Hết rượu rồi ư? Vậy chúng ta hãy dẹp ghế sang một bên và trò chuyện.

Dẫu vậy, xin cho tôi một ly cuối: mát lạnh làm sao, thưa ngài!

Ngài thấy đấy, lẽ ra chúng ta phải lấy lại được tu viện của mình.

Giảng đạo trong các vương cung thánh đường tất nhiên là khác,

Và hành lễ trong một tuyệt tác kiến trúc

Như công trình này của người anh em Pugin, xin Chúa phù hộ cho tấm lòng của anh ấy!

Tôi ngờ rằng đám hoa thị bằng phấn trắng kia khó mà nung cho chín tới,

Cùng những con số và đủ thứ hoa văn vữa vôi giăng mắc khắp nơi;

Hít thở trong này chẳng khác gì đứng giữa một lò vôi: ngài thấy thế không?

Những nghi lễ kéo dài và oi bức của giáo hội chúng ta

Đã ngốn của chúng ta chút ít— ồ, chúng trả giá xứng đáng mà,

Ngài hiểu ý tôi chứ — trả giá dư dả là đằng khác! Giờ thì chúng ta trò chuyện thôi.

Thế ra ngài khinh miệt tôi, thưa ông Gigadibs.

Xin chớ thanh minh thanh nga gì — thôi nào, tôi xin ngài!

Hơn nữa, đó là giao ước của chúng ta: ngài không nhớ sao,

Tôi đã hứa rằng nếu ngài chịu ngồi dự trọn buổi tiệc tối,

Chúng ta sẽ cùng nhau đón chào ánh bình minh của chân lý — thứ chân lý hé mở

Ngay trên vành ly khi bữa tối đã tàn,

Lúc thể xác được vỗ về và ngậm miệng lại,

Để tâm hồn được thảnh thơi đôi chút. Giờ chính là lúc đó:

Khoảnh khắc rạng đông của chân lý! Quả nhiên ngài khinh miệt tôi.

Và nếu tôi nói rằng: "hãy khinh miệt tôi đi" — ngài cứ yên tâm!

Tôi thừa biết theo một nghĩa nào đó ngài không hề làm thế —

Chẳng hạn như khi ngồi trên chiếc ghế bành này của tôi: ở đây,

Tôi dư sức hình dung ngài rất tôn trọng địa vị của tôi

([Thân thế, tùy tùng], hoàn cảnh sang trọng ở đời)

Đúng với giá trị đích thực của nó — thực sự là rất mực tôn trọng:

— Ngài ngập chìm trong niềm kiêu hãnh đến tận chân mày

Vì được vinh dự ngồi nơi đây một lần trong đời —

Ngài sẽ tận dụng cơ hội này triệt để cho xem!

Rồi mai đây, khi ai đó, qua năm tháng dài đằng đẵng,

Nhắc bóng gió về vị giám mục — gọi tên tôi — thế là đủ:

"Blougram á? Tôi biết ông ta chứ" — (ngài liền chen vào)

“Đã từng dự tiệc cùng ông ấy một dịp Lễ Mình Máu Thánh,

Chỉ có hai chúng tôi; ông ấy là một người thông tuệ:

Và sau bữa tối — chà, rượu thì ngài biết rồi đấy —

Ồ, rượu ở đó vừa nhiều lại vừa ngon! — nhờ có hơi men...

Chao ôi, chúng tôi bàn đủ thứ chuyện trên đời!

Blougram không phải tay vừa; ông ấy từng đọc

Và rất thích một bài phê bình của tôi: trúng ý lắm!

Tận đáy lòng, ông ấy hoàn toàn coi thường đám bịp bợm ngoài kia,

Thậm chí đã nửa suồng sã thừa nhận điều đó — dẫu sao nghề của ông ấy là vậy.

Tôi dám cá, đôi lúc Blougram cũng là một kẻ hoài nghi:

Nào có lạ gì? Thú thật, tôi rất quý ông ta!"

[Che che], thưa ngài quý mến, như cách chúng tôi hay nói ở Roma,

Xin ngài đừng vội phản đối! Cuộc chơi có qua có lại mà;

Ngài đã có lượt của mình và nói ra những lời thật tâm rồi:

Giờ đến lượt bài trong tay tôi, và đến lượt ngài phải theo ván rồi đấy.

Nhượng bộ ngài đến thế, nhưng sự thật rành rành vẫn ở đó —

Ngài vẫn khinh miệt tôi; lý tưởng sống của ngài

Không phải là lý tưởng của giám mục: ngài không muốn làm tôi.

Bây giờ, ngài thà được làm một Goethe,

Hoặc một Buonaparte, hay — lạy Chúa — thấp hơn chút nữa,

Là Bá tước D'Orsay — miễn là ngài được làm những gì mình thích,

Nói những gì mình nghĩ, và dĩ nhiên, dẫu có muốn cũng không tránh được,

Tin hay không tin, điều đó chẳng quan trọng,

Miễn là về điểm đó, dù là gì đi nữa,

Ngài được bộc lộ suy nghĩ, được toàn tâm toàn ý làm chính mình.

— Điều đó, lý tưởng của tôi muôn đời không thể dung chứa,

Chưa bao giờ có thể đặt nền móng trên cái gốc gác chân lý và giá trị ấy!

Vì giả sử họ đưa tôi lên ngôi Giáo hoàng —

(Họ không thể đâu — cứ giả định thế để biện luận thôi!)

Chà, khi ấy tôi đã đi đến tận cùng sức chịu đựng của mình, tôi đã chạm tới

Đỉnh cao của đời tôi, và đó lại không phải là đỉnh cao làm ngài vừa lòng:

Ngài bảo một vị Giáo hoàng hoài nghi thì không thể chấp nhận được.

Chuyện ấy hệt như những câu chuyện rợn tóc gáy mà các nhũ mẫu hay kể,

Về một diễn viên trên sân khấu thủ vai Thần Chết,

Đội chiếc vương miện bằng bìa cứng, tay cầm quả địa cầu giả cùng cây lao dát kim tuyến,

Và tự xưng là chúa tể muôn loài;

Rồi sau đó, khi lui về phòng thay trang phục,

Bởi vì vở kịch đã hạ màn, để trút bỏ lớp vỏ bọc ấy,

Vừa lúc vừa đóng cửa tủ lại, anh ta liền bị ai đó chạm vào tay đầy thân mật,

Chính là Thần Chết bằng xương bằng thịt. Cứ thế, Chúa có thể chạm vào một vị Giáo hoàng

Vào lúc ngài bất ngờ nhất, hỏi xem những thứ đồ chơi lòe loẹt ấy có ý nghĩa gì,

Và ngài dám mạo muội đóng vai ai vừa nãy.

Tốt nhất cứ là chính mình, một cách uy nghi, giản dị và chân thật!

Thế nên, khi đã thở phào nhẹ nhõm trở lại,

Ngài đem cân nhắc và nhận ra rằng, dù tôi có cao ngạo bao nhiêu đi nữa

Về cái lý tưởng mà tôi cho là đã thực hiện được,

Thì nó cũng nhẹ tựa lông hồng khi đem đặt lên bàn cân

Đối lập với lý tưởng của ngài, cái cuộc sống giản dị vĩ đại của ngài,

Thứ cuộc sống mà ngài thậm chí chẳng thực hiện nổi lấy một phần mười.

Tôi là kẻ có nhiều, ngài chẳng có gì; ngài muốn có tất cả,

Tôi chỉ muốn có nhiều: ở điểm này ngài đã thắng tôi.

Không, bạn tôi ơi, ngài không thắng được tôi đâu: hãy nghe tôi giải thích đây!

Vấn đề chung của ngài, của tôi, của tất cả mọi người,

Không phải là tưởng tượng ra những điều đẹp đẽ trong cuộc sống

Với điều kiện là nó có thể xảy ra — mà là, trước tiên phải tìm ra

Những gì có thể đạt được, rồi sau đó tìm cách tô điểm cho nó thật đẹp

Trong giới hạn phương tiện của chúng ta: đó là một việc hoàn toàn khác!

Không phải là một kế hoạch triết học trừu tượng về cuộc đời

Hoàn toàn phớt lờ những quy luật trần trụi nhất của sự sống,

Mà là kế hoạch mà một con người, vốn chỉ là con người bằng xương bằng thịt,

Có thể thực hiện giữa một thế giới mà (xin phép ngài)

Chính là Roma hay London, chứ không phải chốn thiên đàng của những kẻ khờ.

Hãy tô điểm cho Roma, hãy thả hồn bay bổng với lý tưởng,

Hãy biến London thành thiên đường nếu ngài có thể,

Tôi rất hoan nghênh, không, ngài thật khôn ngoan khi làm thế.

Lại một phép ẩn dụ nữa đây!

Phàm là con người, chúng ta đều vượt qua đại dương của thế giới này,

Mỗi người ở trong một khoang tàu bình thường vừa đủ cho cuộc đời mình;

Khoang tốt nhất cũng chẳng rộng thênh thang, khoang tồi nhất vẫn đủ chỗ cho ta xoay sở.

Giờ hãy nói về chuyến hải trình sáu tháng của chúng ta — chuẩn bị thế nào đây?

Ngài bước lên tàu với một danh sách của kẻ trên cạn

Gồm đủ thứ mà anh ta gọi là tiện nghi: đúng là chúng rất tiện thật!

Một tấm bình phong Ấn Độ là món đồ nội thất xinh xắn,

Một cây đàn dương cầm là phương tiện giải trí tuyệt vời,

Toàn bộ tiểu thuyết của Balzac chiếm trọn một kệ sách,

Bộ ấn bản mới dày tới năm mươi tập;

Và những cuốn sách tiếng Hy Lạp nhỏ nhắn, với kiểu chữ ngộ nghĩnh

Được in ấn rất đẹp ở Leipsic, chiếm trọn kệ kế tiếp:

Vẫn chưa hết nhé! Tấm đá cẩm thạch nguyên khối, làm thành một bồn tắm tuyệt làm sao!

Và bức tranh niềm tự hào của Parma, bức Jerome, hãy thêm cả nó vào nữa chứ!

Thật dễ chịu biết bao nếu ánh hào quang thoáng qua của Correggio

Có thể treo lỉnh kỉnh ngay trước mặt ta ở bất cứ nơi nào ta dạt tới,

Bởi vì hơn bất cứ ai khác, ông mang theo cả nước Ý —

Chính là người xứ Modena kỳ diệu ấy! —

Dẫu rằng trước đó, có lẽ nó chẳng hề có mặt trong danh sách của ngài.

— Hỡi người bạn, tiếc thay, đây là viên đại diện... có phải tên hắn là vậy không?

Viên thuyền trưởng, hay bất cứ kẻ nào làm chủ trên con tàu này —

Ngài thấy hắn nhăn mặt lại chưa; hắn gào lên điều gì

Trước khi ngài đặt chân lên tàu? "Sáu thước vuông!"

