Phái nữ có ưu thế bẩm sinh so với phái nam trong giáo dục trẻ nhỏ và thanh thiếu niên. Điều này đã thể hiện rất rõ rệt khi so sánh giữa Phí Tuyết Nhạn và Từ Triều Huy trong đợt đào tạo mỹ thuật miễn phí tại thôn Quan Âm trước đây.

Dẫu Từ Triều Huy sau khi cạo trọc đầu làm việc cực kỳ nghiêm túc và kiên trì, vẫn không thể sánh bằng sự dịu dàng nhỏ nhẹ của Phí Tuyết Nhạn trong việc gây ảnh hưởng đến bọn trẻ. Chẳng thế mà người ta mới bảo trong công việc giáo dục mầm non, phần lớn đều là nữ giới. Hào quang mẫu tính là thứ vốn dĩ tồn tại tự nhiên.

Hàn Hiểu Mẫn vừa có năng lực, vừa có sự xông xáo, Vạn Trường Sinh cho rằng phương thức lôi kéo tốt nhất chính là trao cho cô ấy một tương lai đầy đủ. Danh lợi, cảm giác thành tựu, từ vật chất đến tinh thần đều có thể trao tặng. Anh tưởng rằng thế là chắc chắn giải quyết được. Nhưng chắc hẳn còn có nguyên do khác khiến Hàn Hiểu Mẫn hạ quyết tâm.

Khai giảng được vài hôm, cô ấy liền gọi điện cho Vạn Trường Sinh, cùng đi gặp Viện trưởng. Cảm giác như trong nội bộ Học viện Mỹ thuật, Hàn Hiểu Mẫn mới là người tự coi mình là thư ký. Vốn dĩ cô ấy là Tổng thư ký mà. Trước khi bước vào văn phòng Viện trưởng, cô ấy còn vươn tay chỉnh lại cổ áo cho Vạn Trường Sinh. Vạn Trường Sinh vội vàng nhảy tránh ra, chỉ chỉ vào cô ấy để nhắc nhở. Thư ký của Viện trưởng còn cười. Có lẽ là cười Vạn Trường Sinh cổ hủ.

Hàn Hiểu Mẫn cũng cười, cách ăn mặc ngày càng đơn giản mộc mạc. Nhưng chiếc áo sơ mi kẻ sọc mảnh vẫn toát lên vẻ trẻ trung đầy sức sống, khá là đồng điệu với chiếc áo polo màu xám của Vạn Trường Sinh.

Đến mức vị Viện trưởng bận rộn ngẩng đầu lên, trước tiên dùng ánh mắt nghệ sĩ đầy rõ rệt quan sát một chút, rồi chỉ vào chỗ ngồi một cách rất tùy ý: "Hàng năm vào mùa khai giảng đều có quy trình sinh viên hội đến báo cáo công việc như thế này, nhưng công việc hè này, các em làm có vẻ quá hoành tráng sôi nổi rồi đấy, khiến ta cũng nghe thấy không ít lời phê bình."

Toàn bộ hoạt động đào tạo mỹ thuật về nông thôn thực chất là do Hàn Hiểu Mẫn đưa vào quỹ đạo. Hè năm ngoái khi Vạn Trường Sinh làm còn mang chút hơi hướng thương mại, bản thân anh cũng chưa nghĩ thấu đáo chi tiết, cho đến kỳ nghỉ đông được Hàn Hiểu Mẫn gắn cho cái danh hiệu "Đào tạo mỹ thuật về nông thôn" này. Tuy rằng cơ bản đều là cấp huyện trấn trở lên, nhưng đây cũng là lần thử nghiệm chưa từng có khi đưa đào tạo chuyên nghiệp thuộc lĩnh vực mỹ thuật nghệ thuật về cấp cơ sở.

