Đã là những ngày cuối tháng Mười một. Trong một đêm se lạnh và mù sương, Holmes và tôi ngồi sưởi ấm bên lò sưởi đang cháy rực ở hai phía căn phòng khách trên phố Baker. Kể từ sau cái kết bi thảm trong chuyến đi đến Devonshire, anh đã bận rộn với hai vụ án cực kỳ quan trọng. Ở vụ thứ nhất, anh đã vạch trần hành vi đồi bại của Đại tá Upwood liên quan đến vụ bê bối đánh bài đình đám tại Câu lạc bộ Nonpareil. Trong vụ thứ hai, anh đã bào chữa cho phu nhân Montpensier bất hạnh trước cáo buộc giết người treo lơ lửng trên đầu bà liên quan đến cái chết của con chồng bà, tiểu thư Carére—cựu tiểu thư mà như ai cũng nhớ, sáu tháng sau người ta vẫn tìm thấy cô sống sờ sờ và đã kết hôn ở New York. Bạn tôi đang có tâm trạng vô cùng phấn khởi trước thành công vang dội sau một loạt các vụ án hóc búa và trọng đại, nhờ đó tôi đã có thể thuyết phục anh bàn về những chi tiết của bí ẩn dòng họ Baskerville. Tôi đã kiên nhẫn chờ đợi cơ hội này bởi tôi thừa biết anh không bao giờ cho phép các vụ án chồng chéo lên nhau, và một bộ óc minh mẫn, logic của anh sẽ không vì ký ức quá khứ mà xao nhãng công việc hiện tại. Tuy nhiên, ngài Henry và bác sĩ Mortimer đang có mặt ở London để chuẩn bị cho chuyến hải trình dài ngày được khuyến khích nhằm hồi phục hệ thần kinh đã tổn hại của ông. Họ đã ghé thăm chúng tôi ngay chiều hôm ấy, thế nên việc đề tài này được đưa ra bàn luận là điều hết sức tự nhiên.

Holmes nói: “Toàn bộ chuỗi sự kiện, dưới góc nhìn của kẻ tự xưng là Stapleton, thì vô cùng đơn giản và trực diện; mặc dù đối với chúng ta—những kẻ thoạt đầu không có cách nào thấu hiểu động cơ hành động của hắn và chỉ nắm được một phần sự việc—thì mọi thứ lại tỏ ra vô cùng phức tạp. Tôi đã có dịp trò chuyện hai lần với bà Stapleton, và đến nay vụ án đã được sáng tỏ hoàn toàn đến mức tôi tin rằng chẳng còn điều gì sót lại mà chúng ta chưa biết. Anh sẽ tìm thấy một vài ghi chép về vấn đề này dưới mục B trong danh mục vụ án được đánh số thứ tự của tôi.”

“Có lẽ anh có thể phác thảo lại diễn biến sự việc bằng trí nhớ được chứ?”

“Được chứ, dù tôi không dám đảm bảo mình còn nhớ nguyên vẹn mọi chi tiết. Sự tập trung tinh thần cường độ cao có một cách thật kỳ lạ là gạt bỏ đi những gì đã qua. Một luật sư nắm vững vụ án trong lòng bàn tay và có thể tranh luận với chuyên gia ngay trong lĩnh vực của họ cũng sẽ thấy rằng chỉ một hoặc hai tuần hầu tòa là đủ để quét sạch mọi thứ ra khỏi đầu anh ta một lần nữa. Cứ thế, mỗi vụ án của tôi lại gạt đi vụ án trước, và tiểu thư Carére đã làm lu mờ ký ức của tôi về Baskerville Hall. Ngày mai, một rắc rối nhỏ khác có thể được đưa tới trước mắt tôi và đến lượt nó sẽ lại đẩy lùi vị tiểu thư người Pháp xinh đẹp cùng gã Upwood đê tiện kia. Tuy nhiên, liên quan đến vụ án con chó săn, tôi sẽ thuật lại cho anh tiến trình sự việc sát nhất có thể, và anh hãy góp ý nếu tôi có bỏ sót điều gì.”