Nếu ngài không chịu hiểu sáu thước vuông nghĩa là gì,

Cứ việc tính toán và mua sắm hành lý cho thỏa thích đi —

Và nếu, vì bực tức khi hắn xới tung lên

Bức tranh Jerome, đàn dương cầm và bồn tắm của ngài, mà ngài bước lên tàu

Với hai bàn tay trắng — ồ này, ngài trông thật thảm hại làm sao lúc ban đầu,

Khi những người trên cạn đầy cảm thông tiễn ngài đi;

Chứ không phải lúc sau này, khi mà từ lâu trước khi đi được nửa hải trình,

Ngài thò đầu ngó lên từ cái sàn tàu trần trụi trống hoác của mình

Nhìn sang một gian phòng ấm cúng và đầy đủ tiện nghi,

Chẳng hạn như phòng của tôi (hãy thử ly nước mát lạnh này xem —

Đặt ly kia lại chỗ cũ, nhưng đừng làm chao đảo đám đá nhé!)

Và với nỗi hậm hực, ngài lầm bầm: "Thôi thì đành vậy;

Hắn đang ngồi tận hưởng đống đồ đạc trên biển của hắn kìa;

Chúng thật vững chãi, tao nhã, lại vô vàn phong phú;

Dẫu ai cũng công nhận là tôi có con mắt thẩm mỹ tốt hơn

Trong việc bài trí phòng ốc. Quỷ tha bắt mấy tên thợ mộc,

Cùng những món đồ đạc ngăn nắp gọn gàng và những mưu mẹo ấy —

Lẽ ra tôi phải mang theo bức Jerome, cả khung lẫn tranh mới phải!"

Và trong lúc ấy, ngài chẳng mang theo gì cả: không sao cả —

Ngài đã chứng minh được cái bản chất nghệ sĩ của mình rồi: những thứ ngài không mang

Lẽ ra ngài có thể mang, thế nên ngài mới khinh miệt tôi, như tôi đã nói.

Giờ thì hãy quay trở lại điểm xuất phát ban đầu nào.

Hãy nhìn cách của tôi: giả sử chúng ta là hai người bạn đại học.

Cùng nhau chuẩn bị cho chuyến hải trình sắp tới;

Mỗi người tự ghi chép và kiểm tra công việc của người kia —

Đây là phần của tôi, hành trang của một giám mục; xin hãy phê bình đi!

Có gì sai sót nào? Tại sao ngài không chịu làm giám mục luôn đi?

Trước hết là vì ngài không tin, ngài hoàn toàn không thể và không đời nào tin,

(Ý tôi là một cách thường trực, kiên định,

Tuyệt đối và độc tôn)

Vào bất kỳ sự mặc khải nào được gọi là thiêng liêng cả.

Chẳng có giáo điều nào trói buộc được đức tin của ngài; và còn lại gì

Ngoài việc nói ra điều đó, như một con người trung thực mà ngài vốn là?

Do đó, trước hết hãy xem lại mảng thần học đi!

Mà này, tôi cũng chẳng phải kẻ ngốc nghêch gì như ngài vẫn tưởng,

Tôi cũng thấy việc tin tưởng khó khăn chẳng kém gì ngài:

Và nếu tôi không thẳng thắn thốt lên điều đó,

Thì hậu quả khó coi đằng sau chắc chắn ai cũng thấy rõ.

Giờ hãy khoan đã, bạn tôi: ừ thì, tôi cũng chẳng tin —

Nếu ngài không chấp nhận bất kỳ đức tin nào không kiên định,

Tuyệt đối và độc tôn, đúng như ngài nói.

Ngài đã lầm — rồi tôi sẽ chứng minh điều đó vào lúc thích hợp.

Trong lúc này, tôi thừa biết những khó khăn nằm ở đâu,

Những điều mà tôi đã không thể, không bao giờ có thể, và sẽ chẳng bao giờ giải quyết nổi,

Thế nên tôi từ bỏ luôn hy vọng tìm ra lời giải —

(Nói với ngài, và qua ly rượu này). Vậy là các giáo điều của chúng ta

Cả hai đều không còn — dù mức độ có khác nhau —

Đã đánh mất sự tin tưởng hoàn toàn: hãy ném tất cả xuống biển đi!

Tôi muốn gặp ngài trên chính tiền đề của ngài:

Được rồi, phần của tôi cũng bay theo phần của ngài luôn đấy!

Và giờ chúng ta là gì? Cả hai đều là những kẻ hoài nghi,

Bình thản và triệt để, kiên quyết một lòng

Cho ngày hôm nay, ngày mai và mãi mãi, xin ngài cứ tự nhiên?

Ngài bảo đảm được điều đó cho tôi chứ? Không đời nào, tôi nghĩ vậy!

Hoàn toàn không! Tất cả những gì chúng ta đạt được chỉ là,

Đức tin, cũng giống như sự hoài nghi trước kia, đôi khi vẫn lay chuyển chúng ta,

Làm chúng ta bối rối y như kẻ tiền nhiệm của nó. Đâu là

Lợi ích chứ? Làm sao chúng ta có thể bảo vệ sự hoài nghi của mình,

Khiến nó sinh hoa kết trái cho ta? — vấn đề nằm ở đây.

Đúng lúc chúng ta cảm thấy an toàn nhất, thì lại có một khoảnh khắc ráng chiều,

Một thoáng tò mò từ đóa hoa chuông, cái chết của ai đó,

Một khúc xướng đáp cuối vở kịch của Euripides —

Và thế là đủ cho năm mươi nỗi sợ hãi và hy vọng

Vừa cổ kính vừa mới mẻ tựa như bản thân tự nhiên,

Ùa đến gõ cửa và bước vào tâm hồn chúng ta,

Nắm tay nhau nhảy múa ở đó, thành một vòng tròn kỳ ảo,

Xung quanh vị thần cổ đại đã đứng vững trên bệ thờ của hắn —

Cái Sự-Thật-Có-Thể vĩ đại ấy! Chúng ta bất lực nhìn ngắm.

Ở đó những mối nghi ngờ cũ kỹ, những câu hỏi khúc mắc vẫn còn nguyên —

Vị Chúa nhân từ này — những gì ngài có thể làm, nếu ngài muốn,

Muốn làm, nếu có thể — thì hẳn ngài đã làm từ lâu lắm rồi:

Nếu vậy, khi nào, ở đâu và bằng cách nào? ắt phải có một con đường nào đó —

Chỉ cần dò dẫm một hồi, sớm muộn gì ngài cũng chạm tới

Một ý nghĩa nào đó, mà suy cho cùng mọi chuyện vẫn có thể xảy ra.

Tại sao lại không thể là: "Con đường, Sự thật và Sự sống"?

— Con đường ấy

Vắt qua ngọn núi, mà kẻ đứng trên đó

Thường hay ngờ vực không biết nó có phải là một con đường hay không;

Trong khi đó, nếu kẻ ấy ngắm nhìn từ chính vùng đất hoang vu,

Đường nét của nó hiện lên rõ mồn một từ chân lên đến đỉnh,

Chẳng hề mơ hồ, nhầm lẫn vào đâu được! Vài chỗ đứt quãng có xá gì

Nếu nhìn từ cả hai phía của sa mạc mênh mông không một bóng người?

Và rồi (lại đem triết học mới vào đây)

Biết đâu chính những chỗ đứt quãng ấy rốt cuộc lại hóa ra

Là những mưu đồ tinh vi nhất

Để tôi luyện con mắt của con người, dạy cho anh ta thế nào là đức tin?

Và thế là chúng ta vấp ngã ngay trước bài kiểm tra của chân lý!

Vậy tất cả những gì chúng ta đạt được nhờ sự hoài nghi của mình

Chỉ là một cuộc đời hoài nghi được tô điểm bởi đức tin,

Để đổi lấy một cuộc đời đức tin được tô điểm bởi hoài nghi:

Chúng ta từng gọi bàn cờ là màu trắng — giờ chúng ta gọi nó là màu đen.

"Được rồi," ngài đáp lại, "ít ra thì kết cục cũng chẳng tệ hơn;

Chúng ta có lý do cho cả hai màu trên bàn cờ:

Vậy sao không thừa nhận rằng, ở nơi tôi bỏ rơi đức tin

Và ngài buông xuôi sự hoài nghi, tôi cũng đúng y như ngài?"

Bởi vì, bạn tôi ơi, xét đến điều tiếp theo đây, khi mọi chuyện đã thế,

Và cả hai thứ đều ngang bằng nhau — đức tin và sự hoài nghi

Đều phó mặc cho sự lựa chọn của con người — chúng ta hãy tiến thêm một bước,

Quay trở lại với hình ảnh so sánh của tôi, thứ mà tôi rất thích.

Sự lựa chọn của một con người, vâng — nhưng là của một hành khách đi khoang —

Con người được sinh ra dành riêng cho cuộc sống trần thế này —

Ngài quên mất anh ta rồi sao? Riêng tôi thì vẫn nhớ!

Hãy tham khảo các điều kiện trên tàu của chúng ta và ngài sẽ thấy

Chỉ có một và duy nhất một lựa chọn thích hợp cho tất cả mọi người;

Đó là sự lựa chọn mà ngài lại vô phúc ưa chuộng hơn,

Làm mọi thứ đảo lộn cả lên — khiến chúng hoặc bản thân ngài

Bị đạp đổ xuống bùn đen. Tin hay không tin

Đều ảnh hưởng đến cuộc đời, quyết định toàn bộ hướng đi của nó,

Và bắt đầu ngay từ điểm khởi đầu của nó. Hãy nhìn thế giới này

Nó vốn là như thế — không phải ngài tạo ra nó, cũng chẳng phải tôi;

Tôi định đón nhận nó y như bản chất của nó — còn ngài,

Ngài thì không đời nào chịu đón nhận nó như thế — dẫu ngài chẳng đạt được gì khác.

Tôi biết rõ loại cuộc sống nào mà tôi ưa thích,

Thứ gì phù hợp nhất với bản chất riêng biệt của tôi,

Mang lại những gì tốt đẹp nhất ở tôi và trổ sinh hoa trái

Trong quyền lực, sự bình yên, niềm vui và sự trường thọ.

Tôi thấy rằng niềm tin xác thực mang lại điều này

Cho tôi, còn sự hoài nghi thì chẳng mang lại chút nào.

— Còn đối với ngài, nó lại mang lại điều đó ư? — chúng ta cứ thử xem!

Rõ ràng là tôi không thể sống cuộc đời của mình, ít nhất là không thể

Dụ dỗ thế giới để nó để tôi yên thân,

Nếu ngay từ đầu tôi không tuyên bố rằng: "Hỡi các bạn,

Tôi hoàn toàn và dứt khoát

Tin tưởng!" — tôi nói rằng, đức tin là cuộc sống khi thức giấc của tôi:

Quả thật, ta vẫn ngủ và mơ màng trong những khoảng thời gian ngắn,

Chúng ta đều biết thế, nhưng thức giấc mới là điều cốt lõi đối với chúng ta,

Và sự chuẩn bị của tôi là dành cho phần tỉnh thức của cuộc đời.

Theo đó, tôi dùng cả trái tim, khối óc và bàn tay của mình

Suốt cả ngày dài để xây dựng, mưu tính, học tập và kết giao bè bạn;

Và khi màn đêm buông xuống ôm lấy tôi, tôi ngả lưng,

Ngủ, mơ mộng một chút, rồi chấm dứt nó đi,

Càng sớm càng tốt, để lại bắt đầu một vòng quay mới.

Sự hoài nghi giữa đêm đen có xá gì trước đức tin của buổi bình minh?

