Tôi ngồi lặng đi trong chốc lát, tai ù đi và hầu như không thể tin vào những gì mình vừa nghe thấy. Ngay sau đó, lý trí và giọng nói trở lại với tôi, cùng lúc ấy, một gánh nặng trách nhiệm đè nặng lên tâm can dường như được gột bỏ trong chớp mắt. Giọng nói lạnh lùng, sắc bén và đầy vẻ mỉa mai ấy chỉ có thể là của duy nhất một người trên thế gian này.
“Holmes!” tôi kêu lên—“Holmes!”
“Ra đây nào,” hắn nói, “và hãy cẩn thận với khẩu súng lục nhé.”
Tôi cúi người bước qua khung cửa thấp lè tè, và kìa, hắn đang ngồi trên một tảng đá ở bên ngoài, đôi mắt xám lấp lánh vẻ thích thú khi nhìn thấy vẻ mặt kinh ngạc của tôi. Trông hắn gầy gò và hốc hác, nhưng minh mẫn và nhanh nhẹn, gương mặt sắc sảo đã sạm đi vì nắng và hằn lên gió sương. Trong bộ quần áo tu-e và chiếc mũ vải, hắn trông chẳng khác nào bất kỳ khách du lịch nào trên đồng hoang này, và với bản tính ưa sạch sẽ đến mức ám ảnh vốn là một trong những đặc điểm của mình, hắn vẫn cố gắng giữ cho phần cằm nhẵn nhụi và cổ áo phẳng phiu hoàn hảo như thể đang ở phố Baker vậy.
“Chưa bao giờ trong đời tôi lại vui mừng khi gặp ai đến thế,” tôi nói vừa siết chặt tay hắn.
“Hay là ngạc nhiên hơn, phải không?”
“Chà, tôi đành phải thú nhận là có.”
“Sự ngạc nhiên không phải chỉ xuất phát từ một phía đâu, tôi đảm bảo với anh đấy. Tôi hoàn toàn không ngờ anh lại tìm ra nơi ẩn náu thỉnh thoảng của tôi, lại càng không ngờ anh đang ở bên trong đó, cho đến khi tôi chỉ còn cách cánh cửa chừng hai mươi bước chân.”
“Dấu chân của tôi, chắc thế rồi nhỉ?”
“Không, Watson, tôi e rằng mình không đủ khả năng để nhận ra dấu chân của anh giữa vô vàn dấu chân trên thế gian này. Nếu anh thực sự muốn đánh lừa tôi, anh phải đổi cả hiệu thuốc lá đi; bởi vì khi nhìn thấy mẩu tẩu thuốc lá có nhãn Bradley, phố Oxford, tôi biết ngay người bạn Watson của mình đang ở quanh đây thôi. Anh sẽ thấy nó nằm ở kia kìa, ngay bên lối mòn. Chắc hẳn anh đã vứt nó đi vào cái khoảnh khắc quyết định khi anh xông vào túp lều trống không ấy.”
“Chính xác.”
“Tôi đoán thế mà—và vì biết rõ sự kiên trì đáng nể của anh, tôi chắc mẩm rằng anh đang ngồi mai phục, tay thủ sẵn vũ khí, chờ chủ nhân của túp lều quay về. Vậy ra anh thực sự tưởng tôi là tên tội phạm sao?”
“Tôi không biết anh là ai, nhưng tôi quyết tâm phải tìm cho ra.”
“Xuất sắc lắm, Watson! Và làm thế nào mà anh xác định được vị trí của tôi? Có lẽ anh đã thấy tôi vào đêm lùng sũy tên tù vượt ngục, khi tôi bất cẩn để vầng trăng mọc lên ở phía sau lưng mình?”
“Đúng vậy, lúc đó tôi đã thấy anh.”
“Và chắc hẳn anh đã lùng sục tất cả các túp lều cho đến khi tìm ra nơi này?”
“Không, cậu nhóc của anh đã bị người ta để mắt tới, và điều đó đã cho tôi một manh mối để tìm kiếm.”
“Cụ già dùng ống nhòm ấy chứ gì. Lần đầu tiên nhìn thấy ánh sáng lóe lên trên thấu kính, tôi đã không hiểu đó là cái gì.” Hắn đứng dậy và ngó vào trong lều. “Hà, ra là Cartwright đã mang thêm ít lương thực lên đây. Giấy gì thế này? Hóa ra anh đã đến Coombe Tracey rồi đấy phỏng?”
“Đúng vậy.”
“Để gặp cô Laura Lyons?”
“Chính xác.”
“Làm tốt lắm! Rõ ràng là cuộc nghiên cứu của chúng ta đang tiến hành trên những con đường song song, và khi chúng ta kết hợp các kết quả lại, tôi hy vọng chúng ta sẽ nắm được một bức tranh khá trọn vẹn về vụ án này.”
“Chà, từ tận đáy lòng, tôi rất mừng vì anh đã ở đây, bởi quả thực trách nhiệm và sự bí ẩn của vụ việc này đang dần trở nên quá sức đối với thần kinh của tôi. Nhưng, làm sao mà quái quỷ nào anh lại đến được đây, và thời gian qua anh đã làm những gì? Tôi cứ đinh ninh rằng anh đang ở phố Baker để giải quyết vụ tống tiền đó chứ.”
“Đó là điều tôi muốn anh nghĩ.”
“Thế ra anh lợi dụng tôi, nhưng lại không tin tưởng tôi!” tôi thốt lên với chút cay đắng. “Tôi nghĩ mình xứng đáng nhận được cách đối xử tốt hơn thế từ anh, Holmes.”
