ĐÃ SINH DU
SAO CÒN SINH LƯỢNG
Giây lát Kỳ Phát hỏi:
- Ông có dễ chịu không, liệu có còn đủ sức để chúng tôi vực ra khỏi hầm và đưa về cứu chữa ở nhà thương Văn Lý không?
Bá Vy vẻ mỉm cười lắc đầu nói rằng:
- Cám ơn ông, tôi biết chết đến nơi rồi, bất tất phải nhọc lòng ông nữa.
Kỳ Phát hỏi:
- Ông tìm được ra ngôi mộ cổ này, hẳn là đã tìm ra được tờ di chúc của tiền nhân để lại. Bây giờ mệnh ông gần hết, ông nên nghĩ đến ba chi nhà họ Đặng ngày nay sa sút nghèo nàn mà đưa cho chúng tôi xem tờ di chúc đó.
Bá Vy ra dáng nghĩ ngợi rồi nói:
- Được, tôi sẽ chiều lòng ông, nhưng trước hết ông hãy cho tôi biết cách ông làm thần tình thế nào mà trốn thoát nhà tôi độ ấy.
Kỳ Phát cười nói:
- Cách tôi trốn rất tầm thường, ông ạ. Thoạt tiên tôi phao ngôn lên rằng đúng ngày rằm tôi trốn để thằng Nghé đem lòng ngờ vực. Đúng sáng hôm rằm, tôi viết một bức thư để lại, gài vào tập giấy bạc để lên chăn rồi tôi trèo lên mấy chiếc nẹp ngang cánh cửa để nấp. Thằng Nghé bưng cơm cho qua lỗ hổng, tôi cố hết sức nín hơi, nép sát vào cánh cửa.
Một lát nó thấy cơm còn nguyên, đâm hoảng, ngó cổ vào thoáng không trông thấy tôi thì nó yên trí ngay rằng theo lời tôi hứa, đúng hôm rằm tôi trốn khỏi phòng rồi. Nó trông thấy tập giấy bạc và cái thư, vội mở cửa vào xem vì tính tò mò và tham lam nữa.
Bá Vy ngoảnh trông xác thằng Nghé, nhổ nước bọt xuống đất rồi mắng cái xác chết rằng:
- Mày là quân tham lam phản chủ, bây giờ chết thực đáng đời! Kỳ Phát, ông tính nó tệ thế thì thôi, về cái thư và tập giấy bạc, nó im lìm không có nói chuyện gì với tôi cả. À nhưng còn chiếc đĩa cổ?
Kỳ Phát nói tiếp:
- Thằng Nghé xem xong bức thư, đút tập giấy bạc vào túi áo trong, rồi hấp tấp đi báo tin cho ông hay. Nó không ngờ rằng khi nó mở khóa cửa vào thì tôi đã từ trên nẹp cửa nhẩy xuống đứng nép vào tường, khi nó đẩy cánh cửa vào, thì cánh cửa che lấp tôi đi. Thằng Nghé ra rồi, cửa đã sẵn sàng mở toang, tôi cứ việc đàng hoàng thò tay ra lấy chiếc đĩa cơm rồi xuống nhà dưới đi ra phố. Kể về cái đĩa này, tôi cũng hết sức phục ông. Thấy tôi có ý tìm tòi chiếc đĩa, ông nghĩ ngay ra kế lấy son giả men sơn lên đĩa, làm giả như lối đĩa tây, rồi dùng ngay để xới cơm cho tôi ăn, chắc không khi nào tôi có ngờ đến câu “mỡ để miệng mèo”. Nhưng có một điều ông không tính đến là sơn bị nóng thì hay bong, ông dùng đĩa sơn để xới cơm nóng thì thực là thất sách. Một mẩu sơn bong để lộ ra men chiếc đĩa cổ, đã tình cờ giúp tôi biết rõ cái mưu ông.
Bá Vy buồn rầu mà đọc một câu trong Tam Quốc:
- Tức thực, trời đã sinh Du, cớ sao còn sinh ra Lượng!
Câu than ấy nếu thốt ra trong lúc khác có lẽ làm nhiều người mỉm cười nhưng trong cái lúc quan trọng này thì không hề có ai nhích mép.
Kỳ Phát hỏi Bá Vy:
- Có phải ông tìm thấy tờ chúc thư không? Ông đưa ngay cho chúng tôi xem.