Còn ngài, một nhà triết học không tin tưởng điều gì,

Kẻ nhận ra màn đêm và trao cho những giấc mơ sức nặng của chúng —

Để tỏ ra trước sau như một, ngài nên nằm lì trên giường bệnh,

Từ bỏ những hành động lành mạnh chứng tỏ ngài là một người đàn ông,

Vì sợ rằng có lúc ngài sẽ ngủ gật lúc nào không hay!

Và chắc chắn là vào ban đêm ngài sẽ ngủ và mơ mộng,

Sống trọn ban ngày và bận rộn tùy ý thích.

Và cứ thế ngài sống để ngủ còn tôi sống để thức,

Sống để hoài nghi còn tôi sống để vẫn vững một lòng tin?

Chà, và lẽ thông thường của thế giới này gọi ngài là kẻ

Liệt giường — còn những điều tốt đẹp của nó thì thuộc về tôi.

Sự kính trọng của nó, thứ chiếm một nửa phần thắng trong cuộc chiến,

Đó chính là sự thoải mái ở khoang nhất mà tôi giành được:

Thứ tiếp theo... nhưng chỉ cần liếc mắt nửa cái là ngài hiểu rồi!

Thôi nào, tốt hơn hết là cứ tin tưởng, nếu có thể;

Ngài không thể phủ nhận điều đó được!

Tiếp theo, hãy nhượng bộ thêm lần nữa,

Một khi đã chọn đức tin, suy cho cùng

Chúng ta không thể quá quyết đoán trong đức tin của mình,

Không thể quá rạch ròi và độc tôn trong các điều khoản của nó,

Mới có thể chiều lòng thế giới — nơi ban cho chúng ta những điều tốt đẹp.

Trong cuộc đời của mỗi người luôn có những thời điểm nhất định

Mà anh ta không dám tỏ ra hững hờ;

Thế giới sẽ vạch trần anh ta rõ mồn một, nếu anh ta dám làm thế,

Như một kẻ thua cuộc trong trò chơi, và đánh mất cả cuộc đời.

Anh ta có thể ít hoặc rất quan tâm

Đến sự giàu sang, danh vọng, lạc thú, công việc hay sự nghỉ ngơi,

Bởi vì có rất nhiều học thuyết khác nhau về cuộc sống và sự thành công

Tồn tại song song, dễ dàng phù hợp

Với bất kỳ đánh giá nào về những thứ đó;

Và bất cứ ai chọn sự giàu có hay nghèo hèo,

Làm lụng hay thảnh thơi, sẽ không bị coi là kẻ ngốc

Chỉ vì kẻ đồng hành của anh ta chọn ngược lại;

Chúng ta để mặc anh ta tự lựa chọn cho chính mình

Miễn là anh ta trước sau như một với lựa chọn đó.

Nhưng có những điểm nhất định, hoàn toàn phó mặc cho chính anh ta,

Một khi con người đã đưa ra phán quyết,

Chúng ta bảo rằng anh ta hoặc phải thành công ở đó, hoặc đi mà treo cổ.

Chẳng hạn, anh ta phải kết hôn với người phụ nữ anh ta yêu nhất

Hoặc cần nhất, bất kể tình yêu hay nhu cầu đó là gì —

Bởi vì anh ta không thể cưới vợ hai lần. Rồi thì, anh ta phải khẳng định,

Hoặc ít nhất là tuân theo một cách đầy đủ,

Hình thức đức tin mà lương tâm anh ta cho là tốt nhất,

Bất kể quá trình đi đến sự xác tín đó là gì:

Bởi vì không gì có thể bù đắp nổi sai lầm của anh ta

Trong một vấn đề như thế, khi chính anh ta là người phán xử:

Anh ta không thể cưới vợ hai lần, cũng chẳng thể bán linh hồn mình hai lần.

Thế đấy, có một hình thức đức tin lớn của Kitô giáo

Mà tôi tình cờ sinh ra trong đó — việc truyền dạy nó

Đã được trao cho tôi khi tôi lớn lên, từ mọi phía,

Như là phương tiện tốt nhất và sẵn có nhất để mưu sinh;

Và khi qua kiểm chứng, nó lại tỏ ra

Là hình thức đức tin rõ ràng nhất, kiên định, chuẩn xác

Và tuyệt đối nhất trên toàn thế giới —

Do đó, nó cũng là hình thức mạnh mẽ nhất trong tất cả các hình thức

Nhằm tác động lên thế giới. Xin hãy quan sát tôi, bạn tôi ơi!

Như ngài đã biết về tôi, tôi xin mạn phép nói rằng,

Trong những ngày tháng muộn màng đầy khắc nghiệt này đang kìm kẹp con người,

Bản thân tôi — không phải bằng cách vận dụng quá mức

Trí tuệ và học, mà nhờ vào sự khéo léo

Để các thế lực bên ngoài phục vụ cho mình,

— Ra lệnh cho những hòn đá ngoài đường biến thành bánh mì và chúng liền thành bánh mì;

Ra lệnh cho tín điều của Phêrô, hay đúng hơn là của Hildebrand,

Nâng tôi lên trên những kẻ đồng loại trên thế giới này

Và biến cuộc đời tôi thành một sự dễ chịu, niềm vui và niềm kiêu hãnh;

Nó thực sự làm được điều đó — và đối với tôi, đó là một điểm lợi lớn,

Tôi là kẻ có cả linh hồn và thể xác đòi hỏi

Một sự chăm sóc thoải mái bằng nhiều cách.

Trong tôi có sức mạnh và ý chí muốn thống trị

Mà tôi buộc phải thực thi, nếu không chúng sẽ làm tôi tổn thương:

Bằng nhiều cách, tôi cần sự kính trọng của nhân loại,

Sự vâng phục, và tình yêu sinh ra từ nỗi sợ hãi:

Trong khi đồng thời, tôi lại có một sở thích,

Một thứ đồ chơi của tâm hồn, một cảm giác kích thích nho nhỏ,

Từ chối tiêu hóa những món ăn thô kệch này.

Đời sống trần trụi vốn dĩ thô tục cho đến khi được khoác lên tấm áo:

Tôi phải đón nhận những gì người ta dâng hiến, với một vẻ duyên dáng

Tựa như tôi không hề muốn nhận, dẫu có thể từ chối được —

Một bộ đồng phục tôi mặc dẫu có phần quá lộng lẫy —

Thứ gì đó áp đặt lên tôi, chẳng phải lựa chọn của tôi;

Không phải thứ trang phục hóa trang mặc vì sự rảnh rỗi thuần túy

Nên chẳng có gì đáng khinh miệt cả! Giờ đây người ta quỳ xuống

Và hôn tay tôi — dĩ nhiên là bàn tay của Giáo hội.

Tôi được nhào nặn như thế đấy, cuộc đời tốt nhất là như thế đối với tôi,

Và tôi đã tự tay mưu cầu để nó phải là như vậy;

Và tôi mạo muội hình dung rằng,

Nó không thể diễn ra theo một cách nào khác được.

Ngài sẽ đáp lại rằng,

Cho đến nay sự lựa chọn của tôi quả là một thành công không có gì để bàn cãi;

Nhưng nếu tôi được cấu thành từ những yếu tố tốt đẹp hơn,

Với những bản năng cao cả hơn, gu thẩm mỹ trong sạch hơn như ngài,

Hẳn tôi sẽ chẳng đời nào coi đó là thành công

Ngay cả khi nó mang lại cho tôi mọi thứ tôi vừa kể.

Nhưng ngài ơi,

Chúng ta đang bàn về những gì đang hiện hữu; chứ không phải những gì lẽ ra có thể có,

Và mọi chuyện sẽ tốt đẹp hơn ra sao nếu nó khác đi.

Tôi chính là con người đang đứng lù lù trước mắt ngài đây:

Cứ cho là tôi là một con thú đi, thì loài thú cũng phải sống cuộc đời của loài thú chứ!

Giả sử tôi thừa nhận mình có đuôi có móng vuốt đi;

Kẻ không đuôi vượt trội hơn tôi: nhưng đã có đuôi rồi

Thì tôi sẽ quật đuôi ra oai theo kiểu sư tử, và mặc kệ đám khỉ

Tự chặt cụt mẩu đuôi và chưng diện cho cái mông của chúng.

Việc của tôi không phải là nhào nặn lại bản thân,

Mà là tận dụng tối đa một cách tuyệt đối những gì Chúa đã tạo ra.

Hay theo phép ẩn dụ đầu tiên của chúng ta — dẫu ngài chứng minh rằng tôi bị kết án

Phải ở một khoang tàu tồi tệ hơn nữa, xuống tận hầm tàu,

Chuồng cừu hay chuồng lợn đi chăng nữa, tôi vẫn sẽ cố gắng

Tận dụng hết mức có thể từng nơi một;

Và giống như khoang này được trang hoàng nội thất,

Cái chuồng rách ấy cũng phải ngập tràn rơm rạ cho êm ái.

Nhưng này bạn, tôi không đời nào thừa nhận nhanh như thế rằng

Tôi thiếu thốn mọi gu thẩm mỹ cao cả của đấng mày râu

Mà ngài vừa liệt kê ra một cách đầy tự mãn,

Chỉ với lý do cỏn con là ngài không thể tìm thấy

Bất kỳ sự đáp ứng thích hợp nào cho chúng trong cái cuộc đời cụ thể mà tôi chọn. Không thể ư?

Ngài bảo rằng lỗi của tôi là hướng tới

Những kẻ đánh giá thô thiển hơn là những người đáng lẽ phải phán xét?

Và đó không phải là cách để vực dậy tâm hồn,

Thứ tâm hồn cao cả hơn, có lẽ vẫn cần lời ca tụng của người đời, nhưng thừa biết rằng

Phán quyết của một người khôn ngoan đáng giá hơn tất cả đám ngu ngốc gộp lại —

Hẳn sẽ thích cả hai, nhưng buộc phải chọn, thì sẽ chọn vế sau.

Tôi héo mòn giữa triệu kẻ đần độn

Và (ngài nghĩ thế) nhận thức được rằng dăm mười kẻ có óc phán đoán

Đang dán mắt vào tôi và thừa biết rõ tôi — liệu tôi có tin

Vào bức tượng Đức Mẹ nháy mắt lần cuối, đúng như lời tôi thề thốt,

Và tôi là một kẻ ngốc, hay tôi không tin vào điều đó

Và tôi là một kẻ bịp bợm — dù ở trường hợp nào họ cũng chẳng ưng thuận,

Họ ngậm tăm không thèm lên tiếng dẫu tôi có nhìn về phía họ:

Giống như Verdi khi ở đoạn kết của vở opera tồi tệ nhất đời ông

*(Thứ họ trình diễn ở Florence — tên nó là gì ấy nhỉ?)*

Trong khi tiếng vỗ tay của cả rạp hát điên cuồng gần như át cả

Dàn nhạc gồm hộp muối, kẹp gắp than và xương động vật của ông,

Ông đảo mắt nhìn qua đám đông đang gào thét và những vòng nguyệt quế

Nơi Rossini đang ngồi điềm tĩnh trong ghế của mình.