“Anh bạn thân mến của tôi, anh đã vô cùng đắc lực đối với tôi trong vụ này cũng như trong nhiều vụ khác, và tôi cầu xin anh hãy tha thứ cho tôi nếu tôi có vẻ như đang chơi trò trốn tìm với anh. Thực ra, một phần cũng là vì lợi ích của chính anh nên tôi mới làm vậy, và chính sự nhìn nhận của tôi về mối nguy hiểm mà anh đang đối mặt đã thúc đẩy tôi thân chinh đến đây để tự mình xem xét sự việc. Giả sử tôi ở cùng Sir Henry và anh, chắc chắn góc nhìn của tôi cũng sẽ giống như của anh, và sự có mặt của tôi sẽ cảnh báo những kẻ thù vô cùng đáng gờm của chúng ta phải đề phòng cẩn thận. Nhờ tình thế hiện tại, tôi đã có thể đi lại tự do—điều hoàn lắm không thể làm được nếu tôi trọ ở dinh thự Baskerville—và tôi vẫn là một ẩn số trong vụ này, sẵn sàng dồn toàn lực vào một thời điểm quyết định.”
“Nhưng tại sao lại bắt tôi phải mù tịt cơ chứ?”
“Việc để anh biết chẳng giúp ích gì cho chúng ta mà rất có thể sẽ dẫn đến việc tôi bị phát hiện. Anh sẽ muốn kể cho tôi nghe điều gì đó, hoặc vì lòng tốt, anh sẽ mang ra cho tôi chút tiện nghi này nọ, và như thế chúng ta sẽ phải gánh chịu những rủi ro không cần thiết. Tôi đã dẫn theo Cartwright cùng xuống đây—anh còn nhớ cậu nhóc ở phòng vé tàu tốc hành chứ—và nó đã lo liệu những nhu cầu giản dị của tôi: một ổ bánh mì và một chiếc cổ áo sạch sẽ. Con người ta còn cần gì hơn thế nữa chứ? Nó đã cho tôi thêm một đôi mắt cùng một đôi chân vô cùng năng nổ, và cả hai thứ đó đều vô giá.”
“Thế ra những bản báo cáo của tôi đều trở thành công cốc hết rồi sao!”—Giọng tôi run lên khi nhớ lại những tâm huyết và niềm tự hào mà tôi từng đặt vào việc soạn thảo chúng.
Holmes lấy từ trong túi ra một bọc giấy.
“Đây là các bản báo cáo của anh, anh bạn thân mến, và tôi đảm bảo là chúng đã bị giở đến nhàu nát cả rồi đấy. Tôi đã sắp xếp mọi việc cực kỳ chu đáo, và chúng chỉ bị chậm trễ mất đúng một ngày trên đường gửi đến đây. Tôi phải hết sức ca ngợi lòng nhiệt thành và sự minh mẫn mà anh đã thể hiện trong một vụ án vô cùng khó khăn này.”
Tôi vẫn còn thấy ấm ách vì trò lừa bịp mà anh ta đã áp dụng lên mình, nhưng sự ca ngợi nồng nhiệt của Holmes đã thổi bay cơn giận khỏi tâm trí tôi. Trong thâm tâm, tôi cũng cảm thấy anh ấy có lý trong những gì mình đã nói, và quả thực việc để tôi không hề hay biết về sự có mặt của anh ấy trên đồng hoang là phương án tốt nhất cho mục đích chung của chúng ta.
“Thế mới phải chứ,” hắn nói khi thấy nét mặt tôi giãn ra. “Và giờ hãy kể cho tôi nghe kết quả chuyến viếng thăm cô Laura Lyons của anh—đối với tôi thì chẳng khó khăn gì để đoán ra anh đến gặp cô ta, bởi tôi đã sớm biết cô ấy là người duy nhất ở Coombe Tracey có thể giúp ích cho chúng ta trong chuyện này. Thực ra, nếu hôm nay anh không đi thì rất có thể ngày mai tôi cũng sẽ tự mình đến đó.”
Mặt trời đã lặn và bóng chiều chập choạng buông xuống đồng hoang. Không khí trở nên lạnh buốt và chúng tôi lui vào trong túp lều để tìm chút hơi ấm. Ở đó, cùng ngồi bên nhau trong ánh chạng vạng, tôi kể cho Holmes nghe về cuộc trò chuyện của mình với người phụ nữ ấy. Hắn tỏ ra vô cùng hứng thú đến mức tôi phải lặp lại một vài chi tiết đến hai lần hắn mới cảm thấy thỏa mãn.
“Đây là điều cực kỳ quan trọng,” hắn nói khi tôi vừa dứt lời. “Nó khỏa lấp được khoảng trống mà tôi vẫn chưa thể bắc cầu trong vụ việc phức tạp hết sức này. Có lẽ anh cũng biết mối quan hệ thân thiết giữa người phụ nữ này và gã Stapleton rồi chứ?”
“Tôi không hề biết về một mối quan hệ thân thiết nào cả.”
“Chuyện đó thì không còn nghi ngờ gì nữa. Họ gặp gỡ, họ viết thư cho nhau, giữa họ có sự thấu hiểu hoàn toàn. Giờ thì điều này trao vào tay chúng ta một thứ vũ khí rất lợi hại. Nếu tôi chỉ có thể dùng nó để chia rẽ vợ hắn—lại gần hắn—”
“Vợ hắn ư?”
“Giờ thì tôi đang cung cấp cho anh một số thông tin, để đổi lấy tất cả những gì anh đã chia sẻ với tôi. Người phụ nữ vẫn được giới thiệu ở đây là tiểu thư Stapleton thực chất chính là vợ hắn.”
