Trong Chiến tranh Triều Tiên, sau năm đợt chiến dịch, chủ lực bộ đội Lưu Trấn Giang của Chí nguyện quân thọc sâu vào thành Xương Dã, bị cản trở ở khu vực Song Du Thụ. Sư đoàn tiến công phái tiểu đoàn 1 của Nghiêm Trạch Quang làm chủ công, đại đội 5 tiểu đoàn 2 của Vương Thiết Sơn làm trợ công.
Lên chiến trường Triều Tiên, hai người lại phối hợp đánh mấy trận, quả nhiên rất ăn ý, thăng chức từ đại đội trưởng lên tiểu đoàn trưởng. Nhưng đó đều là những trận đánh nhỏ. Lần này có cảm giác là một trận đánh lớn, muốn tiêu diệt gọn hai đại đội địch ở khu vực Song Du Thụ, không nghi ngờ gì là một nhiệm vụ rất sảng khoái, bởi vì đã có tin gió thổi tới, sư đoàn 27 chẳng bao lâu nữa sẽ về nước.
Đây là lần phối hợp đầu tiên sau khi Vương Thiết Sơn và Nghiêm Trạch Quang nhậm chức tiểu đoàn trưởng.
Trên đường nhận nhiệm vụ trở về, cả hai người đều rất hưng phấn, đón gió lạnh căm căm, giục ngựa đạp tuyết, đuổi theo nhau suốt dọc đường. Trưa hôm đó ăn cơm ở tiểu đoàn bộ của Nghiêm Trạch Quang, lão gia chủ nhà Phác Thuận Cát đã làm cho họ một nồi thịt chó cay, hương vị Cao Ly vô cùng chính gốc. Nghiêm Trạch Quang còn hào phóng mang ra dùng rượu Mao Đài do đoàn úy lột trong nước tặng, uống một trận thỏa thích.
Phương án ban đầu của trận chiến đó được ra đời trên bàn tiệc thịt chó đó.
Hôm đó Vương Thiết Sơn nhìn thấy, tấm bản đồ tác chiến lấy ra từ túi chỉ huy của Nghiêm Trạch Quang hầu như đã nát bét, trên đó chỗ nào cũng là lỗ chỗ, các góc bản đồ đã bị mài rách, có thể nhìn ra Nghiêm Trạch Quang đã chuẩn bị chu đáo nhường nào cho trận chiến này.
Trong trận chiến thực tế, lại gặp phải tình huống không khớp với trinh sát trước đó. Giai đoạn trước, mặt chính Song Du Thụ chỉ gặp lực lượng kháng cự chưa đầy một trung đội, trong khi Vương Thiết Sơn lại phát hiện ở cao điểm số 2 địch có lực lượng ít nhất hai đại đội. Theo quy củ và kế hoạch trước khi phát động chiến đấu, lúc này tiểu đoàn Vương Thiết Sơn nên dốc toàn lực kiềm chế cao điểm số 2, bảo đảm tiểu đoàn Nghiêm Trạch Quang nhân cơ hội đột phá mặt chính Song Du Thụ. Thế nhưng trận đánh diễn ra chưa đầy ba phút, Vương Thiết Sơn liền gọi Nghiêm Trạch Quang, yêu cầu Nghiêm Trạch Quang dừng tiến công, để anh ta vòng ra mặt phản diện Song Du Thụ tiến công. Nghiêm Trạch Quang lập tức từ chối, đồng thời chỉ huy đội trưởng đột kích Thạch Đắc Pháp đánh cường công, chiếm lấy cao điểm vô danh góc Đông Bắc, phát động đợt xung phong thứ hai. Bộ đội của Nghiêm Trạch Quang xung phong đến khu vực số 2, không ngờ lại kỳ tích bị bao vây ba mặt, trong vòng năm phút mũi nhọn trung đội thương vong hơn nửa.
Nghiêm Trạch Quang không đưa ra quyết định điều chỉnh chiến thuật trong vòng hai mươi phút, sau hai mươi phút, anh cuối cùng cũng gỡ ra được đầu mối từ trong màn sương mù, loại trừ cái bẫy tâm lý do địch giăng sẵn, quyết định vẫn thi hành theo phương án một, đúng lúc định ra lệnh cho Vương Thiết Sơn, thì lại phát hiện máy vô tuyến điện không thể liên lạc được với Vương Thiết Sơn nữa, tiếp đó liền nhìn thấy một kỳ tích nữa xuất hiện, địch trên đỉnh núi Song Du Thụ lần lượt bị tiêu diệt, tàn quân hoảng hốt bỏ chạy. Hai đại đội do Vương Thiết Sơn chỉ huy xuất hiện trên sống núi, với khí thế thái sơn áp đỉnh, lao về phía đông vùng đất số 2, giải vây cho Nghiêm Trạch Quang.
Nghiêm Trạch Quang chết lặng, các đại đội trưởng dưới quyền Nghiêm Trạch Quang cũng chết lặng, phó đại đội trưởng đại đội 1 tiểu đoàn 1, đội trưởng đột kích Thạch Đắc Pháp xông đến lưng chừng núi, nhìn thấy đội trưởng đột kích Quách Tĩnh Hải của tiểu đoàn 2 tận tay cắm lá cờ đỏ lên đỉnh chính, tức khắc ngồi phịch xuống đất, lầm bầm một câu: "Xong rồi."
Hai đại đội này của Vương Thiết Sơn đánh rất bi tráng, từ phối thuộc đến chuyển nhanh, từ đánh viện binh đến tiến công, chưa đầy một tiếng đồng hồ đã nhiều lần hoàn thành chuyển đổi chiến thuật, nhất là lúc tiến công đỉnh chính, địch chiếm cao độ nhìn xuống, Vương Thiết Sơn đánh từ dưới lên, thương vong rất lớn.
Sau đó Nghiêm Trạch Quang mặt mày âm trầm, leo lên đỉnh chính Song Du Thụ do Vương Thiết Sơn chiếm lĩnh, nhìn lá cờ đỏ của tiểu đoàn 2, đột nhiên vành mắt đỏ hoe, hỏi Thạch Đắc Pháp đi sát phía sau: "Biết đây là vấn đề tính chất gì không?"
Thạch Đắc Pháp ngây ngốc nói: "Tôi cho rằng, đều là vấn đề của tôi, biết đâu..."
Nghiêm Trạch Quang nói: "Vấn đề của cậu à? Biết đâu cái con khỉ!"
Thạch Đắc Pháp nói: "Là vì sức đột kích của tôi không đủ..."
Nghiêm Trạch Quang nói: "Cậu đang chấp hành mệnh lệnh của tôi, nhưng có kẻ nhân cơ hội đột nhập! Hiểu không?"
Thạch Đắc Pháp nói: "Hiểu rồi, chúng ta vất vả lắm mới nhổ được cái cọc, thế mà con trâu lại bị người ta dắt mất."
Nghiêm Trạch Quang nói: "Thành bại luận anh hùng, một trận định càn khôn."
Thạch Đắc Pháp nói: "Tiểu đoàn trưởng, ý của anh là?"
Nghiêm Trạch Quang nói: "Sẽ không còn cơ hội nữa, chiến tranh sắp kết thúc rồi!"
Nghiêm Trạch Quang hai mươi bốn tuổi lúc nói câu này, ánh mắt sâu thẳm mà ẩm ướt, giống như một ông lão trải qua bao tang thương.
Khi tổng kết chiến hậu tiến hành bình công lập thưởng, cấp trên cho rằng, Vương Thiết Sơn chỉ huy quyết đoán, tiểu đoàn 2 chiếm lĩnh đỉnh chính, thuộc công đầu trong trận Song Du Thụ, bản thân Vương Thiết Sơn còn được ghi đại công một lần. Tiểu đoàn 1 tiến công bị trắc trở có nguyên nhân của nó, tuy không bị phê bình, nhưng công tích lại kém hơn rất nhiều, chỉ nhận được một cái huân chương tập thể. Dùng khẩu khí hay dùng của Nghiêm Trạch Quang mà nói, khen thưởng mà thôi, mà thôi!
Nghiêm Trạch Quang ngậm đắng nuốt cay. Tổn thất binh tướng, lại mất công đầu, tiểu đoàn chủ công thành phân đội phối thuộc, đối với một chỉ huy dùng binh có sở trường, nhất là nổi danh là chuyên gia chiến tranh núi non mà nói, kết quả này gần như là nhục nhã tột cùng.
Tối hôm đó, mấy vị đại đội trưởng trong tiểu đoàn Nghiêm Trạch Quang liền tìm đến tiểu đoàn bộ, yêu cầu Nghiêm Trạch Quang đứng ra kiện Vương Thiết Sơn. Lý do là Vương Thiết Sơn không nghe sự chỉ huy của tiểu đoàn trưởng chủ công, tự ý hành động, dẫn quân chiếm lĩnh mặt phản diện Song Du Thụ, thuộc hành vi vi phạm kỷ luật chiến trường. Đồng thời, do Vương Thiết Sơn từ bỏ việc kiềm chế cao điểm số 2 và khống chế cao điểm vô danh, khiến cho tiểu đoàn Nghiêm Trạch Quang ở khu vực số 3 không tiện triển khai bị địch phục kích, trong đó toán quân địch lớn nhất chính là một trung đội tăng cường ở cao điểm số 2 do tay Vương Thiết Sơn thả qua. Thạch Đắc Pháp lúc này cuối cùng cũng biết đây là vấn đề tính chất gì rồi, lau nước mắt nói với Nghiêm Trạch Quang: "Tiểu đoàn trưởng, tôi nuốt không trôi cục tức này đâu, người của chúng ta hy sinh mười chín người, vẫn chặn được địch, nếu tiểu đoàn 2 không tự ý hành động, biết đâu chiến thuật của chúng ta rất nhanh đã được điều chỉnh lại, thì sẽ tốt hơn kết quả hiện tại rất nhiều, ít nhất sẽ không có nhiều đồng chí hy sinh thế!"
Đêm hôm đó, Nghiêm Trạch Quang đuổi tất cả các đại đội trưởng đang hùa theo đi, một mình đóng cửa trầm ngâm trước sa bàn suốt một đêm, từ đó không nhắc tới trận chiến Song Du Thụ nữa.
2
Mùa xuân năm đó sau khi trận chiến Song Du Thụ kết thúc, bộ đội trở về một thành phố ở Trung Nguyên, dấy lên cao trào anh hùng mỹ nhân, chính ủy trung đoàn Lưu Giới Hà tổ chức liên hoan, Nghiêm Trạch Quang cáo ốm không tham gia, Lưu Giới Hà tìm Vương Thiết Sơn tìm hiểu tình hình, Vương Thiết Sơn nói, trong lòng cậu ấy chứa Dương Đào, sợ rằng trong chốc lát rất khó tiếp nhận người khác.
Vương Thiết Sơn không mất quá nhiều trắc trở, liền kết hôn với nữ công nhân nhà máy sợi chất phác thật thà Tôn Phương. Vương Thiết Sơn nói: "Tôi yêu cầu không cao, cho dù người xấu một chút, công việc kém một chút cũng không sao, sinh được con là được."
Trong đám cưới của Vương Thiết Sơn, Nghiêm Trạch Quang say mèm, nửa thật nửa giả nói: "Vương Thiết Sơn, cái tên thợ lò lọt vào hàng ngũ cách mạng nhà anh, ở cao điểm nào anh cũng đến trước."
Vương Thiết Sơn nghe ra ý ngoài lời của Nghiêm Trạch Quang, phản bác nói: "Cậu không ra tay, tôi không thể đứng nhìn."
Lưu Giới Hà tìm Nghiêm Trạch Quang nói chuyện, nói người chết không thể sống lại, bảo Nghiêm Trạch Quang thoát ra khỏi cảm xúc hoài niệm.
Nghiêm Trạch Quang nói: "Nếu nhất định phải kết hôn, tôi nghe theo sự sắp xếp của tổ chức."
Sau đó Lưu Giới Hà liền đưa Nghiêm Trạch Quang đến bệnh viện sư đoàn, bên ngoài cổng bệnh viện sư đoàn đã gặp nữ quân y Vương Nhã Ca. Lưu Giới Hà giới thiệu với Nghiêm Trạch Quang Vương Nhã Ca là sư muội của Diệp Hồng Diệp, cũng là một tri thức có học thức.
Nghiêm Trạch Quang nói không đúng trọng tâm: "Ngưỡng mộ, ngưỡng mộ."
Lưu Giới Hà lại giới thiệu với Vương Nhã Ca Nghiêm Trạch Quang là chuyên gia chiến tranh núi non, Nghiêm Trạch Quang nói: "Tôi không phải chuyên gia chiến tranh núi non gì cả, tôi là bại tướng dưới tay. Tôi chỉ biết dẫn quân, không biết đánh trận."
Vương Nhã Ca ngược lại rất tự nhiên phóng khoáng, nói đùa: "Vậy thì chúng ta rất xứng đôi rồi, tôi chỉ biết chữa bệnh, không biết nhìn người."
Nghiêm Trạch Quang nói: "Vậy chúng ta giao ước trước, tôi lo công việc thì không lo được nhà cửa, cô đi theo tôi sẽ chịu thiệt thòi đấy."
Vương Nhã Ca nói: "Tôi có công việc của tôi, anh có công việc của anh, tôi không cần đi theo anh, anh cũng không cần đi theo tôi."
