Hô Lan Hà Truyện

Lượt đọc: 110 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Chương Bốn

❊ ❊ ❊

Một khi đã sang hè, cỏ dại mọc cao đến thắt lưng người lớn, rồi mọc quá cả đầu tôi. Con chó vàng chui vào trong đó, ngay cả một cái bóng cũng chẳng thấy đâu.

Ban đêm gió thổi, cỏ dại lại kêu xào xạc, vì cả sân toàn là cỏ dại nên tiếng kêu ấy đặc biệt lớn, từng đợt từng đợt rộ lên.

Mưa xuống, trên ngọn cỏ dại đều bốc khói. Mưa vốn chẳng lớn lắm, nhưng nếu nhìn đám cỏ dại đó, cứ như thể mưa đang rơi rất to vậy.

Khi mưa bụi lất phất, trên đám cỏ dại mù mịt mờ ảo, giống như đã có sương mù lớn kéo đến, hoặc như sắp đổi thời tiết, lại giống buổi sáng có sương giá, hỗn độn mịt mờ, bốc lên làn khói trắng.

Gió thổi và mưa rơi khiến cái sân này rất hoang lương. Cho dù là ngày nắng, dù ánh mặt trời chói chang chiếu xuống, cái sân này vẫn cứ hoang lương như thế. Chẳng có vật trang trí nào bắt mắt, chẳng có chút dấu vết nào của sự sắp đặt nhân tạo, mọi thứ đều mặc kệ tự nhiên, muốn nghiêng về đông thì nghiêng, muốn ngả về tây thì ngả. Nếu thực sự có thể làm được như vậy, thì ngược lại cũng bảo tồn được phong cảnh nguyên sơ. Nhưng không phải, đây thì coi là phong cảnh gì chứ? Phía đông chất một đống gỗ mục, phía tây ném một đống củi loạn. Bên cửa trái xếp một đống gạch cũ, bên cửa phải phơi một đống bùn cát.

Bùn cát là do người nấu bếp lấy về để đắp lò, đắp xong bếp thì bùn dư bị ném bên cửa. Nếu hỏi ông ta còn có công dụng gì không, tôi nghĩ ông ta cũng chẳng biết, chỉ là quên đi thôi.

Còn đống gạch kia thì không biết dùng vào việc gì, đã để ở đó rất lâu, gió thổi nắng phơi, mưa dội lên. Dù sao thì gạch cũng chẳng sợ mưa, dội thì dội, có ảnh hưởng gì đâu. Thế nên cứ mặc cho nó bị dội. Chẳng ai quản nó cả. Thực ra cũng chẳng cần quản, tình cờ lò bếp hay lỗ thông hơi của giường sưởi bị hỏng, thì lúc đó mới dùng đến. Ngay trước mắt, vươn tay là có, dùng tiện lợi biết bao. Thế nhưng lò bếp chẳng mấy khi hỏng, lỗ thông hơi của giường sưởi cũng được xây khá kiên cố. Chẳng biết tìm đâu ra người thợ giỏi như vậy, một khi đã sửa lỗ thông hơi thì dùng được cả năm, năm đầu tháng tám sửa, chưa đến tháng tám năm sau là chưa hỏng. Cho dù đến tháng tám năm sau, cũng phải gọi thợ nề, thợ gạch đến dùng dao sắt từng viên từng viên cạy gạch xuống. Cho nên đống gạch trước cửa kia dường như cả năm chẳng có tác dụng gì lớn. Ba năm hai năm vẫn cứ bày ở đó. Có lẽ là càng bày càng ít đi, nhà đông lấy một viên để kê chậu hoa, nhà tây bê một viên lại làm việc gì đó. Nếu không thì, nếu càng bày càng nhiều, thì thật là tai hại, chẳng phải sẽ từ từ chặn cửa phòng lại sao?

Thực ra gạch trước cửa ngày càng ít đi. Không cần sức người, cứ mặc kệ tự nhiên, qua ba năm hai năm là không còn nữa.

Thế nhưng hiện tại vẫn còn. Nó cùng với đống bùn kia đang phơi nắng, nó bầu bạn với nó, nó bầu bạn với nó.

