CÂU NÓI BÍ MẬT
Sáng sớm hôm sau, gà vừa gáy lần thứ nhất, Cúc đã cựa mình trở dậy. Nàng xách cái siêu khe khẽ toan mở cửa xuống bếp đun nước nhưng giật mình, nàng đứng sững: cánh cửa ngách đã mở tự bao giờ. Ngạc nhiên, nàng ngó qua khe cửa khép nhìn ra sân: trên khoảng đất nện phẳng lì, dưới giàn trầu không, nàng trông thấy Kỳ Phát đang chạy, nhẩy, giơ tay, giơ chân, hơi thở phì phò… Chàng để đầu trần, tóc vuốt ngược, tuy trời lạnh mà chỉ mặc mỗi chiếc áo chemisesơ-mi lụa mầu xanh. Nghe thấy tiếng động, chàng dừng lại, khi trông thấy Cúc thì mỉm cười. Cúc e lệ khẽ đẩy cửa bước ra sân. Kỳ Phát nhanh nhẩu nói:
- Năm mới, xin chúc cô năm nay buôn bán phát tài và…
Chàng định mừng thêm một câu có vẻ khôi hài nhưng lại thôi ngay, vì chàng sực nhớ đến câu thằng Nghé chớt nhả mừng Cúc buổi tối hôm qua. Cúc thẹn thùng đáp lại rồi rảo bước vào trong bếp. Kỳ Phát nhìn theo mỉm cười. Trưa hôm ấy, giữa lúc bên hàng xóm pháo nổ liên thanh, tiếng chúc mừng ồn ào thì Kỳ Phát lên con sốt kịch liệt. Có lẽ vì tối hôm trước ngấm nước mưa nên cảm hàn, chàng phát nóng rét, mê man không biết gì cả. Trời đã sẩm tối, Phát bỗng sực tỉnh, mở choàng mắt thấy Cúc đứng ở cạnh giường tay cầm một bát thuốc khói bốc lên nghi ngút.
Nàng nói:
- Ông dậy xơi thuốc!
- Cảm ơn cô, thực làm phiền cô quá!
Kỳ Phát hỏi:
- Cụ vừa vào trong làng chúc Tết?
- Vâng, thầy tôi vừa đi xong thì ông dậy.
Kỳ Phát nhìn Cúc một cách ranh mãnh rồi mỉm cười hỏi:
- Cô muốn hỏi tôi rằng tại sao tôi thoạt choàng dậy mà biết ngay cụ nhà vừa đi phải không?
Cúc trố mắt nhìn Phát, ngạc nhiên. Chàng thiếu niên tinh ranh lại nói tiếp:
- Cô lại muốn hỏi tôi cái câu bí mật tôi bảo thằng Nghé hôm qua nữa chứ gì?
Cúc hỏi:
- Tại sao trí tôi nghĩ mà ông lại biết rõ như thế?
- Cũng không có gì lạ, cô ạ. Thoạt nghe câu tôi hỏi, cô có ý ngạc nhiên, mồm mấp máy nhưng rụt rè chưa nói. Tôi biết cô muốn hỏi cái câu bí mật hôm qua là vì tôi thoáng trông thấy cô ngoảnh nhìn ra cửa rồi lại quay vào nhìn góc nhà chỗ cô chạy lùi tối qua. Tôi biết trong óc cô vừa thoáng hiện lên cái tấn kịch buổi trước nên tôi đoán ra được.
- Nhưng thầy tôi…
- Cái đó lại dễ hiểu hơn nữa. Tôi bừng mắt dậy, không thấy cụ đâu, tình cờ trông thấy trong cái bát điếu còn chiếc đóm chưa tắt hẳn mà ngước nhìn lên, có ý nhận kỹ, tôi còn thấy một làn khói tỏa mờ.
Cúc cười bảo:
- Vì thế ông biết thầy tôi vừa hút thuốc xong thì đi nhưng ông chắc đâu mà dám đoán thế, biết đâu chính tôi vừa mới hút thuốc thì sao?
Phát cũng cười, trả lời:
- Đối với những người hơi có óc trinh thám một chút thì bất cứ lúc nào bất luận việc gì cũng đều để ý nhận xét cả. Như việc này tôi dám đoán chắc thế là vì tối qua tôi để ý cụ nhà hút thuốc thở khói, cô ngồi khâu nơi chõng có giơ tay phẩy trước mặt. Một người đã biết hút thuốc thì không khi nào sợ khói thuốc đến thế!
Cúc ngẫm nghĩ gật đầu… Nàng nhìn Kỳ Phát chăm chú rồi bỗng hỏi đột ngột:
- Tôi muốn biết tên ông là gì?
Kỳ Phát cả cười trả lời:
- Giá cô cứ hỏi thẳng ngay rằng: tên ông có phải là Kỳ Phát thì có phải rõ ràng hơn không?
