Mọi chuyện giống như thời kỳ những ngày tươi đẹp nhất. Hector muốn đưa Brigitte đến thư viện, hít thở lại không khí nơi ươm mầm tình yêu của họ. Trước cuốn Atlas nước Mỹ, bàn tay họ đã tìm thấy nhau một cách hoàn toàn tự nhiên. Những đôi tay không có não nhưng có ký ức tình yêu. Ở cửa vào, họ chia ra hai hướng để có thể tạo ra một sự tình cờ trước cuốn sách. Brigitte nghĩ về cuốn sách của Cortázar, trong đó những cặp tình nhân đi dạo trên phố cho đến tận khi họ gặp được nhau - đây rồi. Nàng đã đọc cuốn sách này hồi mười tám tuổi, khi nàng đi nghỉ ở nhà ông chú to béo. Khi lướt qua tất cả những cậu sinh viên này, nàng như lướt qua tuổi thanh xuân trong ký ức. Cuộc đời của nàng có vẻ siêu thực, tuy nhiên khi ngắm nhìn những cái gáy im lìm này, nàng hiểu ra mình đã yêu cuộc sống này biết bao, cái cuộc sống đã bước ra khỏi sự tầm thường. Siêu thực là một thứ ngôn ngữ làm nàng hưng phấn trong tim. Nàng bắt đầu rảo bước, chính giây phút này, nếu là trong phim, người ta sẽ quay cận cảnh nhân vật nữ chính. Khi ấy, chẳng có gì còn tồn tại ngoài chuyển động của đôi chân. Nhạc nền luôn là thứ phá hỏng những cảnh như thế. Người ta cần nên cấm tiệt âm nhạc về phụ nữ, sự im lặng mới là giai điệu của họ.

Họ lại tìm thấy nhau trước cuốn sách và hôn nhau trước sự chứng kiến của những gáy sách màu đỏ.

Thường thì, chỉ cần hơi hạnh phúc là người ta đã không còn nhận ra được nỗi bất hạnh của người khác. Trong trường hợp này, có vẻ ngược lại mới đúng. Từ khi hiểu được nỗi khổ tâm của cậu em trai, Ernest đã gần gũi hơn với gã. Hôm sinh nhật ấy, anh không tin vào cái cớ bị ngã (bao nhiêu lần, anh đã chứng kiến sự bất thường của cậu em trai). Hector đã kể mọi chuyện cho anh. Bằng cách thuyết phục gã rằng họ là một cặp vợ chồng bình thường như bao cặp khác, Brigitte đã giúp gã trút bỏ mặc cảm tội lỗi. Giờ đây gã có thể nói ra cái mê hồn của nàng khi lau kính. Cái ảo dâm mới kỳ quặc làm sao, Ernest nghĩ thầm. Hector nói rõ rằng gã vẫn và sẽ luôn là một người sưu tầm. Vợ gã vẫn đều đặn thỏa mãn khao khát của gã để giúp gã sống sót.

“Em đúng là người đàn ông hạnh phúc nhất!” Ernest tán dương.

Hector thấy ngạc nhiên và hỏi xem liệu có phải Justine không làm anh thỏa mãn tình dục. Lần đầu tiên, họ nói về chuyện quan hệ với vợ. Ernest, khi nói về mình, thì bắt đầu lúng búng. Cái vỏ gia đình hạnh phúc của anh đã biến thành một khối không hình dạng. Anh chưa bao giờ cho phép mình là chủ đề bàn tán. Nói cho đúng, anh chưa bao giờ tìm thấy một con người nào có khả năng đóng vai trò tri kỷ. Vậy là em trai mới trưởng thành của anh lại thúc đẩy anh xưng tội.