“Những cuộc điều tra của tôi cho thấy không còn nghi ngờ gì nữa rằng bức chân dung gia tộc đã không nói dối, và gã này quả thực là một dòng dõi Baskerville. Hắn là con trai của Rodger Baskerville—em trai của Sir Charles—người từng ôm tai tiếng bỏ trốn sang Nam Mỹ, nơi người ta đồn rằng hắn đã chết mà không có vợ con. Thực tế là hắn đã kết hôn và có một đứa con, chính là gã này, kẻ mang cái tên thật giống hệt cha mình. Hắn kết hôn với Beryl Garcia, một trong những mỹ nhân của Costa Rica, và sau khi biển thủ một khoản tiền công đáng kể, hắn đổi tên thành Vandeleur rồi trốn sang Anh quốc, nơi hắn lập ra một ngôi trường ở phía đông Yorkshire. Lý do hắn chọn làm ăn trong lĩnh vực này là vì hắn đã làm quen với một gia sư mắc bệnh lao trên chuyến tàu về nước, và hắn đã lợi dụng tài năng của người đó để gây dựng thành công. Tuy nhiên, Fraser—người gia sư—đã qua đời, và ngôi trường từ chỗ khởi đầu tốt đẹp đã trượt dài từ tiếng tăm sang sự nhơ nhớp. Vợ chồng Vandeleur thấy việc đổi tên thành Stapleton là thuận tiện hơn cả, thế nên hắn mang phần gia tài còn lại, những dự tính cho tương lai cùng sở thích côn trùng học xuống miền nam nước Anh. Tôi đã tìm hiểu ở Bảo tàng Anh và biết được rằng hắn là một chuyên gia được công nhận trong lĩnh vực đó, và cái tên Vandeleur đã được gắn liền vĩnh viễn với một loài bướm đêm mà chính hắn, trong những ngày ở Yorkshire, là người đầu tiên mô tả.”

“Bây giờ chúng ta đi đến quãng đời của hắn—phần đã chứng minh là vô cùng hấp dẫn đối với chúng ta. Hắn rõ ràng đã dò la và phát hiện ra rằng chỉ còn đúng hai sinh mạng đứng giữa hắn và một cơ ngơi giá trị. Khi đặt chân đến Devonshire, các kế hoạch của hắn, tôi tin là, hãy còn rất mơ hồ; nhưng việc hắn có ý đồ xấu ngay từ đầu là điều hiển nhiên qua cách hắn đưa vợ đi cùng dưới vỏ bọc là người em gái. Ý tưởng lợi dụng bà ấy làm mồi nhử rõ ràng đã có sẵn trong đầu hắn, dù có thể hắn chưa chắc chắn các chi tiết trong âm mưu của mình sẽ được sắp xếp ra sao. Cuối cùng thì hắn vẫn nhắm đến điền trang, và hắn sẵn sàng dùng bất kỳ công cụ nào hay liều lĩnh bất cứ điều gì vì mục đích đó. Hành động đầu tiên của hắn là ổn định chỗ ở càng gần tổ ấm gia tộc càng tốt, và hành động thứ hai là vun đắp tình bằng hữu với Sir Charles Baskerville cùng những người hàng xóm.”

“Chính vị nam tước đã kể cho hắn nghe về con chó săn của dòng họ, qua đó dọn đường cho cái chết của chính mình. Stapleton—tôi sẽ tiếp tục gọi hắn như vậy—biết rằng trái tim của ông cụ rất yếu và một cú sốc có thể cướp đi sinh mạng ông. Điều đó hắn đã hay biết từ bác sĩ Mortimer. Hắn cũng nghe nói rằng Sir Charles là một kẻ mê tín và đã rất coi trọng truyền thuyết rùng rợn này. Bộ óc tinh ranh của hắn lập tức gợi ý một cách thức khiến vị nam tước phải chết mà kẻ thủ ác thực sự hầu như không thể bị truy cứu trách nhiệm.”