“Lạy Chúa, Holmes! Anh có chắc về điều mình đang nói không? Sao hắn có thể nhẫn tâm để Sir Henry vướng vào lưới tình với cô ta cơ chứ?”
“Việc Sir Henry đem lòng yêu cô ta chẳng gây hại gì cho bất kỳ ai ngoài chính Sir Henry. Hắn đã đặc biệt cẩn trọng để ngăn Sir Henry không có những cử chỉ tán tỉnh quá đà với cô ta, như chính anh cũng đã quan sát thấy. Tôi nhắc lại rằng người phụ nữ đó là vợ hắn chứ không phải em gái.”
“Nhưng tại sao lại phải dựng lên màn kịch lừa dối công phu này?”
“Vì hắn lường trước rằng cô ta sẽ hữu dụng hơn rất nhiều nếu đóng vai một người phụ nữ độc thân.”
Tất cả những bản năng chưa từng được thổ lộ, những mối nghi ngờ mơ hồ của tôi, bỗng chốc thành hình và đổ dồn vào nhà tự nhiên học ấy. Ở con người vô cảm, nhạt nhòa với chiếc mũ rơm và chiếc vợt bắt bướm ấy, tôi dường như nhìn thấy một điều gì đó thật khủng khiếp—một sinh vật mang sự kiên nhẫn và mưu mẹo vô tận, với một nụ cười trên môi và một tâm địa sát nhân.
“Vậy ra chính hắn là kẻ thù của chúng ta—chính hắn là kẻ đã bám đuôi chúng ta ở London?”
“Đó là cách tôi giải mã câu đố này.”
“Còn lời cảnh báo—chắc chắn nó phải xuất phát từ cô ta rồi!”
“Chính xác.”
Hình thù của một tội ác ghê rợn nào đó, nửa mờ nửa tỏ, nửa đoán nửa ngờ, đang lờ mờ hiện lên xuyên qua màn đêm đã vây bọc lấy tôi lâu nay.
“Nhưng anh có chắc về điều này không, Holmes? Làm sao anh biết người phụ nữ đó là vợ hắn?”
“Bởi vì hắn đã quá lơ đễnh đến mức kể cho anh nghe một câu chuyện có thật về cuộc đời mình trong lần đầu tiên gặp mặt, và tôi dám cá là từ đó đến nay hắn đã hối hận không biết bao nhiêu lần. Hắn từng là một giáo viên ở miền Bắc nước Anh. Giờ thì, chẳng có ai dễ tra ra tung tích hơn một giáo viên cả. Có những trung tâm môi giới việc làm học đường mà qua đó người ta có thể nhận dạng bất kỳ kẻ nào từng hành nghề trong ngành giáo dục. Một cuộc điều tra nhỏ đã cho tôi thấy một ngôi trường từng sụp đổ trong những hoàn cảnh vô cùng tồi tệ, và kẻ từng làm chủ nó—với một cái tên khác—đã biến mất cùng vợ mình. Các miêu tả đều trùng khớp. Khi tôi biết rằng kẻ mất tích đó là một người đam mê côn trùng học thì việc nhận dạng coi như hoàn tất.”
Màn đêm đang dâng lên, nhưng rất nhiều điều vẫn bị che khuất bởi những bóng râm.
“Nếu người phụ nữ này thực sự là vợ hắn, vậy cô Laura Lyons bước chân vào chuyện này ở chỗ nào?” tôi hỏi.
“Đó là một trong những điểm mà chính những cuộc nghiên cứu của anh đã rọi sáng. Cuộc phỏng vấn của anh với cô ta đã làm sáng tỏ tình hình rất nhiều. Tôi không hề biết về việc đang có dự định ly hôn giữa cô ta và chồng cô ấy. Trong trường hợp đó, khi coi Stapleton là một người đàn ông độc thân, chắc chắn cô ta đã nhắm đến việc sẽ trở thành vợ hắn.”
“Và khi cô ta vỡ mộng thì sao?”
“À, khi đó chúng ta có thể sẽ tận dụng được người phụ nữ này. Nhiệm vụ đầu tiên của chúng ta phải là đến gặp cô ta—cả hai chúng ta—vào ngày mai. Anh không nghĩ rằng mình đã rời xa nhiệm vụ quá lâu rồi sao, Watson? Lẽ ra vị trí của anh phải là ở dinh thự Baskerville.”
Những vệt đỏ cuối cùng đã phai dần ở phương Tây và màn đêm đã bao trùm lên đồng hoang. Vài vì sao mờ ảo đang lấp lánh trên bầu trời màu tím thẫm.
“Một câu hỏi cuối cùng thôi, Holmes,” tôi nói khi đứng dậy. “Chắc chắn giữa anh và tôi chẳng cần phải giữ bí mật làm gì nữa. Ý nghĩa của toàn bộ chuyện này là gì? Rốt cuộc hắn đang mưu tính điều gì?”
Giọng Holmes chùng xuống khi hắn đáp lời:
“Đó là mưu sát, Watson ạ—một vụ mưu sát tinh vi, máu lạnh và được tính toán kỹ lưỡng. Đừng hỏi tôi chi tiết cụ thể. Những chiếc lưới của tôi đang siết chặt lấy hắn, cũng giống như lưới của hắn đang giăng quanh Sir Henry, và với sự giúp đỡ của anh, giờ đây hắn gần như nằm trong tầm kiểm soát của tôi rồi. Chỉ có một mối nguy hiểm duy nhất có thể đe dọa chúng ta. Đó là việc hắn ra tay trước khi chúng ta sẵn sàng hành động. Thêm một ngày nữa—tối đa là hai ngày—và tôi sẽ hoàn thành trọn vẹn hồ sơ vụ án của mình, nhưng cho đến lúc đó, hãy bảo vệ người được giao phó cho anh cẩn thận như cách một người mẹ hiền hết lòng chăm sóc đứa con đang đau ốm. Nhiệm vụ của anh ngày hôm nay đã tự chứng minh được giá trị của nó, nhưng mặt khác tôi lại suýt ước gì anh đừng rời khỏi bên cạnh hắn.
