1842
Ta là nữ thần ngự trong những cung điện bất tử,
Chẳng ai sánh bằng, trừ Here, Nữ hoàng Kiêu hãnh,
Dưới những ngôi đền rạng rỡ khắp thế gian này.
Ta soi ánh trăng trong vắt ngang qua thiên đường;
Ta ban sự yên bình cho những linh hồn nhạt nhòa dưới địa ngục;
Dưới thế gian, ta chở che cho muôn loài,
Từ sói mẹ đang mang thai đến cáo cái lanh lẹ,
Từ lũ chim non đang chờ mẹ mớm mồi,
Đến mọi sinh linh yêu chốn hoang sơ lặng lẽ.
Những kẻ thanh khiết chốn nhân gian sùng bái ta, treo những vòng hoa
Anh túc đỏ thẫm đến đen sẫm, từ cuống hoa đến nụ hoa,
Lên bức tượng của ta tại Athenai nơi đây;
Và người thanh niên đã chết này, mà Asclepios đang cúi xuống,
Vốn là người ta yêu quý nhất. Chàng, người thường theo ta
Trên những lối mòn lá rụng chốn rừng sâu,
Săn đuổi những con hươu đang thở dốc, hay nhanh tay dùng lao
Dừng bước con báo dũng mãnh, hay hạ gục hổ dữ,
Đã quên lãng việc dâng lễ vật cho một vị thần khác:
Khiến Aphrodite, vốn chẳng được xoa dịu bởi làn khói nến
Lúc nửa đêm, trong cơn đố kỵ đã gieo rắc
Một dục vọng ghê tởm, như cú đốt của loài ruồi trâu,
Xâm chiếm tâm trí Phaidra, mẹ kế của chàng, dành cho chính Hippolutos,
Con trai của Theseus, người chồng quyền quý đang đi vắng của mụ.
Hippolutos gào thét trong cơn giận dữ
Chống lại sự cuồng nộ của Nữ thần, mụ cho rằng
Cuộc đời không thể chịu đựng nổi; và, đau đớn trong tim
Khi kẻ lạ mặt từ xứ Amazon dám
Khinh rẻ mụ, mụ đã tự kết liễu đời mình bằng sợi dây thắt cổ:
Nhưng trước khi chết, mụ đã dùng một mảnh giấy khắc ghi
Lời vu khống về chàng, người mà dù mụ quyến rũ thế nào cũng chẳng hề lay chuyển.
Rồi Theseus trở về, đọc những lời ấy, tin là thật,
Và trong cơn thịnh nộ mù quáng, ông đã đày ải
Người vô tội, kẻ từ đầu chí cuối vẫn luôn
Trung thành, chẳng hé nửa lời sự thật với cha mình.
Giờ đây Theseus đã xin Poseidon
Được ban cho ba điều ước,
Và ông đã thốt lên lời nguyền rủa ngay lập tức — "Cầu cho Hippolutos
Đừng bao giờ đặt chân đến được vùng đất nào còn sống!"
Poseidon đã nghe thấy, than ôi! Và chàng hoàng tử vừa mới
Đặt chân vào đôi ủng cố định trên cỗ xe
Giúp đôi chân đứng vững trước sức mạnh
Của đàn ngựa Henetia, rồi quàng dây cương
Quanh người, thúc chúng lao đi
Dọc theo những tảng đá và bãi sỏi ven bờ,
Thì từ con sóng đang há miệng, một con quái vật
Quăng thân hình gớm ghiếc của nó vào con đường của đàn ngựa.
Chúng, phát điên vì kinh hãi, khi con bò biển vẫy vùng
Quằn quại dưới chân chúng, chẳng còn đoái hoài đến người
Đã nuôi dạy chúng; và trục xe chính
Gãy vụn dưới những cú lồng lộn như một cọng sậy,
Hippolutos, với đôi chân bị kẹt cứng,
Vẫn bị kéo lê về phía trước bởi dây cương đang xoay tròn
Mà hai tay chàng vẫn nắm chặt; chúng chẳng hề dừng
Cơn điên loạn trong cuộc tháo chạy cho đến khi từng dải dây,
Nan bánh xe và mảnh vụn của cỗ xe tang tóc,
Từng tảng đá lớn, những gốc cây nhọn và vỏ ốc sắc cạnh,
Xương cá khổng lồ vỡ vụn vương vãi giữa bãi cát
Trên bờ biển đáng nguyền rủa đó, đều đẫm máu
Và những mảnh thịt của chàng; rồi lũ ngựa ngã quỵ
Đầu chúi xuống trước, đập mạnh trán xuống đất,
Run rẩy đẫm mồ hôi, đôi mắt trắng dã nhìn chằm chằm trong kinh hoàng.
Dân chúng, những người đã chứng kiến tất cả từ xa,
Đã mang thi thể vụn vỡ của Hippolutos trở về.