Không đâu bạn tôi, tôi xin đáp lại ngài bằng câu trả lời này —

Rằng ngay cả những bậc kỳ tài của ngài, những kẻ đi định giá đồng loại,

Thì suy cho cùng cũng chỉ là con người, vẫn vướng vào những cỗ máy phức tạp,

Nhìn thấy ở chân lý nhiều điều hơn là bản thân cái chân lý giản đơn ấy,

Và tự làm rối trí chính mình. Ngài thấy những thiếu niên đi ngoài đường

Sáu mươi đứa một phút; có gì đáng chú ý ở đó chứ?

Ngài thấy một thiếu niên đang cưỡi lên miệng ống khói;

Kẻ đó ngài nhất định phải dõi theo — hắn thế nào cũng ngã, vậy mà vẫn đứng vững!

Sự chú ý của chúng ta luôn đặt ở ranh giới hiểm nguy của vạn vật.

Tên trộm lương thiện, kẻ sát nhân giàu lòng trắc ẩn,

Gã vô thần mê tín, cô đào lẳng lơ

Yêu đương và cứu rỗi linh hồn qua những cuốn tiểu thuyết kiểu Pháp mới ra —

Chúng ta dõi theo khi những kẻ này giữ được sự cân bằng

Trên sợi dây chông chênh ở giữa: chỉ lệch một bước thôi,

Họ sẽ bị đóng mác và chấm hết. Do đó, tôi giữ vững ranh giới

Trước mặt các bậc hiền triết của ngài — chính là những kẻ luôn né tránh

Những quả cân thô kệch, cái cân xộc xệch và những chiếc nhãn bản rộng

Mà ngài mang ra để thử thách gu tinh tế của họ. Ngốc nghêch hay bịp bợm?

Cớ gì một vị giám mục cứ phải là kẻ ngốc hay kẻ bịp bợm

Khi có cả ngàn quả cân bằng kim cương nằm ở khoảng giữa?

Thế nên, tôi thu nạp họ. Nhóm mười hai người được chọn của ngài, ngài sẽ thấy,

Họ ra điều phẫn nộ, kinh hoàng

Khi bị coi là không thể giải thích nổi

Làm thế nào mà một con người ưu tú lại không tin,

Mà vẫn có thể tin được: đó là cách lý giải của Schelling!

Đó là nhờ tôi xuất hiện vào thời điểm muộn màng của lịch sử,

Chớp lấy thời cơ với một sự khéo léo đầy may mắn.

Giả sử tôi được sinh ra từ ba trăm năm trước,

Họ sẽ bảo rằng: "Có gì lạ đâu? Blougram đương nhiên là phải tin chứ;"

Và cách đây bảy mươi năm, "Đương nhiên là không tin rồi."

Nhưng giờ đây, "Ông ta có thể tin; thế mà, thế mà

Làm sao ông ta có thể chứ?" Mọi ánh mắt đều đổ dồn với đầy vẻ tò mò.

Trong khi đó, nếu bước chệch khỏi ranh giới sang bất cứ phía nào —

Cứ lấy ngài ra làm ví dụ, một kẻ thông minh đến mức thái quá,

Cái con người xốc vác thô ráp luôn viết lách không ngừng nghỉ,

Đọc sách thì thưa thớt hơn một chút, suy ngẫm có khi lại càng ít hơn —

Ngài thì hoài nghi! Có ai ngạc nhiên hay bận tâm không?

Lãnh chúa Phải-Cục-Nào-Đó — chiếc áo choàng vương vãi sáp nến,

Quấn đầy những chiếc xiềng của Phêrô quanh thắt lưng, tấm lưng

Oai vệ với những đường thêu thùa thảm hại của đám đần độn —

Lại tin sái cổ! Một lần nữa, có ai ngạc nhiên hay bận tâm không?

Nhưng còn tôi, một kẻ có óc thực tế lại vừa uyên bác,

Kẻ vừa biết suy nghĩ vừa biết hành động, thế này và thế nọ,

Tôi đây, lại đi tin vào cái thời buổi muộn màng này!

Thế là đủ; ngài thấy đấy, tôi chẳng cần phải sợ hãi sự khinh miệt đâu.

— Trừ phi đó là sự khinh miệt của ngài! Dẫu bọn họ có tung hô tôi cách mấy,

Ngài thì không. Nhưng rốt cuộc ngài ngưỡng mộ ai nào?

Hãy bày ra sự hoàn hảo của chính ngài, lý tưởng của ngài,

Con người mẫu mực của ngài trong một phút xem nào — ồ, mau lên chứ,

Có phải ngài muốn tất cả chúng ta trở thành Napoleon không?

Hãy cứ công nhận các phương tiện đi; hãy thừa nhận cái đầu và đôi tay của hắn,

(Đó là một sự nhượng bộ lớn đấy, dẫu ngài thông minh đến đâu đi nữa)

Được rồi! Trong cái nền tảng nguyên thủy chung của chúng ta

Về sự hoài nghi (chúng ta không thể tin nổi đâu, ngài biết đấy —

Chúng ta hãy nhớ lại là vẫn đang vướng ở cái điểm thừa nhận đó nhé!)

Ngài tìm thấy ở đâu — tách biệt khỏi, vươn lên trên

Những mục đích thứ yếu tạm thời

Vốn làm thỏa mãn cái gu thô thiển mà ngài đang khinh miệt —

Ngài tìm thấy ngôi sao của hắn ở đâu? — thứ niềm tin điên rồ của hắn

Chúa mới biết qua điều gì hay vào cái gì? Nó vẫn đang sống

Và tỏa sáng rồi dẫn đường cho hắn, và chỉ cần thế là đủ cho chúng ta rồi.

Liệu trong màn đêm tỉnh táo của chúng ta có thứ ánh sáng nào vạch ra nổi

Những mục đích như mục đích của hắn, và định hướng phương tiện

Để đạt được mục đích của chúng ta một cách thẳng thừng như hắn,

Mà không mang lại lấy một phút rắc rối nào cho sự thành công

Bằng những nỗi lo lắng dằn vặt sau đó nhằm biện minh cho nó không?

— Hãy làm một Napoleon đi, và rồi hãy hoài nghi xem —

Chà, gã đó điên rồi bạn tôi ơi, hãy tước bỏ ánh sáng của hắn đi!

Cái gọi là sự tốt đẹp mơ hồ của thế giới, thứ mà ngài dám

Thoải mái thổi bay hàng triệu sinh mạng để đạt được là gì?

Cả hai chúng ta đều chẳng nhìn thấy nó! Cái chúng ta thấy chính là

Hàng triệu kẻ bị thổi bay xác thịt — óc văng tứ tung

Và ruột gan quằn quại vặn vẹo vân vân,

Trong cái mớ bòng bong hoang mang tột độ ấy

Của những hậu quả khủng khiếp

Vượt ngoài mọi tính toán cho đến tận tận cùng thời gian!

Tôi có thể nhầm lẫn điều đó với một lời phán quyết rõ ràng nào đó của Chúa

*(Thứ vốn là sự bảo đảm đầy đủ cho tôi trong tất cả những chuyện này)*

Hay chỉ là sự huyễn hoặc đầy mờ mịt, những lời ba hoa nhảm nhí của hắn,

"Đất nước chính là trẫm", thứ lý thuyết nhảm nhí bịp bợm về những chiếc vương miện,

Và (khi dồn một kẻ đến đường cùng)

Một ý niệm mơ hồ về việc dẹp yên mọi chuyện cho ổn thỏa,

Trị an dân chúng một cách hiệu quả,

Mang lại lợi ích cho họ nhiều hơn, và nhất là mang lại lợi ích cho chính hắn;

Để rồi toàn bộ kết cục lại chấm dứt bằng cái kết thảm hại nhất

Bằng một cuộc hôn nhân kiểu Áo, rót vào tai chúng ta những lời đường mật của Giáo hội,

Và sự hồi sinh của chế độ cũ chăng?

Liệu tôi, kẻ đang hy vọng được sống thêm chục năm nữa,

Lại đi đánh trận Austerlitz chỉ vì những lý do ngớ ngẩn thế này sao?

Không: bởi vì, cứ cho tôi dù chỉ là một xác suất nhỏ nhoi nhất

Rằng sự hoài nghi có thể là sai — rằng có sự phán xét, có cuộc đời phía trước —

Chỉ với xác suất đó thôi, tôi không dám liều. Giả sử sự hoài nghi là đúng?

Rằng cuộc sống hiện tại này là tất cả? — ngài dâng hiến cho tôi

Mười mấy năm ồn ào của nó, mà chẳng hề có lấy một cơ hội

Rằng việc kết hôn với một đại công nương, mặc áo ren,

Và được gọi bằng đủ thứ danh xưng mới toanh nào đó,

Sẽ xua đi những ý nghĩ tăm tối và cho phép tôi được ăn tối,

Ngủ nghỉ, đọc sách và tán gẫu trong yên bình theo ý thích!

Thế nên tôi sẽ không làm thế.

Lấy một trường hợp khác xem sao;

Hãy trang hoàng lại gian phòng theo một cách khác đi.

Ngài nghĩ sao về các nhà thơ? Liệu chúng ta có nên viết

Hamlet, Othello — biến thế giới thành của riêng mình,

Mà chẳng phải gánh chút rủi ro nào theo bất kỳ hướng nào không?

Tôi không thể! — để đưa ra lý do đanh thép nhất trước đã.

"Nhưng hãy thử đi," ngài giục giã, "cố gắng là đủ rồi;

Mục đích, dù đạt được hay không, mới làm nên sự vĩ đại của cuộc đời:

Hãy cố gắng làm Shakespeare đi, còn lại cứ mặc cho số phận!"

Xin hãy tha thứ cho sự tự thấu hiểu của tôi — đừng có hòng lừa phỉnh được tôi!

Nếu tôi thích việc ở lại làm cái thân phận tầm thường của chính mình,

Tôi nói ra điều đó không phải để tự chê bai mà là để tự ca ngợi.

Nếu tôi là Shakespeare, thì cứ để yên mọi chuyện như thế đi;

Cớ gì tôi phải cố gắng làm kẻ mà tôi đang là cơ chứ?

Nếu tôi không phải là Shakespeare, điều đó quá ư là dễ hiểu —

Liệu tôi có tìm thấy năng lực và sự tự ý thức cùng niềm vui sướng tột cùng của ông ấy

Và tất cả những gì chúng ta cùng khao khát —

Bằng cách cố gắng mãi mãi không thôi? Trong khi về những vấn đề thẩm mỹ

Mà, xin khiêm tốn mà nói, ông ấy và tôi

Đều được ban phì nhiêu như nhau — tôi xin hỏi ngài, giữa tôi và ông ấy,

Ai trong hai cuộc đời chúng ta thực hiện hóa được nhiều hơn đây?

Phần lớn là do ông ấy tưởng tượng ra — còn tôi, tôi nắm giữ một phần hiện thực.

Ông ấy có trí tưởng tượng; cứ bám chặt lấy điều đó đi!

Cứ để ông ấy thốt lên rằng: "Trước những tác phẩm từ tâm hồn ta

Thế giới của các ngươi chẳng có giá trị gì và ta chẳng thèm chạm tới

Kẻo ta làm vấy bẩn chúng" — khi ấy tôi sẽ rút lại lời biện hộ của mình.

Nhưng liệu ông ấy có nói thế không? Hãy nhìn vào cuộc đời ông ấy đi!

