Từ thời điểm này trở đi, tôi sẽ ghi lại diễn biến sự việc bằng cách chép lại những bức thư của chính mình gửi cho ông Sherlock Holmes, hiện đang đặt ngay trước mặt tôi trên bàn. Một trang đã thất lạc, nhưng ngoài ra chúng vẫn y nguyên như lúc mới viết, phản ánh cảm xúc và mối hoài nghi của tôi lúc bấy giờ chính xác hơn nhiều so với trí nhớ của tôi — dù cho nó vẫn còn minh mẫn đối với những sự kiện bi thảm này.
Baskerville Hall, ngày 13 tháng 10.
HOLMES THÂN MẾN,
Những bức thư và điện tín trước đây của tôi đã cập nhật cho anh khá đầy đủ về mọi chuyện diễn ra ở chốn khỉ ho cò gáy này. Càng ở đây lâu, cái hồn của vùng đầm lầy càng thấm sâu vào tâm can người ta, với sự mênh mông cùng vẻ đẹp u ám của nó. Một khi đã bước chân vào lòng nó, anh như bỏ lại sau lưng mọi dấu ấn của nước Anh hiện đại; song mặt khác, anh lại luôn cảm nhận rõ sự hiện diện của những mái tranh và vết tích lao động từ thời tiền sử. Xung quanh anh, bất cứ đâu trên bước đường đi, là những ngôi nhà của cư dân đã bị lãng quên ấy, bên cạnh những nấm mồ và các cột đá khổng lồ vốn được cho là từng đánh dấu đền thờ của họ. Ngắm nhìn những túp lều bằng đá xám ẩn hiện bên sườn đồi bị xói mòn, anh như vượt thời gian rời khỏi thời đại của mình; và nếu bỗng thấy một kẻ lông lá khoác da thú lúi húi bò ra từ cánh cửa thấp, tay lắp mũi tên dính đá vào dây cung, anh sẽ cảm thấy sự hiện diện của y ở đó còn tự nhiên hơn cả chính mình. Điều kỳ lạ là họ lại có thể sinh sống đông đúc trên một vùng đất vốn dĩ luôn cằn cỗi đến vậy. Tôi chẳng phải nhà cổ ngoạt học, nhưng tôi có thể hình dung họ là một giống dân yếu đuối, bị truy đuổi và buộc phải chấp nhận thứ đất đai mà chẳng ai thèm ngó ngàng.
Tuy nhiên, tất cả những điều này chẳng dính dáng gì đến sứ mệnh mà anh đã giao phó, và có lẽ nó cũng chẳng có chút hấp dẫn nào đối với một bộ óc thực dụng đến cùng cực như anh. Tôi vẫn còn nhớ thái độ thờ ơ đến tột cùng của anh đối với việc mặt trời quay quanh trái đất hay trái đất quay quanh mặt trời. Do đó, xin phép được quay lại với những sự kiện liên quan đến Sir Henry Baskerville.
Nếu vài ngày gần đây anh không nhận được bản báo cáo nào, đó là bởi vì cho đến tận hôm nay chẳng có chuyện gì quan trọng để kể cả. Thế rồi một tình huống hết sức bất ngờ đã xảy ra, tôi sẽ kể lại cho anh nghe đúng trình tự. Nhưng trước hết, tôi phải cập nhật cho anh một số nhân tố khác trong hoàn cảnh hiện tại.