Lắng nghe kìa!”
Một tiếng thét kinh hoàng—một tiếng hú kéo dài đầy nỗi kinh hãi và thống khổ—bỗng bùng lên từ sự tĩnh lặng của đồng hoang. Tiếng gào thét rợn ngợp ấy làm máu trong huyết quản tôi đông cứng lại.
“Ôi, lạy Chúa tôi!” tôi thở dốc. “Cái gì thế kia? Nó có nghĩa là gì?”
Holmes đã chồm dậy, và tôi thấy bóng dáng cao lớn, vạm vỡ của hắn hiện lên ở cửa túp lều, vai hơi gập xuống, đầu chúi về phía trước, gương mặt đăm đăm nhìn vào màn đêm.
“Suỵt!” hắn thì thầm. “Suỵt!”
Tiếng thét ban nãy rất lớn vì sự dữ dội của nó, nhưng nó vang lên từ một nơi nào đó rất xa xôi trên vùng đồng bằng mờ ảo. Giờ đây, âm thanh ấy lại dội thẳng vào tai chúng ta, gần hơn, lớn hơn và có phần khẩn thiết hơn trước.
“Nó ở đâu vậy?” Holmes thì thầm; và qua độ rung trong giọng nói, tôi biết rằng con người bằng sắt thép ấy cũng đang bị chấn động đến tận tâm can. “Nó ở đâu thế, Watson?”
“Ở đằng kia, tôi nghĩ vậy.” Tôi chỉ tay vào bóng tối.
“Không, ở đằng kia cơ!”
Lại một tiếng kêu đầy đau đớn xé rách màn đêm tĩnh mịch, lớn hơn và gần hơn bao giờ hết. Và một âm thanh mới hòa lẫn vào đó, một tiếng gầm gừ trầm đục, vừa có âm điệu lại vừa mang vẻ đe dọa, lúc lên lúc xuống như tiếng rì rào thấp và đều đặn của đại dương.
“Con chó săn!” Holmes thét lên. “Đến đây, Watson, mau lên! Lạy Chúa, nhỡ chúng ta đến quá muộn thì sao!”
Hắn bắt đầu chạy thục mạng băng qua đồng hoang, và tôi bám sát ngay phía sau. Nhưng giờ đây, từ một nơi nào đó giữa những ụ đất gập ghềnh ngay trước mặt chúng ta, vang lên một tiếng hú tuyệt vọng cuối cùng, rồi tiếp theo là một tiếng bịch nặng nề, đục ngầu. Chúng tôi khựng lại và lắng nghe. Không còn một âm thanh nào khác phá vỡ sự tĩnh lặng nặng nề của đêm không gió.
Tôi thấy Holmes đưa tay lên trán như một kẻ tha thẫn. Hắn giậm mạnh chân xuống mặt đất.
“Hắn đã đánh bại chúng ta rồi, Watson. Chúng ta đến muộn mất rồi.”
“Không, không, chắc là không đâu!”
“Đồ ngốc là tôi khi cứ chần chừ không ra tay. Còn anh nữa, Watson, hãy nhìn xem hậu quả của việc bỏ mặc người được giao phó cho mình kìa! Nhưng, thề có Chúa, nếu điều tồi tệ nhất đã xảy ra, chúng ta sẽ trả thù cho hắn!”
Chúng tôi cắm cổ chạy trong bóng tối mịt mùng, vấp phải những tảng đá lớn, luồn lách qua những bụi kim tước, thở hồng hộc leo lên các ngọn đồi và lao cắm cổ xuống những sườn dốc, luôn hướng về phía phát ra những âm thanh kinh hoàng ấy. Ở mỗi điểm cao, Holmes lại số sắng đảo mắt nhìn quanh, nhưng bóng tối đã bao trùm dày đặc lên đồng hoang, và chẳng có gì chuyển động trên bề mặt ảm đạm của nó cả.
“Anh có thấy gì không?”
“Chẳng thấy gì cả.”
“Nhưng, nghe kìa, cái gì thế kia?”
Một tiếng rên rỉ nhỏ vang lên bên tai chúng tôi. Lại tiếng đó, ở phía bên trái chúng ta! Về phía đó, một dải đá kết thúc bằng một vách đá dựng đứng nhìn xuống một sườn dốc toàn đá là đá. Trên bề mặt lởm chởm của nó, một vật thể màu đen, méo mó đang nằm dang rộng chân tay. Khi chúng tôi chạy về phía đó, hình dáng mơ hồ ấy dần cứng cáp lại thành một hình thù rõ rệt. Đó là một người đàn ông nằm sấp mặt xuống đất, phần đầu quặp ngược vào trong ở một góc độ ghê rợn, hai vai gù xuống và cơ thể co quắp lại giống như đang làm động tác lộn nhào. Tư thế kỳ dị đến mức trong giây lát tôi không thể nhận thức được rằng tiếng rên rỉ ban nãy chính là khoảnh khắc linh hồn hắn lìa khỏi xác. Không một tiếng thì thầm, không một tiếng sột soạt nào cất lên từ cái thể xác đen đúa mà chúng tôi đang cúi xuống. Holmes đặt tay lên người hắn rồi nhấc bổng lên với một tiếng kêu kinh hãi. Ánh diêm mà hắn vừa quẹt hắt lên những ngón tay dính đầy máu đông và vũng máu ghê rợn đang từ từ lan rộng ra từ cái hộp sọ đã dập nát của nạn nhân. Và ánh sáng ấy cũng rọi vào một thứ khác khiến trái tim chúng tôi quặn thắt và lả đi trong lồng ngực—thi thể của Sir Henry Baskerville!
