Vừa mới gặp mặt, Lão Lôi đã tranh thủ kể cho Bà Tịch nghe về quan điểm của Vạn Trường Sinh đối với nghệ thuật xăm mình, vòng vo than phiền: "...Người trẻ cái gì cũng dám nói, cái gì cũng dám thích. Tôi không hiểu nổi xăm mình, cho nên câu của Vạn Trường Sinh 'thân thể tóc da, nhận từ cha mẹ, không dám hủy hoại, là khởi đầu của hiếu', cũng coi như là rất có nguyên tắc."

Đây chính là phong cách của kẻ cáo già, cái gì cũng nói ra hết, còn giúp Vạn Trường Sinh đặt sẵn đường lui cũng như đường tiến, dù nói thế nào thì Vạn Trường Sinh cũng không thiệt, cùng lắm thì chỉ là ông ta già rồi không tiếp nhận được cái mới mà thôi.

Thế nhưng ông ta vẫn khéo léo khoe ra một cậu học trò đang hừng hực khí thế tiến thủ, còn bồi thêm: "Tuổi trẻ mà, có vài lời có thể hơi bồng bột, nhưng xuất phát điểm tuyệt đối là tốt, chính là cần phải rèn giũa."

Bà Tịch vẫn đậm chất nghệ sĩ, chiếc áo bào rộng thùng thình không quá sặc sỡ như trên sân khấu, màu cà phê đậm điểm xuyết vài đường viền vân chìm, bà ngồi tựa vào ghế sô pha, khẽ chống tay lên đầu, đoán chừng cũng đã lớn tuổi, tầm hai ba giờ chiều là lúc mệt mỏi nhất.

Cho nên Vạn Trường Sinh cũng không lên tiếng, đã gần một năm rồi mới gặp lại. Người ta trăm công nghìn việc mà...

Phó viện trưởng Tịch ngẩng đầu, giọng điệu rất tùy ý: "Chương pháp, Vạn Trường Sinh, ý của Lão Lôi là vừa muốn khen ngợi khí thế này của cậu, lại vừa sợ cậu đâm đầu vào bức tường hiện thực tàn khốc. Thực ra tôi biết cậu sẽ không làm thế, cậu có chương pháp của riêng mình, nói tôi nghe xem nào, rốt cuộc cậu định làm thế nào?"

Đây là ấn triện mà Vạn Trường Sinh đã tặng cho đạo diễn Tịch lần trước khi cáo từ. Không ngờ bà vẫn còn nhớ. Cho nên người thành công, tự có đạo lý của sự thành công.

Vạn Trường Sinh không cần suy nghĩ: "Đào tạo, chỉ có thể là đào tạo. Nếu như năm ngoái tôi nghĩ đào tạo như vậy có thể cung cấp nhân tài tốt hơn cho Học viện Mỹ thuật, Học viện Hí kịch, thì bây giờ tôi hiểu rằng chỉ có làm tốt việc đào tạo mỹ thuật cho đại chúng, mới có thể dẫn dắt các giá trị thẩm mỹ đúng đắn. Vẫn là câu nói cũ: 'Dân khả, sử do chi, bất khả, sử tri chi' (Dân có thể thì để họ làm theo, không thể thì dạy cho họ biết)."

Hai kẻ cáo già trong giới hí kịch nhìn nhau cười, Bà Tịch cười có phần giễu cợt hơn: "Đáng tiếc là có người lại cho rằng: 'Dân khả sử do chi, bất khả sử tri chi' (Dân thì chỉ có thể cho làm theo, không thể cho biết)."

Cùng một câu nói, chỉ cần ngắt nghỉ khác đi một chút, ý nghĩa đã khác biệt một trời một vực. Tiếng Trung thật là thâm thúy.

Thế nhưng Vạn Trường Sinh lại cười đầy giảo hoạt: "Đâu có, tôi chỉ là một trường đào tạo mỹ thuật đơn giản thôi, tôi là đơn vị thương mại, tôi vì muốn kiếm tiền mới làm lớn như vậy, vì muốn nuôi dưỡng nhiều khách hàng tiềm năng hơn nên mới phổ cập rộng rãi các lớp đào tạo mỹ thuật miễn phí, đều có hóa đơn cả, tôi cũng nộp thuế đầy đủ. Hai chữ 'cải cách' không phải thứ mà hạng người bình thường như tôi nên đụng vào, chúng tôi chỉ là hoạt động thương mại thôi."