Ngoài cái này ra, còn có cái vại lớn bị vỡ ném bên tường, bên cạnh cái vại lớn còn có một cái vò sứt miệng ngồi xổm ở đó bầu bạn với nó. Dưới đáy vò chẳng có gì, chỉ tích lại nửa vò nước mưa, dùng tay bám vào miệng vò lắc nhẹ, trong nước đó có rất nhiều sinh vật nhỏ, biết chạy lên chạy xuống, giống cá mà không phải cá, giống côn trùng mà không phải côn trùng, tôi không nhận ra. Nhìn lại cái vại lớn bị vỡ gần như không đứng vững nổi kia, trong cái vại đó lại chẳng có gì cả. Thực ra không thể gọi đó là "trong" được, cái vại này vốn đã vỡ bụng rồi. Chẳng thể bàn đến "trong" hay "ngoài" nữa. Gọi tắt là "đáy vại" đi! Trên đáy vại này chẳng có gì cả, trơn bóng đáng yêu, dùng tay vỗ vào còn phát ra tiếng. Lúc nhỏ tôi luôn thích lại gần nghịch, vừa nghịch thì thôi rồi, ở dưới đáy vại đó có vô số con rệp. Sợ đến mức tôi chạy biến ngay. Chạy ra xa đứng đó quay đầu nhìn lại, nhìn một lát, đám rệp đó lại chạy loạn một hồi rồi chui về dưới đáy vại.

Tại sao cái đáy vại này không vứt đi nhỉ? Có lẽ là chuyên để nuôi rệp.

Đối diện với cái đáy vại này, còn úp một cái máng heo, cái máng heo đó đã mục nát, chẳng biết úp ở đó bao nhiêu năm rồi. Dưới đáy máng mọc không ít nấm, đen sì, đó là những loại nấm nhỏ; nhìn dáng vẻ, chắc là không ăn được, chẳng biết mọc để làm gì.

Dựa bên cạnh cái máng là một lưỡi cày sắt gỉ sét nằm ngủ ở đó.

Nói cũng lạ, đồ đạc trong nhà tôi đều là thành đôi, thành cặp. Không có cái nào đơn lẻ cả.

Gạch phơi nắng thì có bùn bầu bạn. Có vò vỡ thì có vại vỡ. Có máng heo thì có lưỡi cày sắt. Như thể chúng đều được ghép đôi, kết hôn vậy. Hơn nữa mỗi bên đều có sinh mệnh mới được đưa đến thế gian này.

Ví dụ như sinh vật giống cá trong cái vò, đám rệp dưới cái vại lớn, nấm trên máng heo, v.v.

Chẳng biết tại sao, cái lưỡi cày sắt này lại chẳng thấy sinh mệnh mới nào cả, mà là toàn thân mục nát xuống.

Chẳng sinh ra gì, chẳng mọc ra gì, toàn thân vàng khè. Dùng tay chạm vào là bột rơi xuống, mặc dù bản chất nó là sắt, nhưng lâm vào cảnh hôm nay, trông hoàn toàn như làm bằng đất sét vàng, giống như sắp liệt vậy. So với người bạn đồng hành là cái máng gỗ kia, thật đúng là kém xa vạn dặm, xấu hổ quá, xấu hổ quá. Nếu lưỡi cày này là con người, nhất định sẽ phải khóc lớn: "Thể chất của ta tốt hơn các ngươi cơ mà, sao hôm nay lại suy nhược đến nông nỗi này?"

Nó không chỉ tự suy nhược, ngả vàng, mà hễ mưa xuống, cái thứ sắc tố màu vàng khắp thân nó còn theo nước mưa chảy sang người khác. Một nửa cái máng heo đã bị nhuộm vàng rồi.

Dòng nước màu vàng kia còn chảy đi rất xa, bất kể nơi nào nó đi qua, đất đai đều bị nhuộm thành màu vàng cháy.

Nhà tôi rất hoang lương.