“Nung nấu ý đồ xong, hắn tiến hành thực hiện với sự khéo léo đáng kể. Một kẻ mưu mô tầm thường sẽ chỉ bằng lòng với việc dùng một con chó săn hung dữ. Việc sử dụng các biện pháp nhân tạo để biến sinh vật đó thành một con quái thú địa ngục lại là một tia sáng thiên tài xuất phát từ hắn. Con chó được hắn mua ở Luân Đôn từ chỗ Ross và Mangles, hai tay buôn ở Fulham Road. Đó là con chó khỏe nhất và hung dữ nhất mà họ sở hữu. Hắn đưa nó xuống bằng tuyến đường sắt North Devon rồi đi bộ một quãng đường dài băng qua đầm lầy để đưa nó về nhà mà không gây chú ý. Nhờ những chuyến săn côn trùng trước đó, hắn đã học được cách thâm nhập vào Grimpen Mire, và từ đó tìm ra một nơi ẩn náu an toàn cho sinh vật này. Tại đây hắn nhốt nó lại và chờ đợi thời cơ.”

“Nhưng thời cơ ấy mãi vẫn chưa đến. Ông cụ nhất định không chịu ra khỏi khuôn viên dinh thự vào ban đêm. Đã mấy lần Stapleton rình rập cùng con chó săn của mình nhưng chẳng ích gì. Chính trong những cuộc săn lùng vô vọng ấy, hắn—hoặc đúng hơn là đồng minh của hắn—đã bị những người nông dân nhìn thấy, và huyền thoại về con chó ma quái lại có thêm một bằng chứng xác thực. Hắn từng hy vọng vợ mình có thể dụ Sir Charles bước vào con đường diệt vong, nhưng ở điểm này bà lại tỏ ra độc lập một cách bất ngờ. Bà nhất quyết không chịu vướng vào một mối gắn kết tình cảm với ông cụ—thứ có thể dâng nộp ông vào tay kẻ thù. Cả những lời đe dọa lẫn—tôi rất tiếc phải nói điều này—những đòn roi cũng chẳng thể lay chuyển được bà. Bà kiên quyết không nhúng tay vào, và có lúc Stapleton rơi vào cảnh bế tắc.”

“Hắn tìm ra lối thoát cho những rắc rối của mình nhờ cơ hội là Sir Charles—vốn đã có thiện cảm với hắn—đã biến hắn thành người đại diện cho lòng trắc ẩn của mình trong vụ việc của người phụ nữ bất hạnh ấy, bà Laura Lyons. Bằng cách mạo nhận mình là một người độc thân, hắn chiếm được hoàn toàn ảnh hưởng đối với bà, đồng thời khiến bà đinh ninh rằng nếu ly hôn được với chồng, hắn sẽ cưới bà. Kế hoạch của hắn bỗng chốc được đẩy lên cao trào khi hắn hay tin Sir Charles sắp rời khỏi điền trang theo lời khuyên của bác sĩ Mortimer—với ý kiến ấy, bản thân hắn cũng ra điều đồng tình. Hắn buộc phải hành động ngay lập tức, nếu không nạn nhân của mình có thể vượt ra ngoài tầm kiểm soát. Do đó, hắn gây áp lực buộc bà Lyons phải viết bức thư này, nài nỉ ông cụ cho bà một buổi gặp mặt vào buổi tối trước ngày ông khởi hành đi London. Sau đó, bằng một lý lẽ ngụy biện khéo léo, hắn ngăn cản bà đến điểm hẹn, và nhờ thế hắn có được cơ hội mà mình hằng mong chờ.”

“Lái xe trở về vào buổi tối từ Coombe Tracey, hắn đã kịp thời lấy con chó săn, bôi lên nó thứ sơn ma quái của mình, rồi dắt con vật đến chiếc cổng mà hắn có lý do để đoán chắc sẽ tìm thấy ông cụ đang đợi sẵn. Con chó, bị chủ kích động, lao qua cánh cửa chòi và đuổi theo vị nam tước bất hạnh, kẻ đang hoảng loạn thét gác chạy thục mạng xuống con đường mòn trồng cây tùng. Trong cái đường hầm u ám ấy, hẳn là một cảnh tượng vô cùng khủng khiếp khi chứng kiến sinh vật đen tuyếu khổng lồ với cái miệng rực lửa và đôi mắt dữ tợn đang băng băng đuổi theo con mồi. Ông đã ngã quỵ và tử vong ở cuối con đường vì bệnh tim và sự kinh hoàng. Con chó đã chạy trên dải cỏ bên lề trong khi vị nam tước chạy thục mạng dọc theo lối đi, nhờ đó không có dấu vết nào khác ngoài dấu chân của con người lộ ra. Khi thấy ông nằm bất động, con vật có lẽ đã tiến lại gần để đánh hơi, nhưng rồi nhận ra ông đã chết nên lại quay đi. Chính khoảnh khắc ấy nó đã để lại dấu vết mà bác sĩ Mortimer thực sự quan sát thấy. Con chó được gọi giật về và nhanh chóng được dắt trốn vào hang ổ của nó trong Grimpen Mire, để lại một bí ẩn làm đau đầu giới chức trách, khiến vùng quê hoảng sợ, và cuối cùng đưa vụ án vào tầm ngắm quan sát của chúng ta.”