Cúc chẳng giấu vẻ mừng rỡ, niềm nở mà nói rằng:
- Trước tôi xem báo cũng không ngờ ở đời này trong nước Nam ta lại có người kỳ tài đến như thế, nay được gặp mặt tôi lại chắc rằng như tài ông thì có thể khám phá ra những vụ án bí mật hơn nhiều nữa.
- Cô quá khen, tôi thực lòng không dám nhận. Tuy nhiên, cảm lòng ái mộ, tôi tự nghĩ chưa biết lấy gì mà tạ lại.
Cúc nói:
- Ông không nên khách sáo quá thế! Ngay đêm qua, thấy các cử chỉ hào hiệp và bí mật của ông tôi đã có ý ngờ, sau sáng hôm nay thấy ông mới lại nhà tôi lần đầu, chưa thuộc đường lối đã biết chỗ treo chìa khóa, lại khi mở cửa ra sân tôi không biết vì không hề có một tiếng động…
Kỳ Phát nhún nhường:
- Kể ra thì cũng chẳng có gì là lạ cả vì nghề tôi đã bắt buộc tôi nhiều khi phải làm việc một cách rất nhẹ nhàng không ai nghe thấy tiếng gì.
- Nhưng còn chìa khóa?
Kỳ Phát lắc đầu cười bảo:
- Không, tôi thú thực rằng chìa khóa tôi không biết để ở chỗ nào nhưng cần phải dậy sớm tập thể thao mà chẳng muốn làm kinh động mọi người, tôi đã dùng chìa khóa của tôi mà mở.
Cúc hỏi:
- Ông cũng có chìa khóa giống ư? Tôi tưởng rằng thứ khóa hiểm ấy thì không có cái nào giống nhau cả.
Kỳ Phát khẽ nở một nụ cười bí mật mà bảo rằng:
- Không có ạ! Ở đời này, chiếc khóa nào cũng có thể có một chiếc chìa thứ hai được.
Cúc ngẫm nghĩ rồi nói:
- Hồi hôm, ông như để ý đến chuyện chiếc đĩa cổ nhà tôi lắm, tôi đoán ông đã hiểu rõ hết uẩn khúc ở trong rồi!
Phát cười, lắc đầu:
- Có đâu nhanh chóng được như thế, nhưng về việc này, ý riêng cô thế nào?
- Tôi không đồng ý với thầy tôi. Tôi cho câu các cụ ngày xưa dặn lại rằng sẽ trở nên giầu có vì chiếc đĩa kia là có ý chớ không phải là câu nói không đâu. Hoặc là bộ đĩa này có liên can…
- … Đến những tiền của, hoặc châu báu mà ông cụ tổ chôn giấu ở một nơi nào…
Cúc hớn hở nói:
- Ông cũng cùng một ý kiến với tôi sao?
Rồi Cúc buồn rầu mà nói rằng:
- Tôi cũng không có ý ham muốn gì sự giầu sang, nhưng chẳng nói ông cũng biết, thầy tôi thì yếu đuối, một mình tôi là con gái, tuy vẫn hết sức làm ăn buôn bán mà nhiều khi cũng thấy sự túng thiếu co ro. Bây giờ thì không sao, nhưng…
Kỳ Phát nói tiếp:
- Nhưng tới khi cô xuất giá…
Cúc cau mày, ngắt lời Kỳ Phát:
- Không, chỉ sợ nhỡ khi thầy tôi đau yếu thì không biết xoay xở vào đâu, vì thế nên ông có thể…
- Vâng, tôi xin hết sức tìm tòi cho ra manh mối việc này. Thành công hay không tôi chưa dám chắc, nhưng cần nhất là những điều tôi cần biết tôi có hỏi, cô phải nói thực và rõ ràng thì mới có đủ tài liệu làm việc được.
- Cảm lòng ông giúp đõ, từ nay tôi xin tin cậy ở ông, nhưng một điều cần nói cho ông biết trước là việc hôn nhân của tôi, xin đừng ai nhắc đến, vì tôi không muốn nói đến chuyện ấy một chút nào.
Kỳ Phát mỉm cười, hỏi:
- Nhưng cô có thể cho tôi biết vì cớ làm sao?