Vừa vào cửa lớn, dựa vào vách tường phía đông cửa lớn là ba gian nhà nát, dựa vào vách tường phía tây cửa lớn vẫn là ba gian nhà nát. Cộng thêm một cái cửa lớn, nhìn qua thì như bảy gian nối liền, vẻ ngoài dường như rất uy phong, nhà cửa đều rất cao lớn, dựng những khung nhà bằng gỗ rất dày. Đầu xà nhà rất to, một đứa trẻ ôm không xuể. Đều là mái lợp ngói, trên nóc nhà còn có hoa văn đục lỗ làm bằng ngói, nhìn về phía mặt trời thì rất đẹp, trên hai đầu nóc nhà, mỗi bên có một con chim bồ câu, có lẽ cũng làm bằng ngói. Quanh năm bất động, đậu ở đó. Vẻ ngoài của ngôi nhà này, dường như không tệ.

Nhưng tôi thấy nội dung bên trong lại trống rỗng.

Ba gian phía tây, nhà tự dùng để đựng lương thực, lương thực chẳng có bao nhiêu, nhưng chuột thì từng đàn. Dưới kho lương thực bị chuột cắn thủng lỗ, cả nhà chuột đang ăn lương thực. Chuột ăn ở dưới, sẻ ăn ở trên. Cả căn phòng toàn mùi tanh của đất. Cửa sổ hỏng thì dùng ván đóng lại, cửa ra vào cũng hỏng, mỗi lần mở ra là rung bần bật.

Ba gian nhà dựa vào vách tường phía tây cửa lớn thì cho một gia đình nuôi heo thuê. Trong nhà ngoài nhà chẳng có gì khác, toàn là heo. Heo lớn heo nhỏ, máng heo, thức ăn cho heo. Người qua lại cũng toàn là dân buôn heo, cả nhà lẫn người, đều bị làm cho mùi vị cực kỳ tồi tệ.

Nói ra thì nhà đó cũng chẳng nuôi nhiều heo, cũng chỉ tầm mười con tám con. Mỗi khi hoàng hôn buông xuống, tiếng heo kêu có thể nghe thấy từ xa gần. Đánh vào máng heo, gõ vào chuồng rào. Kêu mấy tiếng lại dừng một lúc. Âm thanh có cao có thấp, trong không khí trang nghiêm của buổi chiều tà, dường như đang nói cuộc sống nhà họ rất tịch mịch.

Ngoài bảy gian nhà nối liền này ra, còn có sáu gian nhà nát, ba gian nhà tranh nát, ba gian nhà xay xát.

Ba gian nhà xay xát cho gia đình nuôi heo đó thuê luôn, vì nó gần với nhà nuôi heo đó.

Ba gian nhà tranh nát nằm ở góc tây nam của sân, ngôi nhà này một mình chạy xa như vậy, cô độc, lôi thôi lếch thếch, xiêu xiêu vẹo vẹo đứng ở đó.

Trên mái nhà tranh mọc đầy rêu xanh, nhìn từ xa, một màu xanh mướt, rất đẹp mắt. Mưa xuống, trên mái nhà lại mọc nấm, mọi người lại leo lên mái nhà hái nấm, cứ như lên núi hái nấm vậy, hái một hồi được rất nhiều. Mái nhà mọc nấm như thế này thật là hiếm có, nhà tôi tổng cộng có hơn ba mươi gian nhà, những gian khác đều không mọc nấm, cho nên người ở trong căn nhà đó mỗi khi cầm giỏ leo lên mái nhà hái nấm, cả sân không ai là không ghen tị, đều nói: "Nấm này là nấm tươi, không giống nấm khô đâu, nếu giết một con gà nhỏ xào lên, thì ngon tuyệt."

"Nấm xào đậu phụ, ôi, thật tươi!"

"Nấm sau mưa còn non hơn gà tơ."

"Nấm xào gà, ăn nấm mà không ăn gà."

"Nấm nấu mì, ăn nước dùng mà quên cả mì."

"Ăn nấm này rồi, mà không quên cả họ mới là lạ."

"Nấm hấp gừng, có thể ăn tám bát cơm kê."

"Ngươi đừng coi thường nấm này, đây là của cải bất ngờ đấy!"

