Hester bảo bé Pearl chạy ra mép nước, chơi đùa với những chiếc vỏ sò và đám rong biển rối tung cho đến khi nàng trò chuyện xong với kẻ hái thuốc đằng kia. Thế là cô bé bay đi như một chim non, đôi bàn chân nhỏ trắng ngần để trần, lạch bạch bước dọc theo bờ biển ẩm ướt. Chốc chốc con bé lại dừng hẳn lại, tò mò dòm vào một vũng nước do thủy triều rút để lại như một chiếc gương soi cho Pearl ngắm khuôn mặt mình. Từ trong vũng nước, hiện lên ngước nhìn con bé là hình ảnh một tiểu nương tử có mái tóc xoăn đen nhánh, lấp lánh quanh đầu cùng nụ cười tinh nghịch trong đôi mắt – một người bạn mà Pearl, vì chẳng có bạn chơi nào khác, bèn cất lời mời gọi cùng nắm tay chạy thi. Thế nhưng, cô tiểu nương tử ảo ảnh kia cũng vẫy tay đáp lại, như muốn nói rằng: "Đây là chốn tốt hơn; hãy bước vào vũng nước này." Và Pearl, bước xuống sâu ngang bắp chân, nhìn thấy chính đôi bàn chân trắng của mình ở dưới đáy; trong khi đó, từ một tầng sâu thẳm hơn nữa, ánh lên một thứ nụ cười chấp chới, bập bềnh trôi dạt trong làn nước động.

Trong khi ấy, người mẹ đã bước đến bên vị thầy thuốc. "Tôi muốn thưa với ông vài lời," nàng cất tiếng — "vài lời liên quan mật thiết đến chúng ta."

"Chà! Hóa ra là phu nhân Hester có lời muốn nói với lão già Roger Chillingworth đây sao?" ông ta đáp, từ từ đứng thẳng người dậy sau dáng đứng khom lưng. "Ta xin sẵn lòng! Này phu nhân, ta nghe người ta bàn tán tốt đẹp về bà ở khắp mọi nơi! Mới tối hôm qua thôi, một vị quan tòa, một người khôn ngoan và kính Chúa, đang bàn về chuyện của bà, phu nhân Hester ạ, và đã thì thầm với ta rằng trong hội đồng từng có tranh cãi về bà. Người ta đem ra bàn bạc xem có nên tháo bỏ chữ cái thêu đỏ trên ngực áo bà kia hay không, liệu có an toàn cho nền cộng hòa hay không. Thề có mạng sống của ta, hỡi Hester, ta đã khẩn khoản xin vị quan tòa đáng kính ấy hãy làm điều đó ngay tức khắc."

Hester điềm tĩnh đáp: "Quyết định tháo bỏ chiếc huy hiệu ấy nào phải do ý muốn của các quan tòa. Nếu tôi xứng đáng được rũ bỏ nó, tự khắc nó sẽ rơi rụng đi, hoặc biến thành một thứ mang ý nghĩa khác."

Ông ta tiếp lời: "Thế thì cứ việc đeo nó đi, nếu điều đó khiến bà vừa lòng hơn. Đàn bà tất phải theo sở thích riêng của mình trong việc trang điểm cho bản thân chứ. Chữ cái ấy được thêu thùa rực rỡ, trông hiên ngang ngẩng cao đầu trên ngực áo bà biết bao!"