“Đó là toàn bộ câu chuyện về cái chết của Sir Charles Baskerville. Anh có thể nhận thấy sự xảo quyệt tột độ của nó, vì thực sự sẽ gần như bất khả thi để dựng lên một cáo buộc chống lại kẻ sát nhân thực sự. Đồng phạm duy nhất của hắn là kẻ không bao giờ có thể bán đứng hắn, và bản chất kỳ dị, không thể tưởng tượng nổi của mưu kế ấy chỉ càng làm cho nó thêm phần hiệu quả. Cả hai người phụ nữ liên quan đến vụ án, bà Stapleton và bà Laura Lyons, đều mang trong lòng sự hoài nghi sâu sắc đối với Stapleton. Bà Stapleton biết rằng hắn có mưu đồ với ông cụ, đồng thời cũng biết sự tồn tại của con chó săn. Bà Lyons không hề hay biết hai điều này, nhưng lại bị ấn tượng mạnh bởi việc cái chết xảy ra đúng thời điểm diễn ra một cuộc hẹn chưa từng bị hủy mà chỉ có một mình hắn biết. Mặc dù vậy, cả hai người họ đều nằm dưới tầm ảnh hưởng của hắn, và hắn chẳng có gì phải sợ họ cả. Nửa đầu tiên của nhiệm vụ đã được hoàn thành mỹ mãn nhưng phần khó khăn hơn vẫn còn nguyên ở đó.”

“Có khả năng là Stapleton không hề hay biết về sự tồn tại của một người thừa kế ở Canada. Dù trong trường hợp nào đi nữa, hắn cũng sẽ sớm biết được điều đó từ người bạn của mình là bác sĩ Mortimer, và hắn đã được vị bác sĩ này kể cho nghe mọi chi tiết về sự xuất hiện của Henry Baskerville. Ý nghĩ đầu tiên của Stapleton là gã xa lạ trẻ tuổi đến từ Canada này rất có thể sẽ bị sát hại ngay tại London mà chẳng cần phải đặt chân xuống Devonshire. Hắn vốn hoài nghi vợ mình kể từ khi bà từ chối giúp hắn giăng bẫy ông cụ, và hắn không dám rời mắt khỏi bà lâu vì sợ sẽ mất đi sự kìm kẹp đối với bà. Chính vì lý do này mà hắn đã đưa bà đi cùng tới London. Tôi phát hiện ra rằng họ trọ tại Khách sạn Tư nhân Mexborough trên phố Craven—thực chất là một trong những nơi đã được điệp viên của tôi ghé qua để tìm kiếm manh mối. Tại đây, hắn nhốt vợ mình trong phòng trong khi bản thân hắn, ngụy trang bằng một bộ râu giả, bám theo bác sĩ Mortimer đến phố Baker rồi sau đó tới nhà ga và khách sạn Northumberland. Vợ hắn láng thoáng đoán được các kế hoạch của hắn; nhưng mụ lại quá sợ chồng—nỗi sợ bắt nguồn từ những trận đòn roi tàn nhẫn—đến mức không dám viết thư cảnh báo người mà mụ biết rõ là đang lâm vào vòng hiểm nguy. Nếu bức thư rơi vào tay Stapleton, mạng sống của mụ sẽ chẳng được bảo đảm. Cuối cùng, như chúng ta đã biết, mụ đã áp dụng biện pháp cắt dán các từ ngữ để tạo thành nội dung thông điệp và tự tay đề địa chỉ bằng một nét chữ ngụy trang. Bức thư đã đến tay vị nam tước và mang đến cho ông lời cảnh báo đầu tiên về mối hiểm họa.”