Những người ở cùng sân ghen tị đó, đều hận mình tại sao không ở trong căn nhà tranh kia. Nếu biết trước thuê nhà mà nấm cũng được thuê cùng thì nhất định phải thuê căn nhà đó. Thiên hạ đâu có chuyện tốt như vậy, thuê nhà mà còn kèm theo nấm. Thế là cảm khái thở dài, than thở không ngớt.

Lại nói người đang đứng trên mái nhà hái nấm kia, dưới bao nhiêu cặp mắt, thật là một công việc đầy vinh quang.

Thế là cũng hái một cách chậm rãi, vốn dĩ chỉ cần một điếu thuốc là hái xong, nhưng lại kéo dài thành nửa bữa cơm. Đồng thời cố ý chọn mấy cây to, từ trên mái nhà kiêu ngạo ném xuống, đồng thời nói: "Các người xem đi, các người đã thấy nấm nào sạch như thế này chưa? Ngoài mái nhà này ra, mái nhà nào có thể mọc ra nấm ngon như thế này chứ."

Những người ở phía dưới, căn bản không nhìn rõ nấm trên mái nhà to nhỏ thế nào, cứ tưởng là đều to như vậy, thế là càng tăng thêm sự kinh ngạc vô hạn. Vội vàng cúi người xuống nhặt lên, mang về nhà, đến bữa tối, người bán đậu phụ đến, tiêu tốn hai trăm tiền nhặt chút đậu phụ, nấu nấm lên.

Thế nhưng người ở trên mái nhà vì kiêu ngạo, quên mất mái nhà đó có rất nhiều chỗ không chắc chắn, đã lộ ra lỗ thủng, một khi không cẩn thận liền đặt chân vào, chân rút ra, chiếc giày trên chân không thấy đâu nữa.

Chiếc giày từ trên mái nhà rơi xuống, rơi thẳng vào trong nồi, trong nồi chính là nước sôi sùng sục, chiếc giày liền được luộc trong nước sôi. Người làm miến bên cạnh nồi nhìn càng thấy có ý, càng cảm thấy thú vị, chiếc giày kia lăn trong nước sôi, lộn nhào, còn lăn ra một ít bùn đất từ đế giày, làm cho miến dưới nồi đều vàng khè. Thế nhưng họ vẫn không lấy chiếc giày ra khỏi nồi, họ nói, dù sao thì miến này cũng là để bán, cũng chẳng phải mình ăn.

Mái nhà này tuy sản xuất nấm, nhưng không thể tránh mưa, hễ mưa xuống, cả căn phòng giống như cái bình nước nhỏ vậy. Sờ cái này là ướt, sờ cái kia cũng là ướt.

May mà ở trong này đều là những kẻ thô kệch.

Có một đứa trẻ mũi vẹo mắt trợn tên là "Thiết Tử". Nó cả ngày cầm một cái xẻng sắt trong tay, trong một cái máng dài cắt xuống, cắt cái gì thế nhỉ? Người mới đến căn phòng này nhìn không rõ, vì trong phòng hơi nước bốc nghi ngút không biết đang làm những gì. Nhìn kỹ mới thấy nó cắt là khoai tây. Trong máng toàn là khoai tây.

Nhà tranh này là cho một gia đình mở xưởng miến thuê. Người làm miến đều là những người thô kệch, không có giày tất tốt, không có chăn đệm tốt, người này người nọ giống như heo con vậy, ở trong căn nhà này là rất tương xứng, nhà tốt mà để họ ở cũng sợ ở hỏng mất. Huống hồ mỗi khi mưa xuống còn có nấm để ăn.

Người trong xưởng miến này ăn nấm, luôn là nấm và miến phối với nhau, nấm xào miến, nấm hầm miến, nấm nấu miến. Không có nước gọi là "xào", có nước gọi là "nấu", nước ít một chút gọi là "hầm".

Họ làm xong, thường còn bưng một bát lớn đến biếu ông nội. Đợi đứa trẻ mũi vẹo mắt trợn đó đi rồi, ông nội mới nói: "Cái này ăn không được, nếu ăn phải nấm độc thì chết mất."