Suốt nãy giờ, Hester vẫn đăm đăm nhìn lão già, vô cùng bàng hoàng và kinh ngạc khi nhận ra sự biến đổi lớn lao đã xảy ra trên gương mặt ông ta trong suốt bảy năm qua. Không hẳn là vì ông đã già đi đi nhiều; bởi dẫu những dấu vết của tuổi tác đang chồng chất đã hiển hiện, ông vẫn giữ được sự tráng kiện, quắc thước và nhanh nhẹn. Thế nhưng, vẻ mặt điềm đạm, trầm tĩnh của một học giả trí thức ngày xưa – hình ảnh mà nàng nhớ nhất ở ông – đã hoàn toàn biến mất, nhường chỗ cho một ánh nhìn háo hức, săm soi, gần như hung hãn nhưng lại được che đậy vô cùng kín đáo. Dường như ông ta có ý định và mục đích dùng một nụ cười để che giấu nét mặt ấy, nhưng nụ cười lại phản chủ, cứ nhấp nháy trên gương mặt với vẻ mỉa mai đến mức người đối diện càng nhìn thấy rõ hơn tâm địa đen tối bên trong. Thêm vào đó, chốc chốc trong đôi mắt ông ta lại lóe lên một thứ ánh sáng đỏ quạch, tựa như tâm hồn lão già đang bốc cháy âm ỉ bên trong lồng ngực, cho đến khi bị một luồng gió giận vô tình thổi bùng lên thành ngọn lửa chớp nhoáng. Ông ta vội vã nén nó lại ngay lập tức, và cố gắng ra vẻ như chẳng có chuyện gì xảy ra.

Nói tóm lại, lão Roger Chillingworth là một minh chứng nổi bật về khả năng con người tự biến mình thành ác quỷ, chỉ cần kẻ đó chịu đựng việc làm công việc của quỷ trong một khoảng thời gian vừa đủ. Con người bất hạnh này đã thực hiện sự chuyển hóa ấy bằng cách cống hiến suốt bảy năm trời để liên tục mổ xẻ một cõi lòng đầy đau đớn, rút tỉa niềm vui từ đó, và tiếp thêm nhiên liệu cho những ngọn lửa khổ hình mà ông ta vừa mổ xẻ vừa hả hê ngắm nhìn.

Chữ cái màu đỏ đang bốc cháy trên ngực áo Hester Prynne. Đây lại thêm một sự đổ nát nữa, mà trách nhiệm phần nào thuộc về nàng.

Vị thầy thuốc cất tiếng hỏi: "Bà nhìn thấy gì trên mặt ta vậy, mà sao lại nhìn chằm chằm thế?"

Nàng đáp: "Một điều có thể khiến tôi phải khóc, nếu như có giọt nước mắt nào đủ cay đắng cho nó. Nhưng thôi, hãy gác chuyện đó lại! Chính con người khốn khổ đằng kia mới là điều tôi muốn nói đến."

Roger Chillingworth háo hức kêu lên, cứ như thể ông ta rất thích chủ đề này và mừng rỡ vì có dịp bàn luận nó với người duy nhất mà ông có thể tâm sự: "Còn hắn ta thì sao? Không giấu gì bà, phu nhân Hester, tâm trí ta dạo gần đây cứ bận tâm mãi về vị quý ông ấy. Vậy cứ thoải mái giãi bày đi, ta sẽ đáp lời."

Hester nói: "Lần cuối cùng chúng ta trò chuyện với nhau, tính đến nay đã bảy năm rồi, ông đã đòi hỏi một lời hứa giữ kín về mối quan hệ trước kia giữa tôi và ông. Vì mạng sống và tiếng tăm của con người đằng kia nằm trong tay ông, tôi chẳng còn sự lựa chọn nào khác ngoài việc giữ im lặng theo đúng yêu cầu của ông. Thế nhưng, việc ràng buộc bản thân như vậy khiến lòng tôi đầy rẫy những nỗi âu lo trĩu nặng, bởi dẫu đã chối bỏ mọi bổn phận đối với những con người khác, tôi vẫn còn một trách nhiệm đối với anh ấy, và có tiếng nói nào đó thầm thì rằng tôi đang phản bội lại trách nhiệm ấy khi cam kết giữ kín chuyện của ông. Kể từ ngày đó, không một ai ở gần anh ấy bằng ông. Ông bám theo từng bước chân anh. Ông ở bên cạnh anh, khi ngủ lẫn lúc thức. Ông dò xét tâm tư anh. Ông len lỏi và dằn vặt trong tim anh! Bàn tay ông đang bóp nghẹt lấy cuộc đời anh, khiến anh chết mòn từng ngày trong một cõi chết sống mà anh vẫn chẳng hề hay biết gì về ông. Chấp nhận điều này, tôi quả thật đã đóng vai kẻ giả dối đối với người duy nhất mà tôi còn đủ sức để sống chân thành!"