Chính ông ấy, người duy nhất có quyền, là kẻ đưa ra phán quyết ở đó.

Ông ấy bỏ lại những tòa tháp và cung điện lộng lẫy của mình

Để xây dựng ngôi nhà gọn gàng nhất ở thị trấn Stratford;

Tiết kiệm tiền bạc, tiêu xài nó, nhận thức được giá trị của vạn vật,

Những bức tranh của Giulio Romano, cây đàn luýt của Dowland;

Thưởng thức một buổi biểu diễn, tôn trọng cả đám múa rối nữa,

Và chẳng ai tôn trọng hơn thế, nếu ông ấy từng chứng kiến màn ra mắt của nó,

Hơn nhân vật "Pandulph, vị hồng y khôi ngô của Milan."

Vậy tại sao tôi, kẻ đang thủ vai nhân vật đó,

Chính cái vai Pandulph do trí tưởng tượng của Shakespeare nhào nặn nên,

Lại bị bảo rằng nếu nhà thơ tình cờ xuất phát

Từ nơi tôi đang đứng bây giờ (với một xuất phát điểm nào đó tương tự như tôi

Chính là cái đích mà ông ấy đã đua để chạm tới)

Thì quả thực ông ấy sẽ chạy ngược lại toàn bộ đường đua đó,

Và từ bỏ việc làm Pandulph, để bắt đầu viết kịch ư?

Chà, những thứ tốt nhất trên đời này cũng chỉ có thể là tốt nhất trên đời này mà thôi!

Dù Shakespeare còn sống, ông ấy cũng chỉ có thể ngồi nhà

Và tự tưởng tượng ra trong những giấc mơ hình ảnh Vatican,

Những bức tượng bán thân Hy Lạp, tranh vẽ Venice, tường thành Roma,

Và sách vở tiếng Anh, chẳng cuốn nào sánh bằng sách của chính ông ấy,

Thứ mà tôi đang đọc, được đóng bìa dát vàng (điều mà ông ấy chưa từng làm).

— Thác Terni, vịnh Naples và đỉnh Gothard —

Thế nào, bạn tôi? Tôi chẳng thể tự tưởng tượng ra nổi một trong số những thứ đó;

Nhưng, khi tôi rót ly rượu vang đỏ này ra, chúng đã ở ngay trước mắt rồi:

Tôi đã chiếm được chúng — vừa vượt qua đèo St. Gothard hồi tháng Bảy ngoái

Với mười con la kéo xe và một chiếc giường

Được treo lủng lẳng bên trong; vận may của tôi có vì thế mà kém đi chút nào không?

Shakespeare và tôi đều khao khát những thứ giống nhau,

Và những gì tôi muốn, tôi đều có: còn ông ấy, dẫu được phú bẩm nhiều hơn,

Cũng chỉ có thể tưởng tượng rằng mình cũng sở hữu chúng khi ông ấy thích,

Nhưng không phải là sở hữu một cách trọn vẹn đến mức nếu số phận cho phép,

Ông ấy sẽ không muốn sở hữu chúng... theo cách hiểu của tôi.

Chúng ta cùng chơi một ván bài; tôi đánh quả bóng bay lên cao

Cũng khéo léo chẳng kém gì việc trong số năm mươi cú đánh

Thì hiếm lắm mới có năm cú bay qua khỏi bức tường vừa rộng vừa cao kia

Thứ bức tường ném chúng trở lại với tôi: tôi muốn gì và được nấy.

Ông ấy đánh bóng bay cao hơn và với kỹ năng tốt hơn,

Nhưng chỉ ở một hàng rào tồi tàn ngang tầm đầu,

Và thu về — ngôi nhà ở Stratford của ông ấy, một huy hiệu gia tộc,

Những mối làm ăn buôn bán lúa mì và len dạ thành công —

Trong khi tôi đón nhận hương trầm của thiên hạ vào tận mũi

Và tự xưng là anh em họ của Nữ hoàng Bess.

Hãy hỏi ông ấy xem, nếu cuộc đời này là tất cả, ai mới là kẻ chiến thắng trong ván bài này?

Tin tưởng — và toàn bộ lập luận của chúng ta sụp đổ.

Sự nhiệt thành là điều tuyệt vời nhất, tôi xin nhắc lại;

Chỉ là, chúng ta không thể sai khiến được nó; lửa và sự sống

Mới là tất cả, vật chất vô tri chẳng là gì cả, chúng ta đều đồng ý thế:

Và dù đó là một giấc mơ điên rồ hay chính hơi thở của Chúa đi nữa,

Thì sự thật vẫn hoàn sự thật — ngọn lửa đức tin, một khi đã bùng cháy trong ta,

Sẽ biến mọi thứ khác thành thứ chất liệu thuần túy để tự bộc lộ chính nó;

Chúng ta thấm nhuần cuộc đời mình bằng thứ ánh sáng rực rỡ

Mà ngọn lửa ban cho gỗ và sắt — thứ này hóa thành thép,

Thứ kia cháy rụi thành tro — đều là một cả, lửa chứng minh sức mạnh của nó

Dù là vì điều tốt hay điều xấu, bởi vì người đời gọi sự bùng cháy đó là thành công.

Nhưng nếu vẽ ra một ngọn lửa, thì nó không vì thế mà cháy được.

Hãy nhóm lên một ngọn lửa trong tôi, tôi sẽ tìm cho nó đủ thứ nhiên liệu!

Chà, được làm một Luther — đó mới là cuộc đời đáng sống,

Vượt trội hơn hẳn so với cuộc đời của tôi.

Ông ấy bước đến, đòi lại trái đất của Chúa cho Chúa, ông ấy nói thế,

Thiết lập lại nền thống trị của Chúa bằng những phương thức giản đơn,

Mở ra một cuốn sách đã khép lại, và thế là mọi chuyện hoàn tất.

Ông ấy bùng cháy giữa cơn bùng cháy của nhân loại;

Đó là may mắn của Luther: làm sao tôi có được vận may ấy?

Nếu ông ấy thành công, chẳng còn gì để làm nữa:

Và nếu ông ấy chưa hoàn toàn thành công — chà,

Strauss chính là bước tiến tiếp theo. Mọi thứ mà Strauss đại diện

Tôi cũng có thể trở thành. Nhưng để đạt được kết quả gì?

Ông ấy chẳng nhìn vào tương lai nào cả: còn Luther thì có.

Tôi có thể đạt được gì từ phía phủ nhận?

Băng giá chẳng thể tạo ra đám cháy lớn. Hãy nêu ra các sự kiện,

Đọc cho đúng văn bản, giải phóng thế giới —

Thế giới được giải phóng đang tự tung tự tác tận hưởng

Mà chẳng thèm cất lên lấy một lời cảm ơn: chính Blougram là kẻ đã nói cho nó biết đầu tiên

Rằng nó chẳng hề nợ ai một xu cắc ké nào — chẳng nợ ông ta

Nhiều hơn Thánh Phaolô! Ngài nghĩ nó sẽ tranh thủ trả tiền công chắc?

Hãy cộng thêm vào đó vẫn còn cái xác suất chết tiệt thứ một trăm ấy

Rằng Strauss có thể đã sai. Và thế là một rủi ro lại được phơi bày —

Đổi lấy lợi ích gì? Đâu phải như Luther, người đã đảm bảo

Được một thiên đường đích thực trong tim suốt cả cuộc đời mình,

Giả sử cái chết có làm thay đổi mọi thứ đi một chút.

"Ờ, nhưng vì thực sự ngài thiếu đi đức tin," ngài gào lên,

"Ngài thực sự phải gánh chịu rủi ro ở mọi phía như nhau,

Trong sự dửng dưng lạnh lùng cũng như sự hoài nghi táo bạo.

Thà làm một Strauss còn hơn cứ đu đưa giữa Phaolô và hắn.

Thứ đức tin không hoàn hảo ấy chẳng đáng để sở hữu,

Chẳng có chút giá trị nào để thực thi công việc của đức tin

Hơn là sự hoài nghi giống như tôi. Hoặc là có tất cả đức tin, hoặc không gì cả!"

Êm ru nào, bạn tôi ơi! Tôi phải tranh luận lại điểm đó.

Một khi đã thừa nhận công dụng của đức tin, tôi sẽ tìm ra đức tin cho ngài.

Chúng ta lại quay về mảnh đất Kitô giáo. Ngài đòi hỏi đức tin;

Tôi chỉ cho ngài thấy sự hoài nghi, để chứng minh rằng đức tin vẫn hiện hữu.

Càng hoài nghi nhiều, đức tin càng mạnh mẽ, tôi nói thế,

Nếu đức tin chiến thắng được sự hoài nghi. Làm sao tôi biết nó làm được điều đó?

Bằng cuộc sống và ý chí tự do của con người. Chúa ban cho chúng ta điều đó vì mục đích đó!

Việc nhào nặn cuộc đời theo cách ta chọn cho thấy sự lựa chọn của chúng ta:

Đó là hành động duy nhất của chúng ta, còn công việc trước đó là của chính Ngài.

Ngài chê bai tâm hồn ư? Nó đã dựng lên cái cây này —

Cái cây sự sống xum xuê này và bất kỳ thứ trái nào nó trổ sinh!

Xá gì việc tôi hoài nghi trong từng lỗ chân lông,

Hoài nghi trong đầu óc, hoài nghi trong tim, hoài nghi đến tận đầu ngón tay,

Hoài nghi trong những công việc vụn vặt mỗi ngày,

Hoài nghi ngay tại nền móng sâu kín nhất của tâm hồn mình

Trong những khoảnh khắc vĩ đại khi nó tự thăm dò chính nó —

Nếu cuối cùng tôi vẫn có một cuộc đời để trưng ra,

Những gì tôi đã làm, được mang ra làm bằng chứng xác thực

Chống lại những gì đã bị làm với tôi ở chốn âm u sâu thẳm

Bởi địa ngục và toàn bộ bầy đàn của nó, dẫu tôi chẳng biết chắc điều gì?

Tôi hỏi ngài, thứ này nảy sinh từ đâu? Nó cho thấy đức tin hay sự hoài nghi?

Trong tôi toàn là hoài nghi; chỗ nào rạn nứt đức tin trong chuyện này chứ?

Đó chính là ý niệm, là tình cảm và tình yêu

Mà Chúa muốn nhân loại phải phấn đấu vươn tới và biểu lộ ra ngoài

Bất kể quá trình dẫn đến cái đích đó là gì —

Chứ chắc chắn không phải là kiến thức lịch sử, logic rạch ròi,

Và sự nhạy bén về siêu hình học đâu!

“Ngài nghĩ gì về Chúa Kitô,” bạn tôi ơi? Khi mọi chuyện đã xong xuôi và được nói ra,

Ngài có thích Kitô giáo này hay không?

Nó có thể là giả dối, nhưng ngài có ước gì nó là sự thật không?

Nó có nhận được lá phiếu của ngài để trở thành sự thật nếu có thể không?

Ngài có tin vào một bản năng từ lâu đã bị dập tắt

Sẽ phá vỡ sự im lặng và ra lệnh cho ngài yêu thương

Thứ mà triết học đã khô cổ họng

Và hoàn toàn vô ích khi bảo ngài phải khinh miệt không?

