Vương Thiết Sơn từ ngày vào viện là không còn trở ra nữa. Không phải vì bệnh tim, mà là do phát hiện mắc ung thư phổi.

Một năm rưỡi sau, Vương Thiết Sơn bước vào giai đoạn cuối của cuộc đời. Trong thời gian bệnh tình nguy kịch, Mã Phó Chính ủy quân khu đến bệnh viện thăm hỏi, hỏi Vương Thiết Sơn còn yêu cầu gì nữa không. Vương Thiết Sơn nói, ông muốn gặp một người, muốn gặp đồng chí Lưu Giới Hà.

Lưu Giới Hà vì lý do sức khỏe không thể đi được, bèn cử bà vợ Diệp Hồng Diệp đến Bệnh viện Quân y Quân khu thăm nom. Cùng đi với Diệp Hồng Diệp còn có Dược sĩ Lâm ở Bệnh viện Nhân dân thành phố Tương Châu trước đây.

Đại tá Sư đoàn trưởng Sư đoàn 27 Thẩm Đông Dương đang tổ chức diễn tập hiệp đồng đa binh chủng trong điều kiện kỹ thuật cao ở Trung Nguyên, đột nhiên nhận được thông báo khẩn của quân khu, liền dẫn theo Tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn 2 Trung đoàn 1 Vương Kỳ, lái xe ba trăm cây số hối hả chạy tới Bệnh viện Quân y Quân khu.

Tiếp sau đó, Vương Nhã Ca và Nghiêm Lệ Văn cùng mọi người cũng từ khắp nơi tề tựu về Bệnh viện Quân y Quân khu.

Nhìn một phòng đầy ắp người, Vương Thiết Sơn hỏi: "Sao lại đến hết thế này? Chẳng lẽ bây giờ đã định tiễn đưa tôi rồi sao?"

Diệp Hồng Diệp nói: "Lão Vương, lão Lưu không đến được, ông ấy nhờ tôi hỏi ông, bây giờ điều ông muốn biết nhất là gì?"

Vương Thiết Sơn đáp: "Trận chiến cao điểm Song Du Thụ tôi đã hiểu rõ cả rồi. Cảm ơn đồng chí Thẩm Đông Dương."

Diệp Hồng Diệp hỏi: "Lão Vương, những người ở đây ông đều nhận ra chứ?"

Vương Thiết Sơn nói: "Bà nó, đồng đội, con cái, Dương Đào..."

Diệp Hồng Diệp nói: "Có muốn nghe giọng của Nghiêm Trạch Quang không?"

Vương Thiết Sơn nói: "Hả, lão Nghiêm? Cái đồ oan gia ngõ hẹp này, lão ấy đâu rồi?"

Diệp Hồng Diệp nói với Thẩm Đông Dương: "Bắt đầu đi."

Thẩm Đông Dương giơ một ngón tay về phía Vương Kỳ. Vương Kỳ bật máy ghi âm lên, chốc lát sau, giọng nói của Nghiêm Trạch Quang vang lên, già nua và yếu ớt, ngắt quãng đứt nối, chậm rãi tuôn chảy khắp phòng bệnh:

"Bạn già, lúc ông nghe bức thư này, ước chừng hai anh em già chúng ta sắp gặp lại nhau rồi. Hãy tha thứ cho tôi vì đã dùng cách này để trêu đùa một vố lớn với ông, chơi chiến thuật thì ông vẫn không bằng tôi đâu... Lần này vừa bước chân vào bệnh viện, tôi đã biết có thể mình sẽ không ra được nữa. Mười ngày đầu, tôi rất bực mình với ông, cho rằng mọi chuyện đều do ông làm hỏng bét. Mười ngày tiếp theo, tôi tha thứ cho ông. Mười ngày cuối cùng, tôi ngẫm lại những va chạm xích mích giữa chúng ta. Con người ta lúc sắp chết, lòng cũng thiện lương, ngày tận số gần kề, đầu óc tôi lại tỉnh táo lạ thường, như thể khai mở thiên nhãn, trước mắt ánh vàng lấp lánh. Lịch sử đấu tranh và đoàn kết của hai chúng ta, ở một mức độ nào đó mà nói, cũng là một chiến lệ thành công. Tôi quyết định giúp ông thêm một vố cuối cùng, khuấy động dục vọng chiến đấu của ông."