Roger Chillingworth hỏi: "Bà còn sự lựa chọn nào khác ư? Ngón tay ta chỉ vào con người này, là đủ để hất hắn từ trên bục giảng xuống ngục tối, rồi từ đó, biết đâu đấy, ra tới giá treo cổ!"

Hester Prynne đáp: "Thà như thế còn hơn!"

Roger Chillingworth lại hỏi: "Ta đã gây ra tội ác gì cho con người đó chứ? Ta nói cho bà hay, hỡi Hester Prynne, khoản thù lao hậu hĩnh nhất mà một vị thầy thuốc từng nhận được từ nhà vua cũng chẳng thể mua nổi sự chăm sóc mà ta đã phung phí cho vị mục sư khốn khổ này! Nếu không có sự giúp đỡ của ta, mạng sống của hắn đã lụi tàn trong đau đớn ngay trong hai năm đầu tiên sau khi hắn và bà gây ra tội ác. Bởi vì, hỡi Hester, tâm hồn hắn thiếu đi sự kiên cường để có thể gánh chịu một gánh nặng như chữ cái đỏ trên ngực bà. Ôi, ta có thể tiết lộ một bí mật tuyệt vời đấy! Nhưng thôi, thế là đủ. Mọi y thuật có thể làm, ta đều đã dốc cạn lên người hắn. Việc hắn hiện giờ vẫn còn thở và lê lết trên cõi đời này hoàn toàn là nhờ ơn ta cả!"

Hester Prynne thốt lên: "Thà anh ấy chết quách đi cho rồi!"

Lão Roger Chillingworth thét lên, thả cho ngọn lửa ma quái trong tim bùng cháy rực rỡ trước mắt nàng: "Phải, người đàn bà kia, bà nói đúng lắm! Thà hắn chết quách đi còn hơn! Chưa từng có phàm nhân nào phải chịu đựng những gì con người này đã gánh chịu. Và tất cả, tất cả đều nằm trong tầm mắt của kẻ thù lớn nhất đời hắn! Hắn đã nhận thức được sự hiện diện của ta. Hắn cảm nhận được một sức ảnh hưởng luôn đè nặng lên mình như một lời nguyền. Bằng một thứ giác quan tâm linh — bởi Đấng Tạo Hóa chưa từng tạo ra một sinh linh nào nhạy cảm đến thế — hắn biết rằng chẳng có bàn tay thân thiện nào đang khua khoắn những sợi tơ lòng mình, và có một ánh mắt đang tò mò dò xét vào tận tâm can, một ánh mắt chỉ tìm kiếm điều ác và đã tìm thấy nó. Thế nhưng hắn lại chẳng hề hay biết rằng ánh mắt và bàn tay ấy chính là của ta! Với thói mê tín vốn có của giới tu sĩ, hắn tưởng rằng mình đã bị phó mặc cho một con quỷ, để bị hành hạ bởi những giấc mơ kinh hoàng và những ý nghĩ tuyệt vọng, bởi ngòi gai của sự cắn rứt và nỗi tuyệt vọng không được dung thứ, như một sự nếm trải trước những gì đang chờ đợi hắn bên kia nấm mồ. Nhưng thực chất đó chính là cái bóng hiện diện không dứt của ta, là sự kề cận sát sạt của con người mà hắn đã gây tổn thương tột cùng, kẻ đã sinh tồn chỉ nhờ vào thứ độc dược vĩnh cửu của lòng trả thù tàn khốc nhất! Thật vậy, hắn chẳng hề đoán sai đâu, có một con quỷ đang kè kè ngay khuỷu tay hắn đấy! Một phàm nhân, từng mang trái tim con người, nay đã trở thành một ác quỷ chuyên để hành hạ riêng hắn."

