó chính ủy rất nặng, nghe chẳng hiểu mẹ gì cả, cộng thêm chữ viết sai chi chít, các cán bộ nghe mà buồn ngủ rũ rượi.

Nghiêm Trạch Quang thoạt đầu còn ngồi ngay ngắn ở vị trí của mình, duy trì phong thái ngồi như chuông, sau đó thật sự không thể chịu đựng nổi nữa, liền cầm một tờ giấy từ trong túi học tập ra tiện tay vẽ bậy, viết một câu: "Đồng chí này nói nhảm vớ vẩn."

Vương Thiết Sơn ngồi bên cạnh nhìn thấy, liền âm thầm kéo tờ giấy qua, viết một câu rồi đẩy sang, Nghiêm Trạch Quang nhìn xong, thiếu chút nữa thì phì cười thành tiếng, Vương Thiết Sơn viết là: "Cái đầu trông hơi giống củ tỏi."

Nghiêm Trạch Quang lại viết một câu: "Bôi nhọ lãnh đạo là sắp gặp xui xẻo rồi."

Vương Thiết Sơn lại viết một câu: "Cầu thị thực tế là chuyện đương nhiên."

Cứ như vậy, hai người qua lại với nhau, khí thế hừng hực.

Vương Thiết Sơn tuy học vấn không cao, nhưng ở nhất đoàn lại là một chuyên gia thơ vè nổi tiếng. Sau này trong thời kỳ "Cách mạng Văn hóa" học tập Tiểu Khấn Trang, anh ta đã là đoàn trưởng rồi, nghe nói có vị thủ trưởng trung ương nào đó đích thân chỉ định anh ta tham gia lớp học sáng tác thơ ca, quân đoàn đã ém lại, nói đồng chí Vương Thiết Sơn này xuất thân gia đình không tốt, điều này mới khiến anh ta đánh mất một cơ hội vừa nổi danh thiên hạ vừa có lẽ cũng sẽ mang tiếng xấu muôn đời — đây là chuyện về sau.

Hôm đó hai người vô tình triển khai việc đàm đạo bằng văn bản, vậy mà lại vô cùng hứng khởi, vậy mà lại vui thú vô cùng, vậy mà lại tuôn trào không dứt. Thoạt đầu còn là nói nhảm, sau đó dần dần liền chạm đến tình cảm chân thật. Hôm đó rốt cuộc họ đã cùng nhau sáng tác bao nhiêu bài thơ vè thì không ai còn biết nữa, chỉ có một bài sau đó được lưu truyền lại.

Làm doanh trưởng đã tám chín năm,

Mặc rách hàng trăm chiếc quần đùi,

Súng ống nát bét ngày ngày luyện,

Hồng quân không sợ viễn chinh nan.

Phong vũ Chung Sơn nổi sấm vang,

Mười năm chẳng đánh trận nào sang.

Tay ngứa ngáy thêm lòng bồn chồn,

Chỉ muốn nã đạn vào ai đó.

Vương Thiết Sơn và Nghiêm Trạch Quang lúc hợp tác làm thơ vè, tràn đầy nhiệt huyết, tràn đầy trí tưởng tượng, cũng tràn đầy tài năng và trí tuệ. Đây là khoảng thời gian họ phối hợp ăn ý nhất trong lịch sử, hòa hợp ngầm hiểu, tâm linh tương thông, không một kẽ hở, hòa làm một thể.

Họ hoàn toàn không biết rằng, mấy năm sau, họ suýt chút nữa vì mấy bài thơ vè này mà phải vào tù hay thậm chí là mất đầu. Tổ công tác có khứu giác chính trị cực kỳ nhạy bén với thủ nghệ phi phàm đã nghiên cứu ra từ bài thơ này rằng, trong đó các câu một, ba, sáu, tám thuộc loại "oán trách quá đà", xét về tâm trạng phản động thì là do một người làm, còn người kia tương đối ôn hòa, tội danh nhẹ hơn. Nhưng vì bản gốc bị thất lạc, Vương Thiết Sơn và Nghiêm Trạch Quang đều chủ động nhận phần phản động nhất là do mình viết, ngược lại đã khiến vấn đề bị kéo dài dây dưa.

Đó cũng là chủ kiến do chính ủy sư đoàn lúc bấy giờ là Lưu Giới Hà hiến kế, đổ trách nhiệm lên đầu "quảng đại quần chúng nhân dân", nói rằng đây là do các chiến sĩ tự biên soạn ra để chế giễu các vị doanh trưởng của họ, không liên quan gì đến hai vị doanh trưởng này — sau này là hai vị đoàn trưởng. Đây cũng là chuyện về sau.

Quay lại thời điểm lúc bấy giờ tại trận địa, Nghiêm Trạch Quang và Vương Thiết Sơn phối hợp vô cùng ăn ý trong việc làm thơ ở hội trường, nhưng chớp mắt một cái Nghiêm Trạch Quang đã bán đứng Vương Thiết Sơn một lần.

Báo đọc xong, tan họp.

Những người khác đều đã đi hết, Nghiêm Trạch Quang vẫn chưa đi. Vương Thiết Sơn nói: "Đi thôi chứ, chẳng lẽ cậu còn muốn nghe thêm một lần bài xã luận nữa à?"

Nghiêm Trạch Quang nói: "Tôi đợi một chút, tôi muốn hỏi tham mưu trưởng, trang thiết bị khi nào thì đến."

Những người khác đều đã đi sạch, thủ trưởng trung đoàn cũng rời khỏi bục chủ tịch. Chính ủy trung đoàn Lưu Giới Hà nhìn thấy Nghiêm Trạch Quang đang ngó đông ngó tây, liền cất tiếng chào: "Đi thôi, lão Nghiêm, ra phòng làm việc của tôi ngồi một lát đi."

Lời chào này của Lưu Giới Hà vốn dĩ chỉ là lời khách sáo, nào ngờ Nghiêm Trạch Quang thuận nước đẩy thuyền leo lên luôn. Nghiêm Trạch Quang nói: "Đúng lúc quá, tôi có ý kiến muốn phản ánh với tổ chức."

Lưu Giới Hà khựng lại một nhịp: "Ồ, ý kiến gì thế?"

Nghiêm Trạch Quang nói: "Chính ủy mà rộng đường đón ý kiến thì tôi sẽ nói năng thả phuộc, chính ủy mà bế quan tỏa cảng thì tôi sẽ ngậm miệng như hến."

Lưu Giới Hà trầm ngâm một lát, nhìn Nghiêm Trạch Quang, lại ngẩng đầu nhìn trời, bật cười nói: "Cha mẹ ơi, hôm nay mặt trời mọc đằng Tây cơ à."

Nghiêm Trạch Quang ngẩn ngơ nhìn Lưu Giới Hà với vẻ mặt ngơ ngác.

Lưu Giới Hà nói: "Cậu Nghiêm Trạch Quang thanh cao là thế, bình thường không có thông báo thì cậu không thèm đến trung đoàn, không bị ép đến đường cùng thì cậu không chịu mở miệng, hôm nay bị làm sao thế này, định bàn Long Trung đối với tôi đấy à?"

Nghiêm Trạch Quang không thèm để ý đến những lời châm chọc mỉa mai của chính ủy Lưu, ra điều nghiêm túc nói: "Tôi chỉ muốn đưa ra ý kiến thôi."

Lưu Giới Hà nói: "Ý kiến của cậu có quan trọng không?"

Nghiêm Trạch Quang nói: "Khá là quan trọng."

Lưu Giới Hà nói: "Chắc không phải chuyện đánh trận chứ."

Nghiêm Trạch Quang nói: "Không phải."

Lưu Giới Hà suy nghĩ một lúc rồi nói: "Vậy hôm nay coi như bỏ qua đi, tâm trạng hôm nay của tôi khá là tốt, Trần đoàn trưởng đi săn lại bắn được một con thỏ rừng, đã hẹn tối nay phải mang bình rượu cũ ra nhắm, đừng để ý kiến có vẻ nghiêm trọng của cậu làm hỏng hết cả hứng thú."

Nói xong, xoay người định bước đi.

Nghiêm Trạch Quang chần chừ một thoáng, cắn răng bước theo.

Hôm đó Lưu Giới Hà quả thực tâm trạng không tồi, bởi vì nghe ngóng được phong phanh, có lẽ mình sắp được thăng chức làm phó chính ủy sư đoàn hoặc chủ nhiệm chính trị. Lưu Giới Hà vừa đi vừa nói: "Sao thế, hôm nay chĩa mũi nhọn vào tôi định trút hết một lần cho sảng khoái hả?"

Nghiêm Trạch Quang nói: "Nén lại trong người thấy hơi khó chịu."

Lưu Giới Hà nói: "Vậy chúng ta giao kèo trước nhé, đã nêu ý kiến thì phải nêu cho thật sảng khoái, phải nêu một cách triệt để không giấu giếm, phải nêu một cách dứt khoát gọn gàng. Không được ấp a ấp úng, không được mập mờ qua quýt, đặc biệt là không được vòng vo tam quốc. Cậu Nghiêm Trạch Quang nổi tiếng là kẻ quanh co khúc khuỷu đấy, không được phép vòng vo lừa tôi đâu đấy."

Nghiêm Trạch Quang nói: "Chính ủy cứ yên tâm, hôm nay tôi ruột ngựa thông đến tận rốn luôn."

Lưu Giới Hà dừng bước, quay đầu hỏi: "Câu này nghĩa là thế nào?"

Nghiêm Trạch Quang nói: "Thẳng thừng ngay tắp lự."

Lưu Giới Hà nói: "Ha ha, thô quá đấy. Xem ra hôm nay đúng là mặt trời mọc đằng Tây rồi, một kẻ tao nhã như cậu mà cũng nói ra những lời thô tục cơ đấy."

Nghiêm Trạch Quang nói: "Lời thô nhưng lý không thô."

Lưu Giới Hà nói: "Vậy thì tốt, hôm nay chúng ta chơi trò nhã tục cùng vui, nhưng mà không được chơi thâu đêm suốt sáng đâu nhé. Tối nay tôi còn phải uống rượu."

Nghiêm Trạch Quang nói: "Ý kiến của tôi không nhiều, chỉ có ba điều thôi."

Hai người vừa nói chuyện vừa bước vào phòng làm việc của Lưu Giới Hà.

Lưu Giới Hà bảo chiến sĩ cảnh vệ rót cho Nghiêm Trạch Quang một ca nước sôi to, giơ tay chỉ một cái rồi nói: "Bắt đầu đi."

Nghiêm Trạch Quang nói: "Vậy tôi bắt đầu đây. Tình hình là thế này..."

Lưu Giới Hà giơ tay ra hiệu một cái rồi nói: "Dừng lại, lại vòng vo tam quốc rồi phải không?"

Nghiêm Trạch Quang nói: "Vậy tôi nói từ đầu nhé. Hôm qua phát lương, tôi có ba điều không ngờ tới, thứ nhất là không ngờ cái chức doanh trưởng của tôi lại làm liền một mạch tám năm, lúc tôi làm doanh trưởng thì vẫn chưa kết hôn, bây giờ con bé đã sáu tuổi rồi, đã đi học rồi, mà tôi vẫn làm doanh trưởng."

Lưu Giới Hà nói: "Cái đó thì hết cách, điều cậu sangbộ đội công binh làm đoàn trưởng mà cậu có chịu đi đâu."

Nghiêm Trạch Quang nói: "Tôi là một doanh trưởng bộ binh dã chiến, chơi chiến thuật bộ binh thì tôi là chuyên gia, còn chơi kỹ thuật công binh thì cơ bản tôi chính là một thằng ngốc, tôi không thể vì mưu cầu chức vụ mà làm những chuyện vượt quá khả năng của mình được."