Nhưng khi cha chàng, kẻ quá đỗi kiêu ngạo, hân hoan
(Bướng bỉnh như một kẻ đã định sẵn số phận)
Rằng Poseidon vĩ đại đã đáp lại lời cầu nguyện của ông,
Ta, hiện ra trong luồng hào quang rực rỡ,
Đứng trên người tín đồ đang hấp hối của ta và, từng việc
Một, tiết lộ sự thật khi mọi chuyện đã rồi.
Khi ấy Theseus nằm đó, kẻ khốn cùng nhất trong đám người,
Và đáng đời thay; nhưng trước khi những tấm màn tử thần che khuất
Gương mặt ông, vị hoàng tử bị sát hại đã thốt lên lời tha thứ trọn vẹn
Cho người cha bồng bột của mình. Từ đó, Athenai vang vọng tiếng than khóc.
Vậy nên ta, người chẳng bao giờ bỏ rơi tín đồ của mình,
Sợ rằng nơi ngã ba đường chẳng còn ai dâng bánh mật,
Hay đổ xuống dòng máu nóng của loài chó;
Sợ rằng tại đền thờ của ta, những vị tư tế buồn rầu
Sẽ trang hoàng tượng ta bằng những vòng hoa
Nhạt phai, tồi tàn, chẳng còn mấy giá trị, và không dám trách móc
Sự lười biếng ấy đối với những tín đồ của ta, những người đã quay lưng
Nơi khác với trái tim tin cậy và bàn tay đầy lễ vật,
Như thể họ đã leo lên đỉnh Olumpos để tìm kiếm
Artemis và chẳng thấy ngai vàng của nàng ở đâu cả—
Ta đã can thiệp: và, trong đêm đầy biến cố này
(Trong khi quanh giàn hỏa thiêu, đám đông
Đứng với ánh sáng dữ dội trên những chiếc áo choàng đen, thứ trói buộc
Từng cái đầu đang nức nở, trong khi họ vẫn cắt tóc mình
Trên thi thể của vị hoàng tử tàn tạ,
Và, trong cung điện của chàng, Theseus phủ phục
Trên lò sưởi lạnh lẽo, vầng trán lạnh như phiến đá
Nơi ông đã đập đầu vào, rên rỉ gạt đi nỗi đau đớn nặng nề—
Khi giàn hỏa thiêu sụp xuống, và những khúc gỗ đan chéo đổ sập
Gửi một đám tia lửa xuyên qua màn đêm,
Và ngọn lửa vui tươi, hân hoan với sự làm chủ,
Cao vút như một con rắn trên những hũ rượu đặc quánh,
Những loại dầu hòa tan và nhũ hương,
Và những loại nhựa cây tráng lệ như vàng) quyền năng của ta
Đã mang người đã khuất về nơi ẩn náu của ta
Trong khu rừng vô cùng tôn kính nơi đây.
Và vị hiền triết râu trắng, người đang nghiền nát
Cây thảo dược này, chính là người con danh tiếng của Phoibos,
Asclepios, người mà anh trai rạng rỡ của ta đã truyền dạy
Đạo lý về mọi loài thảo mộc, hoa và rễ cây,
Để thấu hiểu đặc tính thầm kín nhất của chúng và bộc lộ
Linh hồn cứu rỗi của vạn vật: người đã xoa dịu
Bằng những lớp thuốc đắp lên vầng trán rách nát và đôi má bị tàn phá,
Chải chuốt lại mái tóc và mang lại vẻ bóng mượt ban đầu,
Và gọi lại sắc hồng tươi trên làn da tái nhợt,
Và đặt những dải thịt và phần cuối bị rách
Vào đúng vị trí một lần nữa, và làm lỏng đi nút thắt gân cơ
Của mọi chi thể bị tra tấn—để giờ đây chàng nằm đó
Như thể chỉ có giấc ngủ đơn thuần bao trùm lấy chàng dưới
Những cây sồi và thông đan xen này. Ôi, hãy phấn chấn lên,
Hỡi vị thần ban tặng cây gậy chữa lành,
Con rắn của ngươi, với cổ họng rực lửa và đôi mắt ru ngủ,
Đang quấn những vòng xoắn ẻo lả của nó quanh đây! Ta bảo, hãy phấn chấn lên!
Hãy tiếp tục với những phương thuốc khôn ngoan nhất của ngươi!
Và các ngươi, đám đông các tiên nữ rừng xanh trắng trẻo,
Hãy làm việc, theo sự chỉ dẫn của hiền triết, với những chồi non và lá cây
Đang rải đầy trên thảm cỏ quanh hai người! Trong khi ta
Chờ đợi, trong sự im lặng phù hợp, kết quả sẽ đến.
GHI CHÚ
"LỜI MỞ ĐẦU CỦA ARTEMIS" đại diện cho nữ thần Artemis đang chờ đợi sự hồi sinh của chàng thanh niên Hippolytus, người mà nàng đã mang vào rừng và giao cho Asclepios để chữa trị. Đây là một đoạn trích nhằm giới thiệu một tác phẩm chưa hoàn thành và tiếp nối câu chuyện do Euripides kể trong "Hippolytus", hãy tham khảo tác phẩm đó.