Vị thầy thuốc bất hạnh, khi thốt lên những lời này, liền giơ hai bàn tay lên với vẻ kinh hoàng, tựa hồ như vừa nhìn thấy một hình thù đáng sợ nào đó mà ông không thể nhận ra đang chiếm đoạt vị trí hình bóng chính mình trong gương. Đó là một trong những khoảnh khắc — đôi khi chỉ xuất hiện cách nhau cả quãng đời — khi diện mạo luân lý của một người được phơi bày chân thực trước con mắt tâm trí của chính họ. Rất có thể trước đó chưa bao giờ ông tự ngắm nhìn chính mình như lúc này.

Nhận thấy vẻ mặt của lão già, Hester cất lời: "Ông vẫn chưa hành hạ hắn đủ sao? Hắn vẫn chưa trả hết nợ cho ông à?"

Vị thầy thuốc đáp: "Không, không! Hắn chỉ làm món nợ ấy phình to thêm thôi!" Và khi nói tiếp, phong thái của ông ta bớt đi vẻ dữ tợn, chìm dần vào nỗi ảm đạm. "Bà còn nhớ ta của chín năm về trước không, hỡi Hester? Ngay lúc đó ta đã bước vào mùa thu cuộc đời, mà cũng chẳng phải chớm thu. Nhưng toàn bộ cuộc đời ta đều được dệt nên từ những năm tháng miệt mài, say mê, trầm tư và tĩnh lặng, được cống hiến trọn vẹn để nâng cao tri thức của chính mình, và đồng thời — dẫu mục đích sau chỉ là phụ — cũng cống hiến trọn vẹn cho sự tiến bộ của phúc lợi nhân loại. Chẳng có cuộc đời nào bình yên và vô tội hơn đời ta; hiếm có cuộc đời nào giàu có những công trạng đóng góp đến thế. Bà có nhớ ta không? Ta không phải là một người, dẫu bà có thể cho là lạnh lùng, nhưng luôn nghĩ cho người khác, ít màng cho bản thân — tử tế, chân thành, công minh và có tình cảm bền chặt, nếu không muốn nói là nồng nàn hay sao? Ta chẳng phải là tất cả những điều đó hay sao?"

Hester đáp: "Tất cả những điều ấy, và hơn thế nữa."

Ông ta tra hỏi, nhìn thẳng vào mặt nàng và để cho toàn bộ cái ác trong lòng hiện rõ lên nét mặt: "Thế bây giờ ta là gì? Ta đã nói cho bà biết ta là gì rồi đấy — một con quỷ! Ai đã biến ta thành ra thế này?"

Hester run rẩy kêu lên: "Chính là tôi. Chính tôi, chứ chẳng kém gì anh ấy. Sao ông không trả thù chính tôi đi?"

Roger Chillingworth đáp: "Ta đã phó mặc bà cho chữ cái màu đỏ rồi. Nếu thứ đó vẫn chưa trả thù thay ta, thì ta chẳng thể làm gì hơn nữa!"

Ông ta đặt ngón tay lên ký hiệu ấy kèm theo một nụ cười.

Hester Prynne đáp: "Nó đã trả thù thay cho ông rồi."

Vị thầy thuốc nói: "Ta cũng đoán thế. Và giờ thì bà muốn gì ở ta liên quan đến con người này?"