Lưu Giới Hà nói: "Bây giờ là thời kỳ hòa bình, rất nhiều đơn vị đã chuyển ngành, có đơn vị còn bị giải thể, cán bộ nhiều như chó vậy, mọc la liệt khắp núi đồi. Tôi làm trung đoàn chính ủy này còn lâu năm hơn cậu nữa là. Thời kỳ chiến tranh tôi trung bình một năm thăng một cấp rưỡi, thời kỳ hòa bình mười năm không thăng nổi một cấp, đây cũng là chuyện bình thường mà. Còn điều gì không ngờ tới nữa không?"

Nghiêm Trạch Quang nói: "Lúc tôi được phong hàm là cấp đại úy, trầy trật mãi mới đếm đủ số năm, cuối cùng cũng có thể được phong thiếu tá, mẹ kiếp thế mà đúng vào lúc này lại bãi bỏ. Đây chẳng phải là vẽ chuyện vớ vẩn hay sao? Xem ra kiếp này tôi đừng hòng làm quan tá nổi rồi."

Lưu Giới Hà nói: "Những lời này đừng có nói lung tung, đây là chuyện của cấp trên."

Nghiêm Trạch Quang nói: "Tại sao lại không cho phép nói? Sĩ quan được phong hàm thì là sĩ quan, người không được phong hàm thì gọi là cán bộ. Cán bộ là cái gì chứ, lũ quỷ Nhật mới gọi là cán bộ."

Lưu Giới Hà nói: "Đồng chí Nghiêm Trạch Quang, anh chú ý lời nói của mình một chút. Anh là một cán bộ lão thành rồi, phải chú ý ảnh hưởng chứ."

Nghiêm Trạch Quang nói: "Đến cán bộ lão thành mà cũng không dám nói lời nào nữa thì còn ai dám lên tiếng nữa?"

Lưu Giới Hà tuy bề ngoài tỏ ra vô cùng nghiêm khắc với Nghiêm Trạch Quang, nhưng trong thâm tâm, ông ta vẫn rất coi trọng vị cán bộ này, hơn nữa ông ta cũng cho rằng ý kiến của Nghiêm Trạch Quang không phải là không có lý. Những cán bộ được rèn giũa từ trong khói lửa chiến tranh này không phải là loại cán bộ tầm thường, đến chết anh ta còn chẳng sợ, anh ta còn sợ cái gì nữa? Cấm anh ta không được nói, bắt anh ta phải ngậm miệng lại, chuyện đó có thể xảy ra sao?

Lưu Giới Hà nói: "Về điểm này, anh phải học tập đồng chí Vương Thiết Sơn. Lần trước có một cơ hội thăng chức, đảng ủy đã làm báo cáo lên để đề bạt cậu ta rồi, thế nhưng cậu ta lại khiêm tốn nói rằng học vấn của mình không cao, năng lực có hạn, chủ động đề cử Chu Chấn Quốc làm tham mưu trưởng, cậu ta đâu có giống anh, vẫn cứ là một tên doanh trưởng à?"

Nghiêm Trạch Quang nói: "Đây chính là điều không ngờ tới thứ ba của tôi. Không ngờ tổ chức lại đề cử đồng chí Vương Thiết Sơn làm tham mưu trưởng mà không đề cử đồng chí Nghiêm Trạch Quang. Đồng chí chính ủy, tôi xin đặt câu hỏi với tổ chức, đồng chí Nghiêm Trạch Quang kém cỏi lắm sao?"

Lưu Giới Hà nói: "Ít nhất là về mặt giác ngộ thì kém hơn đồng chí Vương Thiết Sơn một bậc."

Nghiêm Trạch Quang nói: "Thứ nhất, quân nhân chúng ta là để đánh trận, là phải hiểu chiến thuật. Đồng chí Thời Truyền Tường đi hốt phân mà còn được chủ tịch nước tiếp kiến, ngài có thể nói giác ngộ của anh ta không cao chắc? Nhưng liệu anh ta có thể làm tham mưu trưởng trung đoàn được không? Thứ hai, tôi cũng không thừa nhận giác ngộ của mình kém hơn đồng chí Vương Thiết Sơn đâu. Đương nhiên tôi không có ý nói đồng chí Vương Thiết Sơn không tốt, đồng chí Vương Thiết Sơn rất tốt, ngài có đề bạt cậu ta làm phó đoàn trưởng, thậm chí ngài có đề bạt cậu ta làm phó tư lệnh đại quân khu đi nữa, tôi cũng không có ý kiến gì hết, nhưng tổ chức các ngài lại đề cử cậu ta làm tham mưu trưởng trung đoàn, tôi cho rằng đúng là đầu trâu mặt ngựa chẳng khớp tí nào."

Lưu Giới Hà nổi giận, đập mạnh một chưởng lên tay vịn ghế, quát lớn: "Đồng chí Nghiêm Trạch Quang, anh quá kiêu ngạo rồi! Anh có lý do gì mà dám nói tổ chức đề cử Vương Thiết Sơn làm tham mưu trưởng là đầu trâu mặt ngựa không khớp?"

Nghiêm Trạch Quang nói: "Tham mưu trưởng là gì? Là linh hồn của bộ tư lệnh, là trung tâm của trung tâm chỉ huy toàn bộ hoạt động tác chiến của đơn vị. Đồng chí Vương Thiết Sơn dẫu giác ngộ có cao đến đâu đi nữa, cũng không thể khỏa lấp được sự thiếu hụt bẩm sinh trong chỉ huy tác chiến. Cậu ta quản lý tham mưu trưởng thì được, nhưng cậu ta không thể làm tham mưu trưởng."

Lưu Giới Hà lại đập tay vịn ghế một cái rồi nói: "Vẫn là kiêu ngạo, càng kiêu ngạo hơn. Ai thiếu hụt bẩm sinh trong chỉ huy tác chiến cơ chứ? Anh đừng có quên, trận chiến Song Du Thụ..."

Lời nói đến đây thì khựng lại đột ngột, Lưu Giới Hà nhận ra mình đã phạm phải một sai lầm, lỡ lời nói hớ mất rồi, e rằng đã chạm trúng tử huyệt của Nghiêm Trạch Quang mất rồi, e rằng đã chọc vào chỗ đau của Nghiêm Trạch Quang rồi, e rằng sắp làm tổn thương lòng tự trọng của Nghiêm Trạch Quang rồi.

Quả nhiên, thần sắc Nghiêm Trạch Quang đại biến, mặt cắt không còn giọt máu nhìn Lưu Giới Hà, đôi môi có chút run rẩy, suốt một hồi lâu không nói một lời nào. Cuối cùng cất lời: "Về trận chiến Song Du Thụ, kết luận của tổ chức, tôi vẫn bảo lưu ý kiến."

Lưu Giới Hà dịu giọng lại nói: "Đồng chí Nghiêm Trạch Quang, tôi nói vậy cũng không phải là vô trách nhiệm cho lắm. Nói một cách công tâm, trận chiến Song Du Thụ có không ít vấn đề vẫn chưa được làm sáng tỏ, thế nhưng trận đánh đã diễn ra đến mức độ như vậy rồi, đội ngũ của Vương Thiết Sơn đã tiến lên rồi, kẻ địch cuối cùng cũng bị đánh tan, cao điểm cuối cùng cũng đã giành được. Chẳng lẽ chúng ta lại đi kỷ luật Vương Thiết Sơn chắc? Đã ghi công lớn một lần cho Vương Thiết Sơn, đồng thời cũng tuyên dương thưởng phạt Nghiêm Trạch Quang một lần, chúng ta cũng đâu có nói anh Nghiêm Trạch Quang chỉ huy thất lạc đâu. Dẫu có sai thì sai luôn, chúng ta cũng chỉ có thể làm thế thôi, chiến thắng thuộc về tập thể, công lao mọi người đều có, hoan hỉ cả làng, khải hoàn trở về. Đương nhiên..." Lưu Giới Hà có hơi lú lẫn lộn xộn rồi, ông ta nhìn thấy Nghiêm Trạch Quang đã đứng dậy rồi.

Nghiêm Trạch Quang nói: "Chính ủy, tôi đi đây."

Lưu Giới Hà nói: "Cậu đợi đã, chúng ta vẫn chưa nói chuyện xong mà."

Nghiêm Trạch Quang nói: "Ý kiến của tôi đã nêu xong rồi."

3

Vương Thiết Sơn và Nghiêm Trạch Quang làm doanh trưởng đến năm thứ chín, vì có biểu hiện xuất sắc trong đợt đại tỉ võ nên đều được thăng chức, Vương Thiết Sơn được thăng chức làm phó đoàn trưởng trước Nghiêm Trạch Quang ba tháng, ba tháng sau Nghiêm Trạch Quang được thăng chức làm tham mưu trưởng.

Tân chủ nhiệm chính trị sư đoàn Lưu Giới Hà lúc nói chuyện với Nghiêm Trạch Quang đã bảo rằng: "Đồng chí Nghiêm Trạch Quang à, xem ra cậu làm cái chức tham mưu trưởng này quả thực cũng có hai tay nghề đấy chứ, tôi nên điều cậu đến bộ chính trị sư đoàn làm trưởng ban cán bộ cho tôi mới phải."

Nghiêm Trạch Quang nói: "Thủ trưởng lại đang châm chọc tôi rồi."

Lưu Giới Hà nói: "Thế chẳng phải là thần cơ diệu toán lắm sao, ai làm chức gì, hoàn toàn do cậu quyết định hết cả đấy."

Nghiêm Trạch Quang nói: "Tôi chỉ cảm thấy ai là người phù hợp hơn thôi. Nếu bộ chính trị sư đoàn thực sự đem sở trường, tính cách, phẩm chất của cán bộ ghi hết vào hồ sơ, thì đến lúc cần dùng ai, cơ bản là không cần phải điều tra nữa."

Lưu Giới Hà cười ha hả nói với giọng điệu phóng đại: "Ha ha, thế thì tôi lại phạm sai lầm nữa rồi, coi thường cậu mất thôi. Cái miếu nhỏ bộ chính trị sư đoàn này làm sao dung nổi vị đại bồ tát lớn như cậu chứ? Vấn đề cậu đang suy ngẫm là chuyện mà chủ nhiệm cán bộ tổng bộ nên nghĩ tới mới phải."

Nghiêm Trạch Quang suy nghĩ một lúc: "Nói thật lòng nhé, bộ hồ sơ hiện tại này hình thức quá mức rồi, chẳng qua cũng chỉ là xuất thân gia đình tuổi tác giới tính tháng năm sinh dân tộc tình trạng hôn nhân. Tôi cho rằng hồ sơ của sĩ quan nên phong phú hơn một chút, hình như vẫn còn thiếu thứ gì đó quan trọng hơn."

Lưu Giới Hà nói: "Đồng chí Nghiêm Trạch Quang, suy nghĩ của cậu rất hay, nhưng hiện tại e là làm sẽ gặp khó khăn. Vấn đề cán bộ là một vấn đề phức tạp. Chúng ta không bàn về nó nữa. Nhớ lại nửa năm trước, cậu nêu ý kiến với tôi, nói rằng cậu có ba điều không ngờ tới. Hôm nay tôi cũng tặng cậu ba điều không ngờ tới. Thứ nhất là không ngờ cậu và tôi vừa mới oán thán với nhau một trận xong là được thăng chức ngay, giống như Chủ tịch Mao đã nghe thấy những lời oán thán của chúng ta, hạ lệnh cho quân đội trọng dụng cậu và tôi. Thứ hai là không ngờ quả thực giống như lời cậu nói, cậu thích hợp làm tham mưu trưởng trung đoàn, còn đồng chí Vương Thiết Sơn thì làm phó đoàn trưởng. Cậu đừng có mà cho rằng đây là kết quả có được sau khi tôi tiếp thu ý kiến của cậu đấy nhé. Tôi nói thật với cậu luôn, thảo luận về việc thăng chức cho cậu, tôi đã bỏ phiếu chống đấy. Cậu đồng chí này có rất nhiều ưu điểm, nhưng cũng có rất nhiều khuyết điểm. Chuyện này để sau hãy bàn. Thứ ba không ngờ tới đó là Vương Thiết Sơn là phó đoàn trưởng phụ trách huấn luyện, nói cụ thể ra chính là phụ trách cậu. Mặc dù hai người về chức vụ là đồng cấp, nhưng về sự phân công thì ngoài việc chịu trách nhiệm trước đoàn trưởng, cậu còn phải chịu sự lãnh đạo của Vương Thiết Sơn nữa. Cậu đã nghe rõ chưa?"

