Hơn bảy trăm thí sinh dự thi nghệ thuật, nếu đặt vào đội quân hơn mười vạn người của Thục Mỹ, hay trong hàng triệu thí sinh cả nước, chẳng khác nào ném một hòn đá xuống ao, chỉ làm văng lên chút nước mà thôi.

Hơn nữa, thí sinh dự thi nghệ thuật khi vào trường đào tạo về cơ bản không xét năng lực nền tảng, không giống như trường trọng điểm hay trung học phổ thông phải qua thi chuyển cấp để sàng lọc.

Cho nên trình độ ban đầu rất không đồng đều, cơ bản chỉ cần đóng học phí là sẽ nhận.

Nhưng dù là mảnh đất dày màu mỡ, hay thửa ruộng mỏng cằn cỗi.

Sau khi cày xới cần cù, cuối cùng cũng sẽ có thành quả.

Đúng như lời Vạn Trường Sinh nói, chỉ sau một ngày thi năng khiếu tại trường, hành trình thi cử của đại đa số thí sinh Đại Mỹ đã dừng lại tại đây.

Chỉ một số ít chừng bảy tám người là còn tham gia kỳ thi riêng của Học viện Mỹ thuật Bình Kinh, Học viện Mỹ thuật Quốc gia sau Tết.

Tối hôm đó, tất cả mọi người bắt đầu tỏa đi các ngả.

Rời nhà mấy tháng trời, phần lớn mọi người vẫn về quê ăn Tết trước, sau đó mới lên Ninh Châu tham gia lớp tăng cường ôn thi đại học.

Chỉ có chừng trăm người đặt mục tiêu cao như Học viện Mỹ thuật Thanh Kinh, hoặc do thành tích quá kém, cần "ngốc điểu tiên phi" (chim ngốc bay trước), họ lập tức kết bạn đi Ninh Châu, trải qua toàn bộ kỳ nghỉ Tết ở đó.

Vạn Trường Sinh sắp xếp xe buýt đưa đón thí sinh chở thẳng nhóm học sinh này đến Ninh Châu, không ít phụ huynh cũng lái xe đến trường đón con cái.

Ngôi trường đào tạo vốn ồn ào náo nhiệt suốt hơn nửa năm cuối cùng cũng trở nên trống trải.

Bạn bè lái xe đưa các giảng viên ra sân bay, Vạn Trường Sinh phát hồng bao cho các trợ giảng, tổ hành chính, tổ hậu cần đã vất vả suốt một năm học, xem như cho mọi người kỳ nghỉ Tết duy nhất trong năm.

Tiện thể cũng biết được tình hình của Thầy Phạm từ chỗ Trưởng phòng giáo vụ - bà dì Từ. Vì thuộc án kinh tế, Thầy Phạm không bị tạm giam, nhưng phải thường xuyên đến đồn cảnh sát trình diện chờ ngày ra tòa xét xử, nên Vạn Trường Sinh dặn dò Trưởng phòng Từ giúp mang luôn phần hồng bao kết thúc khóa học mà Thầy Phạm xứng đáng nhận được tới cho thầy.

Cậu vẫn không hề oán hận kẻ ngốc vì yêu mà mụ mẫm đầu óc này.

Mọi người lục tục ra về hết, để lại Vạn Trường Sinh trong văn phòng đầy ắp đồ đạc, tạo nên sự đối lập mạnh mẽ với vẻ trống trải bên ngoài.

Đây là lần đầu tiên Vạn Trường Sinh với tư cách là giáo viên, dẫn dắt mấy trăm thí sinh mỹ thuật đi qua chặng đường quan trọng của cuộc đời. Bản thân cậu cũng là học sinh, điều này khiến Vạn Trường Sinh không hoàn toàn coi mình là giáo viên hay người quản lý.

Đây là một cảm giác khó tả, không đơn thuần chỉ là chuyện làm gương cho người khác, mà nó liên quan đến việc mấy trăm thí sinh này sau khi bước vào trung tâm đào tạo có học được gì không, có đỗ vào ngôi trường mỹ thuật mà họ khao khát hay không.

Thậm chí còn liên quan đến bước ngoặt quan trọng trên con đường đời tương lai của họ.

Vạn Trường Sinh không phải vì muốn kiếm tiền mới nhận lấy gánh nặng này từ tay Lão Tào.

Đây chính là loại trách nhiệm mà cậu được nuôi dưỡng từ nhỏ.

Khi năng lực còn hạn chế thì chịu trách nhiệm với gia tộc, với Quan Âm Thôn, giờ đã bước ra ngoài thì phải chịu trách nhiệm với trường đào tạo... và thậm chí là nhiều hơn thế nữa.

Ngồi bên bàn làm việc, cậu hiếm hoi có vài phút ngồi thẫn thờ trong yên tĩnh.

Thường ngày, hành lang lớp học luôn tràn ngập tiếng bước chân học sinh, hoặc ngoài bãi đất trống, thảm cỏ ngoài cửa sổ cũng không ngớt tiếng đùa giỡn cười nói.