Nếu ngài khao khát đức tin — vậy thì ngài đã có đủ đức tin rồi đấy:

Chúa còn tìm kiếm gì khác nữa — không, chính chúng ta còn tìm kiếm gì khác nữa chứ?

Chúng ta hãy giả sử thế này, ngài hình thành nên một ý niệm về tôi

Dựa trên lời đồn đại; đó là một ý niệm tốt đẹp:

"Nhưng dẫu vậy" (ngài nói thêm) "chẳng có con người tốt đẹp nào như thế cả,

Bởi vì có sự mâu thuẫn trong các sự kiện.

Chẳng hạn, người ta chứng minh ông ta sinh ra ở Roma,

Cái tay Blougram này; thế nhưng xuyên suốt những câu chuyện về ông ta,

Tôi thấy ông ta xuất hiện như một người Anh."

Chà, hai điều đó hoàn toàn có thể hòa hợp với nhau.

Nhưng liệu tôi có thích việc ngài phát hiện ra điều đó hơn không,

Và nói thêm rằng — "Dẫu vậy, có hề gì đâu?

Blougram chẳng liên quan gì đến tôi, dù sinh ra ở đây hay ở đó."

Đức tin thuần túy quả thật — ngài chẳng biết mình đang đòi hỏi gì đâu!

Đức tin trần trụi vào vị Thiên Chúa Toàn Năng,

Toàn Tri, Toàn Tại, thiêu đốt quá mức

Cảm xúc của những sinh linh có ý thức để mà có thể chịu đựng nổi.

Đó sẽ là việc diện kiến Ngài, thứ mà không phàm nhân nào dám làm.

Nhiều người nghĩ rằng, Tạo hóa được tạo ra là để biểu lộ Ngài:

Tôi lại nói nó được tạo ra để che giấu Ngài hết mức có thể,

Và đó là lý do tại sao mọi sự dữ thánh thiện lại tồn tại.

Tác dụng của nó trong Thời gian là bao bọc chúng ta lại,

Hơi thở của chúng ta, giọt sương của chúng ta, bằng một chiếc khiên đủ dày

Chống lại tầm nhìn đó cho đến khi chúng ta có thể chịu đựng được sức ép của nó.

Dưới ánh mặt trời đứng bóng, bộ não trần trụi

Và con mắt không mí cùng trái tim được giải phóng

Chắc chắn sẽ không héo úa ngay lập tức nhanh bằng

Tâm trí con người, khi phải đối mặt với chân lý thực sự về Ngài.

Nhưng thời gian và trái đất tôi luyện chúng ta để có thể sống sót;

Giác quan yếu ớt nhất lại được tin tưởng nhiều nhất; đứa trẻ

Cảm nhận về Chúa trong khoảnh khắc, rồi da non liền lại che lấp vết thương đó,

Nó lại tiếp tục nô đùa và lớn lên thành một người đàn ông như chúng ta.

Đối với tôi, đức tin có nghĩa là sự hoài nghi vĩnh cửu

Được giữ cho nằm im mím như con rắn dưới gót chân của Tổng lãnh thiên thần Michael,

Kẻ đứng bình thản chỉ vì hắn cảm nhận được con vật đang oằn mình quằn quại.

Hoặc, nếu điều đó quá ư tham vọng — đây là hộp thuốc của tôi —

Tôi cần sự kích thích của một nhúm thuốc

Đang đe dọa sự mụ mẫm ở trong mũi

Cận kề cái hắt hơi chực chờ nhưng chẳng bao giờ bung ra.

"Hãy để nó yên đấy" đám đông khờ khạo đưa ra lời khuyên:

Hãy làm cho nó nhận thức được sự bình yên bằng những cơn ngứa ngáy chập chờn,

Tôi bảo thế — hãy để sự hoài nghi khơi mào cho đức tin lớn lao hơn nữa!

Ngài sẽ bảo rằng, thuở xưa tất cả mọi người, đàn ông, đàn bà, trẻ em,

Đều tin tưởng vào thời trung cổ thân thương mà đám ngốc nghêch này ca ngợi.

Ngài sẽ hân hoan biết bao nếu tôi có thể đưa ngài quay ngược lại

Sáu trăm năm, xóa sổ vũ trụ học,

Địa chất học, nhân chủng học, và đủ thứ khác nữa

(Những vĩ tố tiếng Hy Lạp, mỗi vĩ tố là một tiếng chuông tử giạ nho nhỏ

Báo hiệu rằng một đức tin nào đó sắp chết đi)

Và đưa ngài quay trở lại vạch xuất phát với sách Sáng thế —

Khi một nhà thám hiểm như thế kể cho ngài nghe tin tức mới nhất của ông ta,

Rằng ông ta nhìn thấy chiếc hòm cứu thế ở đỉnh núi Ararat

Nhưng không trèo lên đó vì trời đang sẩm tối

Và các băng nhóm cướp bóc hoành hành đầy rẫy dưới chân núi!

Tôi hỏi ngài, ngài sẽ cảm thấy thế nào trong một thời đại như thế,

Sẽ hành xử ra sao? Sẽ cảm thấy và hành xử giống như những người khác;

Với tâm hồn trống rỗng hơn cả cái núm của chiếc bình đựng rượu này,

Tin tưởng — mà vẫn nói dối, giết người, cướp bóc, tà dâm

Ngay trước mặt đức tin, giống như con thú mà ngài vốn có thể trở thành!

Không, khi cuộc chiến bắt đầu bên trong chính con người,

Con người đó mới có giá trị. Chúa cúi xuống trên đầu hắn,

Satan ngước lên giữa hai bàn chân hắn — cả hai cùng lôi kéo —

Hắn bị bỏ lại một mình, ở chính giữa: tâm hồn thức giấc

Và lớn lên. Hãy kéo dài trận chiến đó suốt cuộc đời hắn!

Đừng bao giờ ngừng lớn lên cho đến tận thế giới mai sau!

Ở đây, chúng ta đã trở nên chai lì trước cái nháy mắt của Đức Mẹ

Thứ từng làm con người bối rối một cách rất lành mạnh:

Con người ta đã vượt qua cái sự xấu hổ vì làm kẻ ngốc rồi.

Các quy luật tự nhiên là gì, mà không chịu uốn cong

Nếu Giáo hội ra lệnh? — người anh em Newman đặt câu hỏi.

Vậy thì hãy tung hô Tín điều Vô nhiễm Nguyên tội lên —

Đưa đức tin lên máy tra tấn đi! — đó là lời khuyên của tôi.

Chẳng phải điều đó sẽ thúc giục chúng ta quỳ xuống,

Đấm vào ngực mình, kêu lên rằng: "Không thể nào — thế mà nó phải thế!

Ta là ai, chỉ là một con sâu cái kiến, mà dám đôi co với Giáo hoàng của mình?

Những thứ hèn mọn làm rối trí những thứ cao siêu!" vân vân.

Điều đó vẫn tốt hơn là ban ơn tha bổng cho Chúa một cách lịch thiệp

Giống như một số kẻ vẫn làm. Ngài ấy được đưa ra xét xử — chẳng có cáo buộc nào được chứng minh,

Triết học tỏ ra khoan dung — ngài ấy có thể đi!

Ngài sẽ bảo rằng, hệ thống cũ chưa đến nỗi lỗi thời

Đến mức con người không còn tin tưởng nữa: vâng, nhưng tin ai và ở đâu?

Đám lưu manh lười nhác của Vua Bomba vẫn đang nuôi dưỡng

Ngọn lửa thiêng liêng đó, Antonelli viết thế;

Nhưng ngay cả trong số đó, có gã thánh rách rưới nào

Tin rằng Chúa đang dõi theo hắn từng giây từng phút,

Giống như hắn tin vào ngọn lửa rằng nó sẽ đốt cháy mình,

Hay mưa rằng nó sẽ làm hắn ướt sũng? Phá vỡ quy luật của lửa,

Phạm tội với mưa, mặc cho hình phạt

Chỉ là một vết xém hay sự ướt sũng? "Không," hắn mỉm cười;

"Những quy luật đó là những quy luật có thể tự thực thi."

Tóm lại một câu là — vâng, sự hoài nghi của tôi rất lớn,

Đức tin của tôi thậm chí còn lớn hơn, thế nên đức tin của tôi đã là đủ.

Tôi đã đọc rất nhiều, suy ngẫm rất nhiều, trải nghiệm rất nhiều,

Nhưng thà chết chứ tôi không đời nào thốt lên nỗi sợ hãi của mình

Rằng phép lạ hóa lỏng máu ở Naples có thể là giả dối,

Khi nó được ấn định thời gian xảy ra theo đồng hồ của cung điện

Dựa theo mây trời hay giờ ăn tối.

Tôi nghe ngài khuyến cáo, ít ra tôi có thể

Loại bỏ, thanh lọc đức tin của mình

Vì tôi đã chọn nó; giữ lại những gì bắt buộc phải giữ

Và bỏ đi những gì có thể bỏ — những điểm như thế này chẳng hạn.

Tôi sẽ không làm thế — nghĩa là, tôi không thể vứt bỏ dù chỉ một thứ.

Giả sử chẳng có chút sự thật nào trong những điều tôi ôm ấp

Về sự cần thiết phải thử thách đức tin của con người,

Thì khi ngài bảo tôi phải thanh lọc nó,

Tôi chẳng nhìn thấy hồi kết nào cho quá trình đó cả.

Cứ dọn sạch cái u bướu này để rồi lại thấy hai cái khác,

Lúc nào cũng có một cái tiếp theo với kích cỡ tương đương, giờ đã lớn bằng,

Đang chờ lưỡi dao vung tới: tôi cứ cắt hết nhát này đến nhát khác!

Đầu tiên cắt bỏ Phép hóa lỏng, rồi điều gì sẽ đến cuối cùng

Nếu không phải là cú vung dao thông minh của Fichte nhắm thẳng vào chính Chúa?

Hãy thử nghiệm trên những thứ thiêng liêng xem!

Tôi không tin tưởng vào tay, mắt, tim hay bộ não nào

Có thể biết dừng lại đúng lúc: tất cả chúng đều say sưa y như nhau.

Bước đầu tiên, tôi tự chủ để không bước vào.

Ngài sẽ thấy quá trình cắt gọt đó hợp với khẩu vị của ngài

Y như việc để mặc những khối u dối trá mọc um tùm không thèm cắt tỉa,

Và chẳng thấy nguy hiểm gì hơn trong đó — ngài vặn lại thế.

Gu của ngài có giá trị tương đương gu của tôi; nhưng gu của tôi tỏ ra khôn ngoan hơn

Khi chúng ta cân nhắc rằng việc nắm giữ vững chắc

Tận cùng của sợi dây đức tin

Mang lại toàn bộ lợi thế, tạo ra sự khác biệt

Với cái khối đông đúc thô lỗ mù quáng mà chúng ta tìm cách thống trị:

Chúng ta là chúa tể của họ, hoặc họ tự do khỏi chúng ta,

Tùy theo việc chúng ta siết chặt hay nới lỏng sợi dây cầm quyền.

Thế nên, khi các vấn đề khác đều ngang bằng nhau, chúng ta hãy quay trở lại

Vấn đề ban đầu — nếu được giải quyết theo cách của tôi

Và ném lên bàn cân, nó sẽ làm lệch hẳn chiếc cân —

Đó là làm sao chúng ta có thể sống một cuộc đời thoải mái,

Làm sao sắp xếp hành lý vừa vặn với kích thước của khoang tàu.