Nghiêm Trạch Quang nói: "Đã nghe rõ."

Nghiêm Trạch Quang làm tham mưu trưởng, còn bận rộn hơn cả trước kia. Đương nhiên, bận rộn đến mức hăng hái, bận rộn đến mức như cá gặp nước. Chức vụ tham mưu trưởng này là thứ mà hắn hằng ao ước từ lâu. Dù rằng cán bộ thời bấy giờ không quá câu nệ chuyện chức vụ cao thấp, nhưng cũng không phải là hoàn toàn không quan tâm, huống chi hắn lại còn tràn đầy nhiệt huyết với việc nghiên cứu chiến thuật nữa chứ.

Ngay lúc Nghiêm Trạch Quang đang ôm ấp hoài bão lớn lao định làm một vố ra trò thì rắc rối lại ập đến.

Sau khi "Cách mạng Văn hóa" bắt đầu, trường tiểu học Bát Nhất bãi bỏ chế độ nội trú, con cái vẫn phải tự mình chăm sóc. Nghiêm Lệ Văn đã học tiểu học năm thứ hai rồi, mỗi tối đều phải làm bài tập, làm bài tập thì cần có người kèm cặp. Đứa trẻ cầm sách giáo khoa nói với Nghiêm Trạch Quang: "Bố ơi, thầy cô giáo nói rồi, phải học tập thật tốt, ngày ngày tiến lên. Nhưng mà điểm môn toán của con không tốt, bố dạy con phép nhân đi."

Nghiêm Trạch Quang thoạt đầu còn có chút kiên nhẫn, hai nhân hai bằng bốn, ba nhân ba bằng chín, cái này đơn giản quá mà, bèn bẻ ngón tay giải thích cho con nghe. Đứa trẻ nghe hiểu rõ mồn một, thế nhưng lại còn hỏi: "Tại sao ba nhân ba lại bằng chín, chứ không phải bằng mười ạ?"

Cái này thì không đơn giản nữa rồi.

Giảng qua giảng lại mấy hiệp, Nghiêm Trạch Quang liền nổi cáu, nói với con bé: "Bố cũng phải học tập thật tốt, ngày ngày tiến lên, đi mà hỏi mẹ con ấy."

Đứa trẻ bèn tót đi sang phòng của mẹ. Thế nhưng chẳng bao lâu sau, tiểu quỷ lại gõ cửa phòng bố, chạy vào nói: "Mẹ bảo rồi, mẹ cũng phải học tập thật tốt, ngày ngày tiến lên."

Nghiêm Trạch Quang nói: "Nói với mẹ con ấy, việc học tập thật tốt, ngày ngày tiến lên của bố quan trọng hơn của mẹ."

Đứa trẻ đảo đảo đôi mắt lúng liếng, suy nghĩ một chốc lát, lại đi tìm mẹ.

Chưa đầy một phút sau, đứa trẻ lại quay trở lại nói: "Bố ơi, mẹ bảo rồi, việc học tập thật tốt, ngày ngày tiến lên của mẹ quan trọng hơn của bố. Việc học tập thật tốt, ngày ngày tiến lên của mẹ là để cứu người, còn việc học tập thật tốt, ngày ngày tiến lên của bố là để giết người."

Hôm đó Nghiêm Trạch Quang đang phê chuẩn tài liệu chiến thuật công phòng của đại đội bộ binh, nói cho cùng thì đúng là kiến thức giết người thật. Nghiêm Trạch Quang nói: "Nói với mẹ con đi, tao là tham mưu trưởng trung đoàn."

Đứa trẻ chần chừ nửa ngày trời, đi một bước lại ngoái đầu nhìn lại, mang theo vẻ mặt đáng thương nhìn bố, rồi đi về phòng mẹ.

Lần này đứa trẻ không quay lại ngay lập tức, Nghiêm Trạch Quang thầm nghĩ, mẹ kiếp cuối cùng cô ta cũng chịu nhượng bộ một lần, cuối cùng cũng biết thế nào là nặng nhẹ rồi đấy. Sau đó tĩnh tâm lại đọc bản thảo tài liệu chiến thuật. Thế nhưng đọc mãi đọc hồi lại thấy có gì đó không ổn, bên ngoài hình như có tiếng động gì đó, mở cửa ra xem thì thấy đứa trẻ đang ngẩn ngơ ngồi ở góc phòng khách, thầm lặng lau nước mắt. Quả bóng nhỏ đáng thương này, bị bố mẹ đá qua đá lại, nó không muốn bị đá nữa đành phải chịu đựng một mình. Nghiêm Trạch Quang hỏi: "Nữu Nữu, con không tìm mẹ sao?"

Đứa trẻ nói: "Tìm chứ ạ, nhưng mẹ nói, mẹ là phó viện trưởng, được hưởng đãi ngộ giống như bố."

Nghiêm Trạch Quang tức giận ném tập tài liệu trong tay lên bàn, hùng hổ chạy sang phòng Vương Nhã Ca hỏi tội và nói: "Cô làm mẹ kiểu gì mà vô trách nhiệm thế hả, sao lại có thể nhồi nhét tư tưởng kiểu này vào đầu con trẻ cơ chứ? Trơ trẽn phản quân loạn quân hủy hoại vạn lý trường thành của ta."

Vương Nhã Ca nói: "Chúng tôi ai nấy đều có sự nghiệp riêng của mình. Văn hóa của tôi không cao, làm một phó viện trưởng rất vất vả, tôi phải tăng cường học tập, dựa vào cái gì mà cứ trút hết chuyện con cái lên đầu một mình tôi chứ?"

Nghiêm Trạch Quang nói: "Tôi là người chỉ huy quân sự, cô là cán bộ hậu cần, đến lúc đánh trận thì ai quan trọng hơn?"

Vương Nhã Ca nói: "Thứ nhất, bây giờ là thời kỳ hòa bình, không có đánh trận; thứ hai, khi có chiến tranh xảy ra, cán bộ y tế hậu cần cũng quan trọng không kém."

Nghiêm Trạch Quang nói: "Tôi thật hối hận, lúc trước thật đáng lẽ phải giống như Vương Thiết Sơn cưới một người công nhân, phục tùng mệnh lệnh nghe theo chỉ huy."

Vương Nhã Ca nói: "Bây giờ anh hối hận thì vẫn còn kịp chán."

Nghiêm Trạch Quang tức đến nỗi hết đường nói năng, đành phải bốc hỏa tam trượng quay về phòng mình, ra lệnh cho đứa con gái tám tuổi như ra lệnh cho binh lính: "Lại đây, tao giảng cho mày nghe, tao chỉ giảng một lần duy nhất, mày bắt buộc phải nhớ lấy. Nghe rõ chưa?"

Đứa trẻ rụt rè đáp: "Không hiểu ạ, không, nghe rõ rồi ạ."

Những chuyện va vấp thế này hầu như ngày nào cũng xảy ra. Có một hôm Nghiêm Trạch Quang ngủ trong phòng của Vương Nhã Ca, muốn thân mật một chút. Vương Nhã Ca nói: "Thân mật thì được, sinh ra đứa nữa thì anh tự nuôi lấy nhé!"

Nghiêm Trạch Quang thở dài một hơi nói: "Được rồi, làm theo lời em nói đấy, dùng áo mưa đi."

4

Vương Thiết Sơn sau khi làm phó đoàn trưởng thì phụ giúp đoàn trưởng quản lý công tác huấn luyện. Kế hoạch huấn luyện do bộ tham mưu do Nghiêm Trạch Quang phụ trách vạch ra. Nghiêm Trạch Quang nắm lòng bàn tay giáo trình huấn luyện do cấp trên ban hành, lúc triển khai thực hiện đương nhiên là thuận buồm xuôi gió.

Thế nhưng Nghiêm Trạch Quang chính là Nghiêm Trạch Quang, một mặt yêu cầu đơn vị hoàn thành các chỉ tiêu của giáo trình huấn luyện, mặt khác lại tung ra một số kế hoạch đổi mới khác người. Tỷ như tiến hành huấn luyện thể lực, hạ thấp đãi ngộ của các cán bộ xuống một bậc một cách phổ biến, chạy thì phải chạy mười cây số, bắn súng phải bắn hai trăm mét, huấn luyện thể chất quân sự cấp tiểu đội trưởng thì thực hiện theo tiêu chuẩn trung đội trưởng, cấp đại đội trưởng thì thực hiện theo tiêu chuẩn tiểu đội trưởng. Còn trong huấn luyện chiến thuật, lại nâng tiêu chuẩn lên một bậc, trung đội trưởng phải hiểu chiến thuật đại đội, đại đội trưởng phải hiểu chiến thuật tiểu đoàn, tiểu đoàn trưởng phải hiểu nghiệp vụ tham mưu của bộ tư lệnh. Hầu hết cán bộ thời bấy giờ trình độ văn hóa không cao, làm chiến thuật đoán mò tâm tư thì lực bất tòng tâm, chơi sa bàn bản đồ thì lại lóng ngóng vụng về, khiến cho các cán bộ kêu trời kêu đất.

Tình hình được phản ánh đến chỗ Vương Thiết Sơn, Vương Thiết Sơn liền nói trong cuộc họp nghiệp vụ của bộ tham mưu rằng: "Không thể đặt tiêu chuẩn của các cán bộ cao quá được, phải xuất phát từ thực tế."

Nghiêm Trạch Quang nói: "Không phải tôi đặt tiêu chuẩn quá cao, mà là trình độ cán bộ của chúng ta quá thấp. Anh không dùng tiêu chuẩn cao hơn một chút để ép họ, thì họ mãi mãi vẫn cứ thấp."

Vương Thiết Sơn nói: "Cậu bắt cả tiểu đoàn trưởng đi làm nghiệp vụ tham mưu nữa thì lập ra bộ tham mưu của cậu để làm cái gì?"

Nghiêm Trạch Quang nói: "Đến lúc đánh trận mà tham mưu trưởng như tôi hy sinh thì phải làm sao, bộ tư lệnh của tôi bị quân địch tập kích thì phải làm sao?"

Vương Thiết Sơn nói: "Dục tốc bất đạt, vẫn nên từ từ mà tiến."

Nghiêm Trạch Quang nói: "Chủ tịch Mao đã nói rồi, vạn năm quá dài, chỉ tranh thủ từng ngày."

Vương Thiết Sơn nói: "Chúng ta làm việc không thể tách rời thực tế được, cậu bắt đại đội trưởng tiểu đoàn trưởng đều phải đi làm bài tập giả định chiến thuật, có người đến cả vẽ bản đồ còn không biết, cậu ba ngày khảo thí nhỏ, một tuần khảo thí lớn, có người sắp bị cậu hành cho phát điên luôn rồi, đêm ngủ mơ nói sảng toàn là tiếng thở dài sườn sượt."

Nghiêm Trạch Quang nói: "Thế thì đúng rồi đấy, theo kịp thì ở lại, không theo kịp thì đào thải."