Rời khỏi bệnh viện sư đoàn, Lưu Giới Hà hỏi Nghiêm Trạch Quang thế nào. Nghiêm Trạch Quang nói: "Sao cũng được."
Lưu Giới Hà trầm mặt nói: "Cái gì gọi là sao cũng được, chuyện đại sự hôn nhân là chuyện cả đời, không thể qua loa! Vấn đề này tổ chức không miễn cưỡng cậu."
Nghiêm Trạch Quang nói: "Vậy cứ tìm hiểu trước đã, đằng nào sớm muộn gì tôi cũng phải kết hôn. Kết hôn với cô ấy là kết, kết hôn với người khác cũng là kết."
Lưu Giới Hà nói: "Mẹ kiếp tôi thấy cậu đánh trận đánh ngốc rồi, làm gì có thái độ đối với hôn nhân thế này? Tìm người yêu, suy cho cùng vẫn phải tìm người tâm ý tương thông."
Nghiêm Trạch Quang nói, người tâm ý tương thông thì tôi có một người: "Chỉ tiếc là cô ấy chết rồi. Cô ấy chết rồi, tôi sẽ không bao giờ có thể tìm được người tâm ý tương thông nữa."
Lưu Giới Hà cảm thấy tên này có chút thần kinh không bình thường, vô cùng lo lắng. Nghĩ lại, có lẽ là vì anh quá si tình, chìm đắm trong nỗi nhớ nhung Dương Đào không thể thoát ra, kết hôn rồi, cho anh nếm thử chỗ tốt của phụ nữ, dần dần có lẽ sẽ tốt lên. Lưu Giới Hà hỏi: "Vậy cậu nói xem, cậu và Vương Nhã Ca có tiếp tục nói chuyện nữa không."
Nghiêm Trạch Quang nói: "Tôi nghe theo tổ chức."
Lưu Giới Hà nói: "Mẹ kiếp, tôi tốt bụng giúp cậu chùi đít, chùi ra một tay phân. Tôi nói cho cậu biết, chuyện này là tổ chức mai mối, cá nhân chịu trách nhiệm. Các cậu tự mình nhìn mà làm, sau này tốt hay không, không được oán trách tổ chức."
Nghiêm Trạch Quang nói: "Hảo hán làm việc hảo hán chịu."
Sau đó liền bắt đầu hẹn hò. Buổi hẹn hò của hai người có chút đặc biệt, không có cảnh hoa trước trăng dưới tình tứ quấn quýt, mà là bàn về công việc sự nghiệp, thực sự có cảm giác tâm ý tương thông.
Thế là kết hôn. An gia ở khu gia thuộc của trung đoàn 1. Hồi đó nhà nhiều, bộ đội vào thành một mảng lớn. Chỉ cần dính dáng đến kháng Mỹ viện Triều, gia thuộc cán bộ cấp phó đại đội đều có thể vào ở trong bộ đội. Người từ nông thôn đến, bộ đội giúp tìm việc làm. Thời buổi đó đại lực xây dựng chủ nghĩa xã hội, vị trí công việc nhiều vô kể, thành phố Tương Châu lại đang đại lực ủng hộ quân đội, công việc của gia thuộc rất dễ sắp xếp, chỉ cần không xin làm thị thị trưởng cục trưởng, gia thuộc quân nhân sắp xếp một phát chuẩn một phát, cho nên khu gia thuộc rất hoành tráng. Có người từ nông thôn đến, có người nuôi vợ từ nhỏ thành hôn, cũng có người đã sớm kết hôn mang theo con cái, còn có một số người đón cả người già tới, biến khu gia thuộc thành một ngôi làng lớn náo nhiệt.
Bệnh viện sư đoàn của Vương Nhã Ca lúc đó chưa có khu gia thuộc chuyên dụng, liền dọn vào khu gia thuộc của trung đoàn 1. Đãi ngộ của tiểu đoàn trưởng đương nhiên cao hơn đãi ngộ của đại đội trưởng, đều tập trung ở một khu, nhà trệt nhỏ, một dãy ba gian, giữa là phòng khách, hai bên ở người, mỗi nhà một cái sân nhỏ, nhà vệ sinh và nhà bếp phân bố ở các góc, bố cục giống hệt nhà ở của nông dân.
Vương Nhã Ca và Nghiêm Trạch Quang bắt đầu cuộc sống tân hôn trong môi trường như vậy.
Tháng đầu tiên thân mật nhiệt tình.
Tháng thứ hai khách sáo lịch sự.
Tháng thứ ba liền lạnh nhạt xuống.
Cả hai người này đều không phải là người sống đời sống gia đình chính gốc, sau khi kết hôn rất nhanh đã phát hiện ra có rất nhiều vấn đề thực tế, gia đình với đơn vị không có sự khác biệt quá lớn. Nghiêm Trạch Quang tự làm cho mình một phòng sách, thường xuyên một mình nhốt mình ở trong đó đọc sách, và quy định Vương Nhã Ca, lúc anh suy nghĩ, không được quấy rầy, có việc phải gõ cửa trước.
Vương Nhã Ca mơ hồ cảm nhận được, người chồng này của cô trong lòng chứa người khác, sau đó nghe ngóng từ Vương Thiết Sơn, Vương Thiết Sơn mập mờ nói: "Nghiêm Trạch Quang tâm sự nặng, có lẽ khá hoài niệm."
Vương Thiết Sơn tuy nói mập mờ, nhưng sau đó Vương Nhã Ca vẫn biết được chuyện giữa Nghiêm Trạch Quang và Dương Đào từ các kênh khác.
Sự hoài nghi của Vương Nhã Ca không phải là không có lý. Nghiêm Trạch Quang luôn luôn đem Vương Nhã Ca so sánh với Dương Đào trong lòng. Dương Đào thấu tình đạt lý biết bao, dịu dàng chu đáo biết bao. Còn Vương Nhã Ca làm việc thì ào ào nhanh nhẹn, nói năng bạt mạng, trên người còn có mùi thuốc súng, Nghiêm Trạch Quang dần dần cảm thấy cuộc hôn nhân này không có ý nghĩa gì lớn, qua giai đoạn tân hôn không lâu gia đình nhỏ liền lạnh nhạt xuống. Nghiêm Trạch Quang còn có sáng kiến độc đáo, đặt tên phòng ngủ của Vương Nhã Ca là ký túc xá tập thể, phòng sách của mình là đội bộ, nhà bếp là nhà nuôi.
Ban đêm đi ngủ, thỉnh thoảng bốc đồng, quay về ký túc xá tập thể, làm một chút cho có lệ, vội vã vội vã, giống như công sự công việc, rồi sau đó là quay lưng vào nhau. Vương Nhã Ca chưa thỏa mãn, muốn nói chuyện, Nghiêm Trạch Quang nói: "Có gì mà nói chứ, ngày mai còn phải lao vào trận chiến mới." Rất ít giao lưu với Vương Nhã Ca, Vương Nhã Ca cũng là người từ chiến trường Triều Tiên trở về, trên chiến trường Triều Tiên vì có công cứu chữa thương binh, từng được phong tặng danh hiệu nữ kiệt chiến địa, tính cách cay nghiệt. Vương Nhã Ca nói: "Trước đây chúng ta nói chuyện coi như tâm đắc, tại sao bây giờ lại không có lời để nói nữa?"
Nghiêm Trạch Quang nói: "Nói nhiều lời rồi thì không còn lời để nói nữa. Hai người có thể có bao nhiêu lời chứ?"
Vương Nhã Ca nói: "Lúc chúng ta yêu nhau vẫn tôn trọng lẫn nhau mà."
Nghiêm Trạch Quang nói: "Không phải yêu nhau, là xem mắt."
Nghiêm Trạch Quang có một chiếc hộp đạn thần bí, Vương Nhã Ca đã mấy lần nhìn thấy Nghiêm Trạch Quang mở hộp đạn ra, đồ đạc bên trong bày la liệt đầy đất, Nghiêm Trạch Quang đờ đẫn nhìn đống đồ vật đó xuất thần lâu lắc.
Vương Nhã Ca nghi ngờ đó là di vật của Dương Đào. Vương Nhã Ca phàn nàn với Vương Thiết Sơn rằng: "Người của Nghiêm Trạch Quang là chồng của cô ấy, nhưng trái tim vẫn ở chỗ Dương Đào."
Vương Thiết Sơn nói, thời gian có thể chữa lành mọi thứ, tính cách Nghiêm Trạch Quang hướng nội, xin Vương Nhã Ca kiên nhẫn chờ đợi, mưa dầm thấm lâu.
Có một lần Vương Nhã Ca thu dọn phòng cho Nghiêm Trạch Quang, bất ngờ phát hiện hộp đạn không khóa, cô cả gan mở nó ra, kết quả phát hiện ra, trong đó toàn là những thứ dùng để đánh trận, la bàn, cặp công văn, bản đồ, thước chỉ huy v.v., duy chỉ không phát hiện ra bất kỳ dấu vết nào của Dương Đào. Có một bức thư tín, Vương Nhã Ca tưởng là thư tình của Dương Đào, xem xong mới biết, đó là "Về mấy điểm nghi vấn trong trận chiến Song Du Thụ".
Sau khi Nghiêm Trạch Quang trở về, phát hiện hộp đạn bị mở ra, không nổi giận, mà là ra vẻ nghiêm túc nói với Vương Nhã Ca: "Đồng chí Vương Nhã Ca, có một tình hình rất quan trọng."
Vương Nhã Ca không rõ đầu đuôi, hỏi: "Đã xảy ra chuyện gì?"
Nghiêm Trạch Quang nói: "Trong nhà xuất hiện địch tình, phải bắt đặc vụ. Anh canh giữ ở đây, em đến nhà trung đoàn trưởng báo cáo."
Vương Nhã Ca nói: "Anh dẫn bộ đội bắt em đi đi, đặc vụ đó chính là em đây."
Nghiêm Trạch Quang nói: "Em muốn làm gì?"
Vương Nhã Ca nói: "Em không thể để chồng em kết hôn với em rồi, trong lòng vẫn đi nhớ đến một người đã hy sinh."
Nghiêm Trạch Quang cười lạnh một tiếng nói: "Anh hiểu rồi, em đang ghen tuông với một người chết. Em tìm thấy thứ em muốn tìm chưa?"
Vương Nhã Ca nói: "Anh là chuyên gia chiến tranh núi non, em làm sao là đối thủ của anh được?"
Nghiêm Trạch Quang hỏi: "Em còn nhìn thấy cái gì nữa?"
Vương Nhã Ca nói: "Mấy thứ đồ bỏ đi của anh, em nhìn không hiểu. Em không hiểu, chiến tranh đã kết thúc rồi, tại sao anh vẫn coi mấy thứ đồng nát sắt vụn đó như bảo bối cất giấu trong nhà. Cái nhà này bị anh làm cho âm u đáng sợ."
Nghiêm Trạch Quang nói: "Âm u đáng sợ thế nào?"
Vương Nhã Ca nói: "Nhà chúng ta là gia đình hay là bảo tàng chiến tranh?"
Nghiêm Trạch Quang nói: "Em cứ coi nó là sở chỉ huy tác chiến dự phòng đi."
3
Ngày mùng 1 tháng 8 năm nay, ngày kỷ niệm thành lập quân đội, bổ phong quân hàm cho các sĩ quan bộ đội về nước từ Triều Tiên. Mặc dù đều là tiểu đoàn trưởng, nhưng do Vương Thiết Sơn lập đại công một lần trong trận chiến Song Du Thụ, được phong quân hàm thiếu tá. Nghiêm Trạch Quang thì được phong quân hàm đại úy. Trong nghi thức phong quân hàm, Vương Thiết Sơn mặt mày hớn hở, Nghiêm Trạch Quang mặt không biểu cảm.
Bước ra khỏi hội trường nhỏ của bộ tư lệnh quân đội, Vương Thiết Sơn cười đùa với Nghiêm Trạch Quang: "Anh bạn, rắc rối to rồi, sau này gặp mặt anh phải chào tôi đấy."
Nghiêm Trạch Quang nói: "Tôi chào anh ngay bây giờ đây." Nói xong, tiến lên vài bước, quay người, cách một tiếng đứng nghiêm, giơ tay phải lên chào Vương Thiết Sơn một cái.
Vương Thiết Sơn nói: "Đùa chút thôi mà, anh lại tưởng thật à."
Nghiêm Trạch Quang vẫn đứng nghiêm, mặt không biểu cảm nói: "Thiếu tá Vương Thiết Sơn, đại úy Nghiêm Trạch Quang chào anh, theo quy định của điều lệnh hàng ngũ, anh phải đáp lễ kịp thời."
Vương Thiết Sơn không còn cách nào, đành phải đứng nghiêm, đáp lễ.
Vương Thiết Sơn vừa bỏ tay phải xuống, lại nghe thấy Nghiêm Trạch Quang hô vang một tiếng đanh thép —— "Đứng—— nghiêm——! Chào!"
Nói rồi lại giơ tay phải lên.
Vương Thiết Sơn theo bản năng khép năm ngón tay lại, roạt một cái đáp lễ một cái.