"Còn nhớ câu chuyện mà cựu Chính ủy Lưu Giới Hà đã kể cho hai ta nghe không, câu chuyện về việc vận chuyển cá ấy — cá mòi hễ có đối thủ thì lúc nào cũng cảnh giác, thân thể nó sẽ luôn tràn đầy sức sống, sống mà không ươn thối, không đến mức chết quá nhanh... Hai chúng ta đã trải qua đời lính như thế đấy, từ những thanh niên ngây ngô cho đến cán bộ chỉ huy cao cấp, mắt to trừng mắt nhỏ, chẳng ai chịu phục ai, chẳng ai dám lơ là mất cảnh giác. Chúng ta lại như hai con sói cô độc, ông không rời bỏ tôi được, tôi cũng chẳng thể dứt khỏi ông. Nhưng sau khi tôi chết, ông phải làm sao đây? Ai sẽ là đối thủ của ông? Ông cần đối thủ, Sư đoàn 27 của chúng ta cần đối thủ, con cháu chúng ta cần đối thủ... Tôi sắp chết rồi, tôi không thể giúp ông được nữa, tôi đành phải chọc tức ông, đành phải kích hoạt lớp hậu sinh của chúng ta. Bạn già, tiếp tục làm đi, hễ còn sống thì hãy cố hết sức mà làm, cho đến khi chúng ta không còn chạy nổi nữa. Tôi thèm được ở bên cạnh ông biết bao, tiếp tục cãi cọ, tiếp tục tranh giành, tiếp tục... Thế nhưng tôi hết sức rồi, ông tự lo liệu lấy đi nhé!"

Môi Vương Thiết Sơn mấp máy: "À, tôi hiểu rồi, tiểu Gia Cát ơi là lão Gia Cát, tôi cũng muốn ở bên ông chứ, dù có chiến đấu mỗi ngày. Còn Mao Đài không? Ông cứ đợi đấy..." Nước mắt trào ra nơi khóe mắt Vương Thiết Sơn, như con giun bò ngoằn ngoèo trên gương mặt già nua đầy nếp nhăn.

Giọng Nghiêm Trạch Quang tiếp tục vang vọng:

"Còn về trận chiến Song Du Thụ, tin rằng mọi người đều đã rõ cả rồi, danh dự cá nhân có đáng là bao? Đều là vật ngoài thân, quan trọng là đúc kết kinh nghiệm và bài học. Tôi hoàn toàn đồng ý với kết luận của các đồng chí."

"Điều tôi muốn nói với ông nữa là, Dương Đào của chúng ta vẫn còn sống, nhưng cô ấy không phải bác sĩ Thẩm. Ở vấn đề này, ông lại đưa ra một phán đoán sai lầm rồi. Dương Đào đang ở đâu, cô ấy là ai? Bạn già, đôi mắt trâu của ông nhìn không ra đâu, tôi muốn để Đông Dương nói cho ông biết bí mật này."

Vương Thiết Sơn mở mắt, đưa ánh nhìn đục ngầu nhìn vào hư không.

Thẩm Đông Dương tiến lại gần Vương Thiết Sơn nói: "Tư lệnh, thủ trưởng có nghe rõ không?"

Vương Thiết Sơn gật đầu.

Thẩm Đông Dương nói: "Vậy con bắt đầu nói đây."

Vương Thiết Sơn lại gật đầu.

Thẩm Đông Dương nói: "Về chuyện của dì Dương Đào, đúng như linh cảm của thủ trưởng và nhạc phụ con, bốn mươi năm trước, đồng chí Dương Đào không hề hy sinh. Dì ấy được hai anh em danh y Thẩm Nhĩ Thạch ở Sa Đà cứu sống. Do Thẩm Nhĩ Thạch chưa hiểu rõ chính sách của quân đội ta, đồng thời phải trốn tránh sự truy sát của thổ phỉ, nên đã đưa đồng chí Dương Đào lưu lạc tới Quế Lâm. Sau đó Thẩm Nhĩ Thạch bị xử oan trong phong trào trấn phản, đồng chí Dương Đào bụng mang dạ chửa đi khắp nơi dò hỏi, tìm được về đơn vị của mình. Nhưng vì dì ấy đã rời xa tổ chức nhiều năm, Phó Sư đoàn trưởng Giả và Chính ủy Lưu Giới Hà khi đó bèn thông qua cơ quan dân chính địa phương sắp xếp cho dì ấy vào Bệnh viện Nhân dân thành phố Tương Châu."