Vương Thiết Sơn nói: "Bây giờ là thời kỳ hòa bình, không thể nói chiến tranh kết thúc rồi mà chúng ta lại để cho cán bộ của mình chịu cảnh nước sôi lửa bỏng được."

Nghiêm Trạch Quang nói: "Quân đội là để đánh trận, tôi không thể vì cán bộ của chúng ta chịu không nổi mà hạ thấp tiêu chuẩn xuống được."

Vương Thiết Sơn nói: "Cậu làm cho cán bộ ai nấy đều cảm thấy nguy hiểm rình rập, quản lý đơn vị phải tính sao đây, trật tự sinh hoạt một ngày phải giải quyết thế nào? Tôi đề nghị bộ tham mưu điều chỉnh lại kế hoạch huấn luyện hiện hành, vẫn phải kiên trì bám sát giáo trình huấn luyện, đảm bảo cán bộ yên tâm, đơn vị ổn định."

Hai người tranh cãi nảy lửa đấu khẩu suốt buổi trời, hai vị phó tham mưu trưởng và các trưởng ban của bộ tham mưu cơ bản không chen vào được câu nào, mà cũng không dám chen vào.

Nghiêm Trạch Quang cuối cùng cũng nổi giận, vung tay lên, nói với trưởng ban tác chiến Thạch Đắc Pháp: "Chỉ thị của phó đoàn trưởng Vương rất quan trọng, nhưng tầm quan trọng của nó không nằm ở tính chính xác của nó, mà nằm ở tính sai lầm của nó. Quan niệm chiến thuật của phó đoàn trưởng Vương cơ bản vẫn đang dừng lại ở thời kỳ chiến tranh giải phóng."

Vương Thiết Sơn nói: "Lão Nghiêm, cậu quá bá đạo rồi đấy."

Nghiêm Trạch Quang nói: "Tôi bị anh bức bách đấy chứ. Phó đoàn trưởng Vương đã nghiên cứu chưa, hiện tại tiêu chuẩn và nội dung huấn luyện đều tương đối lạc hậu, hiệu suất chiến đấu không cao, chính là có liên quan đến việc quy trình chỉ huy của chúng ta bị trùng lặp."

Vương Thiết Sơn hỏi: "Ý của cậu là gì?"

Nghiêm Trạch Quang nói: "Vậy thì tôi không khách khí nữa nhé. Với tư cách là tham mưu trưởng, tôi cũng là thủ trưởng trung đoàn, tôi hoàn toàn có thể độc lập chỉ huy công việc của bộ tham mưu, không cần thiết phải đặt thêm một ông vua con trên đầu tôi làm gì."

Vương Thiết Sơn phẫn nộ nói: "Tôi muốn phụ trách cậu lắm chắc? Đây là sự phân công của lãnh đạo, là do đảng ủy quyết định. Với thái độ này của cậu thì chúng tôi phối hợp với nhau thế nào đây?"

Nghiêm Trạch Quang vung tay nói: "Tan họp!" Kẹp cặp tài liệu nghênh ngang bỏ đi.

Hôm đó Vương Thiết Sơn cuối cùng cũng nhịn hết nổi, chạy thẳng lên sư đoàn cáo một vố với chủ nhiệm Lưu Giới Hà.

Lưu Giới Hà nói: "Mẹ kiếp Nghiêm Trạch Quang đúng là cái đồ tự cho là đúng, suốt ngày cứ muốn giở trò tự lập một bộ riêng."

Vương Thiết Sơn nói: "Tôi cũng không hoàn toàn cho rằng cách làm của cậu ta không có lý, mấu chốt là vấn đề thời gian. Cùng một việc, làm trong những khoảng thời gian khác nhau, hiệu quả mang lại sẽ khác nhau. Cậu ta suốt ngày hô hào chiến thuật, từ thể lực thì huấn luyện đại đội trưởng như tiểu đội trưởng, từ chiến thuật thì huấn luyện đại đội trưởng như tiểu đoàn trưởng. Trình độ văn hóa của đám cán bộ này không cao, cậu ta lại còn thổi phồng bảo là sẽ đề nghị lên cấp trên, việc bổ nhiệm thăng chức cho cán bộ phải lấy thành tích khảo thí của bộ tham mưu làm chuẩn, ý kiến do bộ tham mưu và ban chính trị cùng đưa ra, thế thì đám cán bộ sao mà không căng thẳng cho được chứ?"

Lưu Giới Hà nói: "Cậu đừng có nói thế, suy nghĩ này của cậu ta thực ra đúng là một sự việc mới mẻ đấy, e rằng trong tương lai rất có khả năng sẽ đi theo con đường này, vấn đề là tên này quá lý tưởng hóa rồi."

Vương Thiết Sơn nói: "Tôi còn một điểm muốn phản ánh nữa, đồng chí Nghiêm Trạch Quang lúc nóng lúc lạnh, sáng nắng chiều mưa, rất khó để ở chung."

Lưu Giới Hà nói: "Chuyện này tôi cũng có cảm giác. Điểm mạnh của đồng chí Nghiêm Trạch Quang nằm ở chỗ ham học hỏi, kiến thức rộng, hay động não. Thực ra rất nhiều suy nghĩ của cậu ấy cực kỳ có tầm nhìn, vô cùng sâu sắc. Tôi thấy bài viết 《Bàn về ý chí tác chiến》 đăng trên tạp chí học thuật của quân khu vô cùng sâu sắc, luận chứng đầy đủ. Trong đó trình bày về việc người chỉ huy đứng trước các sự kiện bất ngờ thì phải giữ vững sự bình tĩnh thế nào, giữ vững sự tự tin ra sao, quan sát thời thế nắm bắt tình hình thế nào, đều nói rất hay. Cậu ấy lấy ví dụ về một trận chiến công phòng cao điểm 879 ở chiến trường Triều Tiên, cái tên cao điểm 879 nghe rất lạ lẫm, nhưng chiến dịch đó thì tôi cảm thấy hơi quen quen."

Vương Thiết Sơn giật mình nói: "Tôi chưa đọc qua."

Lưu Giới Hà nói: "Đồng chí Vương Thiết Sơn, chúng ta đều là những người bò lên từ đống người chết, tôi cũng nói thẳng với cậu luôn. Người có sở đoảnt, tấc có sở trường. Đối với hai người cậu và Nghiêm Trạch Quang, quan điểm của tôi là, ở cấp trung đoàn trở xuống, cậu giỏi hơn cậu ta, giỏi ở sự kiên trì bền bỉ. Ở cấp trung đoàn trở lên, cậu ta giỏi hơn cậu, giỏi ở tầm nhìn kiến thức. Nếu nói về đánh trận, thế mạnh của cậu là dũng, thế mạnh của cậu ta là mưu. Cậu Vương Thiết Sơn là gặp núi nào đi đường nấy, còn cậu ta Nghiêm Trạch Quang là gặp núi nào mở đường nấy, sự xông xáo liều lĩnh của cậu ta mạnh hơn cậu. Thế nhưng đồng chí này hình như tính cách có vấn đề, tương đối bảo thủ ngoan cố, điểm này mới là thứ chết người nhất."

Vương Thiết Sơn thầm nghĩ, há chỉ bảo thủ ngoan cố, quả thực là coi trời bằng vung. Câu này Vương Thiết Sơn không nói ra miệng, Vương Thiết Sơn nói: "Kỳ thực tôi vẫn luôn tôn trọng cậu ta, trình độ văn hóa của tôi không cao, tầm nhìn không trông xa trông rộng bằng cậu ta, cho nên tôi chưa bao giờ phủ định cậu ta một cách dễ dãi cả, thế nhưng nếu tôi đã nghiên cứu thấu đáo rồi, thì tôi không thể đứng nhìn khoanh tay đứng nhìn được, tôi có thể công khai tranh cãi với cậu ta, đồng thời phản ánh kịp thời lên cấp trên."

Lưu Giới Hà nói: "Rất tốt. Chúng ta đều thấy rõ cả, cậu luôn đối xử rất bao dung rộng lượng với cậu ta, cậu phản ánh vấn đề cũng là vì muốn bảo vệ cậu ta. Những cán bộ từng tham gia đánh trận chúng ta đây, đều là tài sản quý giá của quốc gia và quân đội, phải bảo vệ cho tốt. Cậu cứ yên tâm đi, tìm cơ hội tôi sẽ cho cậu ta một trận đòn chí mạng."

5

Chẳng bao lâu sau, Lưu Giới Hà quả nhiên đã mắng cho Nghiêm Trạch Quang một trận tơi bời.

Sự việc bắt nguồn từ Vương Nhã Ca. Mùa xuân năm ấy, huyện Nội Tường cách trạm đóng quân thành phố Tương Tương hơn tám mươi cây số xảy ra dịch bệnh truyền nhiễm, bệnh viện sư đoàn và đội vệ binh các trung đoàn đã rút hơn hai mươi nhân viên y tế tổ chức thành đội y tế, lên đường đến vùng thiên tai cứu người chữa bệnh, một vị phó viện trưởng bệnh viện sư đoàn đảm nhận chức đội trưởng đội y tế, Vương Nhã Ca đã chủ động xung phong giành lấy nhiệm vụ này.

Tan làm về nhà, Vương Nhã Ca thông báo tình hình này cho Nghiêm Trạch Quang, sắc mặt Nghiêm Trạch Quang lập tức thay đổi, thèm nhìn Vương Nhã Ca một cái cũng không, mà nhìn chăm chăm vào Nữu Nữu đang làm bài tập. Nhìn mãi một lúc lâu mới cất lời: "Em đúng là một phần tử dị tâm giai cấp trà trộn vào trong quân đội nhân dân, em luồn lách khắp nơi dùng mọi thủ đoạn để hủy hoại vạn lý trường thành của anh."

Vương Nhã Ca nói: "Tôi hủy hoại vạn lý trường thành của anh hồi nào chứ? Cứu người chữa bệnh, thực hiện chủ nghĩa nhân đạo cách mạng, là sứ mệnh thiêng liêng của những người làm công tác y tế chúng tôi. Toàn tâm toàn ý phục vụ nhân dân, là tôn chỉ của quân đội chúng ta. Anh phản đối tôi thực hiện sứ mệnh tuân thủ tôn chỉ, anh mới chính là kẻ hủy hoại vạn lý trường thành."

Nghiêm Trạch Quang nghiến răng nghiến lợi nói: "Em đi rồi, con bé phải làm sao đây?"

Vương Nhã Ca nói: "Em tính kỹ rồi, gửi con cho vợ của Thạch Đắc Pháp, cô ấy vừa mới từ dưới quê lên, chưa đi làm."

Sắc mặt của Nghiêm Trạch Quang lúc này mới chuyển từ mây mù sang quang đãng, lẩm bẩm nói: "Cách này cũng được đấy chứ."

Đạt được thỏa thuận, hai vợ chồng đều khá vui vẻ. Vì cân nhắc rằng chuyến đi này ít nhất cũng phải nửa tháng nửa tháng, ngay trong đêm hôm đó hai người còn ân ái một trận mặn nồng, hơn nữa lại không dùng cái gọi là "túi cao su" mà Nghiêm Trạch Quang nói, Vương Nhã Ca là bác sĩ, biết cách tính toán ngày an toàn.

Thế nhưng ngày hôm sau Nghiêm Trạch Quang gọi điện thoại đến bệnh viện sư đoàn cho Vương Nhã Ca nói: "Không được. Anh không thể giao con cho cấp dưới của anh được, làm như vậy có hiềm nghi lạm dụng chức quyền bóc lột cấp dưới. Hơn nữa, vợ của Thạch Đắc Pháp một chữ bẻ đôi không biết, giao con cho cô ấy, chẳng phải sẽ nuôi ra một đứa tiểu nông dân hay sao!"

Vương Nhã Ca nói: "Thế anh bảo phải làm thế nào?"