Vấn đề không phải ở Justine. Justine có một cơ thể hớp hồn bất kỳ một gã choai choai nào, hay bất kỳ một gã đực rựa nào tưởng mình mãi mãi chỉ là một chú thiếu niên. Cô có một cách khá độc khi ở trên giường. Nhưng thời gian, trong tấn bi kịch điển hình nhất của nó, đã hủy hoại những trò chơi tình ái của họ. Ernest tự dối mình; anh biết thừa đó không phải là chuyện hao mòn theo thời gian, mà là tình yêu bất di bất dịch của anh đối với phụ nữ. Anh đã lừa dối cô tằng tịu với Clarisse, và những vệt móng tay cào đã suýt đặt dấu chấm hết cho cuộc hôn nhân của họ. Có lẽ mọi chuyện hẳn đã diễn ra như thế? Vì yếu lòng (hôn nhân làm ta yếu đuối), vì sợ nỗi cô độc sẽ là mảnh đất màu mỡ cho những lệch lạc, họ đã tái hợp. Cô đã tha thứ cho anh, điều này nói lên rằng cô không thể tưởng tượng được cuộc sống mà không có anh. Sự chệch choạc về tình dục đó là lần duy nhất cô biết chồng lừa dối mình. Cô vẫn chắc rằng người phụ nữ ấy là người tình duy nhất của anh. Cô nhầm; Ernest đã không ngừng sáng tạo cho bản thân đủ mọi chuyện để sống. Bị ám ảnh bởi phụ nữ, chuyển động và nét duyên dáng của họ, anh không nhớ có giây phút nào trong đời mình mà một người phụ nữ, dù thân hay sơ lại không ám ảnh anh. Giữa giờ nghỉ trưa, anh đi dạo trên phố chỉ để ngắm gái đi đường. Cơn thôi thúc có vẻ tự do này biến anh thành một tên nô lệ trong nền độc tài nhục cảm.

Tại sao anh lại kể cho gã nghe tất cả những điều này? Hector thấy chuyện này khá phổ biến. Gã nghĩ rằng chẳng có gì là bệnh hoạn khi có đam mê kiểu vậy, rằng có bao nhiêu gã đàn ông yêu đàn bà một cách thái quá, cuồng loạn. Gã không hiểu rằng với Ernest đó là cảm giác thường trực. Niềm say mê với việc lau kính của gã thuộc kiểu một vợ một chồng thủy chung. Không chỉ là gã chỉ yêu mỗi vợ mình, mà hơn nữa, gã thích ở nàng một hành động cụ thể! Đối với những gã đàn ông bị chuyển động không ngừng của phe giày cao gót hút kiệt sức lực, Hector xuất hiện như thể một huyền thoại sống về sự tĩnh tại. Điều mà gã coi là sự thôi thúc bệnh lý là một thiền đường đã được khử trùng. Ernest ao ước yêu Justine say đắm khi cô lau kính. Anh, chính anh cũng muốn thử nhấm nháp cái mê hoặc nhục dục tại nhà.

Còn lại một mình, Hector có cảm giác ghê tởm. Những người được ngưỡng mộ không có quyền vạch áo cho người ta xem lưng. Cái ông anh trai từng là tấm gương để gã nhìn vào noi theo vừa vụt biến mất như quả bóng xì hơi. Vợ gã đã xóa mặc cảm tội lỗi cho gã, anh trai gã vừa thần thánh hóa gã, gã - vốn là người thừa trong xã hội - đột nhiên trở thành một người đàn ông vững vàng. Cứ cái đà này, chẳng chóng thì chày người ta đến nước coi gã là nhân vật có uy tín lớn cũng nên. Một người đàn ông vững vàng, nghe mới sướng tai làm sao. chẳng mấy chốc, người ta sẽ tìm đến xin gã lời khuyên, và gã sẽ trả lời đâu ra đấy. Gã sẽ đọc tin kinh tế trên tờ Figaro, và cuối cùng sẽ bỏ phiếu cho đảng cánh hữu. Trong lúc gã đang nghĩ vẩn nghĩ vơ (cần phải tin rằng họ vẫn lời qua tiếng lại với nhau), Gérard bất thần bước vào.

“Em tôi không ở đây à?

- Không, Brigitte không có ở đây.

- Tốt quá, tôi muốn gặp chú.”

Trước đó, chưa bao giờ từng có ai đến thăm gã bất thần.

Hector và ông anh rể không gặp nhau từ sau vụ vạch mặt ồn ào kết thúc bằng màn tra tấn hung bạo đợt trước. Tình tiết này, đương nhiên là không bao giờ được hé lộ cho bất kỳ ai khác; các đối thủ trong một vụ bạo lực thường đoàn kết với nhau trong im lặng. Cả hai đều giữ kín một kỷ niệm tuyệt vời về buổi chiều hừng hực tinh thần thể thao và trên cả thể thao ấy. Họ siết chặt tay nhau, khoảnh khắc dài trong buổi chiều thứ Bảy ấy. Gérard săm soi gương mặt của Hector, và với con mắt sành sỏi, đã thừa nhận khả năng lành sẹo tuyệt vời của gã. Thực thế, không còn lại bất kỳ dấu tích nào của trận đòn nhừ tử. Kể cả những cái răng, bởi vì hai chiếc răng mới cóng đã trồi lên đẩy mọi chuyện vào quên lãng, nhờ phép màu có tên can xi, những cái răng đã gãy tự hồi nào.

