Ở lại với một cô vợ đã lừa dối mình chỉ để ngắm nàng lau kính chẳng ngu ngốc hơn mấy so với việc đi Đông đi Tây chỉ để thấy trong khoảnh khắc vẻ đẹp cái gáy của người phụ nữ anh yêu, hay tự tử vì tình như Roméo và Juliette (trong trường hợp này, ắt hẳn nàng Juliette này phải là nhà vô địch lau kính), hay hái những bông sao bạc để tặng người đẹp của đức Chúa Trời12, hay cất công đến tận Genève chỉ trong một ngày để tìm khách sạn Ritz vốn không tồn tại, hay có nhu cầu sống bằng những ảo ảnh dâm dục, hay cái kiểu yêu em như yêu bộ râu Staline, như nhau cả thôi, vậy nên Hector chẳng lấy thế làm tội lỗi vì chút ít lệch lạc tình dục của mình. Mỗi người có nỗi khổ riêng khi yêu. Dẫu vậy, làm cho một cô vợ nghĩ rằng anh không biết nàng đã phản bội anh dễ khiến nàng yên tâm làm việc nhà hơn. Sau buổi chiều vừa trải qua, Hector không phản đối thi thoảng dối trá chút. Gã không còn có thể ngắm nàng như trước kia được nữa, nói cho đúng, thậm chí còn tệ hơn nhiều, bởi gã vốn có cái nhìn không đổi về người tình. Khi ngắm nhìn vợ, gã thấy một người phụ nữ nhập với một kẻ cục cằn thủ lĩnh đảng Cộng sản nước Tiệp. Vì tối hôm ấy trên ti vi có chiếu một bộ phim hay, nên chuyện cũng chẳng có gì. Có người nằm trên xô pha, một cái xô pha dễ chịu, có người nói về một đứa trẻ vừa mới được nhận nuôi, và chia sẻ những khoảnh khắc đẹp về nước Mỹ. Brigitte lấy làm lạ về thái độ của Hector. Nàng cố tìm hiểu xem đã có chuyện gì, và hiển nhiên, tiếp nối truyền thống mỗi khi bị hoảng loạn đột ngột, gã tuôn ra một tràng những “không có gì, không có gì”, mà vang lên, phải nói là, rất thảm hại. Tuyệt vọng, gã liếc nhanh về phía tấm kính, và nhận thấy cái sự sạch đến não nề của nó; gã hẳn sẽ còn phải chờ nhiều ngày, có thể là nhiều tuần, dưới lớp mồ hôi của một gã đàn ông khác. Gã đã dối giá khi nói rằng gã đau đầu (đó là lần thứ ba gã viện cái cớ này trong cùng một buổi tối) và, Brigitte, lại một lần nữa, thả hai viên aspirine sủi vào cốc nước lọc. Đó là viên thứ sáu trong buổi tối, và đột nhiên, gã bắt đầu cảm thấy đau đầu thật.

Tuần tự, hết đêm thứ Sáu rồi đến sáng thứ Bảy (chả có gì đáng ngạc nhiên cả). Và, cách đó một tuần, thứ Bảy tuần trước, Brigitte đã lừa dối Hector trong hoàn cảnh tồi tệ như chúng ta đã biết. Làm như là ngẫu nhiên, buổi sáng, vừa tỉnh dậy, nàng hỏi dự định hôm đó của chồng (chuyện ngoại tình của nàng có vẻ đúng giờ như đồng hồ Thụy Sĩ). Nói trắng ra là liệu gã có đủ đầu óc mà lên chương trình? Hector chưa bao giờ có thứ gì dự định trước, và đặc biệt không phải vào những ngày mà vợ gã kiếm cớ dò hỏi để cắm sừng gã trong khi gã hẳn đã quay lưng lại với các kiểu kế hoạch.

“Anh chẳng định làm gì cả... còn em?”