Không có chút hy vọng nào về việc một trong hai chúng tôi lại có thể nhầm lẫn bộ đồ tu-e màu đỏ gạch đặc trưng ấy—chính là bộ đồ mà anh ta đã mặc vào buổi sáng đầu tiên chúng tôi gặp anh ta ở phố Baker. Chúng tôi chỉ kịp thoáng nhìn thấy nó một cách rõ ràng, rồi ngọn diêm bập bùng tắt ngấm, cũng giống như hy vọng vừaụ tắt lịm trong tâm hồn chúng tôi. Holmes rên rỉ, và gương mặt hắn hiện lên vẻ trắng bệch trong màn đêm.
“Đồ súc sinh! Đồ súc sinh!” tôi gào lên trong khi hai bàn tay nắm chặt lại. “Ôi Holmes, tôi sẽ không bao giờ tha thứ cho bản thân vì đã bỏ mặc anh ấy đến bước đường cùng này.”
“Tôi là kẻ đáng trách hơn anh, Watson. Để có được một hồ sơ vụ án trọn vẹn và hoàn hảo, tôi đã ném bỏ mạng sống của thân chủ mình. Đây là đòn giáng lớn nhất từng giáng xuống sự nghiệp của tôi. Nhưng làm sao tôi có thể biết được—làm sao tôi có thể biết được—rằng anh ấy lại liều mạng bước ra đồng hoang một mình, phớt lờ mọi lời cảnh báo của tôi chứ?”
“Việc chúng ta đã nghe thấy những tiếng thét ấy—lạy Chúa, những tiếng thét ấy!—vậy mà lại không thể cứu được anh ấy! Con quái vật chó săn đã dồn anh ta đến cái chết ấy đang ở đâu? Rất có thể nó đang lẩn trốn đâu đây giữa những hòn đá này ngay lúc này. Còn Stapleton, hắn đang ở đâu? Hắn sẽ phải trả giá cho hành động này.”
“Hắn sẽ phải trả giá. Tôi sẽ lo việc đó. Cả chú và cháu đều đã bị sát hại—người chú thì chết khiếp bởi chính hình ảnh của một con quái vật mà ông ta tưởng là siêu nhiên, còn người cháu thì bị dồn đến bước đường cùng trong cuộc trốn chạy điên cuồng hòng thoát khỏi nó. Nhưng giờ thì chúng ta phải chứng minh được mối liên hệ giữa con người và con quái vật đó. Ngoại trừ những gì chúng ta đã nghe, chúng ta thậm chí không thể thề thốt về sự tồn tại của con vật sau, vì Sir Henry rõ ràng đã chết do cú ngã. Nhưng, thề có Chúa, dẫu có xảo quyệt đến đâu đi nữa, gã đó cũng sẽ rơi vào tay tôi trước khi một ngày nữa trôi qua!”
Chúng tôi đứng với tâm trạng cay đắng ở hai bên thi thể không còn nguyên vẹn, bị choáng ngợp bởi thảm họa đột ngột và không thể vãn hồi này—thảm họa đã đẩy toàn bộ công sức lao động lâu dài và mệt mỏi của chúng tôi đến một cái kết bi thảm như vậy. Sau đó, khi vầng trăng mọc lên, chúng tôi leo lên đỉnh của những mỏm đá nơi người bạn tội nghiệp của chúng tôi vừa ngã xuống, và từ đỉnh cao đó, chúng tôi phóng tầm mắt nhìn ra vùng đồng hoang mờ ảo, nửa ngập trong ánh bạc, nửa chìm trong bóng tối. Xa tít tắp, cách đó hàng dặm, về hướng Grimpen, một đốm sáng vàng đơn độc vẫn đang tỏa sáng. Nó chỉ có thể phát ra từ nơi ở hẻo lánh của gia đình Stapleton. Với một câu nguyền rủa cay đắng, tôi giơ nắm đấm về phía đó khi đưa mắt nhìn sang.
“Sao chúng ta không bắt gã ngay lập tức?”
“Hồ sơ vụ án của chúng ta chưa hoàn chỉnh. Gã đó rất cảnh giác và ranh mãnh đến tận cùng mức độ. Vấn đề không phải là những gì chúng ta biết, mà là những gì chúng ta có thể chứng minh. Nếu chúng ta đi một bước sai lầm, kẻ phản diện đó vẫn có thể trốn thoát khỏi chúng ta.”
“Chúng ta có thể làm gì đây?”
“Sẽ có rất nhiều việc cho chúng ta làm vào ngày mai. Đêm nay chúng ta chỉ có thể làm những thủ tục cuối cùng cho người bạn tội nghiệp của mình.”
Cả hai cùng nhau đi xuống sườn dốc hiểm trở và tiến lại gần thi thể, nổi bật đen sẫm và rõ mồn một trên nền những hòn đá ánh bạc. Sự đau đớn của những bộ phận cơ thể bị bẻ quặt ấy giáng vào tôi một cơn co thắt đau đớn và làm nhòe đi đôi mắt ngấn lệ.