Nào ngờ Nghiêm Trạch Quang không hề chào anh cái thứ hai, tay phải của Nghiêm Trạch Quang giơ lên trước ngực, đột ngột bẻ ngoặt một cái, lật cổ tay liếc nhìn đồng hồ, miệng lầm bầm một tiếng: "Ồ, mười sáu giờ ba mươi hai phút." Sau đó quay người, nghênh ngang bỏ đi.
Vương Thiết Sơn trừng mắt nhìn bóng lưng Nghiêm Trạch Quang, cười khổ chửi mắng: "Mẹ kiếp, chút hời thế này mà cũng chơi trò mèo."
Nghĩ lại thấy không đúng, tự lẩm bẩm mửi mắng, đồng hồ con mẹ nó đeo ở tay phải à?
Hôm đó Nghiêm Trạch Quang còn chưa về nhà, Thạch Đắc Pháp đã bám sát đuổi theo tới nơi. Thạch Đắc Pháp nói: "Tiểu đoàn trưởng, thế này là thế nào chứ. Tôi cũng tham gia cách mạng từ chiến tranh giải phóng, lúc đánh Song Du Thụ, tôi là phó đại đội trưởng, đội trưởng đột kích. Thế còn hắn Quách Tĩnh Hải thì sao, trung đội trưởng hay trung đội phó gì chứ, dựa vào cái gì mà hắn cũng được phong quân hàm trung úy?"
Nghiêm Trạch Quang nói: "Hắn chẳng phải cũng là phó đại đội trưởng rồi sao? Hình như đang kiêm nhiệm chính trị viên đấy."
Thạch Đắc Pháp càng tức hơn, nói: "Mẹ kiếp, lão tử đánh giang sơn, bọn chúng ngồi thiên hạ. Một trận chiến Song Du Thụ, làm cho cán bộ tiểu đoàn 1 chúng ta nháo nhào cả lên. Tiểu đoàn trưởng anh không thể cứ nhịn như thế được."
Nghiêm Trạch Quang nói: "Không nhịn thì thế nào? Các cậu chỉ biết lèo nhèo sau lưng. Cậu là một đội trưởng đột kích, ở sát phía trước nhất, nhưng lúc địch tình thay đổi, tại sao cậu không kịp thời cung cấp tình hình cho tôi?"
Thạch Đắc Pháp nói: "Chẳng phải tôi đang nghe sự chỉ huy của anh sao? Tôi làm sao biết toán quân địch đó từ đâu tới?"
Nghiêm Trạch Quang trợn trừng mắt quát lớn: "Chẳng lẽ từ trên trời rơi xuống chắc?"
Thạch Đắc Pháp nói: "Tại sao Vương Thiết Sơn lại tự ý rời khỏi cao điểm số 2? Tôi cho rằng tất cả vấn đề đều xuất phát từ cao điểm số 2. Biết đâu hắn biết đây là trận chiến cuối cùng, không cam tâm làm vai phụ, nhân cơ hội địch tình thay đổi, cường công chiếm lĩnh đỉnh chính, khiến chúng ta có khổ nói không nên lời."
Nghiêm Trạch Quang nói: "Cậu Thạch Đắc Pháp không có đầu óc, cậu coi Vương Thiết Sơn là cái gì thế, cậu tưởng Vương Thiết Sơn là Gia Cát Lượng chắc, là Nghiêm Trạch Quang chắc? Hắn Vương Thiết Sơn không có cái khả năng linh hoạt cơ động đó đâu. Hắn là vô tình gặp may thôi."
Thạch Đắc Pháp nói: "Tôi cho rằng chúng ta có thể từ góc độ chiến thuật, biết đâu có thể từ góc độ toàn cục, vạch trần hành vi sai trái tham công tự ý, đặt tiểu đoàn 1 vào tình thế nguy hiểm của Vương Thiết Sơn."
Nghiêm Trạch Quang nói: "Vậy tốt quá nhỉ, cậu có thể đi phân tích cho đàng hoàng trước sau trận chiến Song Du Thụ đi, tôi không phản đối cậu đưa ra một tài liệu có sức thuyết phục đầy đủ. Nhưng tôi cảnh cáo cậu, không được phép chơi mấy cái trò 'tôi cho rằng', 'biết đâu' nữa. Toàn bộ vấn đề của cậu nằm ở chỗ 'tôi cho rằng', 'biết đâu'. Vốn dĩ trước khi bộ đội rút lui, là có cơ hội khảo sát chiến trường, làm cho rõ ngọn nguồn. Thế nhưng chính vì cái sự 'tôi cho rằng', 'biết đâu' của cậu, ba phải nước đôi, mơ hồ không rõ, mới khiến cho tổ công tác hạ quyết tâm đưa ra một kết luận như vậy. Cậu nhìn người ta Quách Tĩnh Hải xem, còn làm cả một bản đồ thay đổi chiến thuật, thời gian, địa điểm, binh lực, tất cả đều rõ mồn một, minh bạch rõ ràng, nói có sách máيكل có chứng. Nếu tôi là tổ công tác, tôi cũng sẽ nghiêng về phía chứng minh của Quách Tĩnh Hải."
Thạch Đắc Pháp ngẩn người, ngốc nghếch nhìn Nghiêm Trạch Quang nói: "Thế, thế cũng không thể vì Quách Tĩnh Hải có học thức, biết bị đặt lung tung, mà nghe theo một phía lời hắn chứ?"
Nghiêm Trạch Quang nói: "Cậu cho rằng Quách Tĩnh Hải toàn là bị đặt lung tung à? Tôi nói cho cậu biết, hắn cũng là trung đội trưởng phân đội tuyến đầu đấy! Người này mà đổi vị trí cho cậu, ở dưới tay tôi, trận chiến Song Du Thụ sẽ không phải là kết luận như ngày hôm nay, lão tử cũng sẽ không nhận cái quân hàm đại úy quái quỷ này đâu! Về nhà suy ngẫm thật kỹ vấn đề của cậu đi, từ nay đừng có 'tôi cho rằng', 'biết đâu' nữa!"
Thạch Đắc Pháp lầm bầm lầm bầm nói: "Sai một bước, bước bước sai! Tiểu đoàn trưởng tôi đặt câu nói ở đây, lần phong quân hàm này chỉ mới là khởi đầu. Sau này, tiểu đoàn 2 cái gì cũng đè ép tiểu đoàn 1 chúng ta một đầu. Biết đâu Vương Thiết Sơn làm trung đoàn trưởng rồi, anh vẫn đang làm tiểu đoàn trưởng đấy."
Nghiêm Trạch Quang nói: "Vậy thì đành chịu thôi, lão tử đành chấp nhận."
Thạch Đắc Pháp nói: "Tiểu đoàn trưởng, tôi biết trong lòng anh khó chịu. Anh không thể cứ nghẹn như thế được, chúng ta phải chiến đấu!"
Nghiêm Trạch Quang nói: "Chiến đấu? Chiến đấu với ai? Với Vương Thiết Sơn à? Thứ nhất, Vương Thiết Sơn nhỏ bé thế, không đáng để chiến đấu; thứ hai, Vương Thiết Sơn không phải là đế quốc chủ nghĩa, cậu không thể chiến đấu với hắn."
Thạch Đắc Pháp nói: "Cái chỗ Song Du Thụ chết tiệt này, đúng là bùn vàng rơi vào đũng quần, không phải phân cũng là phân, tôi không tin là không có ngày sáng tỏ ngọn nguồn."
Nghiêm Trạch Quang nói: "Thôi đi thôi đi, đồng chí Thạch Đắc Pháp, nhớ lấy một câu của tôi, nhẫn nhục chịu đựng, chịu đựng được nhục, mới gánh vác được trọng trách."
Thạch Đắc Pháp chớp chớp mắt nói: "Tôi hiểu rồi tiểu đoàn trưởng, quân tử trả thù, mười năm chưa muộn!"
Nghiêm Trạch Quang vỗ bàn một cái nói: "Cậu trả thù ai hả, cậu coi ai là kẻ địch hả?"
Thạch Đắc Pháp lại ngẩn ra, mặt mày đau khổ nhìn Nghiêm Trạch Quang, đôi môi mấp máy nói: "Chẳng lẽ, chẳng lẽ..." Nghiêm Trạch Quang quát: "Đầu lợn!" Thạch Đắc Pháp hậm hực rời đi, rất lâu sau Nghiêm Trạch Quang vẫn chưa thoát khỏi cơn giận dữ, cơn giận này đương nhiên không chỉ do Thạch Đắc Pháp gây ra, đây là một ngọn lửa vô danh, không biết bắt nguồn từ đâu, lại đều dồn tụ lại vào ngày hôm nay.
Nghiêm Trạch Quang một mình vùi mình vào chiếc ghế mây, đột nhiên đứng dậy, cởi bộ quân phục đeo quân hàm đại úy đó ra, treo lên móc áo, đột nhiên hạ lệnh, chào! Cầm lấy tay áo quân phục, xoạt xoạt, lại hô lên một tiếng, dùng tay áo tự chào mình một cái.
Thiếu tá Vương Thiết Sơn chào trung tá Nghiêm Trạch Quang!
Thiếu tá Vương Thiết Sơn chào thượng tá Nghiêm Trạch Quang!
Thiếu tá Vương Thiết Sơn chào đại tá Nghiêm Trạch Quang!
Vương Nhã Ca đang đọc sách trong phòng của mình, nghe thấy tiếng hô bên ngoài, giật nảy mình, vội vàng chạy ra ngoài cửa, phát hiện chồng có hành động bất thường, ân cần hỏi: "Sao thế? Phong quân hàm kích động quá đấy à?"
Nghiêm Trạch Quang nói: "Đại trượng phu co được giãn được, dọc chồng ngang cũng chồng."
Vương Nhã Ca nói: "Anh bị làm sao thế?"
Nghiêm Trạch Quang quay đầu lại nói: "Cái gì mà làm sao thế, em mới là người thần kinh ấy!"
Vương Nhã Ca nói: "Em thần kinh hay anh thần kinh? Em thấy việc phong quân hàm làm anh phát bệnh rồi đấy."
Nghiêm Trạch Quang nói: "Là phong ra bệnh rồi đấy, mẹ kiếp đến em cũng là thượng úy rồi, lão tử mới là một tên đại úy, quả thực là vô lý hết chỗ nói! Chuyện này nhịn được, chuyện khác sao nhịn được!"
Vương Nhã Ca nói: "Thế thì đừng nhịn nữa, đi tranh đi đoạt đi!"
Nghiêm Trạch Quang nói: "Em coi anh Nghiêm Trạch Quang là loại người gì hả? Anh Nghiêm Trạch Quang không phải là kẻ tầm nhìn hạn hẹp, cũng không phải là người so đo tính toán, anh là một người có ý chí kiên định như thép và giác ngộ cao độ."
Vương Nhã Ca nói: "Không thể nào, anh vừa rồi còn thần kinh la hét om sòm, sao chớp mắt một cái đã có giác ngộ cao độ thế rồi? Anh thay đổi nhanh thật đấy!"
Nghiêm Trạch Quang nói: "Trong ngoài có khác, hiểu không?"
Chiều hôm đó, Vương Thiết Sơn phái liên lạc viên tới, mời vợ chồng Nghiêm Trạch Quang đến nhà hàng Bát Nhất ăn mừng việc phong quân hàm, Vương Nhã Ca sảng khoái đồng ý ngay.
Đợi liên lạc viên đi rồi, Nghiêm Trạch Quang nói: "Em tự đi đi nhé, anh không đi đâu."
Vương Nhã Ca nói: "Lại bị bệnh ở đâu nữa đấy?"
Nghiêm Trạch Quang nói: "Có gì mà ăn mừng chứ? Hoàn toàn là vẽ rắn thêm chân!"
Vương Nhã Ca nói: "Ồ em hiểu rồi, anh là đại úy, lão Vương là thiếu tá, mất mặt lắm chứ gì? Các anh đàn ông này, không, không tính lão Vương, đàn ông các anh ấy, tính hư vinh quá mạnh."
Nghiêm Trạch Quang gầm lên: "Câm miệng! Ai hư vinh chứ? Em hiểu cái thế nào là hư vinh không?"
Vương Nhã Ca nói: "Em cho rằng tấm lòng của anh kém lão Vương một khoảng lớn."
Nghiêm Trạch Quang nói: "Câu này em nói không tính, anh có tấm lòng hay không, ông trời có mắt!"
Nghiêm Trạch Quang cuối cùng đã không đi tham gia bữa tiệc ăn mừng do Vương Thiết Sơn tổ chức, và trong một khoảng thời gian sau đó trở nên thất thường nắng mưa. Có một đêm nọ, Vương Nhã Ca bị đánh thức, vểnh tai nghe ngóng, hóa ra là Nghiêm Trạch Quang đang nói mớ.
Nghiêm Trạch Quang kêu trong mơ: "Vương Thiết Sơn, cái tên chó chết nhà anh, trả Dương Đào lại cho tôi!"
Nghiêm Trạch Quang kêu trong mơ: "Vương Thiết Sơn, cái tên chó chết nhà anh, trả cao điểm lại cho tôi!"
Nghiêm Trạch Quang kêu trong mơ: "Vương Thiết Sơn, cái tên chó chết nhà anh, trả thiếu tá lại cho tôi!"
Nghiêm Trạch Quang kêu trong mơ: "Vương Nhã Ca, cái tên đặc vụ thối tha nhà cô, đưa quân phục cho tôi!"