Vương Thiết Sơn lẩm bẩm một câu: "Bác sĩ Thẩm."

Thẩm Đông Dương nói: "Tất cả những người biết chuyện đều tưởng bác sĩ Thẩm chính là đồng chí Dương Đào. Bà ấy đã dùng bài thuốc gia truyền họ Thẩm để chữa bệnh về sinh lý cho hơn năm mươi cán bộ Sư đoàn 27. Sau này trong đám cưới của con và Lệ Văn, bác sĩ Thẩm xuất hiện trang trọng, ngay cả mẹ vợ con và dì Tôn Phương, bao gồm cả thủ trưởng nữa, đều cho rằng bác sĩ Thẩm chính là đồng chí Dương Đào. Thế nhưng chỉ có nhạc phụ con trong lòng hiểu rõ bà ấy không phải. Song bác sĩ Thẩm đã cung cấp cho chúng con một manh mối quan trọng. Con nhận ủy thác của nhạc phụ, bí mật tra cứu hồ sơ của bác sĩ Thẩm, chấn động phát hiện bà ấy quả thực đến từ Sa Đà tỉnh Quảng Tây, hơn nữa còn là truyền nhân nữ của bí kíp gia tộc họ Thẩm, bà ấy cũng là em họ của anh em Thẩm Nhĩ Thạch. Chính bà ấy đã đi cùng đồng chí Dương Đào tới tìm Sư đoàn 27, dưới sự giữ lại của thủ trưởng cũ Giả Hoành Sinh và Thị trưởng Đổng thành phố Tương Châu lúc bấy giờ, bà ấy đã làm bác sĩ sản khoa ở Bệnh viện Nhân dân thành phố Tương Châu. Bác sĩ Thẩm nhiều lần xuất hiện trong cuộc sống của Sư đoàn 27, thực chất là đại diện cho đồng chí Dương Đào. Biết được manh mối này, con khẳng định ngay đồng chí Dương Đào đang ở Tương Châu, rất có thể cũng ở Bệnh viện Nhân dân. Mãi cho đến một ngày nọ, con nhìn thấy một mảnh giấy trong di vật nhạc phụ để lại, trên đó viết bốn chữ 'Mộc', con mới bừng tỉnh đại ngộ. Con lại đến Bệnh viện Nhân dân một lần nữa, từ danh sách nhân sự của bệnh viện, con tìm thấy một cái tên: Lâm Dương Đào, chức vụ là dược sĩ. Hóa ra đồng chí Dương Đào không phải họ Dương, mà mang họ Lâm, trong tên của dì ấy vừa khéo có bốn chữ 'Mộc'. Sau đó con đến nhà thuốc quan sát, con nhận ra ngay lập tức, Dương Đào, chính là Dược sĩ Lâm."

Vương Thiết Sơn nói: "Dương Đào, Dương Đào, thật vậy sao? Em đang ở đâu?"

Dược sĩ Lâm bước lại gần Vương Thiết Sơn nói: "Thiết Sơn, là em, em vẫn còn sống, em ở đây."

Vương Thiết Sơn nắm lấy tay Dược sĩ Lâm, run rẩy nói: "Nhưng tại sao em không nói cho bọn anh biết sớm hơn? Tại sao phải đợi đến lúc anh sắp chết mới chịu xuất hiện?"

Dược sĩ Lâm bình thản nói: "Em có nỗi niềm khó nói, bởi vì em không muốn xáo trộn cuộc sống của mọi người, cũng không muốn xáo trộn cuộc sống của chính mình."

Vương Thiết Sơn nói: "Thật thế sao? Cứ như một giấc mơ vậy!"

Dược sĩ Lâm nói: "Còn nhớ cảnh tượng anh và Tôn Phương lần đầu đi khám không? Khi đó chúng ta đã gặp nhau rồi."

Tôn Phương nói: "Lão Vương, chúng ta cuối cùng cũng có con, Dược sĩ Lâm đã giúp đỡ rất nhiều đấy. Mãi đến hôm qua Nhã Ca mới nói cho tôi biết, những vị thuốc quý giá đó đều là Dược sĩ Lâm mua từ Quảng Tây về, phần lớn đều do cô ấy tự bỏ tiền túi ra. Thời đó cuộc sống của cô ấy khổ cực lắm, thậm chí phải đi bán máu, con cái cũng phải đem cho người khác."