Nghiêm Trạch Quang nói: "Em đi từ chối nhiệm vụ đó đi."

Vương Nhã Ca nói: "Đùa à, anh tưởng đây là trò đùa chắc?"

Nghiêm Trạch Quang nói: "Anh gọi điện thoại cho viện trưởng các người ngay đây."

Vương Nhã Ca nói: "Anh dám đấy, chỉ cần anh dám gọi cuộc điện thoại này, chúng ta lập tức ly hôn."

Nghiêm Trạch Quang nói: "Kết hôn tự do, ly hôn cũng tự do, nhưng đó là chuyện sau này, anh phải giải quyết cái khó trước mắt đã." Nói xong liền cúp máy, cúp xong lại nhấc ống nghe lên, nói với tổng đài: "Nối máy cho tôi đến phòng viện trưởng bệnh viện sư đoàn."

Một lát sau tổng đài đáp lại, nói phòng viện trưởng bệnh viện sư đoàn đang bận máy.

Nghiêm Trạch Quang đợi một lúc, lại nhấc ống nghe lên nói: "Nối máy cho tôi đến phòng viện trưởng bệnh viện sư đoàn."

Một lát sau tổng đài lại đáp lại, nói phòng viện trưởng bệnh viện sư đoàn vẫn đang bận máy.

Nghiêm Trạch Quang nói: "Cắt đứt đường dây của bọn họ đi, cắm đường dây của tôi vào, tôi có việc gấp."

Một lát sau tổng đài đáp rằng không cắm vào được, tổng đài sư đoàn không cho chuyển tuyến.

Nghiêm Trạch Quang thầm nghĩ kỳ lạ thật, rốt cuộc kẻ nào mà chiếm dụng điện thoại lâu thế nhỉ, có bao nhiêu chuyện để nói thế cơ chứ? Nếu có tình huống khẩn cấp xảy ra thì phải làm sao, nếu mệnh lệnh sẵn sàng chiến đấu đột ngột ban xuống thì tính sao đây?

Nghĩ đến đây, trong đầu Nghiêm Trạch Quang chợt lóe lên một tia sáng, lại nhấc ống nghe lên nói, nối máy cho tôi đến phòng tác chiến.

Vừa dứt lời, liền nghe thấy tiếng chuông điện thoại ở phòng làm việc đối diện reo vang dội, tiếp theo truyền đến tiếng kéo ghế đẩy bàn cùng tiếng chạy huỳnh huịch. Thấy điện thoại có người nhấc máy, Nghiêm Trạch Quang hừ một tiếng, người nghe điện thoại là trưởng ban tác chiến Thạch Đắc Pháp, nghe thấy tiếng "hừ" này là biết ngay là ai rồi, nghe thấy tiếng "hừ" này là biết ngay có chuyện lớn xảy ra rồi, liền thở hồng hộc hỏi: "Tham mưu trưởng, có chỉ thị gì thế ạ?"

Nghiêm Trạch Quang nói: "Ghi chép mệnh lệnh của tôi."

Thạch Đắc Pháp nói: "Rõ, ghi chép mệnh lệnh của tham mưu trưởng."

Nghiêm Trạch Quang nói: "Thông báo khẩn cấp của bộ tham mưu trung đoàn một sư đoàn hai mươi bảy lục quân, gửi các tiểu đoàn, đại đội độc lập, các phân đội trực thuộc trung đoàn, hậu cần trung đoàn: Để đảm bảo thông tin liên lạc sẵn sàng chiến đấu được thông suốt, tất cả điện thoại trực ban tác chiến, việc tư tuyệt đối không được sử dụng, thời gian gọi điện việc công không được vượt quá năm phút, hễ vượt quá năm phút thì tổng đài trung đoàn sẽ cắt đường dây. Mệnh lệnh này có hiệu lực từ ngày hôm nay. Đã ghi chép rõ ràng chưa."

Thạch Đắc Pháp nói: "Đã ghi chép rõ ràng ạ. Tham mưu trưởng, đã xảy ra chuyện gì thế ạ?"

Nghiêm Trạch Quang nói: "Đã xảy ra cái gì mà đã xảy ra cái gì? Thông suốt đường dây thông tin liên lạc sẵn sàng chiến đấu!"

Thạch Đắc Pháp hỏi: "Tham mưu trưởng ngài đang ở đâu thế?"

Nghiêm Trạch Quang nói: "Tôi đang ở phòng làm việc của tôi."

Thạch Đắc Pháp phịch một mông ngồi xuống ghế, với biểu cảm vô cùng buồn cười nói với tham mưu Triệu và tham mưu Lý vừa mới bước vào: "Chà cái chủ nghĩa quan liêu này đấy, hắn ở phòng làm việc, cách có một bức tường, cậu qua nói một tiếng cũng được, cậu gọi tôi qua đó nói cũng được, thế mà còn gọi điện thoại, lại còn bắt tôi ghi chép, lại còn bảo là để đảm bảo đường dây thông tin liên lạc sẵn sàng chiến đấu được thông suốt, thế này mà không phải chủ nghĩa quan liêu thì là gì..."

Tham mưu Triệu và tham mưu Lý đều không nói gì, khúc khích cười trộm. Lúc này có tiếng người nói phát ra từ ống nghe điện thoại, từ trong ống nghe truyền đến một tiếng chất vấn sắc lạnh: "Thạch Đắc Pháp, cậu vừa nói ai là chủ nghĩa quan liêu hả?"

Thạch Đắc Pháp giật mình bắn người, lúc này mới phát hiện điện thoại vẫn chưa cúp, ống nghe vẫn còn đang ở trên tay mình. Thạch Đắc Pháp nhổm mông đứng phắt dậy, chào theo kiểu lập tức đứng nghiêm rồi nói: "Báo cáo tham mưu trưởng, ý tôi là... ý tôi là... ý tôi là chính ngài là chủ nghĩa quan liêu đấy, ngài không chỉ là chủ nghĩa quan liêu đâu, mà còn là chủ nghĩa bản vị, còn là chủ nghĩa tự do nữa đấy!"

Nghiêm Trạch Quang giận dữ gầm lên: "Cậu hỗn láo thật đấy, Thạch Đắc Pháp cậu nghe cho rõ đây, mẹ kiếp cậu cút ngay khỏi ban tác chiến cho tôi, chờ phân công công việc khác!"

Trong điện thoại vang lên tiếng quát: "Nghiêm Trạch Quang anh nghe cho rõ đây, nhục mạ cấp dưới, còn tệ hơn cả quân phiệt. Mẹ kiếp anh cút ngay khỏi bộ tham mưu cho tôi, chờ phân công công việc khác!"

Thạch Đắc Pháp sợ chết khiếp, cậu ta không biết mình vừa nói những gì, tại sao trong ống nghe lại có một giọng nói Thạch Đắc Pháp khác vang lên, cứ như đang cãi nhau tay đôi với tham mưu trưởng vậy. Hai vị tham mưu cũng đờ đẫn cả người, cảm thấy cảnh tượng này cứ như một vở kịch hài vậy. Thạch Đắc Pháp bỗng ngây ra một thoáng, như chợt ngộ ra điều gì, cúp máy, đội mũ quân nhân, cạy chân chạy ra ngoài, chạy đúng bảy bước thì đến trước cửa phòng làm việc của Nghiêm Trạch Quang.

Cuối cùng, Nghiêm Trạch Quang cũng cảm thấy có gì đó không ổn rồi, giọng điệu trong ống nghe càng lúc càng cứng rắn, cái này không giống phong cách của Thạch Đắc Pháp chút nào, Thạch Đắc Pháp đánh nhau với quân địch thì cũng không tệ lắm đâu, nhưng đứng trước mặt hắn Nghiêm Trạch Quang, Thạch Đắc Pháp đời đời kiếp kiếp vẫn luôn là cấp dưới, là học trò, là cung kính vâng lệnh. Thế nhưng hôm nay bị làm sao thế này? Tên Thạch Đắc Pháp này chẳng lẽ ăn gan hùm mật gấu rồi hay sao cơ chứ?

Bình tĩnh lại lắng nghe kỹ hơn, giọng nói cũng có vẻ không đúng lắm, khẩu khí lại càng không cần phải bàn cãi. Cái khẩu khí bề trên chói tai chấn động màng nhĩ đó, nếu không phải là người có cấp bậc cao hơn hắn từ hai cấp trở lên mà là do một kẻ thấp hơn hắn hai cấp nói ra, thì người này nếu không phải ăn gan hùm mật gấu thì nhất định là điên rồi.

Đợi đến khi Thạch Đắc Pháp với vẻ mặt đau khổ như cha chết xuất hiện ở cửa phòng mình, sắc mặt hắn bỗng chốc trắng bệch. Kẻ đang chửi thề ở đầu dây bên kia chính là Lưu Giới Hà. Đường dây của hắn thì tổng đài sư đoàn có thể từ chối chuyển tiếp, nhưng đường dây của Lưu Giới Hà thì tổng đài trung đoàn của hắn có đánh chết cũng không dám không chuyển. Ngay lúc Thạch Đắc Pháp với vẻ mặt nơm nớp lo sợ thốt ra chữ "ý tôi là" đầu tiên, những câu nói tiếp theo hoàn toàn không phải do Thạch Đắc Pháp nói nữa rồi.

Nghiêm Trạch Quang đứng nghiêm, hướng về phía ống nghe, âm lượng tụt dốc không phanh: "Thủ trưởng, chủ nhiệm Lưu, tôi không nhận ra giọng, tôi tự kiểm điểm, tôi..." Nghiêm Trạch Quang lú lẫn lộn xộn nói năng không thành lời, trán bốc hơi ngùn ngụt.

Lưu Giới Hà nói: "Cậu không nhận ra đó là tôi, thì có thể mục hạ vô nhân nhục mạ cấp dưới à? Cậu không phải là chủ nghĩa quan liêu thì là cái gì, còn hách dịch hơn cả quân phiệt!"

Nghiêm Trạch Quang nói: "Vâng, tôi còn hách dịch hơn cả quân phiệt."

Lưu Giới Hà nói: "Sổ sách này tôi sẽ tính với cậu sau. Tôi hỏi cậu, là ai cho cậu cái quyền phá hoại công tác cứu trợ dịch bệnh ở vùng dịch do sư đoàn triển khai? Là ai cho cậu cái quyền cản trở phó viện trưởng bệnh viện sư đoàn dẫn đội lao về vùng dịch?"

Nghiêm Trạch Quang nói: "Thủ trưởng, tôi, con của tôi không có ai trông nom, tôi lại còn phải quản lý bộ tham mưu, quản lý huấn luyện sẵn sàng chiến đấu..."

Lưu Giới Hà nói: "Cái đó tôi mặc kệ, khó khăn của cậu thì cậu tự mà giải quyết lấy! Bây giờ tôi ra lệnh cho cậu, lập tức chấm dứt hành vi cản trở đồng chí Vương Nhã Ca, lập tức xin lỗi đồng chí Vương Nhã Ca, lập tức làm tốt công tác bảo đảm hậu cần hậu phương cho Vương Nhã Ca xuất chinh vùng dịch! Cậu đã nghe rõ chưa?"

Nghiêm Trạch Quang trả lời: "Đã nghe rõ!"

Nghiêm Trạch Quang thực sự hiểu rõ rồi, hắn đã hiểu tại sao mình không thể chen vào đường dây của bệnh viện sư đoàn được, hóa ra là Vương Nhã Ca ra tay trước tiên, cúp điện thoại của hắn xong liền gọi điện cho chủ nhiệm Lưu luôn. Trọn vẹn nửa tiếng đồng hồ đấy nhé, nửa tiếng đồng hồ thì có thể tố cáo bao nhiêu là chuyện cơ chứ!