Giờ đây tất cả đều không còn nữa.

Cả khu văn hóa sáng tạo sau khi kỳ thi mỹ thuật kết thúc, hầu như vắng đi hơn một nửa số người.

Vì vậy mà yên tĩnh đến chết lặng.

Trường đào tạo Đại Mỹ cũng không còn ai đến làm phiền Vạn Trường Sinh để hỏi han việc này việc nọ.

Yên tĩnh đến mức tai Vạn Trường Sinh cảm thấy hơi ù đi.

Ý thức được điều đó, Vạn Trường Sinh đứng dậy, cầm lấy cây bút lông trên bàn, chấm chút mực, không chút do dự mà viết nhanh trên tờ giấy xuyến chỉ đã trải sẵn: "Tỉnh thị cụ khanh, tân toan chi chí, ngô thậm ưu lao, khanh thử sự diệc bất tạm vong..."

Nội dung không quan trọng, đây là kiệt tác thư pháp "Tỉnh thị thiếp" của Tể tướng Vương Đạo thời Đông Tấn, về cơ bản hơi giống nhật ký thời nay, mang ý nghĩa tự kiểm điểm bản thân.

Là bác của Vương Hy Chi, tác phẩm hành thảo tiêu biểu này là bài bia mà Vạn Trường Sinh đã luyện nhuần nhuyễn từ nhỏ, thậm chí từng dùng đục khắc lên đá, nên không cần suy nghĩ cũng có thể dùng bút mực tái hiện lại với nét chữ phiêu dật.

Những cảm xúc trong não bộ dần lắng xuống, đó là những kỳ vọng dành cho các thí sinh, là sự tổng kết, phản tỉnh về gánh nặng trên vai mình vừa được trút xuống.

Vạn Trường Sinh trong rừng bia đá, suốt vô số ngày đêm, đều cô độc tu luyện như thế này.

Mới có được công lực và khí độ ngày hôm nay.

Nhưng có một điều bất ngờ là, khi bạn bè lái chiếc xe việt dã Mercedes quay lại, lại tiện đường chở cả Cẩu lão theo!

Khi gõ cửa đặt chìa khóa xe lên bàn trà, cậu bạn thầm giải thích với Vạn Trường Sinh: "Trên đường giữa nhà ga và khu văn hóa sáng tạo, tình cờ thấy Giáo sư Cẩu đang hỏi đường."

Cẩu lão một mình, liếc mắt cái đã nhìn thấy khối đá khắc ấn chương lớn trên tủ, cứ ngỡ Vạn Trường Sinh khắc tác phẩm gì giống như ngọc tỷ, hào hứng lật xem, phát hiện ra hóa ra là để trống, hơi thất vọng: "Ta vừa đi giám sát ở chỗ điểm thi về, tình cờ có người nói trường của cậu ở đây, nên xuống xe ghé qua xem một chút..."

Lúc này mới nhìn thấy "Tỉnh thị thiếp" trên bàn, lại ngạc nhiên: "Cậu viết đấy à?"

Người bạn nháy mắt với Vạn Trường Sinh rồi chạy biến, hầu như tất cả giảng viên và sinh viên mỹ thuật đều cảm thấy hơi câu nệ trước mặt Giáo sư Cẩu.

Chỉ có mỗi Vạn Trường Sinh là tên kỳ lạ.

Cậu rót cho sư phụ chén trà trước, mới chỉ vào bức thư pháp giải thích sự chạnh lòng của mình khi lần đầu dẫn dắt một khóa học sinh.

Giáo sư Cẩu bưng chén trà nóng, ánh mắt làm sao có thể không hài lòng: "Ừm, mấy chục năm rồi, cảm giác lần đầu tiên ta dẫn dắt sinh viên ở Học viện Mỹ thuật vẫn còn rành rành trước mắt. Họ... có người xuất ngoại, có người nổi danh, cũng có người cả đời vô danh tiểu tốt ở cái xó xỉnh nào đó. Trường Sinh à, đây chính là lý do vì sao ta liều mạng muốn chấn chỉnh phong khí trong học viện mỹ thuật lại khiến tất cả mọi người đều chán ghét. Ta mong mỏi đào tạo ra những nghệ sĩ có ích cho đất nước, cho quần chúng, cũng giống như bức thư pháp này vậy, tân toan chi chí, ngô thậm ưu lao, ta đây là thuốc đắng dã tật, dù sao cũng phải có người làm kẻ ác chứ."

Vạn Trường Sinh nào có thấy tân toan ưu lao gì đâu: "Con vẫn giữ thái độ đó, thời đại thay đổi rồi, tinh thần thời đại, bầu không khí xã hội mấy chục năm trước của thầy, và mấy chục năm sau đã khác rồi. Ví như thế hệ Viện trưởng từ trong núi thi đỗ ra, tuy làm sinh viên đại học chắc chắn vẫn rất nghèo khó, họ chỉ đơn thuần muốn liều mạng vẽ tranh, nắm bắt cơ hội quý giá này để thay đổi vận mệnh, còn bây giờ thì sao?"