Cúc buồn rầu mà nói rằng:
- Chính tôi cũng không hiểu. Tôi còn nhớ hồi ấy tôi mới lên mười, một buổi tối mùa hè, tôi ra cầu ao rửa chân, thoáng nghe thấy bên kia bờ ao hai người nói chuyện. Người đàn ông nói: “Nhưng bây giờ việc đã thế này, mình bảo tôi làm sao được?” Tiếng người đàn bà trả lời giọng mếu máo như đương khóc: “Thì mình phải về thưa với thầy u đến nhà tôi xin cưới chứ gì, nếu để chậm làng biết bắt vạ thì tôi chết mất.” Người đàn ông bảo: “Nhưng nếu thầy tôi biết chuyện thì thầy tôi không bằng lòng mà u tôi cũng riếc là lấy con đĩ.” Người đàn bà gắt: “Mình không phải mắng tôi, chính tại mình dỗ ngon dỗ ngọt…” Tiếng hai người bỗng nói khẽ, tôi không nghe rõ nữa nhưng bỗng tiếng người đàn bà nói to: “Đồ sở khanh.” Tiếng người đàn ông quát: “Này sở khanh.” Rồi tiếp theo tiếng “tòm”, người đàn bà đã bị người đàn ông đẩy ngã xuống nước. Tôi hốt hoảng kêu cứu nhưng thầy tôi và mấy người lớn hàng xóm đều lên đình ăn cỗ, ở nhà chỉ có bọn lên mười, mười hai như tôi cả. Chúng tôi kêu chán cũng chẳng thấy ai thưa, mà ở dưới ao vẫn còn tiếng vùng vẫy bì bõm… Sợ quá, chúng tôi ôm nhau mà khóc cho đến lúc bọn người lớn về vớt xác người đàn bà lên thì đã chết tự bao giờ. Họ bảo: Đâu đã có chửa được đến ba tháng.
Kỳ Phát nói:
- Rồi từ đấy…
Cúc gật đầu nói tiếp:
- Rồi từ đấy, tôi đâm ra nghĩ ngợi có ý sợ và…
- … Và khinh ghét hết tất cả bọn đàn ông chúng tôi?
- Và ngày nay, hễ nói đến chuyện hôn nhân thì tôi không muốn nghe chút nào nữa.
Kỳ Phát gật gù nói:
- Tôi không ngờ rằng một chuyện cách đây bẩy năm trời mà còn làm cô có tư tưởng chán đời người đến thế!
Cúc giật mình hỏi:
- Cách đây bẩy năm! Tại sao ông biết năm nay tôi mười bẩy tuổi?
Kỳ Phát cười, trả lời:
- Tôi biết rõ thế là vì hồi hôm cụ nhà nói chuyện đến thằng Nghé tôi có để ý đến câu: “Cách đây đúng d sáu năm, ngày ấy cháu mới mười một tuổi”, mười một với sáu chẳng là mười bẩy là gì.
Kỳ Phát lại nói tiếp:
- Ấy về nghề trinh thám thì chẳng có gì khó cả, miễn là cái mắt cái tai lúc nào cũng để ý là được. Ấy nhiều cái thoạt tiên tưởng là khó hiểu chứ thực ra chẳng có gì là bí mật cả. Như câu tôi nói với thằng Nghé hôm qua…
Cúc tươi cười nói:
- Ừ nhỉ, tôi muốn biết câu ấy là câu gì lắm!
Như muốn trêu Cúc, Phát chưa nói ngay mà nói dài giọng:
- Thấy cụ bảo: cách đây sáu năm nó đã đi biệt tích mới về được bẩy, tám hôm nay. Vì sự liên tưởng, tôi sực nhớ ngay một tin vặt tôi vừa đọc ở báo mấy hôm trước. Đó là tin một tên cướp của đốt nhà bị án tám năm khổ sai vừa vượt ngục. So hình dạng thì giống thằng Nghé lắm, chỉ khác một chỗ là tên cướp kia bị bắt có bị tuần tráng đâm trúng một nhát vào má, mà má thằng Nghé không có cái sẹo nào cả.
Cúc nói:
- Nhưng má nó có một lá cao dán, biết đâu…
Phát cười, gật đầu, nói:
- Chính tôi cũng nghĩ thế nên khi ra mặt chống cự lại nó, tôi cố ý tát nó một cái vào má, cùng chỗ lá cao để xem rằng chỗ má nó có mụn nhọt hay không.
- Có, tôi để ý khi ông tát, nó không ra dáng đau đớn gì cả.
Phát nói tiếp:
- Nhờ đó tôi biết chắc lá cao chẳng qua chỉ dùng để che giấu vết sẹo kia mà thôi. Biết thế, tôi bèn ghé tai mà dọa nó rằng: “Vừa vượt ngục ra, anh lại muốn vô khám lần nữa sao?” Nó chột dạ thế là không dám làm dữ nữa.
Cúc nói:
- Sau khi nghe ông kể, thì câu nói kia không có gì là bí mật nữa. Hay là ở đời này không có gì là bí mật khó hiểu với ông?
Kỳ Phát ra dáng ngẫm nghĩ, chàng khẽ lắc đầu mà rằng:
- Không, ở đời này còn nhiều việc bí mật và khó hiểu lắm, cô ạ.