Hai kẻ cáo già trong giới hí kịch lại nhìn nhau cười, kiểu cười ha ha sảng khoái.

Lão Lôi là phong thái nghệ sĩ trưởng thành điển hình, quần bò, áo sơ mi vải nhung kẻ màu xanh xám, lúc này vui vẻ đến mức tháo mũ bóng chày đứng dậy: "Tôi còn lo lắng chứ, hóa ra chẳng có gì phải lo cả, tôi đi sắp xếp xe đến cơ sở mới lát nữa đây."

Trong phòng khách nhỏ chỉ còn lại Bà Tịch và Vạn Trường Sinh, bà có chút nghiêm túc nói: "Giáo dục tố chất, nhu cầu văn hóa vật chất ngày càng tăng của nhân dân, những điều này đã được nhắc đi nhắc lại nhiều lần, nhưng thực tế thì 'rút dây động rừng', bao gồm cả chúng ta đều là nhóm lợi ích hiện hữu. Bất kỳ sự cải cách nào cũng sẽ tạo ra cú sốc lớn đối với thể chế cũ, những người hưởng lợi trong thể chế này chắc chắn sẽ không muốn thay đổi, cậu hiểu không?"

Vạn Trường Sinh cười: "Tôi là người vẽ tranh, vốn dĩ chỉ có một mình tôi biết vẽ, trên tường này muốn vẽ 'Giang sơn vạn lý đồ' hay gì đó thì chỉ có thể tìm tôi. Cả đời vẽ vài bức là đủ, ung dung tự tại, địa vị siêu nhiên. Nhưng nếu ai cũng có thể vẽ vài nét, hạ thấp ngưỡng cửa xuống, tôi sẽ không còn giá trị nữa, ý là vậy phải không?"

Bà Tịch cũng cười: "Cho nên mới có người không ngừng tạo ra các ngưỡng cửa một cách nhân tạo. Nhưng điều này không quan trọng, đó đều là 'châu chấu đá xe', vĩnh viễn không thể cản trở tiến trình lịch sử, chỉ là vấn đề thời gian sớm hay muộn thôi. Cậu có nhận thức và tâm thái này, tôi cũng yên tâm rồi."

Nói xong, bà tựa người vào lưng ghế sô pha, giọng điệu dịu lại: "Trường Sinh, đôi khi tôi thực sự ngưỡng mộ cậu, trẻ tuổi dám nghĩ dám làm, lại đang ở trong một thời đại tốt đẹp như vậy. Tôi hy vọng cậu có thể ghi nhớ kỳ vọng của tôi, đừng phụ lòng kỳ vọng đó, phải luôn tự phản tỉnh kiểm tra bản thân, chân đạp đất, từng bước một đi lên vị trí lãnh đạo, để tiếp nhận lá cờ này."

Một người trẻ hai mốt tuổi, có thể nhận được sự dặn dò gửi gắm trọng trách như vậy, thật là quý giá tựa như vàng!

Vạn Trường Sinh không rành về cấp bậc quan chức trong thể chế, không cách nào phân biệt được Bà Tịch rốt cuộc giữ chức vụ cao tới mức nào, hay so với Cụ bà Quan thì ai cao hơn. Tóm lại là một tình trạng có tầm ảnh hưởng rất lớn.

Nhưng Vạn Trường Sinh vẫn nói câu đó: "Sẽ không đâu, Đạo diễn Tịch, tôi muốn làm một nghệ sĩ thực sự, có thể sáng tác, và cũng có thể dùng chút sức lực ngoài việc sáng tác để đào tạo những người bình thường. Nhân sinh như bóng câu qua cửa sổ, tôi yêu điêu khắc, thích triện khắc, cũng sẽ không buông bút vẽ trong tay. Những việc này đã chiếm phần lớn thời gian của tôi rồi, tôi còn phải dẫn dắt cơ sở đào tạo ngày càng lớn mạnh, đây chính là chút nỗ lực nhỏ nhoi của tôi để đền đáp xã hội. Tôi không còn sức lực để tham gia vào những chuyện đấu đá phức tạp nữa, cả đời này tôi có thể làm tốt hai việc sáng tác và đào tạo, thì cũng không uổng một kiếp người rồi."