Lúc đó từng có người nghi ngờ liệu đây có phải là đụng chạm đến địa bàn của các cơ quan như Nhà văn hóa hay không. Kết quả là hè năm nay lại nhận được sự bảo chứng từ Sở Giáo dục Thục Xuyên, thế là trở thành hoạt động chính thống. Bước này... quả thực không mấy thông báo với phía Mỹ thuật Thục Xuyên, ít nhất là không thông báo với phía Viện trưởng. Đơn vị chủ quản là trường Trung học số 2 Ninh Châu, đơn vị tổ chức là Hội sinh viên Mỹ thuật Thục Xuyên và Tổ chức đào tạo Đại Mỹ, đơn vị chỉ đạo là Sở Giáo dục Thục Xuyên. Cơ cấu này chính là để làm nổi bật tính tiên tiến của giáo dục chất lượng Thục Xuyên, để lại lợi ích lớn cho Thục Xuyên.

Bản thân Vạn Trường Sinh không bận tâm đến danh hiệu nhận được, còn Hàn Hiểu Mẫn thì tâm đầu ý hợp phối hợp ăn ý với Sở Giáo dục Thục Xuyên. Vui cả làng. Chỉ riêng hai chữ "Mỹ Thục" là có chút gượng gạo. Đã bỏ ra cái thương hiệu này, mà chẳng nhận được gì. Mấu chốt là Học viện Mỹ thuật Thục Xuyên lại thuộc về Giang Châu. Phía Thục Xuyên càng làm càng rầm rộ, phía này càng dễ nảy sinh cảm giác hụt hẫng.

Vạn Trường Sinh cứ tưởng là vì chuyện này: "Trước kỳ nghỉ hè, chúng em đã chủ động liên hệ với Sở Giáo dục Giang Châu và Thục Xuyên, cuối cùng phía Thục Xuyên phản ứng nhiệt liệt hơn. Chúng em cũng triển khai hoạt động đồng bộ ở cả hai tỉnh, cùng với một số ít tỉnh khác. Nếu... ý em là nếu lãnh đạo có ý kiến gì, hoặc trường có lời phê bình nào, em xin chịu trách nhiệm." Ừ, có lợi thì bạn hưởng, xảy ra chuyện thì tôi đứng ra nhận nồi. Anh cảm thấy đây là nghĩa vụ cơ bản của mình với tư cách là người dẫn đầu, "miếu thủ" nào chẳng làm vậy, nếu không sao phục chúng? Cùng lắm thì bỏ cái danh Hội trưởng hội sinh viên, anh cũng chẳng bận tâm.

Nhưng trong cái xã hội lấy lợi làm đầu, ai cũng sống chết vì mình này, cách làm này khiến con gái người ta nghĩ sao? Hàn Hiểu Mẫn ngoài việc cảm động, lập tức tranh giành: "Là công việc do em tổ chức liên lạc sắp xếp, em xin chịu trách nhiệm..." Viện trưởng bật cười: "Ái chà, việc này còn trở thành một vinh dự cơ đấy."

Hàn Hiểu Mẫn vô cùng tự hào: "Trọn kỳ nghỉ hè, chúng em đã phục vụ gần tám ngàn thiếu nhi từ khắp nơi, đây chính là hàng ngàn người làm nghệ thuật trong tương lai. Có hai trăm hai mươi bảy sinh viên Mỹ thuật Thục Xuyên đã tận dụng kỳ nghỉ để dấn thân vào hoạt động công ích này, tiêu tốn hơn bảy trăm ngàn mà không xin chính phủ hay nhà trường một xu nào. Đây là hoạt động phổ cập nghệ thuật xóa mù có quy mô lớn nhất từ trước đến nay của Hội sinh viên Học viện Mỹ thuật Thục Xuyên chúng em, được chịu trách nhiệm cho chuyện này, em thực sự thấy đó là vinh dự!"