“Chúng ta phải đi gọi người giúp thôi, Holmes! Chúng ta không thể khiêng cậu ấy đi một quãng đường dài về tới dinh thự được đâu. Lạy Chúa, anh điên rồi à?”
Hắn vừa thốt lên một tiếng kêu và cúi gập người xuống thi thể. Giờ thì hắn đang nhảy nhót, cười lớn và siết chặt lấy tay tôi. Đây có thể là người bạn nghiêm nghị, kín đáo của tôi sao? Quả thực bên trong con người ấy vẫn ẩn chứa những ngọn lửa ngầm!
“Một bộ râu! Một bộ râu! Gã này có râu!”
“Một bộ râu ư?”
“Đây không phải là ngài nam tước—mà là—chao ôi, đây chính là người hàng xóm của tôi, tên tù vượt ngục!”
Với sự vội vã đầy sốT ruột, chúng tôi đã lật ngửa thi thể lại, và bộ râu đang rỏ nước ấy chổng ngược lên dưới ánh trăng lạnh lẽo, sáng rõ. Sẽ chẳng thể có sự nhầm đôi nào về cái trán gồ ghề, đôi mắt thú vật trũng sâu ấy. Đó chính là khuôn mặt từng trừng trừng nhìn tôi trong ánh nến từ mỏm đá—khuôn mặt của Selden, tên tội phạm.
Rồi trong một khoảnh khắc, mọi chuyện đã trở nên sáng tỏ đối với tôi. Tôi nhớ lại cách ngài nam tước từng kể với tôi rằng ông đã giao lại tủ quần áo cũ của mình cho Barrymore. Barrymore đã chuyển nó đi nhằm giúp Selden trốn thoát. Giày, áo sơ mi, mũ—tất cả đều là của Sir Henry. Bi kịch vẫn còn đủ đen tối, nhưng ít nhất kẻ này cũng đáng phải nhận cái chết theo luật pháp đất nước hắn. Tôi kể cho Holmes nghe mọi chuyện diễn ra thế ra sao, lòng tràn ngập sự biết ơn và niềm vui sướng.
“Thế ra bộ quần áo đã mang lại cái chết cho gã tội nghiệp này,” hắn nói. “Rõ ràng là con chó săn đã được thả cho đánh hơi từ một món đồ nào chiếc áo của Sir Henry—gần như chắc chắn là chiếc giày bị trộm trong khách sạn—và cứ thế nó đã truy lùng gã này. Tuy nhiên, có một điều kỳ lạ thế này: Làm sao Selden, trong bóng tối, lại biết được rằng con chó săn đang bám theo dấu vết của mình chứ?”
“Gã đã nghe thấy tiếng nó.”
“Nghe thấy tiếng chó săn trên đồng hoang sẽ không thể khiến một kẻ gan lì như tên tù vượt ngục này rơi vào cơn hoảng loạn tột độ đến mức liều mình bị bắt lại bằng cách thét lên cầu cứu trong vô vọng. Qua tiếng kêu của mình, chắc chắn gã đã chạy một quãng đường dài sau khi biết con vật đang bám theo dấu vết của gã. Làm sao gã biết được cơ chứ?”
“Một điều bí ẩn lớn hơn đối với tôi là tại sao con chó săn này, giả sử rằng mọi phỏng đoán của chúng ta đều đúng—”
“Tôi không phỏng đoán điều gì cả.”
“À vâng, vậy thì tại sao con chó săn này lại được thả rông vào đêm nay. Tôi cho rằng không phải lúc nào nó cũng được thả rông trên đồng hoang. Stapleton sẽ không thả nó ra trừ khi hắn có lý do để nghĩ rằng Sir Henry sẽ có mặt ở đó.”
“Khó khăn của tôi là điều đáng gờm hơn trong hai vấn đề, vì tôi nghĩ chúng ta sẽ sớm nhận được lời giải thích cho thắc mắc của anh, trong khi thắc mắc của tôi có lẽ sẽ mãi mãi là một điều bí ẩn. Vấn đề bây giờ là, chúng ta sẽ làm gì với thi thể của kẻ khốn khổ này? Chúng ta không thể để nó lại đây cho bầy cáo và quạ rỉa rói được.”
“Tôi đề nghị chúng ta đặt nó vào một trong các túp lều cho đến khi chúng ta có thể liên lạc với cảnh sát.”
“Chính xác. Tôi chắc chắn rằng anh và tôi có thể khiêng nó đi xa đến mức đó. Kia kìa, Watson, cái gì thế này? Chính là gã đó, thật là một chuyện kỳ lạ và táo tợn hết chỗ nói! Đừng thốt ra một lời nào để lộ sự nghi ngờ của anh—không một lời nào hết, nếu không mọi kế hoạch của tôi sẽ đổ sông đổ bể đấy.”
Một bóng người đang tiến lại gần chúng tôi qua đồng hoang, và tôi thấy ánh sáng đỏ đục của một điếu xì gà. Ánh trăng chiếu rọi vào hắn, và tôi có thể nhận ra dáng người bảnh bao cùng bước đi phơi phới của nhà tự nhiên học. Hắn khựng lại khi nhìn thấy chúng tôi, rồi lại tiếp tục bước tới.
“Chà, bác sĩ Watson, đó không phải là anh đấy chứ? Anh là người cuối cùng mà tôi ngờ sẽ thấy xuất hiện trên đồng hoang vào giờ này ban đêm. Nhưng, lạy Chúa, cái gì thế này? Ai bị thương à? Đừng—đừng nói với tôi đó là người bạn Sir Henry của chúng ta nhé!” Hắn vội vã lướt qua tôi và cúi người xuống cái xác. Tôi nghe thấy tiếng hít thở gấp gáp và điếu xì gà rơi khỏi những ngón tay hắn.