Một trong số đó — kẻ mà tôi ít nhắc tới — chính là tên tù vượt ngục đang lẩn trốn trên đầm lầy. Hiện nay có cơ sở vững chắc để tin rằng y đã trốn đi thật xa, đây là một sự nhẹ nhõm đáng kể cho những cư dân sống cô lập trong vùng này. Hai tuần đã trôi qua kể từ khi y bỏ trốn, trong suốt thời gian đó chẳng ai nhìn thấy hay nghe ngóng được bất kỳ tin tức nào về y. Thật khó lòng tin nổi rằng y có thể trụ lại trên vùng đầm lầy suốt khoảng thời gian dài như vậy. Dĩ nhiên, xét về việc ẩn náu thì chẳng có mấy khó khăn. Bất kỳ túp lều đá nào trong số này cũng có thể cung cấp cho y một nơi trú ẩn. Nhưng chẳng có gì để ăn trừ khi y bắt và xẻ thịt một con cừu trên đầm lầy. Do đó, chúng tôi cho rằng y đã bỏ đi, và nhờ vậy mà những người nông dân ở các trang trại hẻo lánh cũng ngủ ngon giấc hơn.
Hộ gia đình chúng tôi có bốn người đàn ông sức vóc khỏe mạnh, nhờ vậy chúng tôi hoàn toàn có thể tự lo liệu, nhưng tôi phải thú nhận rằng mình đã có những phút giây trăn trở khi nghĩ về gia đình Stapleton. Họ sống cách xa mọi sự hỗ trợ tới hàng dặm đường. Nhà có một cô hầu gái, một lão gia nhân lớn tuổi, người chị và người em trai — người em vốn không được khỏe mạnh cho lắm. Họ sẽ trở nên hoàn toàn bất lực trước một kẻ liều lĩnh như tên tội phạm Notting Hill nếu y đột nhập được vào nhà. Cả Sir Henry và tôi đều lo lắng cho hoàn cảnh của họ, và có ý kiến đề nghị Perkins — người hầu ngựa — sang đó ngủ nhờ, nhưng Stapleton kiên quyết không đồng ý.
Thực tế là người bạn tước sĩ của chúng ta bắt đầu tỏ ra vô cùng quan tâm đến người hàng xóm xinh đẹp của chúng ta. Điều đó cũng chẳng có gì lạ, bởi thời gian trôi qua thật nặng nề ở chốn thâm sơn cùng cốc này đối với một kẻ năng nổ như anh ấy, hơn nữa cô ấy lại là một phụ nữ vô cùng quyến rũ và xinh đẹp. Ở cô ấy có nét gì đó gợi cảm và mang hơi hướng phương xa, tạo nên một sự tương phản kỳ lạ với người anh trai điềm tĩnh và vô cảm. Dù vậy, anh ta cũng mang lại cảm giác ẩn chứa những ngọn lửa ngầm bên trong. Quả thực anh ta có sức ảnh hưởng rất lớn đối với cô ấy, bởi tôi đã liên tục bắt gặp ánh mắt cô nhìn anh ta trong lúc trò chuyện như để tìm kiếm sự đồng tình cho những lời mình nói. Tôi chỉ mong anh ta đối xử tử tế với cô ấy. Đôi mắt anh ta ánh lên một vẻ lạnh lùng khô khan, còn đôi môi mỏng thì mím chặt, biểu thị cho một bản tính quả quyết và có phần khắc nghiệt. Anh hẳn sẽ thấy anh ta là một đối tượng nghiên cứu thú vị đấy.
Anh ta đã sang thăm Baskerville vào ngày đầu tiên đó, và ngay sáng hôm sau, anh ta dẫn cả hai chúng tôi đi xem nơi mà người ta cho là xuất phát truyền thuyết về ác nhân Hugo. Đó là một chuyến đi dài vài dặm băng qua đầm lầy để đến một địa điểm ảm đạm đến mức có thể gợi lên câu chuyện đó. Chúng tôi tìm thấy một thung lũng nhỏ nằm giữa những mỏm đá gồ ghề, dẫn đến một khoảng đất trống phủ đầy cỏ bông trắng. Giữa khoảng đất mọc lên hai hòn đá lớn, bị bào mòn và nhọn hoắt ở phần đỉnh trông giống như những chiếc nanh khổng lồ đang mục rữa của một con quái thú. Mọi chi tiết đều trùng khớp với khung cảnh của bi kịch thuở trước. Sir Henry tỏ ra vô cùng hứng thú và đã hỏi Stapleton không chỉ một lần rằng liệu anh ta có thực sự tin vào khả năng thế lực siêu nhiên can thiệp vào cuộc sống con người hay không. Anh ấy hỏi với giọng bông đùa, nhưng rõ ràng là rất nghiêm túc. Stapleton trả lời có phần dè dặt, song dễ dàng nhận thấy anh ta nói ít hơn những gì mình biết, và anh ta không muốn bày tỏ toàn bộ quan điểm vì nể trọng cảm xúc của vị tước sĩ. Anh ta kể cho chúng tôi nghe những trường hợp tương tự, nơi các gia đình phải chịu đựng một thứ ảnh hưởng ma quái nào đó, và để lại trong chúng tôi ấn tượng rằng anh ta cũng chia sẻ quan điểm phổ biến về vấn đề này.