“Việc lấy được một món đồ trong trang phục của ngài Henry là vô cùng thiết yếu đối với Stapleton, để trong trường hợp buộc phải dùng đến con chó, hắn luôn có sẵn phương tiện dẫn đường cho nó bám theo dấu vết vị nam tước. Với sự nhanh nhạy và táo tợn vốn có, hắn bắt tay vào việc này ngay lập tức, và chúng ta không thể nghi ngờ gì nữa rằng nhân viên phục vụ phòng hay người dọn phòng của khách sạn đã được đút lót hậu hĩnh để giúp hắn thực hiện âm mưu. Tuy nhiên, ngẫu nhiên thay, chiếc giày đầu tiên kiếm được cho hắn lại là một chiếc giày mới và do đó vô ích cho mục đích của hắn. Sau đó hắn đã cho người trả lại và lấy chiếc khác—một chi tiết vô cùng mang tính biểu hiện, vì nó chứng minh một cách không thể chối cãi trong tâm trí tôi rằng chúng ta đang đối phó với một con chó săn thực thụ, bởi chẳng có giả định nào khác có thể giải thích nổi sự số sắng muốn có một chiếc giày cũ và sự thờ ơ với chiếc giày mới này. Một chi tiết càng kỳ quái và khác thường bao nhiêu thì lại càng đáng được khảo sát kỹ lưỡng bấy nhiêu, và chính điểm có vẻ làm rắc rối thêm cho vụ án lại là yếu tố, khi được cân nhắc thấu đáo và xử lý một cách khoa học, có nhiều khả năng làm sáng tỏ nó nhất.”

“Rồi chúng ta có chuyến viếng thăm của những người bạn vào sáng hôm sau, luôn bị Stapleton bám theo sau lưng trên chiếc xe ngựa. Dựa vào sự am hiểu của hắn về các căn phòng của chúng ta và diện mạo của tôi, cũng như từ cung cách hành xử chung của hắn, tôi có xu hướng cho rằng sự nghiệp phạm tội của Stapleton không hề bị giới hạn trong mỗi vụ án Baskerville đơn lẻ này. Thật đáng suy ngẫm khi thấy rằng trong ba năm qua, đã có bốn vụ trộm cắp lớn ở miền tây nước ngụ, mà chẳng có tên tội phạm nào từng bị bắt giữ trong bất kỳ vụ nào. Vụ cuối cùng trong số đó, xảy ra tại Folkestone Court vào tháng Năm, nổi bật với hành vi dùng súng bắn hạ lạnh lùng tên lính canh—kẻ đã bất ngờ chạm trán tên trộm đơn độc đeo mặt nạ. Tôi không thể hoài nghi việc Stapleton đã vớt vát lại nguồn tài chính đang cạn kiệt của mình theo cách thức ấy, và rằng trong nhiều năm qua hắn vẫn luôn là một kẻ liều lĩnh và nguy hiểm.”

“Chúng ta đã có một ví dụ về sự nhanh trí của hắn ngay buổi sáng hôm đó khi hắn trốn thoát khỏi chúng ta một cách vô cùng suôn sẻ, và cả sự gan lừa khi dám chuyển trả lại chính cái tên của tôi qua gã đánh xe ngựa. Kể từ giây phút ấy, hắn hiểu rằng tôi đã tiếp quản vụ án ngay tại London và do đó hắn chẳng còn mảy may cơ hội nào ở đó nữa. Hắn liền quay trở lại Dartmoor và ngóng chờ sự xuất hiện của vị nam tước.”

“Chờ một chút!” tôi lên tiếng. “Anh chắc hẳn đã mô tả đúng trình tự các sự kiện, nhưng có một điểm anh vẫn chưa giải thích. Chuyện gì đã xảy ra với con chó săn khi chủ nhân của nó ở London?”