Vạn Trường Sinh tủm tỉm cười, từ một cán bộ hội sinh viên có chút cay nghiệt lúc mới gặp, đến sự thay đổi hiện tại, anh là người vui mừng và thích thú nhất. Ai mà chẳng có tấm lòng thiện nguyện khao khát cảm giác thành tựu cơ chứ, khơi gợi nó ra để đi vào đường ngay lẽ phải, tương lai sẽ có thể dẫn dắt thay đổi thêm nhiều người nữa. Còn sướng hơn cả uống bát nước mơ ướp lạnh giữa ngày đại nhiệt. Ý nghĩ này làm anh thấy lay động.

Viện trưởng cũng tủm tỉm cười, quay đầu nhìn Vạn Trường Sinh: "Được đấy, nghe nói không khí hội sinh viên hiện giờ rất tốt, hai em cộng sự với nhau làm rất khá." Vạn Trường Sinh không nhận công: "Chủ yếu là công lao của Tổng thư ký, trọng tâm của em là ở sáng tác và đào tạo luyện thi nghệ thuật." Viện trưởng đột nhiên chuyển chủ đề: "Nghe nói hè này em được điều đến Bắc Kinh tham gia đào tạo sáng tác Triển lãm Thanh niên, có cảm nhận gì không?"

Vạn Trường Sinh nghĩ một chút rồi thăm dò: "Có chút thất vọng, cảm giác chỉ là làm hình thức, mời vài nhân vật nổi tiếng, danh gia đến tán gẫu, không có giúp ích thực tế gì cho sáng tác cả." Hàn Hiểu Mẫn lập tức lén quan sát biểu cảm của Vạn Trường Sinh và Viện trưởng, có lẽ vì chưa từng thấy ai nói chuyện với lãnh đạo trường mà không lớn không nhỏ như vậy. Viện trưởng cũng nhíu mày: "Vậy sáng tác của em tiến triển thế nào rồi?"

Nào ngờ Vạn Trường Sinh nghĩ rằng ông hỏi với tư cách Viện trưởng thì anh sẽ nói chuyện theo quan hệ cấp trên cấp dưới; còn nếu hỏi về chuyên môn thì là bậc tiền bối hỏi hậu bối, hai bên lại không có quan hệ thầy trò, không cần phải câu nệ. Anh vừa đếm ngón tay vừa nói: "Khoa Quốc họa định báo danh giúp em một bức tranh, cơ bản đã vẽ xong rồi, đang trong giai đoạn nhuận sắc và đóng khung. Khoa Điêu khắc cùng với Học viện Hý kịch Bắc Kinh cùng báo danh tác phẩm điêu khắc lần trước của em lên, lấy danh nghĩa Bắc Kinh. Ngoài ra, phía Bảo tàng Hoàng cung giúp em báo một tác phẩm triện khắc, cái này còn đang lên ý tưởng, hai ngày tới sẽ bắt tay vào hoàn thành."

Viện trưởng vốn là họa sĩ sơn dầu nên quan tâm đến hạng mục chuyên môn: "Ảnh chụp bức Quốc họa đâu, cho ta xem nào..." Đúng là thời đại khác nhau, nhiều chi tiết công việc cũng khác, Vạn Trường Sinh rút điện thoại, mở bức Quốc họa của mình ra đưa qua. Viện trưởng không kìm được mà nhe răng, kiểu đau răng ấy: "Cái bố cục này của cậu... có phải hơi qua loa không!" Cho nên mới nói danh gia chính là danh gia, liếc mắt cái đã nhìn ra "đáy" của Vạn Trường Sinh.

