BA TRANG NHẬT KÝ
CỦA KỲ PHÁT
6 Févriertháng Hai: Ở đời chỉ có tình là khó hiểu, là bí mật hơn cả. Một vụ án mạng khó khăn, một vụ trộm cắp ly kỳ, nếu để ý tra xét rồi luận lý mà đoán thì còn có thể khám phá ra được, chứ về ái tình thì không làm sao mà hiểu rõ. Ta yêu Cúc rồi sao?
7 Févriertháng Hai, 11 giờ đêm: Có lẽ ta yêu Cúc thực rồi. Ừ, về cái kho tàng chôn giấu kia, ta cứ việc cố công dò xét, nhưng vừa rồi ta lục lọi hòm Cúc làm gì? Để thỏa ý tò mò, nhưng ta với Cúc có liên can gì mà ta săn sóc đến nàng thế? Ta đã yêu Cúc.
Tại sao? Ta không biết, ái tình là một điều bí mật mà.
Ta đã để ý xem chiếc đĩa, ta biên riêng ra một tờ cho rõ ràng.
Chiếc đĩa nhà họ Đặng
Bề cao: 42.
Đường kính: 235 ly.
Men trắng như hạt gạo nếp.
Mặt trên: chấm một lão tiều phu ngoảnh nhìn ánh mặt trăng lấp ló sau vòm cây cổ thụ. Đằng xa hai chiếc thuyền buồm và đàn chim bay về tổ. Cạnh đề hai câu thơ chữ Nôm, nét nguệch ngoạc, rất xấu:
“Đến Văn Lý sự mấy ai tay
Đông hai mươi bước thêm hai bước”
Một hàng chữ Nho: Đại Nguyên nguyên niên tạo.
Dưới nữa hai con dấu chữ triện.
Để ý: Cần phải xem hai chữ triện ấy là chữ gì.
Đáng ngờ hai câu thơ chữ Nôm. Sao lại chữ Nôm?
8 Février: Ta mắc vòng tình ái thì không thể dò xét được mất. Vả lại Cúc có yêu ta đâu, có lẽ nàng chỉ phục ta thôi. Biết bao giờ cho cái cảnh tượng ghê gớm khi xưa xóa nhòa trong trí nhớ nàng được? Ta tin rằng từ cái trọng vì tài, đến cái yêu vì nết cũng không xa nhau là mấy. Ta cần phải làm sao cho nàng hết sức phục ta. Ta thế nào cũng phải tra xét cho ra cái kho tàng kia mới được. Kỳ Phát mà cũng biết yêu, lạ nhỉ?
Bốn ngành nhà họ Đặng:
Ngành thứ nhất - Đặng Vũ Lượng, góa vợ sớm, tính phúc hậu thực thà. Một người con gái: Đặng Thị Cúc, tính nết đáng yêu.
Ngành thứ hai - Đặng Thế Xương, tính vui vẻ mà thực thà. Con trai: Đặng Thế Thịnh, Đặng Thế Mỹ.
Đã lại chơi: sau khi nghe Vũ Lượng giới thiệu thì Thế Xương vui vẻ đưa ngay chiếc đĩa gia bảo cho ta xem.
Hình dáng chiếc đĩa này cũng y như chiếc thứ nhất, duy bức chấm có khác. Trên cây thợ vẽ lại chấm thêm một con khỉ đương ngồi nhìn lão tiều phu. Hai câu thơ đề thì khác hẳn. Vẫn nét chữ nguệch ngoạc, rất xấu.
“Bẩy bước nên thơ đứng ngắm cây.
Tây một trăm giây, thẳng một dây.”
Phía dưới cũng vẫn mấy hàng chữ Nho và cái dấu triện kỳ khôi khó hiểu.
Ngành thứ ba - Đặng Liên Ty người sắc sảo nhưng có thể tin cậy được. Ba con trai: Đặng Yên, Đặng Liên Ba, Đặng Liên Phúc. Một người con gái: Đặng Thị Bạch Liên. Chiếc đĩa của Liên Ty: giống hai chiếc của hai ngành trên. Bức vẽ thì khác hẳn: đằng xa, một dải núi xanh; phía bên phải, dưới cụm tre um tùm, vài chiếc nhà lá xiêu vẹo. Bên trái, đồng cỏ xanh rì, ba bốn nông phu đương cuốc ruộng. Trên đề hai câu thơ chữ Nôm:
“Nguyệt lão giấu mình xoay tả hữu
Nằm sấp chịu đòn trăm sáu trượng.”
Mặt dưới giống hai chiếc đĩa kia, cũng vẫn con dấu chữ triện kỳ khôi bí mật.