Hector mời anh một tách cà phê, hay bất cứ loại thức uống nào chứng tỏ sự hiếu khách của gã. Gérard, hàng tuần nay, đã trằn trọc suy nghĩ. Não bộ của anh vốn không quen với công việc như vậy đâm phát sốt phát rét đến độ nguy hiểm. Động lực suy nghĩ: lời nói dối của cuộc đời anh. Việc này không còn có thể tiếp diễn được nữa! Người ta không có quyền được yêu thương và ngưỡng mộ vì những lý do không đúng. Dầu vậy, trước khi bị cậu em vợ đe dọa, anh đã quên hẳn rằng đó thuần túy là sản phẩm từ khả năng bịa chuyện của mình. Vì cứ lải nhải đi lải nhải lại chiến công tự vẽ của mình, anh đâm tin thật rằng mình đã chiến thắng giải Ouarzazate-Casablanca. Nếu tất cả mọi người đều tin, thì đó hẳn nhiên là đúng. Hơn nữa, anh có những người bạn sành thuật ghép ảnh (những tay hàng xóm): họ cũng vậy, họ cũng sử dụng bức ảnh để chứng tỏ mình có mặt trên bục trao giải của cuộc đua danh giá. Vậy là, cả ba người, tự nhắc nhau nhớ về cuộc đua, mỗi lần lại phịa ra những chi tiết ngày càng huyễn hoặc. Trong điều kiện như thế, bảo làm sao mà không tin cho được? Cho đến ngày Hector đến làm lung lay truyền thuyết của cuộc đời anh. Sau vụ tấn công, gã không còn dám soi mình trong gương; mặt khác, có ai lừa dối đâu. Đó là vấn đề tin tưởng bản thân. Anh vẫn đinh ninh rằng cuộc đời anh mà không có sự kiện đấy thì chỉ đáng vứt đi trong mắt người khác.

Trong mắt người khác.

Hector thầm nhắc lại câu này trong đầu. Tất cả với gã hết sức đơn giản. Cả cuộc đời gã, cũng như vậy, khi thu thu tích tích những món đồ phi lý nhất đã khao khát được ra vẻ quan trọng bằng cách tự xây dựng cho mình một cả tính cụ thể. Được nuôi dạy dưới tay một ông bố chỉ râu và một bà mẹ chỉ xúp, những tấm gương cho gã noi theo đúng là chuyện hão huyền. Ouarzazate-Casablanca là một bộ sưu tập như mọi bộ sưu tập khác. Mỗi người tìm thấy nguồn nuôi dưỡng ảo ảnh cho riêng mình. Một Hector không còn mặc cảm tội lỗi giải thích cho Gérard đến nỗi anh không phải nói gì hết. Phải giữ lấy, và giữ gìn nguồn hạnh phúc của mình.

“Anh có hạnh phúc khi nói về cuộc đua này không?”

Khuôn mặt bừng lên rạng rỡ của Gérard nói lên nhiều điều hơn mọi lời diễn thuyết. Gã không có quyền, viện cái cớ phi lý đòi minh bạch, tước đi hạnh phúc lớn lao nhất của anh. Bởi đó là cách anh hưởng thụ cuộc sống, sự thán phục mà anh gợi lên trong ánh mắt những người mà anh yêu quý. Tìm kiếm ánh sáng nghe thì có vẻ lành mạnh, nhưng nó chắc gì đã đem lại hạnh phúc. Không cần phải tìm cách xóa bỏ tất cả những lời nói dối và những thôi thúc của chúng ta. Thừa nhận thôi là đủ. Gã nghĩ đến anh trai và sự cam chịu của anh dưới ách của đàn bà. Giờ đây, chỉ cần lựa lời. Gérard quan sát khuôn mặt của Hector. Sau một thoáng im lặng, gã khẳng định rằng chẳng việc gì phải thú nhận. Đó là lời khuyên của người đã muốn tố giác anh! Đúng là không còn có thể hiểu ra làm sao nữa. Và đó là một cảm giác mà Gérard rất rành - không hiểu gì cả.