Bá Vy rút thuốc lá trong túi ra châm một điếu hút rồi mời mọi người:
- Việc gì ông phải vội thế, để tôi kể lại cả đầu đuôi câu chuyện ông nghe: Hôm ấy tôi đang ở nhà bỗng thấy một người to béo tức là thằng Nghé dẫn một người nữa lại nhà tôi, điều đình bán cho tờ di chúc của ông tổ họ Đặng để lại. Người lạ mặt có đưa cả cho tôi xem cuốn gia phả nhà hắn, thì ra hắn là con cháu tên Lê Kỳ, trước là người hầu cận của ông tổ nhà chúng tôi. Sau khi ông tổ mất, Lê Kỳ lại ở hầu hạ người con trưởng, lúc đó hắn đã ngẫu nhiên lên chức quản gia rồi. Một đêm kia trong nhà phát hỏa, ông con trưởng bị thiệt mạng trong đám than hồng. Cuốn gia phả họ Đặng chúng tôi cũng bị đốt cháy. Quản gia Lê Kỳ có chạy được một chiếc tráp, trong có tờ di chúc của ông tổ để lại. Chúc thư lời lẽ nói lờ mờ khó hiểu. Bấy giờ nhà Lê Kỳ cha truyền con nối để lại cho nhau mà không ai tìm ra chỗ giấu của được. Bấy giờ tên này nhờ thằng Nghé đứng môi giới nên mang đến bán cho tôi. Mua lại tờ chúc thư, tôi phải mất 350 đồng và phải nhận thằng Nghé làm thủ túc vì thằng Nghé có hẹn với tôi rằng nếu kho tàng kia mà tìm ra, hắn sẽ lấy một phần tư.
Tiếng Bá Vy đã nhỏ dần dần, hai mắt hắn thâm quầng đã chớp chớp luôn. Kỳ Phát vội giục:
- Vậy chúc thư ấy đâu?
Tiếng Bá Vy bây giờ nói đã hơi ngòng ngọng, hắn hổn hển nói:
- Ông… ông để một lát nữa… tôi sẽ…
Bá Vy thu hết hơi tàn, móp má hút thuốc lá. Hắn lim dim con mắt, thở khói thuốc phì phào. Bá Vy bỗng mở choàng mắt nhìn ba anh em nhà họ Đặng rồi nhìn Kỳ Phát mà khanh khách cười. Tiếng cười ghê gớm, vang trong hầm tối nghe rợn tóc gáy y như là nghe thấy tiếng cười của ông thần chết. Kỳ Phát nhẩy đến cạnh Bá Vy giằng vội lấy điếu thuốc lá đã cháy gần hết. Vội vàng, Phát giở mẩu thuốc lá ra xem, thấy cuộn ở giữa những sợi thuốc một tờ giấy bản con. Tờ giấy đã bị cháy gần hết, còn lại mỗi một mẩu nhỏ.
Kỳ Phát vò đầu giậm chân mà rằng:
- Hổ tôi, tờ di chúc cháy mất cả rồi.
Bá Vy hai mắt sáng quắc, mỉm cười mà nói rằng:
- Phải, thế là mất tờ di chúc. Thôi Kỳ Phát ạ, anh đừng tìm ra kho tàng nữa nhé. Nếu Bá Vy không chiếm được thì trong đời này không ai tìm thấy nữa đâu.
Rồi nấc lên một cái, Bá Vy trợn mắt lăn vật xuống… Tiên miệng hắn vẫn còn nở một nụ cười chế nhạo hiểm độc vô cùng.
Thế Xương bây giờ mới lên tiếng nói:
- Thôi chúng ta ra đi thôi chứ.
Nhưng quay mình trông lại, Thế Xương đã kêu thét, chỉ và bảo mọi người rằng:
- Chết chưa, bây giờ làm thế nào? Lối ra của chúng mình cũng bị đất sụt lấp cả lối rồi.
Kỳ Phát đương tức mình phát cáu:
- Đấy, ông muốn ra thì cứ ra. Này đây, ông còn không tin nữa thôi.
Kỳ Phát vừa nói vừa dí vào tận mắt Thế Xương mẩu giấy con cháy dở, trong còn thấy chữ:
“Đặng Củng Viên di chúc”.