Cậu chỉ chỉ lên mặt bàn của mình: "Thầy nhìn xem điện thoại, máy tính, còn cả âm nhạc này, học sinh bây giờ tiếp nhận quá nhiều thứ tạp nham, không thể đơn thuần được. Hơn nữa chúng còn có nhiều ý tưởng kỳ lạ, sẽ không đơn giản là chỉ biết nghe lệnh giáo viên hay yêu cầu hành chính. Người trẻ hiện nay coi trọng cảm xúc của bản thân hơn, phần lớn họ đều đủ ăn đủ mặc, theo đuổi nhiều trải nghiệm hơn. Thay vì cưỡng ép họ làm thế này thế nọ, chi bằng 'nhân thế lợi đạo' (thuận theo thế mà dẫn dắt) hướng dẫn cho tử tế."

Bận rộn cả ngày kiểm tra kỳ thi tuyển sinh, ông lão mệt mỏi dựa vào ghế sofa, nhưng tinh thần lại rất phấn chấn, vì hài lòng với đồ đệ của mình: "Cậu ở tuổi này... mà có thể có suy nghĩ như vậy, ta không còn gì phải lo lắng nữa. Tiếp theo ta còn có thể giúp gì cho cậu không, cái thân già này cũng chẳng còn ích gì lớn."

Đối diện với vị giáo sư già mà một năm trước còn gần như kẻ thù, Vạn Trường Sinh mỉm cười: "Để con đi dạo cùng thầy, tham quan ngôi trường đào tạo đang không có người này, rồi đưa thầy về nhà. Lúc cần nghỉ ngơi thì vẫn phải nghỉ ngơi, ông nội con cũng tầm tuổi thầy..."

Ngôi trường vừa rời đi vài trăm đến cả ngàn người có chút lộn xộn.

Vạn Trường Sinh cầm thẻ khóa, mở một số phòng học và ký túc xá, dọc theo hành lang, nhà ăn, cửa hàng tạp hóa giới thiệu cho ông lão.

Giây phút này, cậu không coi đối phương là vị lãnh đạo có thể mang lại lợi ích, mà chỉ đơn thuần muốn khuyên nhủ ông lão bướng bỉnh này nhận ra rằng, một số thứ cứng nhắc của thời đại này đã không còn thông hành được nữa.

Giáo sư Cẩu xem rất nghiêm túc.

Có lẽ là so sánh giữa Học viện Mỹ thuật hàng ngàn người với ngôi trường đào tạo đã được cô đọng lại hiện tại.

Vạn Trường Sinh, người thanh niên mới hai mươi mốt tuổi này, đã đang quản lý được một cục diện như vậy.

Ông lão rất cảm khái, nhưng không nói gì cả, đặc biệt là nhìn kỹ từng tấm giới thiệu chi tiết về các chuyên ngành của các học viện mỹ thuật trên hành lang, và cả những hình ảnh quảng bá đơn lẻ về trường Đại Mỹ, bao gồm cả Vạn Trường Sinh cùng một loạt giảng viên đi giảng dạy lưu động.

Cuối cùng đứng trước tấm bảng quảng cáo lớp tăng cường ôn thi đại học của Trường cấp hai Ninh Châu mà xem hồi lâu.

Trời bên ngoài đã tối sầm lại, Vạn Trường Sinh buộc phải vỗ tay từng hồi để đèn cảm biến sáng lên, chờ Giáo sư Cẩu xem xong.

Vạn Trường Sinh vốn đang do dự có nên xuống gara lái xe đưa ông lão về không, dù sao đi bộ ra đến ven đường cả trăm hai trăm mét cũng hơi mệt cho ông, có thể thấy ông đã rất mệt mỏi rồi.

Giáo sư Cẩu lại nói: "Lúc nãy vào đây, ta thấy ven đường có mấy quán cơm, đi uống với ta hai chén nhé?"

Đến nước này, Vạn Trường Sinh chỉ còn cách lên văn phòng lấy một chai rượu ngon.

Thế nhưng lúc ra thì nghe thấy Giáo sư Cẩu đang nói chuyện với giọng điệu nhẹ nhàng xin phép: "Đúng rồi, ta ăn bữa cơm tối với Trường Sinh, nói mấy câu, không... uống nhiều rượu đâu, lại chẳng phải đi xã giao, thằng bé mà bà còn không yên tâm à?"

Cuối cùng lúng túng đưa điện thoại cho Vạn Trường Sinh: "Dì Quan của cậu muốn dặn dò cậu vài câu."

Vạn Trường Sinh nhịn cười, nghe bà lão trong điện thoại lặp đi lặp lại dặn dò, đừng để ông lão uống nhiều rượu, đừng ăn lẩu, đừng ăn nội tạng, cố gắng ăn thanh đạm một chút...

Đến lúc này, cậu vẫn chưa nhận ra bữa cơm này có ý nghĩa gì.