Lưu Giới Hà nói: "Tôi tặng cậu lời khuyên cuối cùng nhé, ở trung đoàn thì phải tôn trọng Vương Thiết Sơn, ở nhà thì phải tôn trọng Vương Nhã Ca. Tôi bất cứ lúc nào cũng sẽ lắng nghe báo cáo từ họ. Cậu đã nghe rõ chưa?"

Nghiêm Trạch Quang trả lời: "Đã nghe rõ."

Lưu Giới Hà với cơn giận vẫn chưa nguôi ngoai lên tiếng: "Vậy thì tốt, cậu cứ đợi đấy, thời gian gần đây, những lỗi lầm cậu phạm phải đủ nhiều lắm rồi đấy, hễ để tôi nghe thấy một trong hai người họ nhà Vương phản ánh vấn đề của cậu một lần nữa, chúng ta sổ sách mới cũ tính chung một mẻ, thanh trừng triệt để luôn!"

"Rầm", đầu dây bên kia đập mạnh điện thoại cúp máy.

Nghiêm Trạch Quang ngả mông một cái bệt xuống ghế, nửa ngày không nhúc nhích, nhìn thấy Thạch Đắc Pháp cúi đầu ủ rũ ở cửa, liền vỗ bàn gầm lên: "Mẹ kiếp toàn do mày làm hỏng việc!"

6

Từ năm kết quả kiểm tra đó ra lò, cứ cách mấy tháng, Vương Nhã Ca lại đưa Tôn Phương đến bệnh viện nhân dân tái khám, vẫn do đại phu Thẩm bắt mạch kê đơn, sau đó điều chỉnh phương thuốc.

Vương Nhã Ca là quân y, chuyên môn trước đây đại khái là cứu thương chiến địa, rất có nghiên cứu về việc thương gân động cốt, cầm máu khâu da, còn phụ khoa thì không rành lắm. Vương Nhã Ca có chút sốt ruột, thuốc Đông y của Tôn Phương uống hết thang này đến thang khác, đại phu Thẩm nói được cũng không được, nói không được cũng không xong. Vương Nhã Ca trước kia cho rằng gieo hạt nhiều thì khả năng thu hoạch rất lớn, sau đó lại cho rằng vẫn nên tập trung binh lực ưu tinh, tính toán chuẩn ngày tháng, dặn dò Tôn Phương mỗi tháng chỉ cho phép Vương Thiết Sơn gần gũi một lần. Hai chị em bây giờ đã không còn là quan hệ láng giềng tốt nữa, cũng không phải quan hệ thân thiết không kẽ hở, ngay cả chuyện riêng tư cũng trở thành của chung. Tôn Phương răm rắp nghe theo lời Vương Nhã Ca, mức độ ỷ lại rất lớn, cứ thế mà trói chặt lấy Vương Nhã Ca. Tôn Phương không hoài thai được, không chỉ là tâm bệnh của Tôn Phương, mà càng là tâm bệnh của Vương Nhã Ca.

Vương Nhã Ca cũng từng thảo luận với đại phu Thẩm, dứt khoát đi khám Tây y làm phẫu thuật đi. Đại phu Thẩm nói: "Có điều kiện phẫu thuật đương nhiên tốt hơn." Đại phu Thẩm lại nói: "Bệnh này, khả năng phẫu thuật thành công không phải là không có, nhưng tổn hại đối với bệnh nhân khá lớn, sau phẫu thuật sẽ để lại di chứng, thường hay xuất hiện tình trạng thế này, bệnh nhân có thể mang thai, lại thành ra không thể mang thai, trong quá trình phẫu thuật phải dùng cho bệnh nhân rất nhiều thuốc Tây, nếu như mang thai sau phẫu thuật, sức khỏe mẹ con là một vấn đề, chất lượng của đứa trẻ cũng là vấn đề. Lại đợi thêm xem sao."

Đội y tế của Vương Nhã Ca nhanh chóng được tổ chức lại. Đang đắn đo có nên dẫn Tôn Phương đến chỗ đại phu Thẩm điều chỉnh lại phương thuốc hay không, thì đại phu Thẩm lại chủ động gọi điện thoại tới. Đại phu Thẩm vậy mà lại biết tin đội y tế đến vùng dịch, hơn nữa còn chủ động quan tâm đến phản ứng sau khi uống thuốc của Tôn Phương, điều này nằm ngoài dự đoán của Vương Nhã Ca. Vương Nhã Ca vô cùng cảm động, thầm nghĩ bên này vừa tổ chức đội y tế đi xua đuổi ôn dịch cho nhân dân, bên kia đã có đại phu bệnh viện địa phương quan tâm đến vấn đề hậu duệ của cán bộ quân đội, đây đúng là điển hình của việc quân yêu dân dân ủng hộ quân. Đại phu Thẩm nói: "Trước khi đi, cô dẫn bệnh nhân qua đây, tôi xem lại lần nữa." Vương Nhã Ca thầm mừng, có lẽ có hy vọng rồi. Vì công tác trù bị cho đội y tế căng thẳng, hai bên hẹn tối đến bệnh viện nhân dân. Đại phu Thẩm quả nhiên chờ sẵn ở đó, cùng chờ đợi với họ còn có y tá Giả và dược sư Lâm.

Sau khi bắt mạch xong, đại phu Thẩm nói: "Xin lỗi hai người, lâu như vậy mà vẫn chưa chữa khỏi bệnh cho cô, tôi vị Trung y này đã làm tròn trách nhiệm."

Trong lòng Vương Nhã Ca chùng xuống, nhìn sang Tôn Phương, sắc mặt cũng rất xám xịt.

Đại phu Thẩm nói: "Tôi có lẽ đã quá tự tin, cũng quá mê tín rồi. Nếu sớm tích cực động viên các cô đi khám Tây y làm phẫu thuật, có lẽ tình hình đã thay đổi."

Vương Nhã Ca nói: "Chẳng lẽ đến một chút cách cũng không có sao?"

Đại phu Thẩm nói: "Bác sĩ từ trước đến nay không dám đảm bảo chắc chắn với bệnh nhân. Lần này tôi lại muốn đảm bảo với các cô một phen. Dựa theo phán đoán hiện tại của tôi, bệnh tình của bệnh nhân đã có sự thay đổi lớn, nhưng vẫn cần công phá lần cuối. Đồng chí Vương lần này đến vùng dịch nội tạng, nếu có thời gian, hãy đi tìm một người tên là Tôn Đại Trúc, ông ta là thương gia dược liệu xã hội cũ, hiện đang bị quản chế, có lẽ hơi khó tìm. Nếu tìm được, xin ông ta nghĩ cách kiếm ba cân lam chu, càng để lâu năm càng tốt."

Vương Nhã Ca cảm thấy có chút thần bí, nửa tin nửa ngờ hỏi: "Có ba cân lam chu này là được rồi sao?"

Đại phu Thẩm nói: "Nếu không kiếm được ba cân, thì ít nhất cũng phải hai cân, về mang theo nhờ dược sư Lâm bốc thuốc cho các cô. Vẫn không có hiệu quả, vậy thì tôi đành chịu hết cách, đành phải mời các cô đi xem Tây y vậy."

Vương Nhã Ca đại hỉ. Dựa theo trực giác của cô, đại phu Thẩm đã nói đến mức này, trong lòng đã rất nắm chắc. Đại phu Thẩm này, năm đó lúc Vương Thiết Sơn đến kiểm tra cô đã nhìn thấy có điểm bất thường, hình như rất thâm trầm, nói năng không nhiều, nhưng những lời nói ra đều không cho phép nghi ngờ.

Tối hôm đó trở về, trên mặt Vương Nhã Ca không che giấu được sự vui vẻ, dường như Tôn Phương chẳng mấy chốc sẽ mang thai, dường như Tôn Phương mang thai cũng đồng nghĩa với việc chính cô mang thai vậy.

Nghiêm Trạch Quang thấy vợ về, hừ từ trong mũi ra một tiếng, lạnh lùng hỏi: "Đã sắp nửa đêm rồi, đi đâu về thế?"

Vương Nhã Ca nói: "Tôi là đội trưởng đội y tế, công việc bận rộn mà."

Nghiêm Trạch Quang nói: "Trong nhà chúng ta có một cá nhân, ngoài mặt một bộ, sau lưng một bộ, dương phụng âm vi, vậy mà lại đi kiện cáo."

Vương Nhã Ca nói: "Cá nhân trong nhà chúng ta là ai?"

Nghiêm Trạch Quang nói: "Còn ai nữa, chẳng lẽ là Nữu Nữu?"

Vương Nhã Ca nói: "Ngoài Nữu Nữu ra, thì chính là anh và tôi, nói cách khác, người dương phụng âm vi này không phải anh thì là tôi. Theo tôi được biết, hôm nay trong nhà chúng ta còn có cá nhân nào đó bảo đảm với chủ nhiệm Lưu Giới Hà rằng sẽ không cản trở phó viện trưởng Vương làm đội trưởng đội y tế nữa, mà bây giờ lại còn châm chọc khiêu khích, đây không phải dương phụng âm vi thì là gì?"

Nghiêm Trạch Quang thở dài nói: "Mẹ kiếp tôi cưới đâu phải vợ chứ, ban đêm là bao cao su, ban ngày là đặc phái viên tổ chức."

Vương Nhã Ca mặc kệ anh ta, hỏi: "Nữu Nữu đâu?"

Nghiêm Trạch Quang nói: "Hừ hừ, trời không tuyệt đường người, đạo cao một thước, ma cao một trượng. Em trị được anh, anh cũng không thể bó tay chịu trói. Con bé ở nhà họ Vương, em giúp vợ người ta sinh con, anh nhờ người ta nuôi con giúp anh."

Vương Nhã Ca nói: "Như thế có thích hợp không? Em giúp bọn họ là xuất phát từ tình cảm chiến hữu, anh giao con cho bọn họ chăm sóc, thế chẳng thành giao dịch rồi sao?"

Nghiêm Trạch Quang nói: "Mẹ kiếp tôi thật là thông minh một đời, hồ đồ nhất thời, thực ra sớm nên làm thế này rồi. Đây không phải giao dịch gì sất, cái này gọi là thực hiện chủ nghĩa cộng sản, ai cần gì lấy nấy. Tôi hôm nay nói với lão Vương, phó viện trưởng Vương nhà chúng ta phải đi dẫn đội y tế, đứa bé dứt khoát đến ở nhà anh, giao cho Tôn Phương là được. Em biết tên đó nói thế nào không? Tên đó vui mừng nhảy cẫng lên, lúc ấy liền dắt Nữu Nữu đi luôn, vừa đi vừa nói, được rồi, được rồi, lần này lão Vương có việc để làm rồi, trong nhà không có đứa trẻ, giống như mẹ kiếp hoang mạc không mọc cỏ vậy."

Vương Nhã Ca hỏi: "Còn đứa trẻ, thái độ nó thế nào?"

Nghiêm Trạch Quang nói: "Mẹ kiếp con bé này đối với tôi rất thiếu tình cảm, vừa nghe nói phải đến nhà Vương Thiết Sơn, chúng tôi ở đây lời còn chưa nói hết, nó đã tự mình chuẩn bị xong cặp sách quần áo, cứ như là đến nhà bà ngoại ăn Tết vậy. Lần này thì hay rồi, mọi người đều vui mừng."

Vương Nhã Ca ngẫm nghĩ, đây quả thực là một ý hay, nghĩ ngợi lại hỏi: "Ăn ở đều ở nhà họ ta à?"

Nghiêm Trạch Quang nói: "Không chỉ ăn ở, ăn mặc đi lại đều ở nhà họ, còn không phải nộp tiền cơm."