Vạn Trường Sinh còn chống chế: "Quốc họa là như vậy mà." Hàn Hiểu Mẫn rất muốn xem, nhưng đứng đó không dám nhúc nhích. Viện trưởng không nhịn được châm một điếu thuốc, rít mạnh một hơi để trấn tĩnh: "Còn bao lâu nữa là hết hạn nộp bài?" Vạn Trường Sinh hiểu ý câu này: "Cuối tuần này ạ!" Viện trưởng lại đau răng: "Cơ hội tốt như vậy! Cậu lại nộp cái này! Trọn cả kỳ nghỉ hè chỉ làm ra cái này, Mỹ thuật Thục Xuyên chúng ta lần Triển lãm Thanh niên này có bảy giáo viên trẻ, hơn hai mươi nghiên cứu sinh báo danh tham gia, chỉ có mình cậu nhận được cơ hội đi tham gia đào tạo sáng tác, cậu có biết điều đó nghĩa là gì không? Cậu lại nộp cái thứ này!"

Không hẳn là nổi giận mắng người, mà giống lời trách móc của bậc trưởng bối vì giận không tranh được! Vạn Trường Sinh cũng chẳng sợ: "Tác phẩm điêu khắc của em cũng được, còn triện khắc thì nghe nói là thể loại nhỏ, cạnh tranh cũng ít, chẳng lẽ đòi thắng giải cả ba thể loại sao, được là được rồi." Viện trưởng có lẽ chưa từng nghe lời nào mặt dày vô sỉ đến vậy, tàn thuốc suýt nữa thì rơi: "Cái gì?!" Hàn Hiểu Mẫn không nhịn được bật cười khúc khích, lúc này nhìn Vạn Trường Sinh, thấy kiểu gì cũng đáng yêu.

Trong tiềm thức Vạn Trường Sinh có lẽ thực sự có ý nghĩ này, bà Tịch và Lão Lôi đều nói phải tập trung giới thiệu tác phẩm điêu khắc đó. Lão Lôi tuy chỉ là ủy viên hội đồng Hiệp hội Mỹ thuật thành phố Bắc Kinh, nhưng Bắc Kinh và toàn quốc nhiều khi đều là một bộ sậu hai tấm biển hiệu, qua qua lại lại cũng chỉ có chừng ấy người, chưa kể Lão Kinh còn đang đội cái danh hiệu gì mà "Bắc phái Tọa Sơn Điêu" nữa, ông ấy vì đệ tử mà có thể sống chết với người ta. Làm người đừng quá quắt. Anh sợ đến lúc đó không xuống đài được. Nhưng lúc này vẫn giải thích: "Đùa chút thôi ạ, Viện trưởng, em thật sự là thi nhầm khoa rồi, em hiện tại chủ tu điêu khắc, Quốc họa sơn thủy tả ý các thứ em không thạo, công bút bạch họa chẳng lẽ bắt em vẽ cảnh hội nghị ở Đại lễ đường sao? Trong đợt đào tạo em thấy một đống người vẽ hang đá, vẽ lãnh tụ, thôi thì đừng đi tranh giành hào quang với họ nữa, vẽ chút cảnh nhỏ dân dã mà người dân quen thuộc thôi. Em vẫn nghiêm túc vẽ chín mươi chín nhân vật đấy, dài tới hơn năm mét..."

Viện trưởng hít sâu, nhưng nhìn đôi mắt nhỏ vô tội ôn hòa của Vạn Trường Sinh, thực chất lại cực kỳ cố chấp, đành bất lực thở hắt ra: "Không phải bảo cậu ca ngợi công đức, nhưng một số định hướng lớn thì phải nắm vững chứ, cơ hội tốt như vậy!" Vạn Trường Sinh trưng ra vẻ mặt "ngài nói gì cũng đúng, nhưng con nhất quyết không sửa" kiểu kẹo mạch nha: "Vâng vâng vâng, lần sau em nhất định chú ý."