Bị cậu em rể thuyết phục, Gérard vừa hít một hơi thật sâu vừa nhận định rằng những tuần trăn trở vừa qua thật là có vấn đề. Từ trong sâu thẳm, anh biết rõ rằng anh sẽ không bao giờ có thể thú nhận. Như trong vụ Romand, hắn bị thúc bách phải bắn chết bố mẹ khi vừa thú nhận sự thật với họ. Cuối cùng thì em gái anh cũng về. Anh thấy nàng đẹp, nhưng không đến mức rút ra rằng nàng đang kỳ viên mãn. Đúng là nàng đang cảm thấy ngày càng tốt hơn. Brigitte lăn xả vào anh trai, quá vui mừng được gặp lại anh. Nàng vuốt ve cơ bắp của anh và cho rằng sự biến mất của anh dạo gần đây hẳn là do bận bịu chăm chút thể lực cho xứng một vận động viên thành tích cao. Anh trả lời rằng nàng hoàn toàn đúng, không quên kín đáo liếc mắt với Hector. Gã này ra hiệu dung túng. Khi người ta sống với một lời nói dối được bôi trơn kỹ lưỡng, mọi chuyện chạy rất dễ dàng. Những người khác dành thời gian của họ để đưa ra giả thuyết, hoặc này hoặc nọ, để đặt câu hỏi, đến nỗi chỉ cần một kẻ nói dối để gật hay lắc.

Brigitte, phiên bản tuyệt vời của người phụ nữ nội tâm, chưa bao giờ để một người khách của gia đình thiếu thốn gì. Luôn có hai ba thức ăn vặt (nói cho sang) có thể hâm nóng lại trong chớp mắt. Thậm chí còn nghe cả tiếng nàng cười trong bếp, một mình và hạnh phúc. Chẳng lẽ nàng không cuồng loạn dù chỉ một chút thôi à? gã chồng nàng tự hỏi. Và rồi, gã nghĩ đến thứ khác, để khỏi chệch hướng sang ham muốn lau dọn mà chắc hẳn sẽ gây bối rối trước mặt Gérard.

Điện thoại đổ chuông.

“Em đang dở trong bếp, anh nghe nhé, anh yêu?” Hector đứng dậy. Là Marcel gọi. Vậy là anh không quá tức giận về bữa tối nuy hôm trước, nhẹ cả người! Hector không dám gọi lại sau những gì đã xảy ra, lòng quá bối rối không biết giải thích chuyện ra làm sao. Giọng của Marcel nghe hồ hởi đáng ngờ. Laurence hẳn cũng ở rất gần bởi vì người ta nghe thấy cô ấy thở gấp gáp... Cô thầm thì: “Thế nào, anh ấy nói gì?” Marcel đã bịt ống nói để trả lời Laurence: “Từ từ đã nào, em muốn anh nói chuyện với cậu ấy thế nào, nếu như em cứ dính lấy anh như thế! Trước tiên, để anh làm không khí thoải mái đã nào!” Dù Marcel luôn luôn dễ mến đến khó tin với Hector, thì cuộc trò chuyện được báo trước dường như đã vượt quá tất cả những giờ phút thân thiện này. Có thể nói trắng ra rằng Marcel sẽ tâng ông bạn quý lên cả mây xanh. Anh nói rằng hẳn cả thế kỷ rồi họ không gặp nhau, rằng anh nhớ gã, rằng cần phải có hôm nào đấy cả bốn người đi chơi chung, và sắp tới nên sắp xếp một bữa tối khác (không hề có chút ám chỉ nào về màn phô bày)... Cuối cùng, anh hỏi Brigitte thế nào. Marcel khựng lại và hít một hơi dài. Ừ, cô ấy thế nào? Hector thú nhận rằng gã đã gây cho vợ hội chứng cuồng loạn, và gã cười. Marcel cũng cười bắt nhịp. Cuối cùng, anh cũng dám hỏi: “Thế này, Laurence và tớ, chúng tớ rất muốn... là, cậu có thể thấy điều này kỳ cục... rằng Brigitte lại sang nhà tớ lau cửa kính...”. Hector cười như điên, thật không thể tin được là có những người bạn kỳ lạ đến vậy. Và vừa nhìn Brigitte bước ra khỏi bếp, gã liền gác máy bởi họ sắp ăn.

Ngồi vào bàn yên vị đâu đấy, Brigitte hỏi họ muốn gì, và nhất là, họ không giận vì tối lần trước chứ.

“Không những họ không giận... Mà Marcel vừa mới lỡm anh một cú, bảo anh liệu em có muốn đến nhà họ lau kính không!

- Ôi, thật buồn cười! Họ trả đũa đấy...”

Gérard chẳng hiểu gì cuộc trò chuyện này, vậy là mọi thứ đã về trật tự cũ, và, rất tình cờ, anh lại bắt đầu nói về Ouarzazate-Casablanca.