Vương Nhã Ca thấy vẻ mặt đắc ý của Nghiêm Trạch Quang, trong lòng rất khó chịu nói: "Nhìn cái vẻ vui mừng của anh kìa, giao con mình cho người ta nuôi, cứ như là tống cổ ôn thần vậy. Không nộp tiền cơm thì không được, anh thấy ngại không?"

Nghiêm Trạch Quang nói: "Tôi có đề nghị nộp, tính theo ngày, từ hôm nay trở đi, cho đến ngày phó viện trưởng Vương trở về, mỗi ngày ba hào tiền cơm. Nhưng cái tên Vương Thiết Sơn đó nói, lời nhảm nhí, ai nói câu này người đấy đang đánh rắm."

Vương Nhã Ca nói: "Vậy được rồi, tôi đi đây, con bé cũng đi rồi, đành mặc anh cái tên độc phu dân tặc này thủ tiết phòng không một mình nhé."

Nghiêm Trạch Quang nói: "Nói năng kiểu gì đấy! Tôi có tinh thần rồi, có thể buông tay áo mà làm việc lớn rồi."

7

Đội y tế của Vương Nhã Ca đến vùng dịch nội tạng, rầm rộ triển khai công việc chỉ nửa tháng, dịch bệnh đã được khống chế, vào ngày thứ ba mươi Vương Nhã Ca trở về, còn thật sự mang về ba cân lam chu.

Tối hôm đó, Vương Nhã Ca ép Nghiêm Trạch Quang cùng cô sang nhà bên cạnh đón con, Vương Thiết Sơn thấy trong tay Vương Nhã Ca xách hai chai Ma Đài, cười ha ha nói: "Được, rượu ngon, lão Vương tôi ngoài Ma Đài ra, loại rượu nào cũng không uống. Bởi vì không mua nổi Ma Đài, cho nên vẫn là loại rượu nào cũng không uống."

Nói xong liền bảo Tôn Phương chuẩn bị mấy món nhắm, ăn xong liền giao đứa trẻ cho bố mẹ nó.

Bốn người lớn hai nhà hân hoan phấn khởi, hai người phụ nữ cùng ra tay, nhanh chóng làm ba món nguội ba món nóng. Đặc biệt vì có Ma Đài, đặc biệt vì có ba cân lam chu, Vương Thiết Sơn và Nghiêm Trạch Quang uống đến mức sảng khoái đầm đìa. Hai người này đều là tử lượng tốt, uống xong một chai, Nghiêm Trạch Quang vẫn chưa đã thèm, dặn Tôn Phương mở thêm một chai nữa, nhưng lại bị Vương Thiết Sơn chặn lại.

Vương Thiết Sơn nói: "Từ từ, đây là quà hai vợ chồng cậu tặng tôi, cậu thế nào cũng phải để lại cho tôi một chai chứ."

Nghiêm Trạch Quang cười ha ha nói: "Lão Vương lão Vương, thật là xảo quyệt."

Vương Nhã Ca nói: "Lão Vương là sợ anh say thôi, cái gì mà xảo quyệt chứ."

Nghiêm Trạch Quang nói: "Được được, để lại cho anh một chai, nhưng để lại một chai thì anh cũng vẫn phải uống cùng tôi, nếu anh nuốt trọn một mình anh là đồ khốn."

Vương Thiết Sơn nói: "Tôi mà không nuốt trọn một mình thì cậu là đồ khốn."

Suốt cả buổi tối, trong nhà Vương Thiết Sơn đều tràn ngập không khí vui vẻ hòa thuận.

Yến tiệc dù ngon đến đâu cũng có lúc tàn, vở kịch dù hay đến đâu cũng có lúc hạ màn. Ăn cơm xong, uống rượu xong, lại trò chuyện thêm một lát, thì nên đứng lên đi về. Trong lòng Vương Thiết Sơn đột nhiên trống rỗng, lòng Tôn Phương cũng đột nhiên trống rỗng.

Một tháng nay, tiểu viện lạnh lẽo nhà họ Vương bởi vì có thêm một đứa trẻ, giống như trong sa mạc có thêm bóng râm. Tình hình trước đây là, buổi tối hai vợ chồng ăn cơm xong, mắt to trừng mắt nhỏ, muốn nói gì cũng phải cẩn thận từng li từng tí, sợ chạm phải sợi thần kinh nhạy cảm của đối phương. Mà từ khi Nữu Nữu bước chân vào cửa này, tình hình hoàn toàn khác hẳn. Tiểu gia hỏa trở về, nếu Vương Thiết Sơn ở nhà, liền muốn sà vào lòng tía làm nũng một lúc — từ khi đổi nhà, Vương Thiết Sơn đã bày mưu tính kế cho Nữu Nữu gọi mình là tía, gọi Tôn Phương là mẹ. Thái độ của Nữu Nữu vô cùng rõ ràng, không hề mơ hồ chút nào, lập tức đổi miệng, gọi Vương Thiết Sơn là tía, gọi Tôn Phương là mẹ. Mỗi ngày Nữu Nữu đều kể cho tía mẹ nghe một số câu chuyện ở trường, hai ông cháu bà cháu cùng nhau giải quyết vấn đề bài tập. Tuần đầu tiên sau khi Vương Nhã Ca đi xa có họp phụ huynh, là Tôn Phương đi. Trình độ văn hóa của Tôn Phương không cao lắm, lần đầu tiên tham dự họp phụ huynh không có kinh nghiệm, về truyền đạt tinh thần hội nghị, nói năng đứt quãng. Buổi họp phụ huynh thứ hai Vương Thiết Sơn tự mình đi. Làm tía làm mẹ đã thành thói quen, cái nhà này vừa có chút sinh khí, đứa trẻ lại sắp đi rồi, Vương Thiết Sơn nói chuyện tâm trí liền không đúng chỗ, Tôn Phương vừa thấy Vương Thiết Sơn không nói nữa, vành mắt liền đỏ lên.

Còn đứa trẻ? Đứa trẻ buồn bã ăn cơm xong, liền trốn vào phòng mình làm bài tập. Vương Nhã Ca đến gõ cửa nói: "Nữu Nữu, mẹ về rồi, cùng mẹ về nhà nào."

Bên trong không có một tiếng động.

Vương Nhã Ca lại gõ cửa nói: "Nữu Nữu, chẳng lẽ con không nhớ mẹ sao?"

Nữu Nữu nói: "Không, con không về nhà, đó là nhà của cô và bố, con muốn ở cùng tía và mẹ. Đây mới là nhà của con."

Nghiêm Trạch Quangếc mắt nhìn Vương Thiết Sơn nói: "Hay nhỉ, anh lão Vương có cách thật đấy, chén rượu tước binh quyền. Phó viện trưởng Vương rời nhà mới có một tháng, anh đã sang phe địch rồi, vậy mà đến tía cũng được làm cơ đấy."

Vương Thiết Sơn nói: "Tôi sang phe địch gì chứ, đứa trẻ đặt ở chỗ tôi, tôi sao có thể thờ ơ được chứ, tôi thương yêu đứa trẻ thì có gì sai? Đứa trẻ ngày một lớn, nó có thái độ của riêng nó."

Vương Nhã Ca nói: "Thế này thì phải làm sao đây, làm phiền hai người nhiều quá rồi."

Vương Thiết Sơn nói: "Làm phiền thì chúng tôi không sợ, nhưng xin các người đừng làm đứa trẻ khó xử. Các người nếu có bản lĩnh, các người tự nói với đứa trẻ đi, nhưng không được ép buộc đứa trẻ."

Tôn Phương tiến thoái lưỡng nan nói: "Hay là thế này, mai rồi tính tiếp vậy."

Vương Thiết Sơn cũng nói: "Chúng tôi ngày mai làm công tác tư tưởng thêm, phải để đứa trẻ có quá trình chuyển biến chứ."

Nghiêm Trạch Quang nói: "Được thôi, mẹ kiếp con tôi không thân với tôi, tùy nó vậy."

Vương Nhã Ca nói: "Tôi thấy cũng đành vậy thôi, ngày mai cho nó đi học về trực tiếp về nhà."

Chuyện này cứ như vậy mà đạt được nhận thức chung. Thế nhưng đến tối hôm sau, Nữu Nữu đi học về không về nhà, vẫn quay lại nhà Vương Thiết Sơn. Mặc cho Tôn Phương nói ngọt nói nhạt thế nào, Nữu Nữu nhất quyết không chịu rời đi. Nữu Nữu nói: "Tía, mẹ, chẳng lẽ hai người không cần con nữa sao? Chẳng lẽ hai người không yêu con nữa sao? Con không muốn đến nhà bọn họ, con muốn ở cùng tía và mẹ."

Nước mắt của Vương Thiết Sơn cũng bị những lời của đứa trẻ làm cho rơi xuống, ôm Nữu Nữu vào lòng nói: "Nữu Nữu à, không phải tía và mẹ không yêu con, bên kia là cha mẹ ruột của con mà."

Nữu Nữu nói: "Không, bọn họ không phải, cha mẹ ruột của con là tía và mẹ."

Hôm đó, Nữu Nữu cuối cùng vẫn ở lại nhà họ Vương. Cứ ở lại như vậy, là sáu năm. May là Nghiêm Trạch Quang không mấy bận tâm đến con cái, may là Vương Nhã Ca mỗi ngày tan làm có thể sang nhà họ Vương chơi. Lâu dần, cũng thành danh chính ngôn thuận.

8

Năm thứ hai Nghiêm Trạch Quang đảm nhiệm tham mưu trưởng trung đoàn, trung đoàn tổ chức biên soạn lịch sử trung đoàn, về trận chiến Song Du Thụ, phó tham mưu trưởng Thạch Đắc Pháp và tổ trưởng tổ biên soạn kiêm phó chủ nhiệm bộ phận chính trị Quách Tĩnh Hải đã xảy ra tranh chấp trong cuộc họp, Thạch Đắc Pháp kiên quyết nói một trung đội tăng cường của kẻ địch ở cao điểm số 2 là do doanh trợ công thả cho qua.

Quách Tĩnh Hải thì kiên quyết nói: "Cho dù chúng ta muốn thả, kẻ địch cũng chưa chắc đã nghe theo chúng ta, chẳng lẽ chúng ta cấu kết trong ngoài hay sao?"

Thạch Đắc Pháp nói: "Vậy tại sao lúc chúng ta tiến công, trận địa số 3 lại xuất hiện kẻ địch?"

Quách Tĩnh Hải nói: "Tôi chỉ có thể nói tình hình địch có thay đổi, tốp địch này là viện binh đến sau."

Sau khi bản thảo lịch sử trung đoàn hình thành, Quách Tĩnh Hải mang đi đưa cho thủ trưởng trung đoàn xem, Vương Thiết Sơn phê ở bên trên: "Trận chiến Song Du Thụ là vinh dự tập thể của trung đoàn chúng ta, là kết quả chiến đấu phối hợp chặt chẽ của hai doanh. Đừng làm nổi bật cá nhân, đừng làm nổi bật doanh nào, không có phối hợp thì không có chiến thắng."

Đưa đến trước mặt Nghiêm Trạch Quang, Nghiêm Trạch Quang giở đến phần trận chiến Song Du Thụ đó, xem vài mắt, mặt không biểu cảm ném bản thảo lên bàn, cười như không cười hỏi Quách Tĩnh Hải: "Cậu có thể khẳng định kẻ địch ở cao điểm số 3 là viện binh đến sau không?"

Quách Tĩnh Hải không ti không kháng (đúng mực) nói: "Chúng ta công lên cao điểm số 2, không vấp phải bất kỳ sự cản trở nào, có thể giải thích vấn đề."

Nghiêm Trạch Quang lại hỏi: "Giả sử kẻ địch ở cao điểm số 2 chuyển dời, hắn không thể xuất hiện ở cao điểm số 3 mặt chính, mà nên xuất hiện trên sườn ngược, nên trở thành kẻ cản đường của quý bộ, chứ không nên trở thành con sói sau lưng bổn bộ."