Cần phải mạnh dạn mà phản pháo lại như thế. Nhưng quý bà không hề nhíu một cái lông mày, tỉnh bơ, không nhỏ một giọt mồ hôi (trong khi nếu là gã, hẳn đã giơ tay đầu hàng để khỏi bị nhồi máu cơ tim mà chết), phụ nữ quả là đáng gờm. Về khoản nói thật nói dối, phụ nữ quả là đáng gờm. Brigitte vậy là sẽ đi chợ loanh quanh và rồi, đến chiều tối, từ năm đến bảy giờ chiều, nàng sẽ qua thăm anh trai. Gérard vẫn đang khỏe như vâm, can cớ gì nàng phải sang đấy chơi ngày thứ Bảy, lại còn cuối giờ chiều? Không, làm gì có chuyện, chẳng ai đi thăm nom anh giai gì cái ngày này. Anh em thì thường thăm hỏi nhau vào trưa thứ Ba. Nghĩ thế, máu Hector chảy giần giật (nhân tiện, gã đang cố lẩy một câu châm ngôn). Gã đang có cái tâm trạng mà mọi đức ông chồng bị cắm sừng đều hiểu rất rõ. Quý ông những muốn chả làm gì, chỉ kiên nhẫn đợi lần lau kính tiếp theo; nhưng khi quý ông nghe thấy ả vợ khoa trương cái thời gian biểu gian dối ngay trước mũi, thì quý ông chỉ muốn đuổi phắt ả đi cho rồi. Đàn ông thường nhỏ mọn như giải pháp của họ vậy: gã không thể chịu được đến nửa ngày. Brigitte vừa rời khỏi căn hộ xinh đẹp nhường ấy của họ (những ngày xưa, họ chẳng từng hạnh phúc đấy thôi) thì Hector đã bốc máy gọi điện cho ông anh rể kiểm tra chứng cứ ngoại phạm. Tất nhiên, kẻ đồng lõa khẳng định ngay. Làm sao gã có thể nghĩ, dù trong thoáng chốc, rằng anh sẽ bỏ rơi cô nàng? Gia đình luôn luôn ém nhẹm những vụ ngoại tình dưới đáy hầm, đó là những người Do Thái của tình yêu. Bề ngoài, chứng cứ ngoại phạm của nàng có vẻ thỏa đáng, anh em họ sẽ đi mua quà cho lễ kỷ niệm đám cưới của cha mẹ. Lũ đê tiện, họ cũng cùng một giuộc mà ra. Cả gia đình ấy hẳn phải cười bò ra sau lưng gã, tai gã xịt ra khói như thể đoàn tàu đang ở biên giới Thụy Sĩ. Gã lẽ ra phải dè chừng chứ, ngu ngốc làm sao! May mà gã say mê việc lau kính của vợ; không có may mắn này, gã hẳn đã chẳng biết gì về cái âm mưu gia đình ngấm ngầm quanh gã. Hiện tại, gã phải hết sức chú ý và, tại sao lại không nhỉ, tính đến việc đặt thêm vài cái camera.

Nếu Hector vừa gọi cho Gérard, thì là gã đã tìm được một cái cớ nghe lọt tai cho cuộc gọi này. Gérard không phải loại người cứ bốc máy lên gọi mà được, cần phải có vụ, có việc hẳn hoi. Hết sức thô lỗ, và trong cơn bối rối, Hector chẳng nghĩ ra cái cớ nào ngoài việc rủ anh đi đạp xe một vòng chiều tối nay. May chăng vì cuốn theo cảm xúc, anh có thể lung lay. Như chúng ta đã biết, anh đã trơ trẽn không thể ngờ xác nhận cái bằng chứng ngoại phạm của vợ gã, bất chấp sức cám dỗ của vòng quay xích líp. Ngược lại, gã không thể lường được thiệt hại chồng chất của một cuộc phản công như thế. Gérard, cao hứng bất ngờ, đề nghị gã sao không đi luôn bây giờ, vụ đạp xe vài vòng ấy; đúng thế, tại sao phải lùi sang ngày mai khi mà ta có thể thu xếp ngay bây giờ chứ? Cái tay Gérard này quả thực ngây dại (giờ đây khi cuộc hôn nhân đã đến nước này rồi, Hector cũng chẳng còn phải ngây ngất gì về những cái xe đạp của ông anh vợ, hay cuộc đua quèn dành cho những tay nghiệp dư Bắc Phi mà tay đua xài doping hàng đầu châu Âu hẳn đã chiến thắng), nhưng vì đó là một gã ngây dại có cơ bắp tỉ lệ nghịch với nơ ron thần kinh, thì không thể, như người ta nói, làm phật ý anh ta được. Hector xỏ cái quần soóc vào, và trông gã hệt như một ứng cử viên cánh hữu tranh cử vào ghế hội đồng thành phố. Gã nhìn mình trong gương để thấy hết cái độ gầy, chẳng cần tiến đến gần gã mới thấy những cái xương sườn nhô lên.