Hester kiên quyết đáp: "Tôi phải tiết lộ bí mật này. Anh ấy phải nhận ra con người thật của ông. Kết quả ra sao tôi không rõ. Nhưng món nợ ân nghĩa kéo dài này, vốn là trách nhiệm của tôi đối với anh ấy — kẻ mà tôi đã mang lại tai ương và hủy diệt — cuối cùng cũng phải được trả. Về phần sự sụp đổ hay bảo tồn danh tiếng tốt đẹp, vị thế trần thế, và có lẽ cả mạng sống của anh ấy, anh ấy đang nằm trong tay tôi. Còn tôi — kẻ đã được chữ cái màu đỏ rèn luyện cho thấu hiểu sự thật, dẫu đó là sự thật của thanh sắt nung đỏ cắm sâu vào tâm hồn — tôi chẳng thấy có lợi lộc gì trong việc để anh ấy tiếp tục sống một cuộc đời trống rỗng hãi hùng đến mức phải hạ mình đi cầu xin sự thương xót của ông. Tùy ông muốn xử lý anh ấy thế nào thì xử! Chẳng có điều gì tốt đẹp cho anh ấy, chẳng có điều gì tốt đẹp cho tôi, chẳng có điều gì tốt đẹp cho ông. Chẳng có điều gì tốt đẹp cho bé Pearl cả. Chẳng có lối nào dẫn chúng ta ra khỏi cái mê cung ảm đạm này."

Roger Chillingworth nói, không thể kìm nén một chút thán phục bởi ẩn chứa trong nỗi tuyệt vọng mà nàng bộc lộ là một phẩm chất gần như uy nghiêm: "Người đàn bà kia, ta suýt chút nữa đã thương hại bà rồi. Bà từng có những tố chất vĩ đại. Biết đâu, nếu trước đó bà gặp được một tình yêu tốt đẹp hơn ta, thì tai họa này đã chẳng xảy ra. Ta thương hại bà vì những điều tốt đẹp đã bị phung phí trong bản tính của bà."

Hester Prynne đáp: "Và tôi cũng thương hại ông, vì lòng thù hận đã biến một người khôn ngoan, công minh thành một con quỷ! Ông có chịu tẩy rửa nó đi để trở lại làm con người một lần nữa không? Nếu không vì anh ấy, thì cũng vì chính bản thân ông gấp bội! Hãy tha thứ, và phó mặc việc trừng phạt anh ấy cho Đấng có quyền định đoạt! Lúc nãy tôi vừa nói rằng chẳng thể có kết cục tốt đẹp nào cho anh ấy, cho ông, hay cho tôi, những kẻ đang lang thang cùng nhau trong mê cung tội lỗi u ám này và vấp ngã trên từng bước chân bởi tội ác mà chúng ta đã rải đầy trên đường đi. Không phải thế đâu! Vẫn có thể có điều tốt đẹp cho ông, và chỉ riêng ông mà thôi, bởi ông đã chịu tổn thương sâu sắc và ông có toàn quyền trong tay để ban ơn tha thứ. Bộ ông sẽ từ bỏ đặc ân duy nhất ấy sao? Bộ ông sẽ chối bỏ món quà vô giá đó sao?"

Lão già với vẻ nghiêm nghị ảm đạm đáp: "Bình tĩnh nào, Hester — bình tĩnh! Ta không được ban cho quyền tha thứ. Ta chẳng có quyền năng như bà vừa nói đâu. Đức tin cũ kỹ của ta, đã bị lãng quên từ lâu, nay quay trở lại và giải thích cho mọi hành động cũng như mọi nỗi thống khổ của chúng ta. Bằng bước đi chệch hướng đầu tiên của mình, bà đã gieo mầm mống của tội ác; nhưng kể từ giây phút đó, mọi thứ đều diễn ra theo một định mệnh đen tối. Các người là những kẻ đã gây tổn thương cho ta, chẳng có tội lỗi gì ngoại trừ một thứ ảo tưởng mang tính biểu tượng; và ta cũng chẳng phải loài quỷ dữ, kẻ đã cướp đoạt công việc của quỷ từ trong tay hắn. Đó là số phận của chúng ta. Cứ để bông hoa đen ấy đơm hoa theo cách của nó! Giờ thì, hãy đi đi, và muốn xử trí ra sao với con người đằng kia thì tùy ý bà."

Ông ta vẫy tay, rồi quay trở lại với công việc hái thuốc của mình.