Chắc chắn là nãy giờ ngài vẫn đang thầm nhận xét

Tôi nhìn nhận cuộc đời một cách hẹp hòi và thô thiển thế nào,

Tôn sùng sự thoải mái thể xác, ham muốn thống trị

Đám đông, và ngắm nghía đầy mãn nguyện

"Cái khoang tàu", theo cách gọi cũ của chúng ta. Vâng, tôi đúng là thế đấy.

Tôi hành động vì, nói vì, sống vì thế giới này ngay lúc này,

Theo cách mà thế giới này ca ngợi hành động, cuộc sống và lời nói:

Không hề tổn hại gì đến những gì thế giới bên kia sẽ mang lại,

Thứ mà lời cam kết tốt nhất của tôi để tuân thủ nó sau này,

Chính là việc tôi tuân thủ những điều này ngay lúc này,

Sẽ làm trong tương lai những gì tôi đang làm trong lúc này.

Hãy cứ công nhận (dù là một cách vô căn cứ đi)

Rằng thế giới sau giải thoát linh hồn khỏi thể xác, mang lại

Sự thụ hưởng thuần túy mang tính tinh thần: được thôi bạn tôi,

Cớ gì phải đánh mất cuộc đời này trong lúc chờ đợi, khi mà công dụng của nó

Có thể là làm cho cuộc đời sau trở nên mãnh liệt hơn?

Ngài có biết không, tôi vẫn thường hay mơ một giấc mơ

*(Hãy đem viết nó thành bài báo cho tháng tới của ngài)*

Về tâm hồn tội nghiệp của con người trên hành trình tiến hóa của nó, cứ mãi

Đánh mất sự sống đích thực ngày này qua ngày khác

Chỉ vì cứ mãi mưu cầu được trở thành và cứ mãi đang trở thành —

Trong quá trình tiến hóa của những thiên cầu nối tiếp nhau —

Trước khi đến được thiên cầu và nơi chốn thực sự của cuộc đời mình,

Nó lại nhảy chồm chồm một nửa sang thiên cầu tiếp theo với sự ngớ ngẩn tương ứng,

Để rồi khi đã vươn tới đó,

Nó lại bắn vọt một nửa sang thiên cầu tiếp theo nữa với trò hề tương ứng, cứ thế lặp đi lặp lại!

Giống như một du khách, hành trình từ Bắc xuống Nam,

Lại xách áo chạy tít sang tận nước Nga: sang Pháp thì xài cái gì?

Đến Pháp lại vứt xó áo nỉ: sang Tây Ban Nha thì cần gì đến nó nữa?

Đến Tây Ban Nha lại vứt luôn cả vải dạ, vì quá cồng kềnh cho Algiers!

Vải lanh tiếp tục bị tống đi, và cuối cùng là chính lớp da thịt,

Một thứ thừa thãi ở tận Timbuctoo.

Hỏi rằng trong suốt hành trình đó, có lúc nào kẻ ngốc ấy được thảnh thơi không?

Bây giờ tôi đang được thảnh thơi đây bạn tôi; sống thực dụng giữa thế giới này,

Tôi đón nhận và yêu thích lối sống của nó; tôi nghĩ rằng

Những người anh em của tôi, những kẻ quản lý các phương tiện đó,

Sống tốt hơn nhờ sự thoải mái của tôi — điều đó cũng tốt nốt;

Và Chúa, nếu Ngài đưa ra phán quyết về một cuộc đời như thế,

Sẽ chuẩn thuận sự phụng sự của tôi, điều đó lại càng tuyệt hơn nữa.

Còn nếu Ngài giữ sự im lặng — thì đối với ngài hay tôi

Hay con thú hoang bị lôi cổ lên mặt báo "Times" hôm nay,

Chúng ta sống cuộc đời ra sao có gì khác biệt đâu, ngoại trừ với chính chúng ta?

Ngài đối đầu với tôi ở điểm tranh chấp này: ngài tuyên bố rằng —

Khi mọi lời biện hộ trau chuốt đã chấm dứt — chân lý vẫn là chân lý,

Và tự biện minh cho chính nó bằng những con đường chưa từng mơ tới.

Ngài không hề sợ hãi mà cho rằng tốt hơn là nếu chúng ta hoài nghi,

Thì hãy cứ nói ra điều đó, hãy hành động theo chân lý mà ta nhận thức được

Dù có yếu ớt đến đâu đi nữa. Vậy thì làm đi — cứ hành động đi!

Đó chính là lúc tôi đang rình rập ngài đấy. Cách một người hành động

Cả hai chúng ta đều đồng ý, là mối bận tâm hàng đầu của chúng ta:

Và cách ngài hành động chính là điều tôi rất mong muốn được thấy

Nếu giống như một kẻ quang minh chính đại mà ngài ra vẻ,

Ngài dám tận dụng tối đa kế hoạch cuộc đời của ngài

Giống như tôi tận dụng của mình, sống trọn vẹn theo đạo luật của nó

Vì chẳng có đạo luật nào cao hơn kìm hãm nó cả.

Hãy đem tôn giáo tự nhiên ra thử nghiệm

Thứ mà ngài vừa mới đập nát tôn giáo mặc khải — mau lên nào,

Đào sâu xuống tận gốc rễ của mọi thứ kìm hãm ý chí của ngài,

Mọi điều cấm đoán không được nói dối, giết người và trộm cắp,

Hoặc thậm chí cấm làm một tên linh mục vô thần!

Giả sử có một sự thôi thúc muốn buông thả xác thịt —

Các nhà triết học suy luận ra sự trinh bạch

Hoặc sự xấu hổ, từ chính thực tế là thuở ban đầu

Bất cứ kẻ nào ôm lấy một người phụ nữ giữa cánh đồng,

Đều vứt bỏ gậy gộc và vứt luôn cả trí khôn của mình lại phía sau,

Và thế là đứng trơ ra làm một nạn nhân sẵn sàng nằm trong tầm với

Của bất kỳ kẻ đồng loại dã man nào đang lăm lăm cây gậy trên tay;

Từ đó họ thấy được sự cần thiết phải đi vào khuất mắt

Trong rừng sâu hay hang động để hành lạc —

Tôi đọc được điều này trong một cuốn sách tiếng Pháp cách đây ít lâu.

Liệu quy luật được phân tích như thế có kìm hãm ngài được bao nhiêu?

Ồ, con người ta thêu dệt những đám mây mù mịt mỗi khi sự việc đi đến hồi kết,

Nhưng còn ngài, kẻ vươn tới nơi sợi chỉ đầu tiên bắt đầu,

Ngài sẽ cắt đứt nó sớm thôi! — điều đó có nghĩa là ngài có thể làm, nhưng lại không làm,

Bởi vì một số bản năng mù quáng, không được lý giải rõ ràng

Mà ngài không dám gạt sang một bên, ngài chẳng thể nói rõ tại sao,

Nhưng chúng cứ hiển hiện ở đó, và thế là ngài để mặc chúng thống trị.

Thế thì bạn tôi ơi, ngài trông cũng chẳng khác nào một kẻ nô lệ giống tôi,

Một kẻ nói dối, kẻ hèn nhát có ý thức và kẻ đạo đức giả,

Mà lại chẳng có được những quyền lợi mà tên nô lệ mong chờ sẽ nhận được,

Lỡ như cuối cùng hắn thực sự có một ông chủ!

Ngài thừa nhận bản năng của mình chứ? Chà, thế còn tôi thì sao,

Kẻ khao khát, được tạo ra cho, và buộc phải có một vị Chúa

Mới có thể trở thành bất cứ thứ gì, làm được bất cứ điều gì? — không chỉ là một cái tên

Được khao khát, mà là thực thể đích thực cùng với những thứ chứng minh sự thật của nó,

Đó là mối liên hệ từ thực thể đó đến tôi,

Chạm đến từ đầu đến chân — sự chạm thấu mà tôi cảm nhận được,

Và cùng với nó tôi nắm lấy phần còn lại, chính là cuộc đời này của chúng ta!

Tôi sống cuộc đời của mình ở đây; còn cuộc đời của ngài, ngài không dám sống,

— Không sống theo cách tôi trình bày, khi mà (như ngài vừa chen vào)

Tôi bóp méo một cuộc đời như thế và gọi nó bằng những cái tên xấu xí.

Trong khi đó, trong tâm trí ngài vẫn còn một con đường khác

Dành cho những con người giản dị: kiến thức và quyền lực có quyền lợi của chúng,

Nhưng sự ngu dốt và yếu đuối cũng có quyền lợi của riêng chúng.

Chẳng cần phải nỗ lực tột cùng để tìm kiếm chân lý

Dù nó ở đây hay ở đó hay ở bất kỳ xó xỉnh nào:

Chúng ta phải lật qua lật lại mọi mặt, cố gắng nhìn ngắm cho kỹ,

Và nếu không thể, hãy vui mừng vì ít ra chúng ta đã giành được

Quyền lợi, qua thêm một bằng chứng gian khổ nữa,

Được thảnh thơi gặm cỏ trên đồng cỏ tươi tốt của mặt đất này.

Con người không phải là thiên thần, cũng chẳng phải là loài thú:

Vài điều chúng ta có thể thấy, tất cả mọi điều chúng ta không thể thấy.

Cần gì phải nói dối? Tôi nói rằng, tôi nhìn thấy tất cả,

Và thề thốt đến từng chi tiết nhỏ nhặt nhất

Trong thứ mà tôi cho là khuôn mặt của Pan — còn ngài, chỉ thấy một đám mây:

Tôi thề là tôi nghe thấy ngài ấy nói và thấy ngài ấy nháy mắt,

Vì sợ rằng, nếu tôi buông lơi sự nhấn mạnh dù chỉ một lần,

Nhân loại có thể nghi ngờ rằng chẳng có đám mây nào ở đó cả.

Ngài chọn cuộc sống giản dị — sẵn sàng nhìn ngắm,

Sẵn lòng nhìn ngắm (bởi vì chẳng đám mây nào đáng giá bằng một khuôn mặt cả —)

Và để yên những thứ không sức mạnh nào lay chuyển nổi,

Và ai bảo ngài lay chuyển chúng? Ai có quyền đó?

Tôi bảo ngài đấy; nhưng ngài là bầy cừu của Chúa, chứ không phải của tôi,

["Pastor est tui Dominus."] Ngài tìm thấy

Trong đồng cỏ tươi tốt của cuộc đời chúng ta đây

Rất nhiều thứ ngài có thể ăn mà chẳng hề phạm chút tội lỗi nào,

Rất nhiều thứ ngài không ăn vì dạ dày ngài phản đối,

Rất nhiều thứ ngài muốn ăn nhưng ngài đồng loại trong bầy

Trố mắt nhìn ngài và thậm chí húc ngài,

Và thế là ngài quý mến những người bạn đồng hành của mình đến mức

Ngài không thể làm vừa lòng chính mình khi làm tổn lòng họ;

Mặc dù khi chúng tỏ ra quá ư là cừu,

Ngài đem cân nhắc niềm vui của mình với những cú húc và tiếng kêu be be của chúng

Và tự cân đong đo đếm. Đôi khi có những nỗi sợ hãi nhất định

Kìm hãm ngài lại, những sự kìm hãm đích thực vì ngài thấy chúng là như thế;

Đôi khi ngài tự làm vừa lòng mình và chẳng có gì kìm hãm cả:

Và cứ thế ngài gặm cỏ qua đời mà chẳng nói dối lấy một lời,

Và ngài thích cách đó nhất.