Vương Nhã Ca sợ tới mức tóc gáy dựng ngược, tung người ngồi bật dậy từ trên giường, nhìn Nghiêm Trạch Quang giống như nhìn thấy quỷ.
Nghiêm Trạch Quang vậy mà dụi dụi mắt ngồi dậy.
Vương Nhã Ca nói: "Nghiêm Trạch Quang anh muốn làm gì, lúc ẩn lúc hiện thế này, anh muốn dọa chết em à?"
Nghiêm Trạch Quang cười ha hả nói: "Đây chính là cái kết, đây chính là cái kết của việc rình mò tôi Nghiêm Trạch Quang. Một người chỉ huy đủ tiêu chuẩn, lúc anh ta ngủ, anh ta cũng tỉnh táo. Điểm này em phải nhớ lấy cho kỹ!"
Vợ chồng Vương Thiết Sơn ân ân ái ái, nhưng sau khi kết hôn ba năm vẫn không có con. Hai vợ chồng Nghiêm Trạch Quang chiến tranh lạnh liên miên, thế nhưng lại trúng ngay phát đầu, Vương Nhã Ca nhanh chóng mang thai.
Sau khi đứa trẻ sinh ra, nhìn thấy là con gái, Nghiêm Trạch Quang vô cùng thất vọng, nói với Vương Thiết Sơn đến bệnh viện thăm hỏi: "Cao điểm nào cậu cũng chiếm trước, đến lượt vụ này để tôi đánh hạ trước, mẹ kiếp vẫn là con gái."
Vương Thiết Sơn nói: "Tư tưởng này của anh không được rồi, con gái thì không phải là người chắc? Không có phụ nữ thì làm gì có anh?"
Nghiêm Trạch Quang nói: "Được thôi, tôi chúc cậu một hơi sinh liền tám cô con gái."
Vương Thiết Sơn nói: "Tôi không sợ cái miệng quạ đen của anh đâu. Tám cô con gái thì tốt quá chứ sao, có thể biên chế thành một tiểu đội nữ binh ấy chứ."
Vương Nhã Ca bảo Nghiêm Trạch Quang đặt tên cho con, Nghiêm Trạch Quang suy nghĩ một lúc nói: "Hay là em đặt đi. Sau này gia đình chúng ta cũng chia ra phân công, việc con gái em phụ trách, việc con trai anh phụ trách."
Vương Nhã Ca nói: "Anh không đặt thì em cũng không đặt. Tạm gọi con bé là Nhu Nhu đi."
Nghiêm Trạch Quang nói: "Sao cũng được, Nhu Nhu cũng là một cái tên."
Con bé lớn đến nửa tuổi, vì Vương Nhã Ca phải đi làm, Nghiêm Trạch Quang không lo xuể, liền gửi con về quê nhờ nuôi dưỡng. Chẳng bao lâu sau, Vương Thiết Sơn về quê thăm người thân, tiện đường qua Nghiêm Gia Phụ, lại mang con bé về luôn. Nói ở quê hiện đang nạn đói, chết đói rất nhiều người, ông bà nội của đứa trẻ lo bữa nay lo bữa mai, để đứa trẻ ở quê thì chỉ có con đường chết.
Nghiêm Trạch Quang nói: "Tháng nào tôi cũng gửi tiền về nhà mà, mỗi tháng hai mươi đồng tiền đủ mua hai trăm cân lương thực rồi."
Vương Thiết Sơn nói: "Cậu đúng là tai điếc mắt ngơ trước sự đời, bây giờ đừng nói là cầm phiếu, cậu có cầm vàng cũng không mua được lương thực đâu. Bố tôi bảo tôi mang cho cậu một lời nhắn, xưa nay trung hiếu khó vẹn toàn, cậu ở bộ đội dẫn quân cho tốt, người già ở nhà đành phó mặc cho số phận."
Nghiêm Trạch Quang nói: "Tại sao chúng ta đánh đổi cả thiên hạ rồi, mà bách tính của chúng ta lại không có cơm ăn? Thật là vô lý hết chỗ nói!"
Vương Thiết Sơn nói: "Thiên tai nhân họa, nhân họa lớn hơn thiên tai. Câu này không nói nữa."
Sau khi đứa trẻ về, Vương Nhã Ca yêu cầu Nghiêm Trạch Quang quay lại phòng ngủ chính, luân phiên trực ban. Đứa trẻ ban đêm khóc lóc om sòm, Nghiêm Trạch Quang gối hai tay sau đầu nói: "Tên ngốc lão Vương này, cả đời chưa từng làm được một việc tốt nào."
Vương Nhã Ca nói: "Hắn đưa con về cho chúng ta, chính là việc tốt tày trời rồi."
Nghiêm Trạch Quang nói: "Cái tên ngốc lão Vương này, lại còn rất nặng tình cảm, kết hôn ba năm rồi, vợ còn không sinh nổi cho hắn một con chuột, vậy mà vẫn có thể sống tiếp được, lại còn vui hớn hở nữa chứ."
Vương Nhã Ca đặt đứa trẻ trong ngực xuống ngồi dậy, đầu bù tóc rối hỏi: "Ý anh là gì, ý anh chẳng lẽ là nói, em mà không sinh được con, thì anh sẽ bỏ em chứ gì?"
Nghiêm Trạch Quang nói: "Em đừng có kiếm chuyện vô lý nữa. Anh đang nói lão Vương chứ không phải nói anh. Anh là kẻ ích kỷ, không xứng có con. Em mà không sinh đứa con này, anh hoàn toàn không có ý kiến gì hết."
4
Sau khi bộ đội khôi phục trật tự, bắt đầu chỉnh lý tư liệu lịch sử chiến tranh, phân cục tác chiến thảo ra quá trình chiến đấu trận Song Du Thụ, Nghiêm Trạch Quang xem xong nói: "Trận chiến này, trước trận có phương án, sau trận có tổng kết, theo lý mà nói thì không còn gì để nói nữa. Nhưng tôi là tiểu đoàn trưởng chủ công, không công lên được đỉnh chính, mà tiểu đoàn trợ công lại xoay chuyển càn khôn lật bại thành thắng, trong đó có rất nhiều thứ đáng để tổng kết. Trải qua sự suy ngẫm mấy năm nay, tôi cho rằng vẫn có thể đào sâu hơn một chút, làm cho sự thay đổi địch tình, thay đổi khí hậu và căn cứ thay đổi của chúng ta lúc đó trở nên rõ ràng hơn một chút, ít nhất là về mặt lý luận phải tự tròn vành. Như vậy có lợi cho việc nâng cao năng lực phán đoán và chỉ huy của sĩ quan đời sau, nhất là phải nghe nhiều hơn sự phân tích chi tiết của các chỉ huy tuyến đầu."
Vương Thiết Sơn không có suy nghĩ gì quá nhiều về kết luận trận chiến Song Du Thụ, nhưng nghe nói Nghiêm Trạch Quang có ý kiến này, liền trở nên cẩn trọng, sau một hồi suy tư sâu sắc, vui vẻ bày tỏ: "Tôi cho rằng ý kiến của tiểu đoàn trưởng tiểu đoàn 1 là đúng. Chủ tịch dạy chúng ta, đánh một trận tổng kết một lần, tiến lên một bước. Trận chiến đó tuy kết thúc bằng chiến thắng, nhưng nói một cách cầu thị, có rất nhiều tình huống đều là đột phát, đều dựa vào cảm giác và kinh nghiệm của người chỉ huy, về mặt lý luận chiến thuật không phải là rất rõ ràng. Bây giờ chỉnh lý tư liệu lịch sử chiến tranh, tốt nhất là làm cho các chi tiết đều rõ ràng hết."
Lời nói của Nghiêm Trạch Quang và Vương Thiết Sơn đều rất hoa mỹ, nhưng đều mơ hồ lộ ra khả năng không loại trừ việc điều tra lại chân tướng trận chiến Song Du Thụ, bộ tư lệnh trung đoàn đành phải tổ chức lại các chỉ huy tuyến đầu của hai tiểu đoàn đã tham gia trận chiến đó, tiến hành tọa đàm.
Mọi người khách sáo lịch sự, nhưng mỗi người một ý kiến, đại đội trưởng đại đội 1 Thạch Đắc Pháp và chính trị viên đại đội 4 Quách Tĩnh Hải còn cãi nhau nữa. Tiêu điểm vẫn là hướng đi của quân địch viện trợ ở cao điểm số 2. Thạch Đắc Pháp kiên quyết nói: "Do tiểu đoàn trợ công bị địch tình che mắt, không thể đánh viện binh nghiêm ngặt theo kế hoạch tác chiến, đã thả quân địch ở cao điểm số 2 chạy mất, cho nên cấu thành tai họa hủy diệt đối với tuyến chủ công."
Quách Tĩnh Hải thì nhảy cẫng lên chỉ tay lên trời thề độc, lúc bọn họ leo lên cao điểm số 2, quả thực không gặp phải sự cản trở nào. Quách Tĩnh Hải nói: "Cho dù lão Quách tôi là kẻ mù, thì một trung đội hơn ba mươi người của tôi tổng không thể đều là kẻ mù chứ? Cho dù lão Quách tôi nhận vơ công lao tày trời của người khác làm của mình, thì ba mươi mấy người anh em trung đội của tôi tổng không thể đều là kẻ tiểu nhân đê tiện chứ?"
Sự việc này làm cho phân cục tác chiến rất khó xử, một là vì không thể đến hiện trường khảo sát nữa, hai là vì sau trận chiến đó, khu vực Song Du Thụ đã bước vào giai đoạn đàm phán, chiến tranh cục bộ đã dừng lại. Về ý nghĩa chiến lược của trận chiến Song Du Thụ, cả hai bên địch ta đều không tiếp tục kéo dài, cho nên không thể hiểu được ý đồ thực sự của đối phương và nguyên nhân thực sự của việc điều chỉnh binh lực địa phương.
Phân cục tác chiến báo cáo tình hình lên thủ trưởng trung đoàn, thủ trưởng trung đoàn cũng rất khó xử. Mặc dù Vương Thiết Sơn và Nghiêm Trạch Quang đều không biểu thị rõ ràng muốn điều tra lại, nhưng vấn đề không tự tròn vành do Nghiêm Trạch Quang đưa ra quả thực cũng tồn tại.
Sau đó do Lưu Giới Hà đứng ra, lần lượt tìm hai người nói chuyện.
Vương Thiết Sơn ngược lại rất sảng khoái, phóng khoáng nói: "Được thôi, tôi nghe theo tổ chức. Nhưng tôi phải nói một câu công đạo, đồng chí Nghiêm Trạch Quang sở dĩ đề xuất muốn tự tròn vành, tự nhiên có lý do của anh ấy. Lúc làm đại đội trưởng, anh ấy đã đặc biệt chú trọng chiến thuật, cho dù là trận giao tranh hẹp đường gặp nhau, anh ấy cũng phải ngẫm nghĩ kinh nghiệm bài học thành bại. Xuất phát điểm của anh ấy là đúng."
Nói chuyện đến Nghiêm Trạch Quang, thì không được sảng khoái như vậy nữa. Nghiêm Trạch Quang nói: "Nếu những chuyện có thể làm cho rõ ràng, tại sao chúng ta lại phải để nó mơ hồ? Chúng ta cá nhân gánh cái tiếng oan thì không sao, nhưng chúng ta không thể để lại những thứ không nói rõ ràng cho lịch sử."
Lưu Giới Hà nói: "Tất cả lịch sử đều sẽ để lại những thứ không thể nói rõ ràng."
Nghiêm Trạch Quang không ho hoe.
Lưu Giới Hà nói: "Tôi kể cho cậu nghe một câu chuyện."
Nghiêm Trạch Quang vẫn không ho hoe.
Lưu Giới Hà nói: "Thời kỳ Hồng quân, một đơn vị đoàn bị quân địch vây khốn, ngay lúc quyết định phá vây, thì nhận được mật báo nói rằng, nội bộ xuất hiện tám tên nội gián. Lúc này đoàn trưởng chính ủy liền đau đầu, bắt giữ mấy kẻ gọi là nội gián này đi, thì chứng cứ không đủ. Không bắt giữ, lại sợ thực sự là bọn chúng trong ngoài kết hợp, dẫn bọn chúng phá vây có rủi ro rất lớn. Hơn nữa không có thời gian điều tra nữa. Bàn bạc hồi lâu, đoàn trưởng và chính ủy quyết định, bắn chết mấy người này đi. Sau đó liền trói người lại, phái một tay súng từ phía sau lưng bọn họ ngắm bắn vào sau gáy từng người một. Ngay lúc sắp hành hình, một tên 'nội gián' đột nhiên hét lên, nói 'Tôi chỉ đưa ra một thỉnh cầu, đại địch hiện tại, phải tiết kiệm đạn dược. Chúng ta tự giải quyết đi.' Nói xong liền đập đầu xuống đất. Trán đập vào đá máu chảy đầm đìa. Mấy người khác lần lượt bắt chước, gần như đều hét lên, 'Đại địch hiện tại, phải tiết kiệm đạn dược.' Lập tức... Cậu có biết sau đó đã xảy ra chuyện gì không?"
Nghiêm Trạch Quang nói: "Không biết."
Lưu Giới Hà nói: "Muốn biết kết quả không?"
Nghiêm Trạch Quang nói: "Đã biết rồi, dừng hành hình."