Nhưng người trong xưởng miến đó, chưa bao giờ ăn chết cả, ngày ngày bên trong vẫn hát ca, làm miến.

Trước cửa xưởng miến dựng cái giàn cao mấy trượng, miến trắng sáng lấp lánh, giống như thác nước treo ở phía trên.

Họ vừa treo miến, cũng vừa hát. Đợi miến phơi khô rồi, họ vừa thu miến, cũng vừa hát. Tiếng hát đó không phải là niềm vui có được từ công việc, mà giống như vừa rơi lệ vừa cười vậy.

Nghịch cảnh thì cam chịu, ngươi nói mạng ta đáng tiếc, bản thân ta lại chẳng để tâm. Ngươi thấy rất nguy hiểm, ta lại tự thấy đắc ý. Không đắc ý thì làm sao? Nhân sinh là khổ nhiều vui ít.

Tiếng hát trong xưởng miến kia, giống như một đóa hoa đỏ nở trên đầu tường. Càng tươi thắm, thì lại càng thấy hoang lương.

Giêng mười lăm tháng Giêng chính,

Nhà nhà treo đèn đỏ.

Chồng người đoàn tụ họp,

Chồng Mạnh Khương Nữ đi xây trường thành.

Chỉ cần là một ngày nắng, miến vừa treo lên, tiếng hát này liền nghe thấy được. Vì căn nhà tranh nát đó nằm ở góc tây nam, nên âm thanh đó tương đối xa xăm. Thỉnh thoảng cũng có giai điệu phụ nữ điệu đà hát "Canh năm".

Căn nhà tranh đó thật sự không trụ được nữa, mỗi lần mưa to, phía bắc căn nhà tranh phải thêm một cái cột chống, cái cột chống đó đã có bảy tám cái rồi, nhưng ngôi nhà vẫn ngày ngày nghiêng về phía bắc. Càng nghiêng càng dữ dội, tôi vừa nhìn thấy là sợ, sợ từ bên cạnh đó đi qua, đúng lúc căn nhà đó đổ xuống, đè lên người tôi. Căn nhà đó thật sự không ra hình thù gì nữa, cửa sổ vốn là hình vuông, đều nghiêng lệch biến thành hình thoi rồi. Cửa ra vào cũng nghiêng lệch không đóng được nữa. Xà nhà lớn trên tường như sắp rơi xuống, nhảy ra một bên. Xà dọc trên nóc nhà ngày ngày đi về phía bắc, đã tuột mộng, thoát khỏi sự níu kéo của người khác, mà tự mình hành động riêng lẻ. Những cây rui đóng trên nóc nhà, cây nào chạy theo được thì chạy theo nó xuôi nước về phía bắc; cây nào không chạy theo được, thì bứt đứt đinh, mà rủ đầu xuống, hướng về phía đầu người trong xưởng miến mà rủ xuống, vì đầu kia bị đè ở ngoài hiên, nên không thể rơi xuống được, chỉ lủng lẳng rủ xuống.

Tôi một lần vào xưởng miến, muốn xem thử làm miến rốt cuộc làm thế nào. Nhưng không dám nhìn kỹ, tôi rất sợ cái đầu rui đó rơi xuống đánh tôi.

Hễ gió thổi, căn nhà này liền kêu lạch cạch vang dội, xà lớn kêu, rầm nhà kêu, khung cửa, khung cửa sổ kêu.

Hễ mưa xuống, lại là tiếng lạch cạch.

Không gió, không mưa, ban đêm cũng sẽ kêu, vì đêm khuya yên tĩnh, vạn vật đồng thanh, huống hồ căn nhà vốn dĩ sẽ kêu này, sao có thể không kêu được chứ.

Nó kêu dữ dội nhất. Tiếng kêu của vật khác, là do chú tâm nghe nó, thì mới nghe được, cũng là cực kỳ u uất, không đáng tin cậy lắm. Có lẽ là do ảo giác gây ra bởi chứng ù tai của một người, ví dụ như tiếng mèo, chó, côn trùng kêu, đó là vì chúng là sinh vật.