“Tôi đã để tâm nghiên cứu vấn đề này và nó chắc chắn mang tầm quan trọng không nhỏ. Không còn nghi ngờ gì nữa về việc Stapleton có một kẻ tòng phạm, dù khó có khả năng hắn lại dại dột đặt sinh mạng mình vào tay kẻ đó bằng cách chia sẻ toàn bộ kế hoạch. Có một tên gia nhân già ở Merripit House tên là Anthony. Mối liên hệ của y với gia đình Stapleton có thể lần ngược lại trong vài năm, tận những ngày tháng còn làm nghề dạy học, thế nên y hẳn phải biết rõ ông chủ và bà chủ của mình thực chất là vợ chồng. Tên này đã biến mất và trốn khỏi đất nước. Thật đáng ngờ khi Anthony không phải là một cái tên phổ biến ở Anh, trong khi Antonio lại rất thông dụng ở tất cả các quốc gia nói tiếng Tây Ban Nha hoặc châu Mỹ Tây Ban Nha. Gã này, cũng giống như bản thân bà Stapleton, nói tiếng Anh rất sõi nhưng với một giọng ngọng nghịu kỳ lạ. Chính mắt tôi đã nhìn thấy lão già này băng qua Grimpen Mire bằng lối đi mà Stapleton đã vạch sẵn. Do đó, rất có thể trong lúc vắng chủ, chính y là kẻ đã chăm sóc con chó săn, dẫu cho y chưa bao giờ biết được mục đích thực sự của con vật đó.”

“Sau đó, vợ chồng Stapleton trở về Devonshire, nơi ngài Henry và anh chẳng mấy chốc đã nối gót theo sau. Bây giờ xin nói một lời về bản thân tôi vào thời điểm đó. Anh có thể còn nhớ rằng khi tôi săm soi tờ giấy dán mấy dòng chữ in, tôi đã kiểm tra rất kỹ phần hình chìm. Khi làm thế, tôi đưa nó lại gần mắt chỉ cách vài inch, và nhận ra một mùi thoang thoảng của loại nước hoa gọi là hoa nhài trắng. Có bảy mươi lăm loại nước hoa mà một chuyên gia tội phạm rất cần phải phân biệt được với nhau, và đã có không dưới một lần trong chính trải nghiệm của tôi, các vụ án được phá nhờ khả năng nhận diện chúng ngay lập tức. Mùi hương ấy hé lộ sự hiện diện của một người phụ nữ, và tâm trí tôi bắt đầu hướng về phía vợ chồng Stapleton. Bằng cách đó, tôi đã nắm chắc phần nào về con chó săn, và đoán ra kẻ thủ ác trước cả khi chúng ta đặt chân đến miền tây đất nước.”

“Nước đi của tôi là theo dõi Stapleton. Tuy nhiên, hiển nhiên là tôi không thể làm điều đó nếu cứ kè kè bên anh, bởi khi ấy hắn sẽ cao độ đề phòng. Do đó, tôi đã đánh lừa tất cả mọi người, kể cả anh, và lén lút trốn xuống đây trong khi mọi người vẫninh đinh tôi đang ở London. Những gian khổ tôi phải chịu đựng không lớn lao như anh tưởng tượng đâu, dẫu cho những tiểu tiết lặt vặt như thế chẳng bao giờ được phép làm gián đoạn cuộc điều tra một vụ án. Phần lớn thời gian tôi ở lại Coombe Tracey, và chỉ dùng túp lều trên đầm lầy khi thực sự cần thiết phải áp sát hiện trường hành động. Cartwright đã theo tôi xuống đây, và trong lốt giả trang một cậu bé nhà quê, nó đã giúp đỡ tôi rất nhiều. Tôi hoàn toàn phụ thuộc vào nó trong việc kiếm đồ ăn và quần áo sạch. Khi tôi đang theo dõi Stapleton, Cartwright thường xuyên theo dõi anh, nhờ thế tôi có thể nắm trong tay mọi sợi dây liên lạc.”

“Tôi đã nói với anh rằng các báo cáo của anh được chuyển đến tôi rất nhanh chóng, được chuyển tiếp tức thì từ phố Baker đến Coombe Tracey. Chúng vô cùng hữu ích đối với tôi, đặc biệt là mảnh tiểu sử vô tình chuẩn xác về Stapleton. Tôi đã có thể xác thực danh tính của hai vợ chồng họ và cuối cùng cũng nắm rõ cục diện mình đang đối mặt. Vụ án đã trở nên khá rắc rối bởi sự cố tên tù vượt ngục cùng mối quan hệ giữa y và vợ chồng Barrymore. Anh cũng đã giải quyết ổn thỏa vấn đề này theo một cách rất hiệu quả, mặc dù tự thân tôi qua những quan sát của mình cũng đã đi đến những kết luận tương tự.”