Quách Tĩnh Hải nói: "Nếu tham mưu trưởng có nghi vấn về việc này, có thể đưa ra ý kiến sửa đổi."

Nghiêm Trạch Quang phê lên bản thảo lịch sử trung đoàn mấy chữ: "Công lao thị phi, tự có người đời sau bàn luận."

Quách Tĩnh Hải cầm bản thảo định đi, Nghiêm Trạch Quang lại gọi Quách Tĩnh Hải quay lại, xóa mấy chữ đó đi, viết lại rằng: "Việc này đã là quá khứ, tổ chức đã có kết luận, người chết không thể sống lại, người sống không cần tranh chấp nữa."

Quách Tĩnh Hải cầm bản thảo định đi, Nghiêm Trạch Quang lại mời Quách Tĩnh Hải quay lại, một lần nữa xóa lời phê đi, phê lại rằng: "Trận chiến cỏn con, không đáng nhắc tới. Cái gọi là đại tiệp, bài học sâu sắc."

Quách Tĩnh Hải lần này không đi, mà đứng lại chờ đợi. Nghiêm Trạch Quang mỉm cười hỏi: "Phó chủ nhiệm Quách còn có chỉ giáo gì nữa không?"

Quách Tĩnh Hải nói: "Tôi đang đợi tham mưu trưởng sửa lại lần nữa."

Nghiêm Trạch Quang nói: "Không cần đâu, cứ làm theo các cậu nói đi."

Quách Tĩnh Hải cầm bản thảo lịch sử trung đoàn, chớp mắt đã đến phòng làm việc của Vương Thiết Sơn, lớn tiếng kể khổ với Vương Thiết Sơn, nói tham mưu trưởng Nghiêm quá khó hầu hạ, quá đứng từ trên cao nhìn xuống.

Vương Thiết Sơn phê bình Quách Tĩnh Hải nói: "Làm cán bộ công vận, phải có tấm lòng, phải buông bỏ được. Tham mưu trưởng Nghiêm là người thích làm học vấn, khác với cán bộ công nông. Phải đoàn kết, phải tôn trọng cá tính của tham mưu trưởng Nghiêm."

Quách Tĩnh Hải báo cáo với Vương Thiết Sơn nội dung mấy lần ý kiến sửa đổi của Nghiêm Trạch Quang, Vương Thiết Sơn trầm ngâm nói: "Ý kiến cuối cùng mới là ý kiến, cậu không cần báo cáo với tôi những ý kiến đã bị chính anh ta phủ định."

Quách Tĩnh Hải nói: "Đó là trận chiến cỏn con sao? Đó là đại tiệp Song Du Thụ đấy. Thế nhưng anh ta lại nói bài học sâu sắc."

Vương Thiết Sơn nói: "Đánh một trận tổng kết một lần, tổng kết một lần tiến lên một bước, đây là truyền thống vinh quang của quân đội chúng ta."

Quách Tĩnh Hải nói: "E rằng suy nghĩ của anh ta không giống như phó đoàn trưởng Vương nói đâu, đây rõ ràng là không phục."

Vương Thiết Sơn nghiêm khắc nói: "Đừng có khích bác thị phi giữa các lãnh đạo."

Chẳng bao lâu sau, đoàn trưởng một đoàn dự định thăng chức phó sư trưởng, nhân sự đoàn trưởng một đoàn xảy ra tranh chấp giữa Vương Thiết Sơn và Nghiêm Trạch Quang. Lưu Giới Hà dẫn dắt tổ công tác đến một đoàn khảo sát cán bộ. Sau khi tổ công tác rời đi, vợ của Vương Thiết Sơn là Tôn Phương ở nhà hầm một nồi thịt chó, mời vợ chồng Nghiêm Trạch Quang sang ăn cơm.

Nghiêm Trạch Quang ăn thịt chó, cười ha ha, khen ngợi thịt chó, hỏi Vương Thiết Sơn: "Thủ trưởng phụ trách mời đồng chí bị phụ trách ăn cơm, đừng có là không có ý tốt chứ?"

Vương Thiết Sơn ngẩn người, sau đó cười khổ nói: "Để đứa trẻ nói cho anh biết."

Nữu Nữu kể cho bố nghe, hôm nay là sinh nhật mười tuổi của con bé. Nghiêm Trạch Quang lúc này mới bừng tỉnh đại ngộ, quê hương bọn họ có thói quen làm sinh nhật "tròn chục" cho trẻ con. Vương Nhã Ca trách móc nói: "Anh Nghiêm Trạch Quang chỉ lo hiệu suất chiến đấu, chuyện trong nhà hoàn toàn không quản, làm gì có sự tỉ mỉ thế này chứ."

Nghiêm Trạch Quang nói: "Em nói thế e là phó đoàn trưởng Vương không thích nghe đâu, nắm bắt bộ đội là việc của phó đoàn trưởng Vương, anh chỉ là một đại tham mưu, tham mưu mang chức trưởng thì vẫn cứ là tham mưu thôi. Phó đoàn trưởng Vương nói có phải thế không?"

Vương Thiết Sơn nói: "Đồng chí Nghiêm Trạch Quang tôi đã đắc tội gì với anh? Anh nói tôi không có ý tốt, tôi chính là có mưu đồ khác. Tôi hỏi anh, tổ công tác đến khảo sát ban bệ, nhân sự đoàn trưởng anh đề cử là ai?"

Nghiêm Trạch Quang nói: "Tôi đề cử Nghiêm Trạch Quang. Tôi không thể cứ mãi bị anh phụ trách được!"

Nghiêm Trạch Quang nói: "Anh mà tôi còn không hiểu à? Con người anh, nói hay thì là giác ngộ cao, khiêm tốn cẩn thận, nói khó nghe thì là nói không thật lòng, giả tạo. Anh luôn nói năng lực của mình có hạn, trình độ có hạn, nên để người có năng lực mạnh hơn làm đoàn trưởng. Nhưng anh chắc chắn sẽ không đề cử tôi đâu nhỉ?"

Vương Thiết Sơn vặn hỏi: "Tại sao?"

Nghiêm Trạch Quang nói: "Anh muốn chào kính tôi à?"

Vương Thiết Sơn nói: "Anh đấy, chuyện bé xé ra to, chuyện lớn thì hẹp hòi. Tôi nói rõ cho anh biết, người tôi đề cử chính là anh. Tôi móc hết gan ruột với chính ủy Lưu, về khoản nắm bắt quản lý Nghiêm Trạch Quang không bằng tôi, về khoản nắm bắt huấn luyện tôi không bằng Nghiêm Trạch Quang. Nhưng Nghiêm Trạch Quang có văn hóa cao hơn tôi, anh ta cấp hai, tôi cấp tiểu học cao cấp. Nhìn từ đại cục phát triển của quân đội, Nghiêm Trạch Quang thích hợp hơn tôi."

Nghiêm Trạch Quang vô cùng bất ngờ, cười ha ha nói: "Phó đoàn trưởng Vương đáng kính của tôi ơi, con người anh, cho dù có một trăm nhược điểm, nhưng có một ưu điểm tôi kiên định không đổi, chính là có lòng dạ."

Vương Thiết Sơn nói: "Tôi không có bản lĩnh bằng anh, đành phải có lòng dạ rộng rãi hơn anh vậy."

Nghiêm Trạch Quang nói: "Thế nhưng chỉ mình anh đề cử cũng vô ích thôi. Chính ủy Lưu có ấn tượng cực kỳ tồi tệ về tôi, mấy năm nay tôi không ít lần khiến ông ấy tức giận. Ba năm trước đề bạt tôi làm tham mưu trưởng trung đoàn, ông ấy vậy mà lại bỏ phiếu chống."

Vương Thiết Sơn kinh ngạc hỏi: "Cái tin này anh nghe ngóng được từ đâu thế?"

Nghiêm Trạch Quang nói: "Chính miệng ông ấy nói với tôi."

Vương Thiết Sơn nói: "Anh đấy, vẫn là lấy dạ tiểu nhân, đo lòng quân tử. Lần đó chính ủy Lưu đề cử anh trực tiếp thăng chức đoàn trưởng, hội nghị thường vụ không thông qua, mới sửa thành tham mưu trưởng."

Nghiêm Trạch Quang ngẩn người nửa ngày nói: "Chính ủy Lưu này, giống như một lão cách mạng, chân quân tử."

Vương Thiết Sơn nói: "Trong ba người chính ủy Lưu, anh và tôi, ít nhất có hai chân quân tử."

Nghiêm Trạch Quang nói: "Ý anh là gì, hai người các anh đều là chân quân tử, vậy tôi chính là tiểu nhân à?"

Vương Thiết Sơn cười ha ha nói: "Vẫn là lấy dạ tiểu nhân, đo lòng quân tử. Ý tôi là, chính ủy Lưu là không phẩy tám chân quân tử, anh và tôi cộng lại là một phẩy hai chân quân tử. Nhân vô thập toàn mà!"

Nghiêm Trạch Quang không châm chọc khiêu khích nữa, chuyển đề tài nói: "Này phó đoàn trưởng Vương, chúng ta rạch ròi chuyện nào ra chuyện đó. Anh đề cử tôi, tôi cảm ơn anh. Thế nhưng, con của tôi sao lại thành con của anh rồi, tại sao nó gặp tôi không thân bằng gặp anh? Tôi đến trường đón nó, nó nói là bố hàng xóm, vậy mà lại gọi anh là tía."

Vương Thiết Sơn nói: "Vì anh phải nắm bắt hiệu suất chiến đấu, tôi đành phải nắm bắt thế hệ sau nhiều hơn. Tôi đi dự họp phụ huynh cho đứa trẻ, thế nào cũng phải có một danh phận chứ, là đứa trẻ yêu cầu tôi làm tía đấy, mắt của trẻ con sáng như tuyết. Tôi hỏi anh, mấy năm nay anh từng đi họp phụ huynh cho đứa trẻ lần nào chưa?"

Nghiêm Trạch Quang nói: "Loại chuyện này còn cần một tham mưu trưởng trung đoàn như tôi đi á? Nếu cần, có thể để mẹ nó đi, cũng có thể để cảnh vệ viên đi."

Vương Thiết Sơn nói: "Anh phải hiểu rõ, anh không chỉ là tham mưu trưởng trung đoàn, mà còn là một người cha. Anh không thực hiện trách nhiệm của người cha, tôi không thể không quản."

Nghiêm Trạch Quang nói: "Anh thật sự đi họp phụ huynh rồi à?"

Vương Thiết Sơn nói: "Đương nhiên. Tuy nhiên, tôi cũng chỉ đi có hai lần, còn lại đều là Tôn Phương đi. Văn hóa Tôn Phương không cao, những gì giáo viên nói nhớ không đầy đủ. Có một lần Nữu Nữu về nói với tôi, bạn học khác hỏi nó, tại sao lúc nào cũng là mẹ đi, chẳng lẽ nó không có tía sao? Tôi đã hứa với đứa trẻ, buổi họp phụ huynh lần sau, tía đi."

Nghiêm Trạch Quang đặt đũa xuống, nhìn Vương Thiết Sơn, gật đầu nói: "Hiếm có, cảm ơn anh lão Vương."

Vương Thiết Sơn nói: "Cũng cảm ơn anh, trong nhà có một đứa trẻ, giống như hoang mạc có thêm rừng cây."

Lúc Vương Thiết Sơn nói câu này, có chút tang thương.

Nghiêm Trạch Quang nói: "Ừ, anh nói có phần hợp lý. Thế nhưng, hoang mạc của chúng ta cũng cần rừng cây. Nữu Nữu, tối nay theo bố về nhà."

Nghiêm Lệ Văn nói: "Không, con ngủ với mẹ."