Gérard ôm hôn gã, người một nhà cả mà. Tớ vừa chống đẩy riêng tay trái trăm cái đấy, anh đế thêm coi như lời chào. Người ta đi ngay xuống hầm lấy chiếc xe đạp cho mượn để Hector dùng, chiếc xe có vẻ non hơi hòng ngăn anh bạn không trở thành đối thủ tiềm tàng. Trên cầu thang, họ gặp một người hàng xóm tươi cười; và nếu bình thường, Gérard vốn là kẻ tay bắt mặt mừng không thể tin được, thì lần chạm mặt này diễn ra trong sự lạnh nhạt khiến gã chưng hửng (một cái bắt tay qua quýt). Người ta có thể thích đạp xe với em rể nhưng từ đó đến việc xem hàng xóm chẳng ra gì thì lại không được đúng đắn cho lắm. Hector đã kịp để ý thấy vẻ khó hiểu trong mắt của tay hàng xóm, nhưng nhất thời chẳng để tâm. Chỉ mãi lúc sau, khi cánh rừng Vincennes giống như trường đua ngựa mà gã cứ gò lưng đạp vòng quanh, thì gã chợt có cùng lúc hai cảm giác:

1) Người hàng xóm vừa rồi không nghi ngờ gì chính là một người bạn của Gérard đã bị anh vờ như không biết.

2) Dù rằng cảm giác thứ hai còn mơ hồ hơn nhưng dường như nó lại dần sáng tỏ. Hector có cảm giác đã nhìn thấy gã này ở đâu đó, tuy nhiên gã chưa từng đến nhà ông anh vợ trước cái chuyện xác minh bằng chứng ngoại phạm này. Hay đó là người nổi tiếng? Không, người ta không làm thinh khi giáp mặt những người nổi tiếng ở cầu thang. Cái ánh mắt xanh lơ này, cái nhìn này, gã biết, gã biết vì đã nhìn thấy ánh mắt ấy nhiều lần rồi... Ouarzazate-Casablanca! Đó là một trong những tay đua đứng trên bục vinh quang!

Người ta vẫn đạp xe tiếp, Hector nhìn đồng hồ: họ mới đạp xe có gần mười hai phút. Tại sao thời gian lại có vẻ trôi chậm thế khi ngồi trên xe đạp? Đó là môn thể thao hoàn hảo đối với tất thảy những ai nghĩ rằng cuộc đời trôi quá nhanh. Hai bắp chân và hai đùi hoạt động liên tục khơi thông tâm trí, người ta đến phải băn khoăn tại sao Gérard vẫn ngu ngốc vậy. Chính lúc đó, một cách thông minh đột xuất (người anh hùng của chúng ta), Hector vờ lên cơn khó chịu và dừng xe ngay vệ đường. Kỳ cựu trong nghiệp bác sĩ thể thao, Gérard biểu diễn một loạt cú vỗ đủ mạnh làm bật dậy cả người chết.

“Anh muốn thì cứ đi đi, em thì em dừng thôi.” Hector phều phào.