Nhưng nhân danh chân lý, ngài có thực sự thích thế không?

Nếu vậy, ngài đã chiến thắng — nghĩa là ngài không phải là tôi —

Kẻ buộc phải biến trái đất thành của mình và ăn uống cho thỏa thê

Không chỉ đơn thuần là không bị húc, không bị cãi cọ,

Mà được chính đám cừu đực khép nép kia

Ra hiệu mời bước vào thảm cỏ nhung mịn màng.

Hãy nhìn tôi đi, thưa ngài; tuổi của tôi gấp đôi tuổi ngài:

Vào độ tuổi của ngài, tôi đã biết trước, và vì thế đã tận hưởng,

Thứ mà giờ đây tôi sẽ trở thành — giống như, xin phép được dùng từ này,

Tôi có thể hình dung khá rõ phạm vi và tầm với

Về sợi dây cương của ngài trong hai mươi năm tới.

Cả hai chúng ta đều có trí óc và thân xác khá giống nhau:

Nhân danh chân lý, ngài không thèm muốn chức giám mục của tôi,

Miếng cơm manh áo hằng ngày của tôi, sức ảnh hưởng và địa vị của tôi sao?

Ngài còn trẻ. Tôi đã già; một ngày nào đó ngài cũng phải già đi;

Đến lúc đó, liệu ngài có tìm thấy, giống như tôi từng giờ từng phút,

Những người phụ nữ mà người tình của họ phải quỳ gối lạy lục, những kẻ cắt lọn tóc

Từ tai chú chó cưng béo múp của ngài để đính lên chiếc trâm cài áo —

Những vị công tước, những kẻ chỉ nài nỉ được hôn chiếc nhẫn của ngài —

Cùng vô số thứ khác mà ngài đã biết hoặc có thể tưởng tượng ra? —

Giả sử chúng ta chết vào đêm nay: vâng, ở đây tôi đang đứng,

Đó là những thành quả của tôi, cuộc đời đã trổ sinh thứ trái này cho tôi,

Trong khi vẫn viết đều đặn những bài báo của mình

Về âm nhạc, thơ ca, chiếc bình đất nung

Được tìm thấy ở Albano, cờ vua, tiếng Hy Lạp của Anacreon.

Còn ngài — vinh quang cao nhất trong cuộc đời ngài,

Thứ mà ngài sẽ dùng để đội vương miện cho chính mình trong suốt những ngày tháng tới,

Chính là — được ăn tối ở đây và uống ly rượu cuối cùng này

Mà tôi rót ra cho ngài như một dấu hiệu của tình hữu nghị

Trước khi chúng ta chia tay vĩnh viễn. Về quyền lực của ngài

Và sức ảnh hưởng xã hội, nói ngắn gọn là giá trị trên đời này,

Hãy phán đoán xem tôi đánh giá nó ra sao qua thực tế này,

Rằng tôi không thèm hạ mình ra lệnh hay nài nỉ,

Hay ra hiệu phải giữ bí mật về bất kỳ từ nào trong số này cả!

Ngài là kẻ sắc sảo và thừa biết rằng nếu ngài xuất bản dù chỉ một từ

Thế giới sẽ đóng mác đó là lời dối trá — trước tiên là đám kẻ thù của tôi,

Những kẻ sẽ mỉa mai — "vị giám mục là một kẻ đại đạo đức giả

Và có lẽ là một tên bịp bợm, nhưng chắc chắn không phải là một tên ngốc thật thà."

Trong khi tôi thì dù có đánh đổi cả hai cái tai của mình cũng chẳng dám

Thốt lên dù chỉ một âm tiết như thế, mỉm cười dù chỉ một nụ cười như thế,

Trước mặt vị tuyên úy — kẻ phản chiếu chính bản thân tôi —

Cái bóng của tôi lại có sức nặng hơn hẳn da thịt của ngài.

Phần thưởng của ngài là gì, hỡi người bạn luôn biết hy sinh bản thân?

Nếu ngài được thừa nhận là thuộc về những bản tính vĩ đại ngoại lệ

Và đầy đặc quyền vốn lấn át cả sự vĩ đại bé nhỏ của tôi —

Một kẻ cuồng tín với một lý tưởng điên rồ nằm trong tầm với,

Một nhà thơ chuẩn bị in tập thơ ca của mình,

Một chính trị gia với kế hoạch ngăn chặn cuộc chiến này,

Một nghệ sĩ có tôn giáo chính là nghệ thuật của mình —

Tôi sẽ chẳng có gì để phản đối cả: những con người như thế

Mang theo ngọn lửa, vạn vật đều trở nên ấm áp xung quanh họ,

Miếng vải thô của họ đáng giá hơn tấm áo tía của tôi, họ đã chiến thắng tôi.

Nhưng còn ngài — ngài cũng chẳng phải mấy kẻ đó hơn gì tôi —

Ngài đấy, Gigadibs, ở tuổi ba mươi,

Viết bài đều đặn cho Tạp chí Blackwood,

Tin rằng mình nhìn thấy hai điểm trong tâm hồn Hamlet

Mà người Đức vẫn chưa nắm bắt được — góc nhìn mà ngài sắp sửa cho in —

Trong khi đó thành tựu lớn nhất mà ngài có thể trưng ra vẫn cứ là

Cái bài báo sinh động nhẹ nhõm đó mà chúng tôi suýt tưởng

Là của chính Dickens thực thụ — tên nó là gì ấy nhỉ?

"Khu ổ chuột và tầng hầm, hay đời sống ở Whitechapel

Được khắc họa sau khi màn đêm buông xuống!" nó đã làm tôi phì cười đấy,

Và làm hài lòng người ta suốt một tháng, lại bỏ túi cho ngài mười bảng Anh.

— Tôi công nhận và ca ngợi sự thành công,

Và do đó xin gửi tặng ngài, nếu ngài chọn, ba từ

*(Chỉ cần chiếc danh thiếp và vài nét nguệch ngoạc bằng bút chì là quá đủ)*

Thứ mà dù ở đây, ở Dublin hay New York,

Sẽ mang lại cho ngài, nhanh chóng như cái nháy mắt của tôi,

Những điều khoản mà ngài chưa từng dám mơ tưởng sẽ đạt được

Trong tất cả các bài phê bình của chúng ta và một số bài không phải của chúng ta.

Hãy đi viết những bài tùy bút sinh động của ngài đi! Hãy là người đầu tiên

"Blougram, hoặc Niềm tâm sự kỳ quặc" —

Hoặc hay hơn là cứ đơn giản gọi nó là, "Kẻ chuẩn bị lên đường."

Chà, người ta thà ném nó vào mặt tôi

Còn hơn là sao chép và trích dẫn cái sự nhơ nhuốc được viết nguệch ngoạc to đùng

Về tôi trên cánh cửa nhà thờ đối diện.

Dẫu vậy, tôi đoán là ngài sẽ chẳng đợi đến trải nghiệm đó đâu,

Dù ngài có quyết định thế nào đi nữa,

Để mà ngừng — không phải căm phét, không phải bôi nhọ,

Mà ít nhất là — khinh miệt tôi!

Chính giữa ly rượu vang, Sylvester Blougram — được xưng tụng [in partibus

Episcopus, nec non] — *(quỷ thần ơi chẳng biết nó đã bị

Hệ thống phân cấp mới của chúng ta đổi thành cái gì rồi)*

Đã mỉm cười và trò chuyện suốt một tiếng đồng hồ như thế

Cùng Gigadibs, nhà văn chuyên nghiệp,

Kẻ vẫn đang khỏa chiếc thìa, nghiên cứu hoa văn trên đĩa của mình,

Và xếp đám hạt ô-liu thành hàng dọc theo vành đĩa,

Trong khi vị giám mục vĩ đại đang trải lòng mình ra

Vốn đã bị nhàu nhĩ từ lâu, cho đến khi những nếp nhăn của ý thức phẳng lỳ trở lại.

Còn về phần Blougram, ông ta tin tưởng, cứ cho là một nửa những gì ông ta nói đi.

Phần còn lại, khi ông ta nhào nặn nó như thế

Vì các mục đích tranh luận,

Ông ta cảm thấy đối thủ của mình thật ngu ngốc khi đi tranh cãi về nó.

Một vài ý tưởng ngẫu nhiên tùy tiện

Lướt qua tâm trí ông ta, thú vị chỉ vì chúng còn mới lạ,

Được ông ta chọn để khắc họa như những thứ cố định ở đó,

Những niềm tin bất di bất dịch *(chúng có vẻ là thế)*

*(Khi đặt cạnh những lá bài lỏng lẻo của người đối thoại)*

*(Được ném xuống mỗi ngày, và chẳng bao giờ giống nhau hai lần)*

Trong khi một số bản năng sâu thẳm như địa ngục, thứ mà cái lưỡi yếu đuối của con người

Chẳng bao giờ dám thốt lên bằng sự thật nguyên bản của chúng

Bởi vì bị gọi là sâu thẳm như địa ngục *(đó là một sai lầm cổ xưa)*

*(Khi đặt địa ngục ở tận tâm địa trái đất)*

Ông ta phớt lờ những thứ này — bởi vì không sẵn có

Hệ thống danh pháp và triết học của chúng:

Ông ta nói những điều chân thật, nhưng lại gọi chúng bằng những cái tên sai lầm.

"Nói cho cùng," ông ta nghĩ, "mình tự biện minh cho bản thân

Trên mọi phương diện mà những kẻ bắt bẻ kiểu này

Chống lại cuộc đời mình: hắn thử một ngón đòn,

Tôi áp sát, hắn bị đánh bại, thế là đủ cho hắn rồi.

Hắn đã ngã xuống đất: nếu mặt đất sụp đổ

Nơi tôi đang đứng, thì vẫn còn một mặt đất vững chắc hơn nữa

Nằm bên dưới nó, nơi cả hai chúng ta có thể chìm xuống và chạm tới.

Đất của hắn nằm chồng lên đất của tôi và đã vỡ trước:

Thế nên, cứ để hắn ngồi lại với tôi trong nhiều năm tới đây!"

Hắn chẳng ngồi nổi năm phút. Chỉ đúng một tuần

Đã đủ cho sự bộc phát sục sôi đầy khỏe mạnh của hắn.

Có cái gì đó đã đánh trúng hắn trong bài "Kẻ chuẩn bị lên đường"

Theo một hướng hoàn toàn khác với mục đích ban đầu của Blougram:

Và thế là thay vì mua nội thất khoang tàu,

Hắn lại đi mua nông cụ của người khai hoang *(đủ cho ba người)*

Và nhổ giò đi Úc — ở trển, tôi hy vọng rằng

Đến giờ phút này hắn đã thử nghiệm xong lưỡi cày đầu tiên của mình,

Và nghiên cứu xong chương cuối cùng của sách Tin Mừng theo thánh Gioan.