“Vào thời điểm anh phát hiện ra tôi trên đầm lầy, tôi đã nắm trọn vẹn toàn bộ sự việc trong lòng bàn tay, nhưng lại chưa có đủ bằng chứng để đưa ra trước bồi thẩm đoàn. Ngay cả nỗ lực hãm hại ngài Henry đêm hôm đó của Stapleton—vốn kết thúc bằng cái chết của tên tù nhân bất hạnh—cũng chẳng giúp ích gì nhiều trong việc buộc tội mưu sát lên đầu gã của chúng ta. Dường như chẳng còn lựa chọn nào khác ngoài việc bắt quả tang hắn, và để làm được điều đó, chúng ta buộc phải dùng ngài Henry—đơn độc và có vẻ không được bảo vệ—làm mồi nhử. Chúng ta đã làm thế, và phải đánh đổi bằng một cú sốc nặng nề cho thân chủ của mình, cuối cùng chúng ta đã hoàn tất hồ sơ vụ án và đẩy Stapleton đến bước đường diệt vong. Phải thú nhận rằng việc để ngài Henry phải đối mặt với hiểm nguy ấy là một vết nhơ trong cách quản lý vụ án của tôi, nhưng chúng ta hoàn toàn không có cách nào lường trước được cảnh tượng khủng khiếp và tê liệt mà con quái thú bày ra, cũng như chẳng thể tiên liệu được màn sương mù đã tạo điều kiện cho nó chồm tới chỗ chúng ta trong khoảng thời gian ngắn ngủi đến vậy. Chúng ta đã đạt được mục tiêu với cái chết được cả vị chuyên gia và bác sĩ Mortimer đảm bảo rằng sẽ chỉ là tạm thời. Một chuyến hành trình dài có lẽ sẽ giúp người bạn của chúng ta bình phục không chỉ những tổn thương về thần kinh mà cả những vết thương lòng. Tình yêu của anh ấy dành cho vị tiểu thư kia vô cùng sâu sắc và chân thành, và đối với anh ấy, phần đáng buồn nhất trong toàn bộ câu chuyện đen tối này chính là việc anh ấy đã bị cô ta lừa dối.”

“Giờ chỉ còn việc làm rõ vai trò mà cô ta đã đóng xuyên suốt câu chuyện. Không còn nghi ngờ gì nữa, Stapleton đã gây ảnh hưởng lên cô ta—đó có thể là tình yêu, có thể là sự sợ hãi, hoặc rất có thể là cả hai, bởi chúng vốn dĩ không hề loại trừ lẫn nhau. Nó ít nhất đã tỏ ra hoàn toàn hiệu quả. Theo lệnh hắn, cô ta đồng ý đóng giả làm em gái hắn, dẫu rằng hắn đã chạm tới giới hạn quyền lực của mình khi cố biến cô ta thành đồng phạm trực tiếp trong vụ án mạng. Cô ta sẵn sàng cảnh báo ngài Henry chừng nào còn có thể mà không làm liên lụy đến chồng mình, và hết lần này đến lần khác cô ta đã cố gắng làm điều đó. Bản thân Stapleton dường như là một kẻ rất dễ ghen tuông, và khi nhìn thấy vị nam tước tán tỉnh người phụ nữ của mình—thậm chí dẫu đó là một phần trong kế hoạch của chính hắn—hắn vẫn không kìm được mà bùng nổ những cơn giận dữ, phơi bày cái tâm can hừng hực lửa mà vẻ ngoài điềm tĩnh đã che giấu khéo léo biết bao. Bằng cách khuyến khích sự thân mật ấy, hắn chắc chắn rằng ngài Henry sẽ thường xuyên lui tới Merripit House và sớm muộn gì hắn cũng chớp được cơ hội hằng mong ước. Tuy nhiên, vào ngày xảy ra cao trào, vợ hắn bỗng dưng quay lưng chống lại hắn. Mụ đã hay biết đôi chút về cái chết của tên tù nhân, và mụ biết con chó săn đang được nhốt ở nhà phụ vào buổi tối ngài Henry đến ăn tối. Mụ tra hỏi chồng về tội ác sắp sửa thực hiện, và một màn tranh cãi dữ dội đã nổ ra, trong đó lần đầu tiên hắn cho mụ thấy rằng mụ đã có tình địch trong tim hắn. Lòng trung thủy của mụ lập tức biến thành mối thù hận cay đắng, và hắn nhận ra mụ sẽ phản bội mình. Do đó, hắn trói mụ lại để mụ không còn cơ hội cảnh báo ngài Henry, và chắc chắn hắn đã hy vọng rằng khi cả vùng quê đổ lỗi cái chết của vị nam tước lên lời nguyền của dòng tộc—điều mà họ chắc chắn sẽ làm—hắn có thể thu phục lại vợ mình để chấp nhận sự đã rồi và ngậm tăm trước những gì mụ biết. Tôi đoán rằng trong bất kỳ hoàn cảnh nào, hắn cũng đã tính toán sai lầm, và nếu chúng ta không có mặt ở đó, số phận của hắn vẫn sẽ bị định đoạt. Một người phụ nữ mang dòng máu Tây Ban Nha không dễ dàng bỏ qua một tổn thương sâu sắc đến thế. Và giờ đây, Watson thân mến của tôi, nếu không nhờ đến sổ ghi chép, tôi không thể cung cấp cho anh một bản tường thuật chi tiết hơn về vụ án kỳ lạ này. Tôi chỉ không rõ liệu còn điều cốt yếu nào chưa được giải thích hay không.”