Trên đường trở về, chúng tôi ghé lại ăn trưa tại Merripit House, và chính tại nơi đó Sir Henry đã làm quen với cô Stapleton. Ngay từ khoảnh khắc đầu tiên nhìn thấy cô, anh ấy đã tỏ ra vô cùng thu hút, và tôi sẽ rất nhầm lẫn nếu tình cảm đó không phải là từ hai phía. Trên quãng đường về nhà, anh ấy cứ nhắc đi nhắc lại về cô ấy, và kể từ đó hầu như chẳng ngày nào chúng tôi không gặp lại hai anh em họ. Họ sẽ đến dùng bữa tối tại nhà chúng tôi tối nay, và đang có bàn tán về việc chúng ta sẽ sang thăm họ vào tuần tới. Người ta có thể nghĩ rằng một mối lương duyên như vậy sẽ rất được Stapleton chào đón, thế nhưng tôi đã không ít lần bắt gặp vẻ mặt cực kỳ khó chịu thoáng qua trên nét mặt anh ta khi Sir Henry tỏ ra quan tâm đặc biệt đến em gái mình. Chắc chắn anh ta rất mực yêu thương cô và sẽ có một cuộc sống cô độc nếu thiếu vắng cô, nhưng sẽ là đỉnh cao của sự ích kỷ nếu anh ta cản trở con đường đến với một cuộc hôn nhân rực rỡ nhường ấy của cô. Ấy vậy mà tôi chắc chắn rằng anh ta không muốn mối quan hệ giữa họ tiến xa thành tình yêu, và tôi đã nhiều lần quan sát thấy anh ta cố tình ngăn cản họ ở riêng với nhau. Nhân tiện đây, những chỉ thị của anh về việc không bao giờ để Sir Henry đi ra ngoài một mình sẽ càng trở nên nặng nề hơn biết bao nếu lại có thêm một câu chuyện tình yêu vướng vào những rắc rối khác của chúng ta. Sự nổi tiếng của tôi sẽ sớm tiêu tùng nếu tôi cứ tuân thủ mệnh lệnh của anh một cách rập khuôn cho mà xem.