Lưu Giới Hà nói: "Không có. Đoàn trưởng nói, 'Các đồng chí, có lẽ các cậu bị oan, nhưng tình hình phức tạp, không có thời gian điều tra, nếu các cậu trong sạch, thì coi như hy sinh vì cách mạng vậy. Cứ làm theo lời các cậu nói đi, tiết kiệm đạn dược đi.'"
Lưu Giới Hà nói xong, tâm trạng rất nặng nề, hai người đều không nói gì.
Sau đó Nghiêm Trạch Quang nói: "Ý của chính ủy tôi hiểu rồi."
Lưu Giới Hà hỏi: "So với sự hy sinh của tám người này, người sống chúng ta chịu đựng chút uất ức, thậm chí bị oan uổng, thì có thấm vào đâu chứ. Thời kỳ đặc biệt, tình hình đặc biệt, ắt có thủ đoạn đặc biệt. Ai mà cho rằng lịch sử là có thể nói cho rõ ràng, thì quá ngây thơ rồi."
Nghiêm Trạch Quang nói: "Nhưng tôi không cho rằng trận chiến Song Du Thụ là thủ đoạn đặc biệt được áp dụng trong thời kỳ đặc biệt tình hình đặc biệt."
Lưu Giới Hà nói: "Nhưng nó đã là lịch sử rồi. Quân nhân cách mạng chúng ta, phải có tấm lòng. Ai mà cứ mãi dây dưa chuyện cũ lịch sử, cứ mãi sống trong sự uất ức không thể thoát ra, thì anh ta chỉ có thể tự đặt mình vào sự đau khổ. Chẳng phải chỉ là ghi một đại công thôi sao?"
Nghiêm Trạch Quang nói: "Dựa vào cái gì mà tôi không thể phong quân hàm thiếu tá? Một trận chiến cao điểm Song Du Thụ không rõ ràng minh bạch, làm cho sĩ quan một tiểu đoàn của tôi, quân hàm phổ biến thấp hơn tiểu đoàn 2, đây là cái thá gì chứ?"
Lưu Giới Hà trừng mắt nhìn Nghiêm Trạch Quang nói: "Chẳng lẽ cậu tham gia cách mạng chỉ vì quân hàm chắc?"
Nghiêm Trạch Quang nói: "Chính ủy muốn tôi biểu thái à?"
Lưu Giới Hà nói: "Tôi muốn cậu buông bỏ gánh nặng. Tôi tặng cậu hai câu, thuyền chìm bên cạnh ngàn buồm qua, cây bệnh trước mắt vạn mộc xuân."
Nghiêm Trạch Quang nói: "Tôi tôn trọng sự thật."
Lưu Giới Hà nói: "Tôi càng hy vọng cậu tôn trọng kết luận của tổ chức."
5
Mấy năm nay, Vương Thiết Sơn và Nghiêm Trạch Quang mỗi người bận việc nấy, ngầm so kè, phụ nữ hai nhà ngược lại qua lại rất thường xuyên. Vương Nhã Ca lớn hơn Tôn Phương một tuổi, Tôn Phương gọi Vương Nhã Ca là chị Nhã Ca, chuyện gì cũng nói. Tôn Phương đem tâm tư muốn có con kể ra với Vương Nhã Ca nghe, Vương Nhã Ca nói: "Em đừng áp lực quá, em còn trẻ mà, chúng ta đến tìm cách xem sao."
Tôn Phương nói: "Không giấu gì chị Nhã Ca, rất nhiều cách em đều nghĩ qua rồi, ngay cả chỗ cây bạch lạp em cũng đi rồi."
Vương Nhã Ca hỏi: "Cây bạch lạp là ở đâu?"
Tôn Phương ấp úng nói: "Cây bạch lạp là... miếu Tống Tử Nương Nương... người ta đều nói hương khói ở đó rất linh nghiệm."
Vương Nhã Ca nói: "Hây, sao em lại đi tin cái thứ đó chứ. Vấn đề sinh đẻ là vấn đề khoa học, từ nay em đừng có chơi mấy trò mê tín phong kiến này nữa."
Tôn Phương nói: "Người nhà em thèm con quá rồi, nhìn thấy Nhu Nhu nhà các anh là mắt đờ ra, chỉ hận không thể cướp về nhà không trả các anh nữa. Em đây cũng là không còn cách nào khác mới phải tìm cách."
Vương Nhã Ca nói: "Không còn cách nào cũng không thể nghĩ bậy cách khác, không thể có bệnh vái tứ phương."
Tôn Phương nói: "Chị Nhã Ca, chuyện em lên cây bạch lạp chị tuyệt đối không được nói cho người khác biết đấy nhé!"
Vương Nhã Ca nói: "Lập tức dừng ngay hoạt động mê tín phong kiến lại, chị cũng sẽ giúp em nghĩ cách."
Vương Nhã Ca làm việc ở bệnh viện sư đoàn, về mặt này đương nhiên hiểu rõ hơn người khác rất nhiều.
Sư đoàn 27 là một bộ đội có sức chiến đấu rất mạnh, thế nhưng từ sau khi từ chiến trường Triều Tiên trở về, bệnh nhân đặc biệt nhiều, có người bị dạ dày đường ruột, có người bị phổi, mà kỳ lạ hơn là, rất nhiều người sau khi kết hôn không sinh đẻ. Vấn đề này bệnh viện sư đoàn không giải quyết được, lúc đầu không để ý lắm, coi như triệu chứng thông thường, chung quy đều giới thiệu đến bệnh viện nhân dân thành phố Tương Châu. Sau đó loại bệnh nhân này nhiều lên, gây được sự chú ý, tổng hợp phân tích các ca bệnh vô sinh khác nhau, cuối cùng phát hiện ra, những đồng chí không thể sinh đẻ đó đại đa số đều từng tham gia chiến dịch Hằng Phủ, chuyên gia cho rằng, có liên quan đến giá lạnh.
Bệnh viện sư đoàn vì thế chuyên môn đánh báo cáo lên bộ hậu cần sư đoàn, bộ hậu cần lại phản ánh tình hình lên thủ trưởng sư đoàn. Giả Hoành Sinh là phó sư trưởng phụ trách hậu cần, vừa nghe nói có hơn tám mươi cán bộ mất đi năng lực sinh sản, lúc đó liền sốt ruột, đập bàn chửi cho chủ nhiệm hậu cần và viện trưởng bệnh viện sư đoàn một trận, nói: "Mẹ kiếp chứ, sư đoàn 27 chúng ta là bộ đội hùng phong, những người này trên chiến trường đều là người xông pha trận mạc vào sinh ra tử, tuyệt đối không được để bọn họ tuyệt hậu, bọn họ tuyệt hậu rồi, thì chính là sư đoàn 27 tuyệt hậu rồi. Các cậu chữa cho tôi, chữa bằng chết thì thôi!"
Viện trưởng bệnh viện sư đoàn nói: "Cái này không phải cứ chữa bằng chết là chữa khỏi được đâu, bệnh viện sư đoàn chúng ta chữa thương là tuyệt chiêu, chữa bệnh thì không linh!"
Giả Hoành Sinh lại đập bàn một cái, quát lớn: "Đó là việc của cậu, chữa thế nào tôi mặc kệ, tôi chỉ yêu cầu cậu chữa khỏi cho bọn họ, tỷ lệ chữa khỏi không đạt tám mươi phần trăm, thì cái ghế viện trưởng này của cậu cút về quê mà trồng lúa cho tôi!"
Viện trưởng bị phó sư trưởng Giả mắng cho một trận, quay về bệnh viện sư đoàn triệu tập cán bộ cốt cán nghiệp vụ mở họp, Vương Nhã Ca mới biết được trong số di chứng mà chiến dịch Hằng Phủ để lại cho sư đoàn 27, lại còn có một mục này. Cô ngẫm nghĩ, vợ chồng Vương Thiết Sơn không có con chưa chắc đã là vấn đề của Tôn Phương, biết đâu là vấn đề của lão Vương ấy chứ.
Tối cuối tuần, Vương Nhã Ca tan làm về, ăn cơm xong sang nhà Vương Thiết Sơn, ngồi phịch xuống ghế mây nói: "Lão Vương, anh có muốn sinh một đứa con không?"
Vương Thiết Sơn nói: "Thèm lắm chứ."
Vương Nhã Ca nói: "Vậy anh xin nghỉ phép đi, ngày mai hai vợ chồng anh đi cùng tôi đến một nơi."
Vương Thiết Sơn nói: "Là đi khám bệnh hay là nhận nuôi? Nếu nhận nuôi thì thôi, còn khám bệnh, để Tôn Phương đi cùng cô là được rồi."
Vương Nhã Ca nói: "Là khám bệnh, nhưng Tôn Phương đi một mình không được đâu, anh cũng phải đi."
Vương Thiết Sơn nói: "Lạ nhỉ, sinh con là chuyện của phụ nữ, tôi đi làm gì?"
Vương Nhã Ca nói: "Sinh con là chuyện của phụ nữ, nhưng vấn đề chưa chắc đã xuất phát từ phụ nữ."
Vương Thiết Sơn chớp chớp mắt, suy nghĩ một lúc mới nói: "Vậy được, tôi đi cùng cô một chuyến."
Tối đến Vương Nhã Ca đem chuyện này kể cho Nghiêm Trạch Quang nghe, Nghiêm Trạch Quang nói: "Em có tinh thần này sao không quan tâm anh nhiều một chút hả?"
Vương Nhã Ca nói: "Em không quan tâm anh hồi nào?"
Nghiêm Trạch Quang nói: "Lo việc nhà cho tốt, chăm sóc con cái cho tốt, đây không chỉ là sự quan tâm đối với bản thân anh, mà còn là sự ủng hộ đối với việc xây dựng quân đội."
Vương Nhã Ca nói: "Anh mà coi em là phụ nữ gia đình thì anh nghĩ sai rồi. Lúc chúng ta kết hôn, không, từ sớm lúc xem mắt đã giao ước trước rồi, mỗi người có sự nghiệp riêng, tôn trọng lẫn nhau, không can thiệp lẫn nhau. Việc nhà ai có thời gian thì người đó làm nhiều hơn, không thể cứ bắt phụ nữ làm mãi được. Làm việc nhà là chuyện cá nhân, cứu người chữa bệnh là chuyện nằm trong phạm vi trách nhiệm của em."
Nghiêm Trạch Quang nói: "Cái đó của em cũng chẳng gọi là cứu người chữa bệnh gì cả, chẳng qua là vấn đề xuất nhập thôi. Em cũng thích lo chuyện bao đồng quá đấy."
Vương Nhã Ca nói: "Anh cũng quá không thích lo chuyện bao đồng rồi đấy. Hơn nữa, đây là chuyện bao đồng à? Đây là tích đức hành thiện, cũng là quan tâm đồng chí."
Nghiêm Trạch Quang nói: "Được rồi, em đi đi. Đêm nay làm cái đó đi, đã rất lâu không làm cái đó rồi."
Vương Nhã Ca nói: "Làm cái đó thì được, nhưng anh phải làm theo yêu cầu của em."
Nói xong kéo ngăn kéo bàn làm việc đầu giường ra, tìm ra một thứ bán trong suốt, thổi một hơi giống như thổi bóng bay, kiểm tra xem có bị rò khí không, rồi nói với Nghiêm Trạch Quang: "Anh không muốn có con, em cũng không muốn có con, vậy chúng ta áp dụng biện pháp đi."
Nghiêm Trạch Quang trợn tròn mắt, hoảng hốt hỏi: "Làm cái đó mà còn phải dùng dụng cụ cơ à, thứ này dùng thế nào?"
Vương Nhã Ca giơ ngón cái ra, ra hiệu một động tác rồi nói: "Cứ thế này."
Nghiêm Trạch Quang chợt hiểu ra nói: "Anh kịch liệt phản đối! Thể thống gì thế này, chưa từng thấy hai vợ chồng làm cái đó mà còn phải đeo cái bao cao su này vào, cái này khác gì đánh súng mà đeo nút bịt nòng súng chứ? Làm không khéo lại nổ nòng ấy chứ, quả thực hoang đường."
Vương Nhã Ca giải thích: "Cái này không gọi là nút bịt, cái này gọi là đeo bao cao su, là sản phẩm bằng cao su, có thể tránh thai."
Nghiêm Trạch Quang nói: "Anh mặc kệ nó là sản phẩm gì. Anh làm cái đó với vợ anh, chứ không phải làm cái đó với cái bao cao su này."
Vương Nhã Ca nói: "Vậy thì thôi, nếu không thì anh viết một tờ cam kết đi, làm ra con thì anh chịu trách nhiệm nuôi."
Nghiêm Trạch Quang thở dài một hơi nói: "Em mà đảm bảo một phát trúng luôn sinh cho anh một đứa con trai, thì anh chịu trách nhiệm thì chịu trách nhiệm."
Vương Nhã Ca nói: "Vậy thì em không đảm bảo được, cái đó không do ý chí của em quyết định. Anh nói đi, có dùng cái này không?"
Nghiêm Trạch Quang nói: "Còn cách nào khác không?"
Vương Nhã Ca nói: "Có, nhưng em không muốn uống thuốc, hơn nữa làm thế cũng không an toàn, vẫn là cái này bảo đảm hơn."
Nghiêm Trạch Quang nói: "Quá mất đạo đức, vậy mà lại bắt anh đi làm cái đó với cái bao cao su này."