Ngành thứ tư - Đặng Bá Vy, ba vợ, không có một đứa con nào. Giầu nhất trong họ. Theo lời Vũ Lượng thì là một người giảo quyệt gian trá không thể tin cậy được. Ba vợ hắn đều ở nhà quê coi sóc ruộng nương thóc lúa. Hắn có một nhà riêng ở thành phố Nam Định, phố Cửu Long, số nhà… Vũ Lượng có gửi thư cho Bá Vy nói rõ đầu đuôi và ngỏ ý muốn mượn chiếc đĩa cổ. Cách ba hôm sau, Bá Vy có thư trả lời. Đây chép nguyên văn bức thư ấy:
“Nam Định, ngày…
Tôi đã nhận được thư bác hôm qua, vội trả lời bác rõ:
Nếu cái kho tàng tưởng tượng kia có thực thì ý tôi miễn nghĩ bất tất phải nhờ đến người ngoài làm gì, mình biết bụng dạ họ thế nào, tôi chỉ sợ có nhiều điều rắc rối về sau. Ý riêng tôi thì chắc chẳng có của cải nào cả, chẳng qua anh chàng Kỳ Phát là một kẻ giang hồ cốt vẽ chuyện để xoay tiền mà thôi.
Nhưng đó là ý riêng của tôi, bác nghĩ chín rồi cứ phải mà làm. Có một điều là tôi không tin cái ảo mộng kia nên tôi không muốn dính dáng đến việc ấy. Bác có hỏi mượn chiếc đĩa thì không may quá, tôi vừa bị một mẻ trộm to (các báo đều có đăng tin này) mà chiếc đĩa cổ kia cũng bị kẻ trộm lấy rồi, còn đâu.
Nhân thể, tôi báo trước để các bác biết rằng: Kỳ tháng tám giỗ tổ nhà họ ta năm nay tôi không về được vì rằng tôi vừa được phép bỏ thầu một lô ruộng muối dưới mạn bể, công việc làm bận rộn đến hạ tuần tháng chín mới xong nên tôi phải luôn luôn ở trông nom dưới ấy.
Sau tôi có lời kính chúc bác và cháu Cúc được bình yên khỏe mạnh tôi mừng.
Kính thư,
Đặng Bá Vy.”
Đọc thư nầy nên để ý ba điều:
- Bá Vy có ý xúc xiểm không cho ta dò xét vụ này.
- Bá Vy mất trộm (đáng ngờ) chiếc đĩa cổ.
- Bá Vy năm nay không về giỗ tổ.
Tóm lại, Bá Vy là một người đáng chú ý nhất.
11 Février: Ta ở đây đã ngót nửa tháng trời rồi mà chưa tra xét thêm được chút nào cả. Một người si tình không có thể là một nhà trinh thám được. Mỗi lúc ta để ba chiếc đĩa ra mà ngắm nghía ngẫm nghĩ, mong tìm được vài tia ánh sáng để rồi luận lý ra, thì óc ta lại vẩn vơ ở đâu đâu.
Ta luôn luôn nghĩ đến Cúc mà Cúc có yêu ta đâu. Một hôm ta đánh bạo thú thực hết cùng nàng, những mong giải tỏa tấm lòng, nhưng nàng chỉ trả lời một câu làm ta thất vọng: “Anh Phát ạ, tôi không thể yêu anh được, vì cái tình yêu của tôi đã chết rồi. Đứng trước đàn ông tôi vẫn có ý nghĩ chán ghét thế nào…”
Ta thể nào cũng phải đoạt được tấm lòng Cúc nếu không ta là một người hèn lắm.
13 Février: Trước mặt ba chi nhà họ Đặng, ta đã quả quyết hẹn tìm ra cái kho tàng kia. Ta hẹn từ ngày hôm nay đến ngày giỗ Tổ họ Đặng, tức là ngày rằm tháng tám, ta sẽ đạt tới mục đích. Cả họ đều bằng lòng chia đều cho ta một phần cái kho tàng kia và tặng thêm ta bộ đĩa cổ nữa.
13 Février: 12 giờ đêm. Ta biết Cúc định sáng mai đi nhưng Cúc có vẻ lãnh đạm cùng ta vô cùng. Nàng có thể khinh tất cả giống đàn ông được nhưng ta không muốn nàng khinh ta. Một phần cái kho tàng kia, ta không cần, bộ đĩa kia ta không ham, ta chỉ muốn đoạt được tấm lòng yêu của Cúc mà thôi! Thế nào ta cũng phải tìm được ra cái kho tàng nhà họ Đặng, ta sẽ được luôn thể cái kho tàng quý báu độc nhất vô nhị ở trong đời là Cúc yêu dấu của ta.
Ta ngờ rằng: Bá Vy đã biết ít nhiều manh mối về vụ này. Việc thứ nhất ta làm là tìm ra chiếc đĩa cổ thứ tư.