Đã từng có ai nghe thấy ban đêm nhà sẽ kêu chưa, nhà của ai sẽ kêu, kêu giống như một sinh vật sống vậy, lạch cạch, mang theo trọng lượng vô hạn. Thường thường sẽ làm người ngủ trong căn nhà này tỉnh giấc.

Người bị đánh thức lật người nói: "Nhà lại đi rồi."

Thật là sống động, nghe ông ta nói câu này, dường như ngôi nhà sắp chuyển nhà vậy.

Nhà sắp chuyển đi rồi, tại sao người ngủ bên trong còn chưa dậy, ông ta không dậy, ông ta lật người lại ngủ tiếp.

Người ở trong này, đối với chuyện ngôi nhà sắp đổ, không hề có chút cảnh giác, dường như họ đã có quan hệ huyết thống, là tin tưởng vô cùng.

Dường như ngôi nhà này một khi đổ, cũng sẽ không đè lên họ, cho dù là đè lên rồi, cũng sẽ không đè chết được, tuyệt đối không có nguy hiểm tính mạng. Sự tự tin quá mức của những người này, không biết từ đâu ra, có lẽ người ở trong căn nhà đó đều làm bằng sắt, chứ không phải làm bằng thịt. Nếu không thì họ đều là biệt đội cảm tử, coi nhẹ sinh mạng rồi.

Nếu không thì tại sao dũng cảm như vậy? Sống chết không sợ.

Nếu nói họ sống chết không sợ, thì cũng không đúng, ví dụ như người phơi miến kia, từ trên sào gỡ miến xuống, cây sào đó rơi xuống, liền dọa ông ta giật mình. Miến làm vỡ rồi, ông ta còn chưa kịp đánh. Ông ta thu miến lại, ông ta còn nhìn cây sào đó, ông ta suy tư, ông ta nói: "Chẳng lẽ là..."

Ông ta càng nghĩ càng kỳ lạ, sao miến vỡ rồi, mà người không bị đánh trúng nhỉ. Ông ta đỡ cây sào đó lên, đứng từ xa nhìn, dùng mắt suy ngẫm. Càng suy ngẫm càng thấy đáng sợ.

"Ái chà! Cái này mà rơi trúng đầu thì..."

Thế thì thật không dám tưởng tượng. Thế là ông ta sờ đỉnh đầu mình, ông ta thấy vạn may vạn may, lần sau phải cẩn thận hơn.

Vốn dĩ cây sào đó còn không to bằng rui nhà, nhưng ông ta vừa nhìn thấy, ông ta liền sợ, mỗi lần ông ta lại phơi miến, ông ta đều tránh cây sào đó, ngay cả đi bên cạnh nó cũng không dám. Luôn dùng mắt liếc nó, qua rất nhiều ngày mới coi như quên chuyện này.

Nếu mưa sấm sét, ông ta liền tắt đèn, họ nói sét bắt lửa, sợ sét đánh trúng.

Họ qua sông, ném hai đồng xu xuống sông, tương truyền sông rất tham ăn, thường chết đuối người, đồng xu vừa bày xuống sông, thần sông vui vẻ, sẽ không dìm họ chết đuối nữa.

Điều này chứng minh những người ở trong căn nhà tranh lạch cạch này, cũng rất nhát gan, cũng giống như người bình thường run rẩy sống trên thế giới này.

Vậy thì căn nhà này đã sắp sập rồi, họ tại sao lại không sợ chứ?

Theo lời ông Triệu già bán bánh bao nói: "Thứ họ cần chính là cái nhà sắp đổ này đấy!"

Theo lời đứa trẻ mũi vẹo mắt trợn trong xưởng miến nói: "Đây là ở nhà thôi, cũng chẳng phải lấy vợ cần nàng phải đoan chính."

Theo lời hai thiếu niên sĩ tộc họ Chu ở cùng sân nói: "Căn nhà này đối với hạng người thô kệch như họ, thì còn gì phù hợp hơn nữa."