“Ai—ai thế này?” hắn lắp bắp.
“Đó là Selden, kẻ đã trốn thoát khỏi Princetown.”
Stapleton quay lại với một gương mặt tái mét, nhưng bằng một nỗ lực tối đa, hắn đã vượt qua được sự kinh ngạc và nỗi thất vọng của mình. Hắn đảo mắt nhìn sắc bén từ Holmes sang tôi. “Ôi trời đất ơi! Quả là một vụ việc quá ư chấn động! Gã chết vì cái gì thế?”
“Có vẻ như hắn bị gãy cổ do ngã qua mấy mỏm đá này. Bạn tôi và tôi đang đi dạo trên đồng hoang thì nghe thấy tiếng kêu cứu.”
“Tôi cũng nghe thấy tiếng kêu cứu. Đó là lý do kéo tôi ra ngoài đây. Tôi thấy lo lắng cho Sir Henry.”
“Tại sao lại cứ phải lo cho riêng Sir Henry cơ chứ?” Tôi không kìm được mà hỏi.
“Bởi vì tôi đã gợi ý anh ấy sang chơi. Khi anh ấy không đến, tôi đã ngạc nhiên, và tôi tự nhiên cảm thấy lo lắng cho sự an toàn của anh ấy khi nghe thấy tiếng kêu trên đồng hoang. Nhân tiện đây—” ánh mắt hắn lại đảo từ mặt tôi sang mặt Holmes—“anh có nghe thấy bất kỳ âm thanh nào khác ngoài tiếng kêu cứu không?”
“Không,” Holmes đáp; “còn anh thì sao?”
“Không.”
“Thế ý anh là sao chứ?”
“Ồ, anh biết những câu chuyện mà những người nông dân kể về một con chó săn ma quái này nọ rồi đấy. Người ta đồn rằng nó xuất hiện vào ban đêm trên đồng hoang. Tôi chỉ đang tự hỏi liệu có bất kỳ bằng chứng nào cho một âm thanh như thế vào đêm nay không.”
“Chúng tôi chẳng nghe thấy thứ gì kiểu đó cả,” tôi nói.
“Và theo anh thì lý thuyết nào giải thích cho cái chết của kẻ khốn khổ này?”
“Tôi không nghi ngờ gì việc sự lo âu và cảnh phơi sương gió đã khiến hắn phát điên. Hắn đã chạy thục mạng khắp đồng hoang trong trạng thái điên dại và cuối cùng ngã xuống đây rồi gãy cổ.”
“Đó có vẻ là lý thuyết hợp lý nhất,” Stapleton nói, và hắn thở dài một tiếng mà tôi đoán là biểu hiện của sự nhẹ nhõm. “Còn anh nghĩ sao về chuyện này, ngài Sherlock Holmes?”
Bạn tôi cúi đầu tỏ ý cảm ơn những lời khen ngợi. “Anh nhận dạng nhanh thật đấy,” hắn nói.
“Chúng tôi vẫn luôn mong đợi sự xuất hiện của anh ở vùng này kể từ khi bác sĩ Watson xuống đây. Anh đến kịp để chứng kiến một thảm kịch đấy.”
“Vâng, quả thực là vậy. Tôi không nghi ngờ gì việc lời giải thích của bạn tôi sẽ bao quát được các sự thật. Ngày mai tôi sẽ mang theo một kỷ niệm khó chịu trở về London cho mà xem.”
“Ồ, anh sẽ về vào ngày mai ư?”
“Đó là ý định của tôi.”
“Tôi hy vọng chuyến viếng thăm của anh đã rọi chút ánh sáng vào những sự việc từng làm chúng ta bối rối chứ?”
Holmes nhún vai.
“Đâu phải lúc nào người ta cũng gặt hái được thành công như mong đợi. Một nhà điều tra cần những sự thật chứ không phải những huyền thoại hay lời đồn thổi. Đây không phải là một vụ án làm người ta thỏa mãn.”
Bạn tôi cất lời với vẻ thẳng thắn và dửng dưng nhất. Stapleton vẫn đăm đăm nhìn hắn. Rồi hắn quay sang tôi.
“Tôi định đề nghị khiêng kẻ khốn khổ này về nhà mình, nhưng nó sẽ khiến em gái tôi sợ hãi đến mức tôi thấy không nên làm vậy. Tôi nghĩ nếu chúng ta lấy gì đó đùm che mặt hắn lại thì sẽ ổn thôi cho đến sáng mai.”
Và mọi chuyện được sắp xếp như vậy. Khước từ lời mời hiếu khách của Stapleton, Holmes và tôi khởi hành trở về dinh thự Baskerville, để mặc nhà tự nhiên học quay về một mình. Nhìn lại phía sau, chúng tôi thấy bóng dáng hắn đang lững thững di chuyển đi xa trên cánh đồng hoang rộng lớn, và đằng sau hắn là vết nhám đen duy nhất trên sườn dốc ánh bạc, đánh dấu nơi kẻ vừa bước vào cái chết kinh hoàng ấy đang nằm.
“Cuối cùng thì chúng ta cũng giáp lá cà rồi,” Holmes nói khi chúng tôi cùng nhau bước đi băng qua đồng hoang. “Gã này gan góc thật đấy! Làm sao hắn có thể trấn tĩnh lại được trước một cú sốc hẳn phải là tê liệt tâm can khi phát hiện ra kẻ ngã xuống làm nạn nhân cho âm mưu của hắn lại không phải là mục tiêu dự tính. Tôi đã nói với anh ở London rồi, Watson, và giờ tôi nhắc lại lần nữa, rằng chúng ta chưa từng có một đối thủ nào xứng tầm hơn thế.”