Gã đổ lỗi cơn đau lưng là vì thiếu tập luyện. Kể cũng phải, gã đã không hoạt động thể dục thể thao gì từ năm 1981, kể từ sau cuộc đi bộ chào mừng chiến thắng của François Mitterrand. Như bao nhiêu người khác; từ đó đến giờ, François Mitterrand đã qua đời sau một cơn bạo bệnh kéo dài mà người Pháp không hề hay biết, và gã vẫn chưa có cơ hội cụ thể nào để chơi lại thể thao. Đạp xe ngay lập tức đã soán ngôi của bóng bàn trong danh sách những môn thể thao mà gã ghê tởm nhất. Gérard có vẻ rất bối rối vì đối với anh, gia đình là cái gì đó thiêng liêng như bậc quân vương; người ta không có quyền bỏ rơi một thành viên gia đình bên vệ đường, điều này bị cấm trong lề luật của tôn giáo mà anh theo. Nhưng vì Chúa Trời chính yếu của anh là chiếc xe đạp, nên anh lại tiếp tục làm vài vòng một mình. Hector đến ngồi trên chiếc ghế băng để lấy lại sức, và chính lúc ngồi trên chiếc ghế băng này, một ý nghĩ xảo quyệt đã nảy ra: bóc mẽ Gérard. Thế gọi là thân ai người ấy giữ, và nếu cả gia đình Brigitte hùa nhau chống lại gã, gã sẽ phải dùng mọi vũ khí mà gã có, kể cả loại hạ đẳng nhất trong các thể loại, là đấu tố. Gã bảo vệ lợi ích của mình như con vật đầu đàn trước kỳ giao chiến. Dù gì gã cũng quyết không trở thành bia cho người ta bắn và chết dần chết mòn mà không bao giờ thấy một buổi lau kính nào nữa.

Sau bốn mươi lăm phút nỗ lực, Gérard cuối cùng cũng trở lại với cái vẻ suýt đứt hơi. Anh đã leo dốc và đặc biệt là lao dốc như chưa bao giờ; những kẻ ngồi cà kê quán rượu gần cửa ô Vincennes, quán Kowalski, thậm chí có thể làm chứng cho khả năng lao dốc này. Chẳng cần mấy trí khôn cũng có thể nói dối được và trí khôn của Gérard, vốn được khao khát đến thế bởi cách ứng xử nhân văn, thi thoảng mới để lại dấu vết đâu đó. Vậy nên gã không định mua kẹo cao su. Hector lùi người lại vài phân để theo dõi chiến tích của ông anh vợ. Gã thẳng thừng cắt ngang:

“Em biết anh không thắng giải Ouarzazate-Casablanca.

- ...

- Và nếu anh không nói rõ em gái anh gặp ai vào lúc năm giờ chiều nay, em sẽ kể tất cả với gia đình anh... Và với tất cả đám bạn rượu của anh!

- ...”

Dù cho Gérard có là một tay bịa chuyện thành thần, thì tất cả mọi người đều nhất trí rằng anh là người tốt bụng. Anh không quen việc người khác uy hiếp mình (đã có cuộc bút chiến xoay quanh cuộc đua này, nhưng vụ việc đã được giải quyết dứt điểm từ lâu rồi, và trong tâm trí của anh, đã bị chôn vùi; chắc chắn, những lời dối trá là những gì như Lazare13 nói luôn sẵn sàng vươn thẳng dậy trong sự huyền diệu của một ánh sáng khác...), và đó là lý do tại sao anh dường như cấm khẩu mất một hồi. Có một thành ngữ nói về khoảng lặng trước cơn bão, ừm, khi vừa thẩm thấu được điều vừa nghe, anh trút cơn thịnh nộ lên Hector. Anh nghiến răng rồi dừng lại:

“Tốt nhất là nên về nhà giải quyết!”

Hector viện đủ đường để từ chối, nhưng gã đã chạm đúng dây thần kinh nhạy cảm của Gérard. Đó là cả cuộc đời anh, cái cuộc đua Ouarzazate-Casablanca ấy; thứ anh bám víu vào để sống qua ngày. Không thể thương lượng; loáng một cái, cả hai hình mẫu của cùng một gia đình đứng chung trong căn hầm nhà Gérard. Mới đây thôi, trong ngày hôm ấy, họ còn cùng nhau đến căn hầm này lấy xe đạp cho mượn. Hector đã không chú ý đến tấm áp phích lớn của bộ phim Sự im lặng của bầy cừu. Đột nhiên, lóe lên trong ký ức, gã sực nhớ lại một cuộc đàm đạo phim ảnh trước đây khi mà Gérard nước mắt lưng tròng nói đến những cảnh giam giữ trong bộ phim yêu thích của anh.