Hôm nọ — chính xác là vào thứ Năm — Tiến sĩ Mortimer đã đến dùng bữa trưa với chúng tôi. Ông ấy vừa khai quật một gò mộ cổ ở Long Down và thu được một chiếc hộp sọ tiền sử khiến ông vô cùng sung sướng. Chưa từng có một con người nào mang một niềm đam mê đơn thuần và thuần túy đến thế! Sau đó gia đình Stapleton ghé qua, và theo lời đề nghị của Sir Henry, vị bác sĩ tốt bụng đã dẫn tất cả chúng tôi đến con đường mòn trồng cây thủy tùng để chỉ cho chúng tôi thấy chính xác mọi chuyện đã diễn ra như thế nào vào đêm định mệnh ấy. Đó là một lối đi dài và ảm đạm, kẹp giữa hai bức tường hàng rào cắt tỉa cẩu thả, với một dải cỏ hẹp ở mỗi bên. Nơi tận cùng là một ngôi nhà mùa hè cũ kỹ đã sập sệ. Nửa đoạn đường là cánh cổng đầm lầy, nơi vị lão gia đã bỏ lại tàn thuốc lá. Đó là một chiếc cổng gỗ trắng có then cài. Phía bên kia là vùng đầm lầy rộng lớn. Tôi nhớ lại lý do của anh về vụ việc này và cố gắng hình dung lại tất cả những gì đã xảy ra. Khi vị lão gia đứng ở đó, ông đã nhìn thấy thứ gì đó băng qua đầm lầy — thứ gì đó khiến ông khiếp hãi đến mức mất hồn mất vía, cứ thế cắm cổ chạy mãi cho đến khi chết vì hoàn toàn kinh hoàng và kiệt sức. Cả một đường hầm dài và u ám mà ông đã tháo thân chạy trốn. Và chạy trốn cái gì? Một con chó chăn cừu của vùng đầm lầy chăng? Hay một con chó săn ma quái, đen đúa, lặng lẽ và khổng lồ? Liệu có bàn tay con người nhúng vào chuyện này không? Kẻ nhợt nhạt, đầy vẻ dò xét Barrymore có biết nhiều hơn những gì hắn tỏ ra không? Mọi thứ đều mờ mịt và mơ hồ, nhưng đằng sau đó luôn phảng phất cái bóng đen tối của tội ác.
Một người hàng xóm khác mà tôi đã gặp kể từ lần viết thư trước. Đó là ông Frankland ở Lafter Hall, sống cách chúng tôi chừng bốn dặm về phía nam. Ông ta là một người lớn tuổi, mặt đỏ phừng phừng, tóc bạc trắng và rất hay nổi giận. Niềm đam mê lớn nhất của ông ta là luật pháp Anh quốc, và ông đã ném cả một gia tài lớn vào những vụ kiện tụng. Ông ta kiện tụng chỉ vì niềm vui được chiến đấu và sẵn sàng đứng về bất cứ phe nào trong một tranh chấp, thế nên chẳng có gì lạ khi ông ta thấy đó là một trò tiêu khiển vô cùng tốn kém. Có lúc ông ta cho rào kín một lối đi chung rồi thách thức cả giáo xứ bắt ông ta mở ra. Lúc khác ông ta lại tự tay giật sập cổng nhà người ta và lớn tiếng tuyên bố rằng con đường ấy đã tồn tại từ ngàn đời nay, thách chủ nhà dám kiện tội xâm phạm gia cư. Ông ta rất uyên bác về các quyền phong kiến và cộng đồng thời cổ, và đôi khi ông ta vận dụng hiểu biết đó để bênh vực cho dân làng Fernworthy, đôi khi lại chống lại họ, thế nên tùy theo chiến tích mới nhất mà thỉnh thoảng ông ta lại được khiêng đi diễu hành trong sự tung hô khắp đường làng, hoặc bị đem ra thiêu hình nộm. Nghe nói hiện tại ông ta đang vướng vào khoảng bảy vụ kiện tụng, có lẽ chúng sẽ nuốt chửng nốt phần tài sản còn lại để rồi mài mòn cái nanh vuốt của ông ta và khiến ông ta trở nên vô hại trong tương lai. Gạt chuyện luật lá sang một bên, ông ta có vẻ là một người tử tế, tốt bụng, và tôi chỉ nhắc đến ông ta vì anh dặn dò kỹ lưỡng là phải gửi cho anh vài miêu tả về những con người xung quanh chúng tôi. Hiện tại ông ta đang bận rộn với một công việc kỳ quặc: vốn là một nhà thiên văn học nghiệp dư, ông ta có một chiếc kính thiên văn tuyệt hảo, mang lên mái nhà của chính mình và dùng nó quét khắp vùng đầm lầy suốt cả ngày với hy vọng bắt gặp bóng dáng tên tù vượt ngục. Nếu ông ta chỉ giới hạn năng lượng của mình vào việc đó thì mọi chuyện đã chẳng có gì để nói, ngặt nỗi lại có lời đồn rằng ông ta định kiện Tiến sĩ Mortimer vì tội đào mồ không có sự đồng ý của thân nhân chỉ vì ông ấy đã đào được chiếc hộp sọ thời đại đồ đá mới trong gò mộ ở Long Down. Ông ta góp phần giúp cuộc sống của chúng tôi bớt đi phần đơn điệu và mang lại một chút tiếng cười châm biếm vào những lúc vô cùng cần thiết.