Vương Thiết Sơn nói: "Dương Đào, em xòe bàn tay ra xem."

Dược sĩ Lâm bình thản xòe lòng bàn tay phải về phía Vương Thiết Sơn, bên trong quả nhiên có một vết bớt hình chiếc lá đỏ.

Vương Thiết Sơn nói: "Đứa bé, đứa bé... Dương Đào, con của em..."

Vương Nhã Ca nói: "Lão Vương, bố muốn biết về con của dì Dương Đào sao?"

Môi Vương Thiết Sơn mấp máy: "Thẩm Loan, con gái của Thẩm Loan..."

Vương Nhã Ca nói: "Lão Vương, bố đã tha thứ cho Đông Dương chưa?"

Vương Thiết Sơn nói: "Thẩm Đông Dương là đứa trẻ ngoan, người con trai tốt, con rể tốt, cán bộ tốt... Tôi phát hiện ra nó sớm nhất, thế nhưng bị lão Nghiêm mua chuộc mất rồi..."

Vương Nhã Ca lại móc từ túi ra một cuốn băng ghi âm, đưa cho Vương Kỳ bảo: "Bật cho bố em nghe đi."

Từ máy ghi âm lại vang lên giọng của Nghiêm Trạch Quang:

"Bạn già, không ngờ tới đúng không? Lần này ngay cả tôi cũng không ngờ tới, Dương Đào của chúng ta đã gửi đến cho chúng ta một người kế thừa xuất sắc. Cậu ấy là con rể của chúng ta, con trai của chúng ta, là hàng ngũ của chúng ta."

Vương Thiết Sơn nói: "Chẳng lẽ... lại có vấn đề gì ở đâu nữa?"

Sắc mặt Thẩm Đông Dương trong khoảnh khắc đó đờ đẫn hẳn. Thẩm Đông Dương quay sang Vương Nhã Ca, kinh ngạc hỏi: "Chuyện này là thế nào?"

Vương Nhã Ca nói: "Đông Dương, đừng kích động, nghe bố nói hết đã."

Máy ghi âm tiếp tục quay:

"Bạn già, tôi nhớ chúng ta từng huyễn tưởng rằng Dương Đào đã trở về bên cạnh chúng ta. Chúng ta còn suy đoán con của Dương Đào đã giao cho tổ chức, được đồng chí Thẩm Loan nhận nuôi. Nhưng chúng ta đều bỏ sót một chi tiết, con của Dương Đào không phải một đứa, mà là hai đứa, dân gian gọi là sinh đôi một trai một gái đấy. Đứa bé trai sau này lưu lạc vào một gia đình công nhân họ Thẩm ở đoạn đường sắt tỉnh lỵ..."

Thẩm Đông Dương sững sờ chết lặng, nhìn Vương Nhã Ca bằng ánh mắt khác lạ, rồi lại ngây ngốc nhìn Dược sĩ Lâm, lắp bắp: "Chẳng lẽ, chẳng lẽ chuyện này là thật?..."

Dược sĩ Lâm nói: "Đúng thế, con của mẹ!"

Vương Nhã Ca nói: "Đông Dương, không sai đâu, Dược sĩ Lâm chính là mẹ ruột của em. Vào ngày em và Lệ Văn tổ chức hôn lễ, mẹ em đã đứng ở căn phòng đối diện lặng lẽ dõi theo hai đứa, chúc phúc cho hai đứa, rơi lệ vì hai đứa. Bao năm qua, mẹ em đã chịu quá nhiều tủi hờn rồi! Mau tới nhận mẹ đi em! Đông Dương..." Vương Nhã Ca nghẹn ngào không nói tiếp được nữa.

Thẩm Đông Dương vẫn mở to đôi mắt mờ mịt nói: "Nhưng mà, nhưng mà tất cả, tất cả những chuyện này là vì cái gì chứ?"

Dược sĩ Lâm rớm nước mắt nói: "Con à, đây là sự thật. Bởi vì mẹ không muốn con phải mang gánh nặng là hậu duệ của thân nhân thổ phỉ, càng không muốn con phải đổi họ."

Thẩm Đông Dương nói: "Thế bố đẻ của con là ai?"