Có lẽ nói điều này với người khác thì còn cần giải thích. Bà Tịch tựa người vào sô pha thư giãn hơn, chỉ im lặng một lát, rồi trong tiếng thở dài mang theo chút khổ sở mỉm cười: "Sáng tác... đào tạo, Trường Sinh, vậy thì càng đừng phụ sự kỳ vọng của tôi, cậu phải cống hiến cả cuộc đời cho hai sự nghiệp vĩ đại nhất này, sáng tạo cái đẹp, truyền tải cái đẹp, mới không phụ thời đại này."

Vạn Trường Sinh đáp lại sự đơn giản thường thấy: "Vâng."

Bà Tịch thậm chí trở nên ung dung tự tại, nâng cổ tay xem đồng hồ: "Còn mười phút, tranh thủ thời gian nói cho tôi nghe xem một năm qua cậu đã làm những gì nào."

Một sự ung dung tranh thủ từng giây.

Vạn Trường Sinh cũng tóm tắt ngắn gọn: "Năm ngoái cuối cùng có hơn bảy trăm sáu mươi học sinh, tất cả đều tham gia thi liên kết, trong top hai nghìn của Thục Mỹ, tôi có hơn bốn trăm bảy mươi người lọt vào, top mười đều là học sinh của tôi. Hiện tại bọn họ cơ bản đều đang ở một trường trung học chuyên luyện thi đại học tại Ninh Châu, Thục Xuyên để tăng cường luyện thi. Thái độ của tôi vẫn luôn là vậy, tôi sẽ không yêu cầu thể chế cải cách để thích ứng với tôi, mà là dốc hết sức lực để thích ứng với thể chế này nhằm thúc đẩy cục diện thay đổi. Tôi không cho rằng cách nhồi nhét cường hóa mỹ thuật, cường hóa luyện thi đại học này là tốt, nhưng ở giai đoạn hiện tại, đây là phương án thích hợp nhất. Lớp luyện thi Học viện Mỹ thuật Thanh Kinh với hơn ba mươi người, còn có lớp luyện thi Học viện Hí kịch hơn ba mươi người nữa, đây đều là những thí điểm được chọn lọc có mục tiêu, kết hợp với nguyện vọng của thí sinh. Sau khi thi đại học xong mới biết được bao nhiêu người vào Bình Hí, bao nhiêu người vào Thanh Mỹ, lại có bao nhiêu người vào Thục Mỹ, cuối cùng còn có tổng số học sinh bao nhiêu người đỗ đại học, đây mới chỉ là bước đầu tiên..."

Bà Tịch nheo mắt, như đang nghe hí khúc nào đó, còn khẽ đung đưa tay theo: "Ừm, tôi nghe nói cậu chi số tiền lớn để mời thầy giỏi, vấn đề tài chính có lớn không? Gia đình có ủng hộ không?"

Vạn Trường Sinh cười: "Thị trường thi nghệ thuật có những tệ nạn gì, tôi sẽ không mô tả phức tạp với bà đâu, nói đơn giản là thị trường này rất lớn. Sau khi tôi loại bỏ một số yếu tố không cần thiết, học phí mỗi thí sinh là vài vạn tệ. Sau Tết năm nay, tôi đã tuyển đợt học sinh đầu tiên với hơn một nghìn ba trăm em, hiện tại tôi đã là nhà quản lý doanh nghiệp với giá trị sản lượng hàng năm hơn trăm triệu rồi, tiền không thành vấn đề..."

Vừa nói đến đây, điện thoại của cậu liền vang lên. Khác với lúc của Lão Tào, số điện thoại cá nhân của Vạn Trường Sinh chưa bao giờ xuất hiện trong số điện thoại tuyển sinh. Một số cơ sở đào tạo nhỏ coi mỗi học sinh đều là nguồn tuyển, sợ bị bất kỳ ai trung gian cuỗm mất nên đều lấy số điện thoại của ông chủ làm quảng cáo, suốt ngày có phụ huynh gọi điện liên lạc. Vạn Trường Sinh chắc chắn không dùng cách đó, nói gì đến phụ huynh mới, chỉ riêng một hai nghìn phụ huynh học sinh hiện tại ngày nào cũng tìm cậu, thì đừng hòng làm được việc gì khác.