Vương Nhã Ca nói: "Đây không phải là vấn đề đạo đức gì cả, đây là vấn đề khoa học."
Nghiêm Trạch Quang ra vẻ đại nghĩa lẫm liệt nói: "Dẹp luôn đi, anh thà nhịn còn hơn!"
6
Sáng sớm hôm sau, Vương Nhã Ca đi trước, Vương Thiết Sơn theo sau, hai chiếc xe đạp trước sau rời khỏi Tây Đại Doanh, đón ánh mặt trời mới mọc, khí thế ngút trời phi nước đại về phía đông. Yên sau xe đạp của Vương Thiết Sơn còn đèo theo Tôn Phương.
Nửa tiếng sau, hai chiếc xe đạp đã đến bệnh viện nhân dân thành phố Tương Châu, Vương Nhã Ca vào trước tìm ra một người, là nữ, mặc áo blouse trắng, đeo khẩu trang, đôi mắt phía trên khẩu trang trông rất sáng, trông rất trẻ tuổi. Vương Nhã Ca giới thiệu đây là y tá Giả, người quen của cô. Y tá Giả ngắm nghía vợ chồng Vương Thiết Sơn, nói với Vương Thiết Sơn: "Đi theo tôi."
Vương Thiết Sơn nói: "Ai, cô nói tôi đấy à?"
Vương Nhã Ca nói: "Nói chính là anh đấy."
Vương Thiết Sơn lầm bầm lầm bầm nói: "Thế nào thế này, các cô cũng chẳng điều tra cho rõ ràng, sao cứ hễ lên là áp đặt vấn đề lên người tôi thế?"
Vương Nhã Ca nói: "Ai bảo hễ lên là áp đặt vấn đề lên người anh chứ, đây chẳng phải là bảo anh đi tiếp nhận điều tra sao?"
Vương Thiết Sơn ngượng ngùng không tự nhiên chút nào, nhìn Vương Nhã Ca, lại nhìn Tôn Phương, lại nhìn nữ bác sĩ mặc áo blouse trắng đeo khẩu trang kia, không quyết định được ý kiến.
Vương Nhã Ca nói: "Này, anh đúng là một đại trượng phu đầu đội trời chân đạp đất, chẳng có lấy một chút dứt khoát sảng khoái gì cả, vậy mà còn làm chỉ huy quân sự nữa chứ!"
Vương Thiết Sơn ưỡn ngực nói: "Được rồi, tôi vào đây." Lại nhìn Vương Nhã Ca và Tôn Phương nói: "Hay là, chúng ta cùng vào nhé?"
Vương Nhã Ca nói: "Chuyện thế này, nếu chúng ta có mặt thì anh càng phiền phức hơn, thôi anh tự vào trước đi."
Vương Thiết Sơn nói: "Vậy tôi đành đơn đao phó hội vậy."
Y tá Giả đi trước, Vương Thiết Sơn theo sau, dọc đường đi vào vô cùng suôn sẻ, rẽ qua rẽ lại mấy bận, Vương Thiết Sơn càng lúc càng thấy có gì đó sai sai, bởi vì đi đến tận cùng, hai bên lối đi toàn là phụ nữ.
Đi tiếp về phía trước, cuối cùng cũng nhìn thấy một người đàn ông, cũng là một quân nhân, trông có vẻ lôi thôi lếch thếch. Nhìn kỹ lại, thấy có chút quen mắt, ngắm nghía thêm lần nữa, hóa ra là Thẩm Loan, khoa trưởng khoa trinh sát của sư bộ. Vương Thiết Sơn có quen biết Thẩm Loan, hơn mười năm trước trong trận chiến lột da ở Tiểu Xích Bích thuộc Tiềm Sơn, hai người từng ở chung một trạm băng bó, chỉ là những năm này không qua lại với nhau. Vương Thiết Sơn đang chần chừ không biết trong trường hợp này có nên chào hỏi hay không, thì bên kia Thẩm Loan đã lên tiếng trước.
Thẩm Loan nói: "Lão Vương, cậu bị sao thế?"
Vương Thiết Sơn đỏ bừng mặt nói: "Hì hì, đưa vợ đến khám bệnh."
Thẩm Loan nói: "Đừng có lừa tôi, quy củ ở đây là vợ chồng đều phải khám."
Vương Thiết Sơn nói: "Thế cậu cũng khám rồi à?"
Khuôn mặt Thẩm Loan bỗng xám ngoét lại, vừa chửi rủa vừa nói: "Mẹ kiếp, bảo là tôi có vấn đề, hòn... hòn dái bị teo lại, e là bị cóng ở vùng tuyết Hằng Phụ rồi. Cậu cũng phải mau chóng đi khám đi, nhỡ đâu hòn dái cũng bị cóng đến có vấn đề rồi thì sao. Sư đoàn chúng ta có không ít người bị vấn đề ở hòn dái đấy."
Vương Thiết Sơn chợt nhớ ra, trong cơ quan sư đoàn từng lan truyền một trò cười, nói về chuyện Thẩm Loan không thể sinh con. Thẩm Loan tự mình giải khuây, từng biên soạn một vè miệng: "Gần tứ tuần tinh lực suy, khởi động nửa ngày mới chịu nhúc nhích, khó khăn lắm mới bò lên được, ho một tiếng thế là lăn xuống."
Vương Thiết Sơn nói: "Thẩm khoa trưởng, anh đừng có nguyền rủa tôi chứ, tôi còn muốn nối dõi tông đường cơ mà."
Thẩm Loan nói: "Ai mà chẳng muốn nối dõi tông đường, nhưng chuyện đó là do cậu tự quyết định được chắc?"
Vương Thiết Sơn nói: "Trong chiến dịch Hằng Phụ tôi mặc quần đùi da chó, hòn dái của tôi không có vấn đề gì cả."
Thẩm Loan kinh ngạc hỏi: "Thật á? Cậu kiếm đâu ra chiếc quần đùi da chó thế?"
Vương Thiết Sơn cười ha hả nói: "Tôi lừa cậu đấy."
Hai người đang chém gió nhảm nhí, y tá Giả bên cạnh tỏ vẻ không vui, nói: "Các người là quân nhân giải phóng kiểu gì thế, cứ gặp nhau là nói không dứt lời, mau đi khám bệnh đi."
Vương Thiết Sơn cũng nổi giận nói: "Đồng chí cô bị làm sao thế, chưa khám thì sao cô biết tôi có bệnh?"
Y tá Giả bị hỏi cứng họng, cười trừ nói: "Anh có lý. Không đôi co với anh nữa, đi thôi."
Vương Thiết Sơn vẫy tay chào Thẩm Loan, Thẩm Loan nói: "Chúc mừng cậu nhé, ngàn vạn lần đừng giống như tôi, lại bị phán cho cái bệnh teo hòn dái."
Vương Thiết Sơn tự tin nói: "Yên tâm đi, sẽ không đâu."
Lát sau đi đến một căn phòng, Vương Thiết Sơn đi theo y tá Giả, một chân bước vào trong một chân ở ngoài, bước vào rồi lại rụt về, còn hít một ngụm khí lạnh. Anh nhìn thấy rõ mồn một, trên cửa phòng khám này có viết ba chữ "Khoa Phụ sản (3)".
Y tá Giả bước vào trong, thấy Vương Thiết Sơn không đi theo liền theo phép công quát lớn: "Vương doanh trưởng!"
Vương Thiết Sơn đang lúc tim đập chân run, đột nhiên nghe thấy tiếng quát, giật mình thon thót, bản năng đáp lời: "Có!"
Mấy người phụ nữ đang ngồi chờ khám ở hành lãng đều dùng ánh mắt kỳ lạ nhìn Vương Thiết Sơn.
Y tá Giả lại gọi: "Vương doanh trưởng mời vào."
Vương Thiết Sơn do dự chần chừ, bồn chồn lo lắng, thò đầu ngó ngoáy, rụt rè mất tự nhiên nói: "Cái này, cái này thích hợp chứ?"
Y tá Giả đành phải bước ra giải thích rằng, hiện tại thành phố Tương Châu vẫn chưa có phòng khám chuyên khoa nam, nhưng vị chuyên gia phụ khoa mới được mời đến của chúng tôi có chuyên môn rất sâu về nghiên cứu chứng vô sinh nam. Hôm nay là Chủ nhật, nên đặc biệt mở phòng khám nam khoa.
Vương Thiết Sơn nghe xong vẫn còn hoài nghi ngờ vực, nhưng đành cắn răng bước vào. Bước vào trong phòng, mới phát hiện bên trong có một người phụ nữ đang ngồi, chiếc khẩu trang đeo trên mặt còn to hơn cả chiếc của y tá Giả ban nãy, suýt chút nữa che khuất cả mi mắt dưới, hai bên má hình như còn hơi mất cân đối. Nữ bác sĩ chăm chú nhìn Vương Thiết Sơn một cái, ánh mắt có chút khác thường, nhưng rất nhanh đã trở lại bình thường, chỉ tay về phía chiếc ghế đẩu bên cạnh nói: "Ngồi đi."
Vương Thiết Sơn vóc người quá lớn, chiếc ghế đẩu lại quá nhỏ, chỉ có thể ngồi lọt thỏm nửa cái mông của Vương Thiết Sơn. Vương Thiết Sơn treo lơ lửng nửa cái mông giữa không trung, căng thẳng nhìn bác sĩ.
Nữ bác sĩ bắt đầu hỏi bệnh, hỏi đủ mọi thứ, ví dụ như sinh hoạt vợ chồng có hòa hợp không, bao nhiêu ngày quan hệ một lần, trong lúc sinh hoạt có cảm giác gì, lượng tinh dịch bắn ra nhiều hay ít, vân vân.
Vương Thiết Sơn hiểu lơ mơ, đại khái biết bác sĩ đang hỏi những vấn đề về "chuyện ấy", bảo anh trả lời thật thì thực sự khó mở lời, mà không trả lời thì rõ ràng là không được, đành ấp a ấp úng thuật lại từng chút một. Có mấy khâu, anh muốn nói giảm nói tránh cho tế nhị, nhưng bác sĩ cứ truy vấn vô cùng cụ thể, anh đành phải nói thật tình, chẳng mấy chốc mà mồ hôi đầm đìa khắp lưng.
Nữ bác sĩ là bác sĩ Đông y, hỏi bệnh xong lại bắt mạch cho anh, chẩn đoán xong xuôi, liền bảo y tá Giả: "Đi mời Tư dược Lâm tới đây."
Chẳng mấy chốc lại có một người phụ nữ nữa đi tới, mặc áo blouse trắng, đeo khẩu trang y tế rất to, làm theo căn dặn của bác sĩ Thẩm, tiến lại bắt mạch cho Vương Thiết Sơn.
Vương Thiết Sơn bắt đầu căng thẳng, không biết bản thân có thực sự mắc bệnh gì không. Trong lòng hoảng hốt, thần trí liền có chút mơ màng, trong lúc mơ màng đột nhiên mắt bị nhói lên một cái, cảm thấy ở một xó xỉnh nào đó dường như có một luồng ánh sáng mạnh chiếu thẳng vào mình, ngẩng đầu nhìn bốn phía, vẫn là phòng khám phụ khoa.
Người gọi là Tư dược Lâm kia bắt mạch xong cho Vương Thiết Sơn, tránh mặt Vương Thiết Sơn, thấp giọng trao đổi vài câu với bác sĩ Thẩm rồi rời đi.
7
Tư dược Lâm vừa đi, bác sĩ Thẩm liền bảo y tá Giả: "Đưa anh ta đến phòng thiết bị."
Căn phòng khám này có phòng trong phòng, Vương Thiết Sơn theo y tá Giả chui vào căn phòng phía trong, ánh sáng hơi mờ ảo, trong lòng Vương Thiết Sơn lúc này mới thấy vững vàng hơn một chút. Vừa mới thấy vững vàng hơn một chút thì lại bị y tá Giả làm cho giật mình thót tim. Y tá Giả nói: "Vương doanh trưởng, xin hãy cởi quần ra."
Da đầu Vương Thiết Sơn co rụt lại đánh "séT", ngớ ngẩn hỏi: "Cởi quần ngoài hay quần trong thế?"
Y tá Giả phì cười nói: "Quần ngoài không cởi ra, thì quần trong cởi kiểu gì được?"
Vương Thiết Sơn cứng đờ người như một khúc gỗ, đờ đẫn mất một lúc lâu mới thốt lên: "Thôi vậy, bệnh này chúng ta không khám nữa."
Y tá Giả nói: "Anh là cái người thế nào vậy hả? Nếu không phải Vương Nhã Ca nói anh là anh hùng chiến đấu, thì chúng tôi đã chẳng thèm mở máy riêng cho một mình anh đâu. Tôi nói cho anh hay, đây là đặc lệ dành riêng cho những người đáng yêu nhất đấy nhé."
Vương Thiết Sơn như kẻ mộng du nói: "Thôi mà, cô cho tôi đi đi."
Y tá Giả nói: "Anh đúng là buồn cười thật đấy."
Lúc này chợt nghe bác sĩ Thẩm ở bên ngoài nói: "Cô đi gọi ái nhân của anh ta vào đây."
