Ta cũng vẽ được tranh như gã thanh niên kia,
Hỡi người đời đang ca tụng. Hồn ta bừng phơi phới!
Chẳng có rào cản nào giữ ta lại—ôi, ý nghĩ vừa xoa dịu vừa làm tê tái!
—Chưa từng có số mệnh nào cấm ta, từng vì sao một,
Bùng nổ vào đêm tối của các ngươi với trọn vẹn món quà
Lửa từ Thiên Chúa: xác thịt ta cũng chẳng lùi bước
Trước việc trợ lực cho tâm hồn, với ánh mắt ngước lên
Và mở rộng hướng về thiên đàng, hoặc, lao thẳng như sấm sét,
Xuống tận tâm điểm, chỉ trong một khoảnh khắc; hoặc quanh quẩn
Quay đi bình thản và tò mò, để soi thấu
Giấy phép và giới hạn, không gian và ranh giới,
Được ban cho chân lý hiện hình nơi con người.
Và, như gã thanh niên các ngươi ca tụng, tất cả những gì ta thấy,
Bàn tay ta hẳn đã có thể vung lên tấm vải bạt,
Từng gương mặt tuân phục luật lệ của niềm đam mê,
Từng niềm đam mê tuyên bố rõ ràng chẳng cần đến lời nói;
Dù Hy Vọng trỗi dậy ngay trong từng dòng huyết quản,
Đễ nhón chân chờ đón cái ôm ban ơn,
Hay Sức Mê Hoặc buông rủ đôi mắt, như khi đàn chim non
Kéo trái tim chim bồ câu mẹ về đúng chỗ của nó;
Hay Niềm Tin thắp sáng vầng trán thật nhanh,
Và khóa chặt đôi môi, tựa một lâu đài đang bị tấn công—
Hỡi những gương mặt người, chiếc cốc của ta đã tràn chưa?
Các ngươi đã cho ta gì mà ta chưa từng gìn giữ?
Cũng chẳng thể nói ta chưa từng mơ mộng (thật là tuyệt vời!)
Về việc bước ra—chính ta, trong từng bức tranh mới,—
Như thể, làm trái tim bao người đập rộn và lồng ngực phồng lên,
Đến yết kiến Giáo hoàng hay Hoàng đế, Đông, Tây, Nam, Bắc,
Hướng về Đại quốc lớn lao đang bình thản mãn nguyện,
Hay thị trấn nhỏ hân hoan đầy khát vọng, bức tranh đã đi qua,
Hoa rải đầy trên cỗ xe chở món hàng,
Đi qua những con phố cổ mang tên mới từ sự kiện ấy,
Cho đến khi về đến nhà, nơi tuổi già uyên bác sẽ chào đón
Khuôn mặt ta, và tuổi trẻ, vì vì sao hãy còn mờ khuất
Phía trên mái tóc, nằm học hỏi dưới chân ta!—
Ồ, được sống như thế, ta và bức tranh của ta, gắn kết
Trong tình yêu vây quanh, và những lời tán dương, cho đến tận cuối đời,
Và rồi không về thiên đàng, mà lảng vảng ở lại nơi này,
Nơi mặt đất của ta đây, mọi con người trên trái đất đều là bạn—
Ý nghĩ ấy trở nên đáng sợ, vì nó quá đỗi ngọt ngào thân thương!
Nhưng một giọng nói đã thay đổi điều đó. Những thoáng hiện của cảnh tượng ấy
Đã làm ta hoảng sợ, như những cuộc vui trác táng lọt qua khe cửa
Của một ngôi đền thờ thần kỳ lạ nào đó trong buổi cúng tế!
Thế giới này dường như không còn là thế giới trước kia nữa:
Hòa lẫn với những con người yêu thương và tin cậy của ta, từng đoàn kéo đến
. . . Ai đã triệu gọi những khuôn mặt lạnh lùng bắt đầu
Chen lấn ép buộc ta và phán xét ta? Dù ta co ro cúm núm
Lùi bước, tựa một nữ tu trước toán lính tráng,
Họ lôi ta ra, và dẫu ta có chống cự... thôi đủ rồi!
Họ mua và bán tranh của chúng ta, lấy đi và trao tặng,
Xem chúng như đồ trang hoàng và vật dụng trong nhà,
Và nơi họ sống thì tranh của chúng ta buộc phải sống theo
Và nhìn ngắm mặt mũi họ, lắng nghe lời tán gác của họ,
Chia sẻ sự tầm thường trong đời sống hàng ngày của họ,
Bị họ bàn tán—"Cái này ta thích, hay cái này ta ghét,
Cái này làm ta vừa lòng hơn, và cái này ít tác động đến ta hơn!"
Thế nên ta đã chọn phần đời của mình. Nếu thỉnh thoảng
Trái tim ta chùng xuống, khi ta đơn điệu vẽ
Những hành lang vô tận và những dãy nhà thờ kéo dài mãi
Với cùng một chuỗi đề tài. Trinh nữ, Hài nhi và Thánh nhân,
Với cùng một ánh nhìn lạnh lùng điềm tĩnh đẹp đẽ—
Ít nhất thì không có thương nhân nào buôn bán trên trái tim ta;
Sự u tịch của chốn thánh đường ít nhất sẽ ngăn chặn
Những chiếc lưỡi phàm tục xa lánh nơi những bức tranh ta đứng riêng một góc;
Chỉ có lời cầu nguyện phá vỡ sự im lặng của đền thờ
Trong khi, ngày một đen đẫm dưới làn khói nến hàng ngày,
Chúng mục nát trên bức tường đá vôi ẩm ướt,
Giữa những tiếng vang mà bước chân nhẹ nhàng chưa từng đánh thức.
Nào, hãy chết đi, những bức tranh của ta! Cứ chết đi thật êm đềm, chắc chắn!
Hỡi gug thanh niên mà người đời ca tụng—lời ca tụng ấy đáng giá là bao?
Bị thổi một cách khắc nghiệt, liệu chiếc kèn đồng còn giữ được âm thanh vàng ngọc?
Liệu dòng nước có còn ngọt ngào khi lẫn những hạt bụi trần ai?
NOTES
"Pictor Ignotus" is a reverie characteristic of a monastic painter
of the Renaissance who recognizes, in the genius of a youth whose
pictures are praised, a gift akin to his own, but which he has never
so exercised, spite of the joy such free human expression and
recognition of his power would have given him, because he could not
bear to submit his art to worldly contact. So he has chosen to sink
his name in unknown service to the Church, and to devote his fancy
to pure and beautiful but cold and monotonous repetitions of sacred
themes. His gentle regret that his own pictures will moulder
unvisited is half wonderment that the youth can endure the sullying
of his work by secular fame.
67. Travertine: a white limestone, the name being a corruption of
[Tiburtinus], from [Tibur] , now Tivoli, near Rome, whence this
stone comes.