“Hắn không thể hy vọng hù dọa ngài Henry đến chết như đã làm với ông bác quá cố bằng con chó ma quái của mình.”

“Con quái vật ấy vừa hung dữ vừa đói lả. Nếu diện mạo của nó không hù dọa nạn nhân đến chết, thì ít nhất nó cũng làm tê liệt sự kháng cự có thể được tung ra.”

“Chắc chắn rồi. Chỉ còn lại một khó khăn duy nhất. Nếu Stapleton bước lên thừa kế, làm thế nào hắn có thể giải thích việc chính mình—người thừa kế—lại sống ẩn danh dưới một cái tên khác ngay sát nách điền trang? Làm thế nào hắn có thể đòi lại sản nghiệp mà không dấy lên sự nghi ngờ và những cuộc điều tra?”

“Đó là một rắc rối đáng gờm, và tôi e rằng anh đang đòi hỏi quá nhiều khi mong tôi giải quyết nó. Quá khứ và hiện tại nằm trong phạm vi khảo sát của tôi, nhưng tương lai một con người sẽ hành động ra sao lại là một câu hỏi hóc búa khó lòng trả lời. Bà Stapleton từng nghe chồng mình bàn thảo về vấn đề này trong một vài dịp. Đã có ba con đường khả dĩ. Hắn có thể đòi quyền thừa kế từ Nam Mỹ, xác lập danh tính của mình trước chính quyền Anh tại đó và qua đó thâu tóm gia tài mà không cần đặt chân đến nước Anh; hoặc hắn có thể ngụy trang kỳ công trong khoảng thời gian ngắn ngủi phải lưu lại London; hoặc một lần nữa, hắn có thể cung cấp cho một kẻ tòng phạm các bằng chứng cùng giấy tờ, đưa kẻ đó lên thế chỗ người thừa kế, còn bản thân giữ lại quyền hưởng một phần thu nhập. Từ những gì chúng ta biết về hắn, không còn nghi ngờ gì rằng hắn sẽ tìm ra lối thoát cho khó khăn đó. Và giờ đây, Watson thân mến, chúng ta đã có vài tuần làm việc căng thẳng, và tôi nghĩ cho một buổi tối này, chúng ta có thể hướng suy nghĩ của mình đến những con đường thú vị hơn. Tôi có một vé vào lô xem vở Les Huguenots. Anh đã nghe nhà De Reszkes hát chưa? Vậy tôi có thể phiền anh chuẩn bị trong nửa tiếng nữa được không, rồi chúng ta có thể ghé qua Marcini để dùng chút bữa tối trên đường đi?”