“Tôi tiếc là hắn đã nhìn thấy anh.”
“Ban đầu tôi cũng tiếc. Nhưng tình thế không thể tránh được.”
“Anh nghĩ việc hắn biết anh đang ở đây sẽ tác động thế nào đến các kế hoạch của hắn bây giờ?”
“Nó có thể khiến hắn cẩn trọng hơn, hoặc có thể đẩy hắn tới những biện pháp tuyệt vọng ngay lập tức. Giống như hầu hết những tên tội phạm thông minh, hắn có thể quá tự tin vào sự khôn ranh của chính mình và tưởng rằng hắn đã lừa gạt chúng ta hoàn toàn.”
“Tại sao chúng ta không bắt giữ hắn ngay lập tức chứ?”
“Watson thân mến của tôi ơi, anh sinh ra để làm một người hành động. Bản năng của anh luôn là làm một điều gì đó đầy năng nổ. Nhưng giả sử, chỉ để tranh luận thôi, rằng chúng ta bắt giữ hắn tối nay, thì chúng ta sẽ được ích lợi quái quỷ gì từ việc đó chứ? Chúng ta chẳng thể chứng minh được điều gì chống lại hắn cả. Đó mới là sự xảo quyệt ma quỷ của nó! Nếu hắn hành động thông qua một tay sai bằng xương bằng thịt thì chúng ta còn có thể thu thập được chút bằng chứng, nhưng nếu chúng ta lôi con chó khổng lồ này ra ánh sáng ban ngày thì nó cũng chẳng giúp ích gì trong việc tròng sợi thừng vào cổ chủ nhân của con vật ấy cả.”
“Chẳng lẽ chúng ta không có một hồ sơ vụ án nào sao.”
“Không một bóng dáng của bằng chứng nào cả—chỉ toàn là phỏng đoán và suy đoán. Người ta sẽ cười trừ cho chúng ta ra khỏi tòa nếu chúng ta đến với một câu chuyện như thế và những bằng chứng như vậy.”
“Vẫn còn cái chết của ngài Charles mà.”
“Được phát hiện đã chết mà không có lấy một vết xước trên người. Anh và tôi đều biết ông ấy chết vì khiếp sợ tột cùng, và chúng ta cũng biết điều gì đã khiến ông ấy sợ hãi, nhưng làm sao chúng ta bắt mười hai vị bồi thẩm đoàn cứng nhắc kia phải hiểu được điều đó? Có dấu vết nào của một con chó săn đâu? Dấu vết răng nanh của nó ở đâu? Dĩ nhiên chúng ta biết rằng chó săn không cắn một cái xác và ngài Charles đã chết trước khi con quái vật ấy kịp đuổi kịp ông. Nhưng chúng ta phải chứng minh được tất cả những điều này, và chúng ta hiện không ở vào vị thế có thể làm được điều đó.”
“Thế thì, đêm nay thì sao?”
“Đêm nay chúng ta cũng chẳng khá khẩm hơn là bao. Một lần nữa, chẳng có mối liên hệ trực tiếp nào giữa con chó săn và cái chết của người đàn ông này. Chúng ta chưa từng nhìn thấy con chó săn. Chúng ta nghe thấy nó, nhưng chúng ta không thể chứng minh rằng nó đang chạy theo dấu vết của gã này. Sự vắng bóng của động cơ gây án là điều hoàn toàn rõ ràng. Không đâu, anh bạn thân mến ạ; chúng ta phải chấp nhận thực tế rằng hiện tại chúng ta chẳng có hồ sơ vụ án nào trong tay, và việc mạo hiểm để thiết lập nên nó là hoàn toàn bõ công.”
“Và anh dự định sẽ làm thế nào để đạt được điều đó?”
“Tôi đặt rất nhiều kỳ vọng vào những gì cô Laura Lyons có thể làm cho chúng ta khi tình hình được làm rõ với cô ta. Và tôi cũng có kế hoạch của riêng mình nữa. Ngày nào có cái họa của ngày đó; nhưng tôi hy vọng trước khi ngày mai trôi qua, cuối cùng chúng ta sẽ nắm được phần thắng.”
Tôi chẳng thể khai thác thêm được gì từ hắn nữa, và hắn cứ thế trầm ngâm bước đi cho đến tận những cánh cổng của dinh thự Baskerville.
“Anh có vào trong không?”
“Có chứ; tôi thấy chẳng có lý do gì để tiếp tục che giấu nữa. Nhưng có một lời cuối cùng thôi, Watson. Đừng nói gì về con chó săn với Sir Henry. Hãy để anh ấy nghĩ rằng cái chết của Selden đúng như những gì Stapleton muốn chúng ta tin tưởng. Anh ấy sẽ có một tinh thần thép hơn cho thử thách mà anh ấy sắp phải trải qua vào ngày mai, khi mà theo tôi nhớ qua bản báo cáo của anh, anh ấy có hẹn ăn tối với những con người đó.”
“Và tôi cũng vậy.”
“Thế thì anh phải tìm cớ cáo lỗi còn anh ấy phải đi một mình. Chuyện đó sẽ dễ dàng sắp xếp thôi. Và giờ đây, nếu chúng ta đã lỡ bữa tối, tôi nghĩ cả hai chúng ta đều đã sẵn sàng cho bữa tối muộn rồi đấy.”