Và giờ đây, sau khi đã cập nhật cho anh tình hình về tên tù vượt ngục, gia đình Stapleton, Tiến sĩ Mortimer và ông Frankland ở Lafter Hall, xin phép được kết thúc bằng điều quan trọng nhất và kể cho anh nghe nhiều hơn về vợ chồng nhà Barrymore, đặc biệt là diễn biến bất ngờ vào đêm qua.
Trước hết là về bức điện tín thử nghiệm mà anh đã gửi từ Luân Đôn nhằm xác minh xem Barrymore có thực sự ở đây hay không. Tôi đã giải thích rằng lời khai của vị trạm trưởng cho thấy phép thử đó vô tác dụng và chúng tôi chẳng có chút bằng chứng nào dù theo chiều hướng này hay chiều hướng khác. Tôi đã đem sự tình nói cho Sir Henry biết, và với bản tính thẳng như ruột ngựa của mình, anh ấy lập tức gọi Barrymore lên và hỏi thẳng xem hắn có tự tay nhận được bức điện tín đó hay không. Barrymore đáp là có.
“Cậu bưu tá có đưa tận tay anh không?” Sir Henry hỏi.
Barrymore tỏ ra ngạc nhiên, ngẫm nghĩ một lát rồi đáp.
“Dạ không,” hắn nói, “lúc đó tôi đang ở phòng chứa đồ trên gác, vợ tôi đã mang lên cho tôi.”
“Anh có tự mình trả lời nó không?”
“Không thưa ngài; tôi bảo vợ tôi phải trả lời thế nào rồi cô ấy xuống dưới nhà để viết.”
Đến buổi tối, hắn tự động quay lại chủ đề đó.
“Tôi không tài nào hiểu nổi mục đích những câu hỏi của ngài hồi sáng nay, Sir Henry,” hắn thưa. “Tôi hy vọng chúng không có ý nghĩa là tôi đã làm điều gì đó đánh mất sự tín nhiệm của ngài chứ?”
Sir Henry đành phải trấn an rằng không phải thế và xoa dịu hắn bằng cách ban cho hắn phần lớn số quần áo cũ của mình, vì đống trang phục ở Luân Đôn giờ đã chuyển đến đầy đủ.
Bà Barrymore là một nhân vật gây chú ý đối với tôi. Bà ta là một người phụ nữ đẫy đà, cứng nhắc, có tầm nhìn vô cùng hạn hẹp, cực kỳ câu nệ phép tắc và có xu hướng đạo đức giả theo kiểu Thanh giáo. Anh khó lòng có thể tưởng tượng ra một đối tượng nào ít bộc lộ cảm xúc hơn thế. Thế nhưng tôi đã kể cho anh nghe rằng vào đêm đầu tiên ở đây, tôi đã nghe thấy tiếng bà ta nức nở thê lương thế nào, và kể từ đó, tôi đã không ít lần quan sát thấy những dấu vết của nước mắt trên khuôn mặt bà. Có một nỗi buồn sâu thẳm nào đó cứ gặm nhấm trái tim bà mãi không nguôi. Thỉnh thoảng tôi tự hỏi liệu bà có mang một ký ức tội lỗi nào đang ám ảnh hay không, và đôi khi tôi lại hoài nghi Barrymore là một bạo chúa trong gia đình. Tôi vẫn luôn cảm thấy có điều gì đó kỳ lạ và mờ ám trong tính cách của người đàn ông này, nhưng sự kiện xảy ra vào đêm qua đã đẩy mọi mối nghi ngờ của tôi lên đến đỉnh điểm.