Dược sĩ Lâm nói: "Ông ấy là một người tốt, từng cứu chữa cho rất nhiều thương binh của quân ta. Chính phủ đã bình phản rửa oan cho ông ấy, truy tặng danh hiệu bác sĩ ủng hộ quân đội. Ông ấy là một trí thức rất có tài hoa."

Thẩm Đông Dương đau đớn hỏi: "Thế bố con đang ở đâu?"

Dược sĩ Lâm nói: "Ông ấy nằm lại ở dãy Thập Vạn Đại Sơn thuộc Quảng Tây. Đông Dương, con trai của mẹ, thanh minh năm tới mẹ sẽ đưa con đi thăm bố ruột của con. Oan hồn của ông ấy nơi Thập Vạn Đại Sơn nhất định sẽ vui mừng lắm khi có được một người con trai ngoan như con!"

Thẩm Đông Dương hai mắt mơ màng, trong tầm nhìn hiện ra một khoảng sân rường cột chạm trổ tinh xảo, nơi ấy có giếng trời huyền bí và hành lang sâu thẳm, từ mái ngói từng giọt mưa lớn nặng hạt đứt quãng rơi xuống. Những giọt nước mắt nóng hổi chậm rãi lăn dài trên má Thẩm Đông Dương, anh dang rộng hai tay bước về phía Dược sĩ Lâm, cuối cùng cũng đến trước mặt bà, cúi gục đầu thật sâu, lẩm bẩm: "Mẹ, mẹ ơi, con không ngờ tới đâu mẹ ơi..."

Dược sĩ Lâm nói: "Chuyện của con mẹ đều biết cả, năm nào mẹ cũng được nhìn thấy con và Lệ Văn, chỉ có các con là không biết thôi!"

Vương Nhã Ca nói: "Lệ Văn, cúi đầu lạy mẹ chồng em đi, bù đắp lại lễ nghi còn nợ lúc mới cưới."

Nghiêm Lệ Văn cất tiếng gọi "Mẹ", cùng đứng bên cạnh Thẩm Đông Dương, cúi gập người thật sâu, nước mắt tuôn rơi như mưa.

Vương Thiết Sơn ho khan một tiếng.

Mọi âm thanh đều im bặt.

Vương Thiết Sơn nói: "Dương Đào lúc nào cũng giúp đỡ chúng ta."

Dược sĩ Lâm nói: "Thiết Sơn, em chỉ có thể làm theo cách này thôi."

Vương Thiết Sơn nói: "Đỡ tôi dậy."

Vương Nhã Ca và Vương Kỳ bước tới, đỡ Vương Thiết Sơn dựa vào gối. Vương Thiết Sơn nói: "Đồng chí Thẩm Đông Dương nhận mệnh lệnh, ghi chép!"

Thẩm Đông Dương lau khô nước mắt, bước lại gần Vương Thiết Sơn. Vương Kỳ nhanh tay lẹ mắt, soạt một cái đưa kẹp tài liệu và bút chì vào tay Thẩm Đông Dương.

Thế nhưng Vương Thiết Sơn lại chẳng nói gì, hé miệng nhìn vào khoảng không, hai mắt bất động, như thể đã ngưng đọng lại.

Tôn Phương hốt hoảng kêu lên: "Lão Vương, lão Vương..."

Vương Nhã Ca ra hiệu cho bác sĩ, nghiêng mình nhường lối. Bác sĩ vừa đưa tay xuống dưới mũi Vương Thiết Sơn, tròng mắt của ông khẽ cử động rồi nói: "Tôi vẫn còn sống."

Phòng bệnh im phăng phắc, chỉ nghe thấy tiếng tim rơi thịch từ cổ họng xuống lồng ngực.

Vương Thiết Sơn nói: "Tôi đọc đây: Thứ nhất, đồng ý với kết luận của đồng chí Thẩm Đông Dương, trận Song Du Thụ đã giúp chúng ta trở nên khôn ngoan hơn. Thứ hai, xương gãy lìa nhưng gân còn dính, ngập tràn sức sống tiến lên phía trước. Thứ ba, không đồng ý với kết luận của Nghiêm Trạch Quang, tôi không hề làm hỏng việc của lão ấy, bao gồm cả chiến tranh lẫn tình yêu, bao gồm cả Song Du Thụ và Dương Đào. Thứ tư, đồng ý đặt hũ tro cốt của tôi cạnh Nghiêm Trạch Quang, nhưng không được quá gần — cũng không được quá xa."

Đọc xong.