Y tá Giả chạy ra ngoài một chuyến, không những dẫn Tôn Phương vào, mà còn kéo cả Vương Nhã Ca vào theo. Vương Nhã Ca vừa nhìn thấy Vương Thiết Sơn liền mắng té tát, nói: "Lão Vương anh đúng là đồ nhà quê, là phần tử phong kiến."
Vương Thiết Sơn nói: "Bọn họ bắt tôi cởi quần, thế này chẳng phải là... chẳng phải là bắt tôi phơi bày sự xấu hổ ra sao? Tôi không thể cởi được. Tôi ngoại trừ trước mặt vợ tôi ra, thì chưa từng cởi quần trước mặt bất kỳ người phụ nữ nào khác."
Vương Nhã Ca lớn giọng quở trách: "Anh Vương Thiết Sơn ngay cả chết còn không sợ, mà lại sợ cởi quần à? Hôm nay đến khám bệnh, là tôi đã phải chạy đi đặt lịch hẹn mấy bận mới được đấy. Cái quần này anh cởi cũng phải cởi, mà không cởi cũng phải cởi."
Vương Thiết Sơn bị Vương Nhã Ca mắng cho mặt lúc trắng lúc đỏ, ấp úng nói không nên lời, bèn hỏi Tôn Phương: "Em nói xem, cái quần này rốt cuộc chúng ta có cởi hay không?"
Tôn Phương thấy Vương Nhã Ca đang nổi giận, liền nói với Vương Thiết Sơn: "Vậy thì nghe lời chị Nhã Ca đi, cởi đi anh."
Lúc này Vương Thiết Sơn mới mang vẻ mặt bi tráng nói: "Được rồi, bảo chúng ta cởi, thì chúng ta cởi!"
Vương Nhã Ca nói: "Nghe lời bác sĩ đi, bảo anh làm thế nào thì anh làm thế ấy. Bây giờ anh chính là chiến sĩ, bác sĩ và y tá chính là người chỉ huy, phục tùng mệnh lệnh tuân theo chỉ huy, đã nghe rõ chưa."
Vương Thiết Sơn thẳng lưng nói: "Rõ, phục tùng mệnh lệnh tuân theo chỉ huy!"
Vương Nhã Ca nói: "Được rồi, chúng tôi đứng ngoài đợi anh."
Kết quả kiểm tra sau đó là, Vương Thiết Sơn hoàn toàn bình thường, vấn đề vẫn nằm ở phía Tôn Phương, ống dẫn trứng bị hẹp. Bác sĩ căn dặn rằng: "Căn bệnh này không phải là không thể chữa khỏi, nhưng rất khó chữa. Có thể phẫu thuật, nhưng hiện tại nước ta chỉ có một vài bệnh viện lớn ở Bắc Kinh và Thượng Hải là có trang thiết bị, tỷ lệ chữa khỏi cũng không phải là một trăm phần trăm. Cách tốt nhất là trước tiên dùng Đông y điều dưỡng. Bệnh phụ khoa, Đông y vừa có thể trị ngọn, vừa có thể trị gốc. Tôi kê cho chị một thang thuốc, đến nhà thuốc lấy mấy liều về điều hòa trước đã."
Đến hiệu thuốc, vị Tư dược Lâm kia tỏ ra rất tỉ mỉ, đong thuốc trên cân tiểu ly, vô cùng cẩn trọng không sai một li. Vương Nhã Ca nói với Tôn Phương: "Đông y chính là thế đấy, dùng thuốc gì, dùng như thế nào, dùng vào lúc nào, đều rất có quy tắc, phải thật tỉ mỉ."
Trong lòng Tôn Phương có chút thấp thỏm bất an, bởi vì trình độ văn hóa của cô không cao, rất nhiều điều không thể nhớ hết được.
Rời khỏi bệnh viện nhân dân, Vương Thiết Sơn lau mồ hôi trên trán nói: "Đồng chí Vương Nhã Ca, cô hại tôi thảm quá đấy, phơi bày hết cả sự mất mặt ra ngoài, lại còn tạo ra một vụ án oan sai nữa chứ."
Vương Nhã Ca nói: "Nhận thức thế này của anh là không đúng. Không kiểm tra, thì sao anh biết đó là án oan sai? Kiểm tra rồi, mọi chuyện phơi bày ra ánh sáng, thì mới có thể chữa bệnh đúng bệnh chứ, anh nói xem có phải không?"
Vương Thiết Sơn nói: "Đúng thế, đúng thế."
Vương Nhã Ca nói: "Chuyện của hai người, cả hai đều phải có trách nhiệm, nói rõ được một người, thì người kia cũng có thể làm cho rõ ràng rành mạch, anh nói xem có đúng không?"
Đi trên đường, mãi cho đến khi trái tim đang đập thình thịch bình ổn trở lại, Vương Thiết Sơn mới nhớ ra ban nãy trong phòng khám phụ khoa hình như có điểm gì đó không đúng lắm, trong lúc căng thẳng hình như anh đã phát hiện ra một thứ quen thuộc. Nhưng rốt cuộc đó là thứ gì nhỉ? Anh mãi vẫn không sao nghĩ thông suốt được.
Ngày hôm đó lúc về đến nhà, Vương Nhã Ca đem biểu hiện của Vương Thiết Sơn trong bệnh viện kể lại cho Nghiêm Trạch Quang nghe, nói: "Ôi chao, anh không thấy cái dáng vẻ đó của anh ta đâu, hễ nghe nói phải cởi quần là thiếu điều dùng hai tay che chặt lấy thắt lưng, cứ làm như ai thèm khát cái món đó của anh ta không bằng."
Nghiêm Trạch Quang mỉm cười, điềm đạm nói: "Con người anh ta ấy mà, tâm lý không được khỏe mạnh cho lắm."
Vương Nhã Ca nói: "Đến sĩ quan mà còn phong kiến như thế, sao có thể không nhà quê cho được?"
Nghiêm Trạch Quang nói: "Cũng đâu phải ai cũng phong kiến đúng không? Nữ sĩ quan như em đây chẳng phải rất không phong kiến hay sao. Sầm sập dẫn một người đàn ông đi kiểm tra cái món đó của anh ta, đúng là bi tráng động trời."
Vương Nhã Ca nói: "Đừng có nói cái giọng điệu mỉa mai đó. Em thấy người tâm lý không khỏe mạnh là anh mới đúng. Em nói cho anh biết, bác sĩ khi làm việc, trong mắt họ chỉ có bệnh nhân, không phân biệt đàn ông hay đàn bà."
8
Vương Thiết Sơn gặp Thẩm Loan tổng cộng ba lần, một lần là trong trận chiến công phòng Tiềm Sơn, anh bị thương, Thẩm Loan cũng bị thương, hai người cùng nằm chung một trạm cứu hộ. Thẩm Loan là kẻ khá hài hước, thích kể chuyện cười. Có lần anh ta kể rằng hồi trước mình làm công tác trinh sát ở một thành phố do quân Nhật chiếm đóng ở Hà Nam, giả trang thành một thương gia giàu có, kết quả bị một tên trộm bám đuôi. Ngày hôm đó tên trộm nọ bám theo anh ta suốt cả ngày, sau đó anh ta thừa biết tên trộm đã nẫng mất đồ đạc của mình, nhưng vẫn làm thinh không nói gì, giả vờ như không nhìn thấy. Nào ngờ đến nửa đêm về sáng, tên trộm lại mò đến nhà trọ anh ta ở, tức giận chỉ trích anh ta rằng: "Đã nghèo kiết xác thì thôi đi, còn cố bày đặt làm ra vẻ đại gia giàu có. Hôm nay tao theo mày cả ngày, chẳng vớ bở được gì cả, mày bảo giờ tính sao đây?" Thẩm Loan nói: "Ớ kìa, mày đúng là tên trộm khá đấy chứ, đi ăn cắp mà còn ra điều kiện lý sự cơ à, mày bảo tính sao nào?" Tên trộm nói: "Đền mạng vì giết người, trả tiền vì nợ tiền. Tao theo mày nhịn đói nhịn khát cả một ngày trời, không thể để tao tay không đi về được chứ. Trên người mày có thứ gì, nhả ra một ít coi như bù vào đi." Thẩm Loan nói: "Đã bị mày nhìn thấu rồi thì tao chính là kẻ nghèo rớt mồng tơi đây, tiền thì không có, nhưng cái mạng này thì có một mạng." Tên trộm nọ cũng chẳng vừa, nói rằng: "Các người là Bát Lộ quân đánh giặc Nhật, nhân dân chúng tao giơ hai tay tán thành, nhưng các người nghèo quá, nghèo đến mức làm trộm cũng phải chịu khổ theo." Thẩm Loan nói: "Sao lại đi làm trộm chứ, nước mất nhà tan mỗi nam nhi đều có trách nhiệm, đi theo tao làm Bát Lộ tham gia kháng chiến ngầm đi. Cái bản lĩnh này của mày nói nhỏ không nhỏ, nói lớn không lớn, đi làm trộm bị người ta đánh chết thì đáng kiếp, còn tham gia kháng chiến mà hy sinh thì vẫn là anh hùng." Tên trộm suy nghĩ một lúc rồi nói: "Anh nói cũng có lý đấy, hai chúng ta đánh cược một ván, trên người anh có tiền không?" Thẩm Loan chìa ra hai đồng tiền bạc trắng nói: "Chẳng lẽ tao lại keo kiệt đến mức một xu cũng không móc ra chắc?" Tên trộm nói: "Được rồi, tối nay cá cược hai đồng tiền bạc này của mày, nếu tao trộm được, thì tao cầm hai đồng tiền bạc này cao chạy xa bay, còn nếu tao không trộm được, tao sẽ đi theo mày tham gia kháng chiến."
Hôm đó khi Thẩm Loan kể câu chuyện này cho Vương Thiết Sơn nghe, sắc mặt rất tốt, ra vẻ đắc ý lắm. Vương Thiết Sơn hỏi: "Thế sau đó thì sao?" Thẩm Loan đáp: "Sau đó á, không có sau đó nữa." Vương Thiết Sơn nằm viện đến mức sắp mọc lông trên người, ngày nào cũng bám riết lấy Thẩm Loan hỏi chuyện sau đó thế nào, nhưng Thẩm Loan nhất quyết không chịu nói, câu chuyện phía sau cứ thế biến thành một điều bí ẩn lửng lơ.
Lần thứ hai Vương Thiết Sơn gặp Thẩm Loan chính là ở phòng bệnh phụ khoa của Bệnh viện nhân dân thành phố Tương Châu, Thẩm Loan nói hòn dái của anh ta bị cóng hỏng trong chiến trường Triều Tiên, rõ ràng cũng là đi khám vấn đề sinh sản.
Bây giờ, lần thứ ba Vương Thiết Sơn nhìn thấy Thẩm Loan, thì Thẩm Loan đã là một cỗ thi thể rồi.
Thẩm Loan trượt chân ngã chết trong lúc diễn luyện leo thành công thành cho đại đội đặc vụ. Nhìn lại thì Thẩm Loan vẫn là một lão cách mạng, tốt nghiệp sư phạm, tòng quân thời kỳ kháng chiến, là bạn học cùng khóa với chính ủy trung đoàn Lưu Giới Hà. Thời kỳ chiến tranh vào sinh ra tử, gian khổ như thế mà vẫn sống sót qua được, đến thời kỳ hòa bình, lại bị ngã chết trong huấn luyện, thật sự rất đáng tiếc. Cấp trên truy định Thẩm Loan là liệt sĩ cách mạng, đây là vị liệt sĩ đầu tiên xuất hiện kể từ khi sư đoàn hai mươi bảy trở về từ chiến trường Triều Tiên, cho nên lễ truy điệu vô cùng long trọng, cán bộ từ cấp đại đội trở lên đều tham gia. Lần đầu tiên Vương Thiết Sơn nhìn thấy Lưu Giới Hà lau nước mắt, chính là tại lễ truy điệu của Thẩm Loan.
Lễ truy điệu của Thẩm Loan được tổ chức vô cùng long trọng, sư trưởng Giả Hoành Sinh đọc điếu văn mà khóc nghẹn ngào không thành tiếng, kể lể tường tận những cống hiến của Thẩm Loan trong các thời kỳ chiến tranh chống Nhật, chiến tranh giải phóng và kháng Mỹ viện Triều. Giả Hoành Sinh là lão cách mạng chính cống, tham gia Bát Lộ quân từ năm 1939, sau này phân chia giai cấp, suýt chút nữa thì ông đã trở thành Hồng quân, nghe nói Thẩm Loan từng cứu mạng Giả Hoành Sinh.
Sau khi tham gia lễ truy điệu của Thẩm Loan trở về trung đoàn, liền bắt đầu tiến hành giáo dục an toàn, kiểm tra các mối ẩn họa an toàn. Đạn dược đồng loạt giao cho kho thống nhất bảo quản, huấn luyện đồng loạt tổ chức thống nhất, số lần động súng động pháo giảm bớt, quyền phê chuẩn bắn đạn thật được nâng cấp. Ngoại trừ đội tuần tra của trung đoàn, lính gác các đại đội cơ bản đều đeo súng không đạn, thu hồi toàn bộ súng ngắn của các cán bộ lại để bảo quản tập trung.
Lúc thu súng, Nghiêm Trạch Quang vô cùng tức giận, tìm gặp Lưu Giới Hà nói: "Tôi cảm thấy cách làm của trung đoàn có chút không đúng lắm."