Viện trưởng nghe ra sự qua loa của anh: "Ta là sợ cậu chịu thiệt! Cậu còn trẻ như vậy, nghệ thuật là phải phục vụ cho chỉnh thể, đạo lý này cậu nên hiểu chứ!" Vạn Trường Sinh cũng gật đầu nghiêm túc: "Chính vì hiểu quá rõ, nên mới không muốn làm bộ mặt giả tạo. Em thà phục vụ người dân, để nhiều người hơn biết rằng nghệ thuật là thứ tốt đẹp, chứ không phải trò thần kinh điên rồ, chứ không phải đi làm mấy thứ người dân chẳng quan tâm, chỉ để cho những kẻ cao cao tại thượng xem. Đó mới là phục vụ cho chỉnh thể, phục vụ cho đại chúng."

Đôi mắt Hàn Hiểu Mẫn sáng rực lên, lồng ngực cũng ưỡn cao hơn không ít. Viện trưởng nhìn Vạn Trường Sinh, một già một trẻ cứ thế nhìn nhau. Vạn Trường Sinh không hề ép người quá đáng, thậm chí còn có chút bất lực. Lịch sử các triều đại, kẻ ca ngợi công đức, tô vẽ thái bình còn ít sao? Nói nhỏ thì đó là khúm núm cúi đầu, tham danh trục lợi; nói lớn ra là họa quốc ương dân, che mắt thế gian.

Viện trưởng bị tàn thuốc trên tay làm bỏng, mới giật mình vội vàng vứt đi. Vừa rũ tay, vừa cúi đầu nhìn lại bức tranh trên điện thoại: "Bên phía Thục Xuyên có một học viện nghệ thuật, lần sau làm hoạt động này, các em chủ động dẫn người qua đó liên hệ đi. Bây giờ người ta cho rằng chúng ta lấn sân, không hiểu quy tắc. Vạn Trường Sinh, em qua đó giao lưu chút đi, mọi người vốn dĩ là người một nhà, không cần làm tổn thương hòa khí... Bức tranh này của em ngày mai mang đến khoa Quốc họa, ta tìm vài người cùng thảo luận xem, xem còn cứu vãn được không."

Bước ra ngoài, Hàn Hiểu Mẫn đã càm ràm: "Xỉu thật! Chuyện thế này mà ông ấy không đứng ra chống lưng gánh vác cho em, lại để một học sinh như em tự mình đối mặt?" Vạn Trường Sinh định hỏi về lý do "vốn là người một nhà" này. Hàn Hiểu Mẫn cũng giải thích gọn lỏn, Học viện Mỹ thuật Thục Xuyên ấy mà, khi phân cấp hành chính về Giang Châu, quả thực từng có tranh luận liệu có nên chuyển dời về lại Thục Xuyên hay không, trong chuyện này đương nhiên sẽ có đủ loại đấu tranh rắc rối. Vì vậy có một bộ phận danh gia nghệ sĩ đã sang Thục Xuyên, thành lập một học viện nghệ thuật, có ý nghĩa "lập cái núi riêng". Chuyện này ném Vạn Trường Sinh ra ngoài tự giải quyết, quả thực hơi thiếu gánh vác, dù trong việc sáng tác tác phẩm thì ông ấy đã cố hết sức bù đắp rồi. Vạn Trường Sinh lại nghĩ thông suốt: "Ông ấy sao tiện ra mặt, nhận sai xin lỗi chứ? Huống hồ trước kia phần lớn còn có quan hệ này nọ, chẳng phải chỉ là em đi nói vài lời dễ nghe thôi sao, chuyện nhỏ..."

Hàn Hiểu Mẫn nhân cơ hội: "Em đi cùng anh!" Vạn Trường Sinh nghe ra ẩn ý: "Trong công việc em quả thực là một tay giỏi giang, cũng biết gánh vác, chúng ta chỉ giới hạn trong quan hệ công việc thôi nhé." Hàn Hiểu Mẫn hừ hừ: "Em còn không biết anh sao, cô mỹ nữ ở Bắc Kinh kia có phải tình nhân của anh không?" Giờ thì cuối cùng cũng có thể nói chuyện cho ra ngô ra khoai rồi.