Tuy nhiên, thoạt nhìn thì đó có lẽ chỉ là một chuyện nhỏ nhặt. Anh biết rõ tôi không phải là người có giấc ngủ sâu, và từ khi gác nhiệm vụ canh gác trong ngôi nhà này, những giấc ngủ của tôi lại càng chập chờn hơn bao giờ hết. Đêm qua, vào khoảng hai giờ sáng, tôi bị đánh thức bởi một tiếng bước chân rón rén đi ngang qua phòng mình. Tôi đứng dậy, mở hé cửa và ngó ra ngoài. Một cái bóng đen dài đang kéo lê trên hành lang. Đó là cái bóng của một người đàn ông đang bước đi nhè nhẹ dọc lối đi, tay cầm một ngọn nến. Hắn mặc áo sơ mi và quần dài, chân đi trần không giày dép. Tôi chỉ nhìn thấy bóng dáng mờ ảo, nhưng chiều cao của hắn cho tôi biết đó chính là Barrymore. Hắn bước đi rất chậm rãi, cực kỳ thận trọng, và ẩn chứa trong toàn bộ dáng vẻ của hắn là một nét gì đó lén lút, tội lỗi không sao tả xiết.
Tôi đã kể với anh rằng hành lang bị ngắt quãng bởi ban công chạy vòng quanh sảnh lớn, nhưng lại nối tiếp ở phía bên kia. Tôi chờ cho đến khi hắn khuất bóng rồi mới bám theo sau. Khi tôi vòng qua ban công thì hắn đã đi đến tận cùng của dãy hành lang phía bên kia, và từ ánh sáng leo lét hắt ra qua một cánh cửa mở, tôi có thể nhận ra hắn đã bước vào một trong những căn phòng. Đáng chú ý là tất cả các căn phòng này đều trống không và không có người ở, điều đó khiến cho chuyến hành trình của hắn trở nên vô cùng bí ẩn. Ánh sáng chiếu rọi ổn định như thể hắn đang đứng bất động. Tôi rón rén bước dọc theo lối đi nhẹ nhàng nhất có thể và ghé mắt nhìn qua góc cửa.
Barrymore đang khom người bên cửa sổ, áp ngọn nến sát vào mặt kính. Gương mặt nghiêng của hắn hơi quay về phía tôi, và nét mặt hắn có vẻ đờ đẫn, đầy vẻ chờ mong khi đăm đăm nhìn vào màn đêm đen kịt của vùng đầm lầy. Hắn đứng quan sát chăm chú trong vài phút. Rồi hắn bật ra một tiếng rên sâu thẳm, với một cử động đầy mất kiên nhẫn, hắn dập tắt ngọn nến. Ngay lập tức, tôi quay trở về phòng mình, và chỉ ít phút sau lại vang lên tiếng bước chân rón rén lần lượt bước qua trên hành lang để trở về. Lâu sau đó, khi tôi đã chìm vào giấc ngủ chập chờn, tôi nghe thấy tiếng chìa khóa vặn ở đâu đó trong ổ khóa, nhưng không thể biết âm thanh phát ra từ đâu. Tất cả những điều này có nghĩa là gì tôi không thể đoán được, nhưng đang có một bí mật nào đó diễn ra trong ngôi nhà tăm tối này mà sớm muộn gì chúng ta cũng sẽ tìm ra tận gốc. Tôi không làm phiền anh với những giả thuyết của mình nữa, vì anh đã yêu cầu tôi chỉ cung cấp các sự kiện mà thôi. Sáng nay tôi đã có một cuộc trò chuyện dài với Sir Henry, và chúng tôi đã vạch ra một kế hoạch hành động dựa trên những quan sát của tôi đêm qua. Tôi sẽ chưa nói về điều đó lúc này, nhưng nó chắc chắn sẽ biến bản báo cáo tiếp theo của tôi thành một bài đọc vô cùng thú vị.