Lưu Giới Hà điềm nhiên phản hỏi: "Không đúng ở chỗ nào chứ?"
Nghiêm Trạch Quang nói: "Cũng không thể vì đồng chí Thẩm Loan hy sinh mà mọi người đều co vòi lại hết chứ. Anh không thấy lúc sư trưởng đọc điếu văn lưng áo rung lên bần bật đấy à, chứng minh sự hy sinh của đồng chí Thẩm Loan nặng tựa thái sơn. Thế mà đoàn bộ vừa về lại một mực bố trí tổng kết bài học, kiểm tra an toàn. Cứ làm như đồng chí Thẩm Loan là tài liệu phản diện không bằng. Đồng chí Thẩm Loan chẳng lẽ không phải là liệt sĩ sao?"
Lưu Giới Hà phản hỏi: "Lẽ nào cậu cũng muốn làm liệt sĩ à?"
Nghiêm Trạch Quang nói: "Tôi không muốn làm liệt sĩ, nhưng chúng ta không thể làm những vị doanh trưởng không có súng."
Lưu Giới Hà nói: "Liệt sĩ ra liệt sĩ, bài học ra bài học, hai chuyện khác nhau. Doanh trưởng ra doanh trưởng, không súng lại là không súng, vẫn là hai chuyện khác nhau."
Nghiêm Trạch Quang nói: "Anh thu hết súng của tôi đi, tôi làm một vị doanh trưởng, phía sau mông dắt cái bao súng rỗng, ra thể thống gì chứ?"
Lưu Giới Hà nói: "Cậu muốn mang súng thật thì cứ đi làm đội trưởng tuần tra ấy."
Nghiêm Trạch Quang nói: "Mùa đông năm 1956 tôi đã làm doanh trưởng rồi, bây giờ đã là năm 1963, tôi đã làm doanh trưởng bảy năm rồi, anh còn muốn giáng chức tôi cho tôi làm đại đội trưởng chắc?"
Lưu Giới Hà nói: "Cậu chê mình thăng tiến chậm à? Quân nhân cách mạng chúng ta không câu nệ chức vụ cao thấp, có thể lên có thể xuống. Cậu còn thực sự có tư tưởng đánh giang sơn ngồi thiên hạ nữa cơ đấy?"
Nghiêm Trạch Quang không đáp lời, thầm nghĩ, hát cao giọng thì ai mà chẳng biết. Để tôi đi làm thủ trưởng đoàn, rồi anh xuống làm cái doanh trưởng này xem có sảng khoái không hả?
Lưu Giới Hà lại nói: "Cậu đếm trên đầu ngón tay tính xem, sự tiến bộ của cậu đã không tính là chậm rồi đấy. Cậu tòng quân nửa năm đã là trung đội trưởng, một năm rưỡi đã là đại đội trưởng, ba năm rưỡi đã là đại đội trưởng kiêm đội trưởng đội công tác. Đang thời kỳ hòa bình mà, không đánh nhau nữa mà cậu cứ luôn muốn thăng quan phát tài à?"
Nghiêm Trạch Quang nói: "Tôi không phải nói muốn thăng quan, tôi nói là chúng ta không thể vì sợ nghẹn mà bỏ ăn, không thể vì đồng chí Thẩm Loan hy sinh mà các anh thủ trưởng đoàn lại bắt những doanh trưởng chúng tôi phải mang bao súng rỗng, lẽ nào chúng tôi là đặc vụ chắc? Đến cả chúng tôi mà cũng không tín nhiệm nữa, thế thì các anh còn tín nhiệm ai?"
Khuôn mặt Lưu Giới Hà trầm xuống nói: "Cái gì mà chúng tôi với các anh, từ khi nào mà lại thành ra phân chia chúng tôi với các anh thế hả. Cậu nhìn xem tôi đang đeo cái gì đây?" Vừa nói Lưu Giới Hà vừa tháo thắt lưng bên hông ra, đưa cho Nghiêm Trạch Quang.
Nghiêm Trạch Quang ngẩn người chết sững, trong bao súng của Lưu Giới Hà nhét đầy lụa đỏ.
Lưu Giới Hà nói: "Mẹ kiếp, không đánh giặc nữa, đủ thứ bệnh hoạn đều lòi ra hết. Các cậu đúng là mấy con chim quý chỉ biết đánh thiên hạ, chứ nhất định không chịu ngồi thiên hạ!"
Nghiêm Trạch Quang xám xịt mặt mày nói: "Chính ủy phê bình đúng lắm, tôi có sai sót, về tư tưởng thu hồi súng vẫn chưa thông suốt được."
Lưu Giới Hà nói: "Thôi đi, cũng đừng kiểm điểm giả tạo nữa. Cậu thông báo cho đồng chí Vương Thiết Sơn, tối nay cùng tôi đi thăm một người."
Nghiêm Trạch Quang hỏi: "Ai thế?"
Lưu Giới Hà nói: "Xem ra vẫn phải học tập thật nghiêm ngặt các quy tắc bảo mật thôi."
Vương Thiết Sơn và Nghiêm Trạch Quang đều không ngờ tới, người mà Lưu Giới Hà bảo bọn họ đi cùng để thăm hỏi, lại chính là quả phụ của Thẩm Loan, còn bắt Vương Thiết Sơn và Nghiêm Trạch Quang mỗi người mua một ít đường đỏ, xà phòng các thứ.
9
Tối hôm đó, Lưu Giới Hà dẫn hai người ngồi lên chiếc xe ô tô GAZ kiểu Liên Xô cũ kỹ rệu rã của trung đoàn, khi sắp đến khu gia thuộc sư bộ, Lưu Giới Hà nói: "Đồng chí Thẩm Loan tuy là bạn học với tôi, nhưng các cậu trước đây cũng quen biết, coi như là cố giao đi. Tôi hôm nay bảo các cậu mua ít đồ, cũng không tính là tống tiền các cậu đâu, chủ yếu là cho các cậu một cơ hội được giáo dục, nhất định phải nhanh chóng thực hiện việc chuyển đổi từ trạng thái chiến tranh sang thời kỳ hòa bình. Nói cho các cậu nghe một câu tuyệt mật, đồng chí Thẩm Loan tuy được truy phong danh hiệu liệt sĩ, nhưng cái chết của anh ta quả thực là không đáng có, người đã gần bốn mươi tuổi rồi mà vẫn coi mình là mấy cậu nhóc vắt mũi chưa sạch, nói ba ngày không sờ súng thì tay ngứa ngáy, mười ngày không tập cật đấu bắt nã thì khó chịu, nửa đêm không chống đẩy vài cái thì không ngủ được. Đại đội đặc vụ huấn luyện, một tham mưu quản lý là quá đủ rồi, anh ta cứ thích thể hiện tài năng, đi trổ tài cho người ta xem. Giờ hay rồi, anh ta thành liệt sĩ, oai phong lẫm liệt đấy, khổ cái là vợ con lại gặp vạ lây."
Xe chạy thẳng đến cổng lớn khu gia thuộc sư bộ. Bước vào nhà Thẩm Loan, Vương Thiết Sơn và Nghiêm Trạch Quang lúc này mới biết, hóa ra Thẩm Loan không phải người Hà Nam, mà là người Đông Bắc, cái giọng Hà Nam đặc sệt của anh ta toàn là học được trong thời gian làm công tác ngầm ở tỉnh Hà Nam, Thẩm Loan đã coi giọng Hà Nam chuẩn chỉnh đó làm vốn liếng để hoạt động bí mật.
Vợ của Thẩm Loan họ Dương, tên là Dương Thể Nhân, là người Tề Tề Cáp Nhĩ, Đông Bắc. Thấy ba người bước vào, cô tỏ ra khá bình tĩnh, thản nhiên chào hỏi, rồi bận rộn pha nước sôi. Lưu Giới Hà nói: "Đừng bận rộn nữa, đây là doanh trưởng doanh một và doanh trưởng doanh hai của trung đoàn chúng tôi, đều là chiến hữu cũ của lão Thẩm cả, qua thăm chị và cháu."
Vợ Thẩm Loan nói: "Cảm ơn hai vị doanh trưởng."
Lưu Giới Hà hỏi: "Đã chuẩn bị xong xuôi hết chưa?"
Vợ Thẩm Loan nói: "Chuẩn bị xong hết cả rồi."
Vợ Thẩm Loan liền hướng vào trong nhà gọi: "Tân Tân, Tân Tân, ra chào các chú đi."
Lưu Giới Hà nói: "Chắc đang làm bài tập nhỉ, thôi khỏi vậy."
Dứt lời, liền thấy từ phòng trong bước ra một bé gái, chừng sáu bảy tuổi, còn đeo khăn quàng đỏ, hướng về phía mấy vị chú chào một tiếng theo kiểu đội viên thiếu niên đội ơn: "Cháu chào các chú!"
Ánh mắt Vương Thiết Sơn và Nghiêm Trạch Quang rơi trên người đứa trẻ, trong lòng vô cùng xót xa hiu hắt. Vương Thiết Sơn nói: "Đứa bé ngoan, phải kiên cường lên nhé."
Tân Tân nói: "Vâng ạ."
Lưu Giới Hà lại nói với vợ Thẩm Loan: "Trở về quê nhà rồi, nếu có khó khăn gì, cứ viết thư cho các chiến hữu cũ."
Vợ Thẩm Loan nói: "Cảm ơn chú Lưu nhé. Lão Thẩm mệnh bạc, nhưng lại có một đám chiến hữu tốt. Tổ chức và các chiến hữu đã nghĩ thay mọi thứ rồi, không có gì phải sầu muộn nữa cả."
Mấy người nói chuyện nhạt nhẽo một lúc, tâm trạng ai nấy đều vô cùng nặng nề khó chịu. Ra khỏi cửa nhà Thẩm Loan, Lưu Giới Hà nói: "Đều thấy cả rồi đấy, đứa trẻ mới học tiểu học năm thứ hai, mà bố nó đã thành liệt sĩ rồi. Vợ anh ấy không chịu ở lại thành phố Tương Châu, đành phải về Tề Tề Cáp Nhĩ thôi."
Vương Thiết Sơn và Nghiêm Trạch Quang đều không nói năng gì.
Lưu Giới Hà lại nói: "Tôi đi bệnh viện sư đoàn đây, hay là để xe đưa hai cậu về nhé?"
Vương Thiết Sơn và Nghiêm Trạch Quang vội vàng nói: "Chính ủy cứ đi xe đi, hai chúng tôi chạy việt dã năm cây số."
Lưu Giới Hà nói: "Được rồi. Đồng chí Nghiêm Trạch Quang, từ nay đừng bao giờ nhắc đến chuyện bao súng nữa đấy."
Nghiêm Trạch Quang nói: "Tuyệt đối không nhắc nữa."
Xe của Lưu Giới Hà rồ máy vút đi. Vương Thiết Sơn và Nghiêm Trạch Quang đứng ngẩn ngơ một lúc. Nghiêm Trạch Quang nói: "Ý của chính ủy Lưu là gì thế, bắt chúng ta mở một hội nghị hiện trường à? Tôi chẳng qua chỉ đưa ra ý kiến khác về việc thu súng thôi, chứ chắc gì đã giống như lão Thẩm muốn làm liệt sĩ đâu cơ chứ."
Vương Thiết Sơn nói: "Bài học bằng máu, quả thực rất đáng để lấy đó làm gương."
Nghiêm Trạch Quang nói: "Tôi chỉ không tài nào hiểu nổi, tại sao một người mắc bệnh, mà cả tập thể phải uống thuốc. Nhìn cái thế trận hiện tại này đi, huấn luyện rất khó có thể tiến hành bình thường được, sau này bộ đội chẳng cần làm việc gì khác, chỉ làm một việc duy nhất là phòng ngừa tai nạn."
Hai người vừa đi vừa nói chuyện trở về, đi được một lúc, Vương Thiết Sơn đột nhiên giật mình hô lên một tiếng: "Ấy, không đúng rồi!"
Nghiêm Trạch Quang nói: "Sao thế? Rớt hồn ở đâu à?"
Vương Thiết Sơn ngẫm nghĩ rồi nói: "Hồn thì không rớt, nhưng hình như thực sự đánh rơi mất thứ gì đó rồi."
Nói xong, liền quay người bước ngược lại hướng nhà Thẩm Loan.
Nghiêm Trạch Quang nói: "Mông anh vừa đặt xuống ghế là chẳng nhúc nhích đi đâu, thì có thể đánh rơi mất thứ gì cơ chứ?"
Vương Thiết Sơn đi thêm mấy bước rồi lại quay lại, sờ sờ túi áo nói: "Đúng thế thật, chẳng bỏ quên thứ gì cả. Thế sao tôi cứ có cảm giác như vừa đánh rơi đồ nhỉ."
Nghiêm Trạch Quang nói: "Đánh rơi rồi còn gì, đồ vật thì không rơi, nhưng đánh rơi mất con người rồi, một Thẩm Loan chết đi, mẹ kiếp khiến cho tất cả mọi người đều bị tai nạn dọa cho vỡ mật rồi còn gì!"
Vương Thiết Sơn nói: "Cậu có thấy đứa bé đó hơi quen mắt không?"
Nghiêm Trạch Quang nghiêng đầu suy nghĩ rồi nói: "Trẻ con ấy mà, đứa nào nhìn cũng xêm xêm nhau cả thôi."