Chỉ có người nội bộ mới có thể liên lạc với cậu. Là chủ nhiệm văn phòng - Dì Hứa, giọng điệu có chút phẫn nộ: "Tố cáo! Chúng ta lại bị người ta tố cáo rồi, lại còn đi tố cáo kho dạy học mới của chúng ta không có thiết bị phòng cháy chữa cháy, chưa qua nghiệm thu phòng cháy!"

Vạn Trường Sinh trong lòng thoáng chốc thắt lại: "Gì cơ? Nghiệm thu phòng cháy gì cơ?"

Dì Hứa giận dữ: "Tôi thừa nhận, kho dạy học của chúng ta là từ kho bãi ban đầu chuyển thành phòng học, việc thay đổi tính chất này nên tương ứng với các thiết bị phòng cháy khác nhau, lúc thiết kế trang trí đáng lẽ phải cân nhắc đến. Nhưng chúng ta thiếu kinh nghiệm mà, bộ phận thiết kế của Tiểu Mẫn hiện tại hối hận muốn chết, đáng lẽ phải mang phương án thiết kế cho thầy xem lại một chút. Họ không hề biết phải làm thiết kế chuyên biệt về thiết bị phòng cháy, đăng ký nghiệm thu. Bây giờ bị phạt tiền, bắt chúng ta dừng dạy học để chỉnh đốn... Tôi! Tôi muốn dẫn học sinh đi biểu tình ở chính quyền quận!"

Vạn Trường Sinh cười ha ha thành tiếng: "Dì sao lại giống mấy bà thím ở quê thế, động tí là muốn biểu tình. Đừng có làm bậy, chúng ta sai thì chính là sai. Tôi nghĩ đây cũng là một bài học cho đội ngũ thiết kế của Hoàng Mẫn, tôi nghĩ cả đời họ sẽ không bao giờ quên việc thiết kế và nghiệm thu phòng cháy nữa đâu. Cứ phạt tiền thì nộp phạt, cần chỉnh đốn thì chỉnh đốn, học sinh tạm thời học ngoài trời, tổ chức vài buổi vẽ tranh phong cảnh bên bờ sông để điều tiết tâm trạng, tranh thủ thời gian chỉnh đốn và kiểm tra."

Dì Hứa bốc hỏa chính là vì chuyện này: "Không tìm được người! Tôi nói kẻ tố cáo này thật là đáng ghê tởm! Đúng vào thời điểm mấu chốt, chúng ta đến đơn vị phòng cháy tìm người, đâu đâu cũng đang cải cách, đâu đâu cũng đùn đẩy trách nhiệm, bảo chúng ta đến Ủy ban Giáo dục, lại bảo tôi đến Ủy ban Phát triển. Tôi nói ai phạt tiền thì người đó quản việc, thế mà chẳng ai chịu nhận, nhưng người thực thi pháp luật thì đã đến dán niêm phong rồi. Chúng ta ngày nào cũng có học phí hàng trăm nghìn ra vào, để phụ huynh học sinh mới nhìn thấy thì ra thể thống gì nữa, sau lưng có kẻ đang giở trò!"

Vạn Trường Sinh dù sao cũng chỉ là một người trẻ ngoài hai mươi, có chút lúng túng: "Ra là vậy... Dì đã hỏi Giáo sư Đồng và mọi người nên xử lý thế nào chưa?"

Dì Hứa thở dài: "Chính họ cũng nói nghi ngờ có người giở trò sau lưng, gọi điện đi hỏi thì thấy gần đây hệ thống phòng cháy cũng đang cải cách, khá là phiền phức. Tôi cũng hết cách mới gọi cho cậu, không biết có cách nào không, bọn trẻ đều nói cậu chắc chắn có cách!"

Đây chính là áp lực đi kèm với vai trò người lãnh đạo. Khi khai phá tiến bước tất nhiên rất sướng, nhưng khi gặp khó khăn trắc trở, tất cả mọi người đều sẽ quay đầu nhìn người lãnh đạo. Sự tin tưởng gắn kết và lòng người ly tán, thường thường đều dao động bất định trong sự tiến thoái này.

Vạn Trường Sinh hơi trầm tư. Bà Tịch bên cạnh lại cười: "Đồng chí Vạn nhỏ 'tiền không thành vấn đề' ơi, gặp phải vấn đề gì mà tiền không giải quyết được à?" Vạn Trường Sinh vốn đang dùng phương ngữ giao lưu cảm thấy như bị vả mặt: "Vâng..."