Theo lời Nhị Bá nhà tôi nói: "Là họ tham rẻ, nhà tốt trong thành Hô Lan có đầy ra, sao họ không dọn nhà đi? Nhà tốt người ta phải mất tiền thuê nhà đấy, không giống như nhà chúng ta căn nhà này, một năm mang đến mười cân hai mươi cân miến khô là xong chuyện, bằng với ở không. Nhị Bá ngươi không có gia quyến, nếu không ta cũng tìm căn nhà như thế này mà ở."

Nhị Bá nói có lẽ cũng có chút đúng.

Ông nội sớm đã muốn dỡ căn nhà đó rồi, là vì họ mấy lần toàn thể níu kéo mới giữ lại được.

Còn về ngôi nhà này tương lai đổ hay không đổ, hoặc xảy ra chuyện may hay bất hạnh gì, mọi người đều cho rằng điều này quá xa vời, không cần nghĩ tới.

Nhà tôi rất hoang lương.

Bên kia ở mấy người làm miến, bên kia ở mấy người nuôi heo. Căn phòng phía tây nuôi heo đó còn ở một người kéo cối xay.

Người kéo cối xay đó, ban đêm gõ mõ suốt cả đêm.

Gia đình nuôi heo đó có mấy kẻ nhàn rỗi tạp nham, thường tụ tập cùng nhau hát Tần, kéo đàn hồ cầm.

Còn người làm miến ở góc tây nam thì thích hát một bài "Than canh năm" vào ngày nắng.

Họ mặc dù kéo đàn hồ cầm, gõ mõ, than canh năm, nhưng không phải là phồn hoa, không phải là tiến về phía trước, không phải là họ nhìn thấy ánh sáng, hay hy vọng vào ánh sáng, những điều này đều không phải.

Họ không nhìn thấy ánh sáng là gì, thậm chí căn bản cũng không biết, giống như mặt trời chiếu trên đầu người mù, người mù cũng không nhìn thấy mặt trời, nhưng người mù lại cảm thấy thực sự ấm áp.

Họ chính là hạng người này, họ không biết ánh sáng ở đâu, nhưng họ cảm nhận được thực sự sự lạnh giá đang ở trên người họ, họ muốn đánh lui sự lạnh giá, vì thế mà sinh ra bi ai.

Họ được cha mẹ sinh ra, chẳng có hy vọng gì, chỉ hy vọng ăn no, mặc ấm.

Nhưng cũng không ăn no, cũng không mặc ấm.

Nghịch cảnh thì cam chịu.

Chuyện thuận lợi, thì cả đời cũng không có.

Người gõ mõ trong nhà xay, ban đêm thường gõ càng lúc càng vang, ông ta càng gõ kịch liệt, mọi người càng nói âm thanh đó thê lương. Vì nó là âm thanh đơn độc, không có đồng điệu.

Nhà tôi rất hoang lương.

Bên cạnh xưởng miến là căn phòng nhỏ, còn ở một gia đình đánh xe, nhà đó thích nhảy đồng cốt, thường thì đánh trống, ồ ồ à à hát lên. Tiếng trống thường đánh đến nửa đêm mới dừng, những chuyện tiên ma quỷ quái, sự đối đáp giữa đại tiên và nhị tiên. Cổ quái, u huyền, thật không biết đời nào kiếp nào.

Bà cụ nhà đó quanh năm đau ốm, nhảy đồng cốt đều là vì bà ấy nhảy.

Nhà đó là nhà sung túc nhất trong sân này, già trẻ ba đời. Gia phong sạch sẽ gọn gàng, làm người cẩn trọng, anh nhường em kính, cha từ con hiếu. Trong nhà tuyệt đối không có kẻ nhàn rỗi tạp nham. Tuyệt đối không giống xưởng miến và nhà xay đó, nói hát là hát, nói khóc là khóc. Nhà họ vĩnh viễn yên tĩnh. Nhảy đồng cốt thì không tính.

Bà nội của bà cụ quanh năm đau ốm kia, bà có hai con trai, con trai lớn là đánh xe, con trai thứ hai cũng là đánh xe. Một người con trai đều có một người vợ. Vợ cả béo tròn, tuổi đã năm mươi. Vợ hai gầy gò, tuổi đã bốn mươi.

Ngoài ra, bà cụ còn có hai đứa cháu, cháu đích tôn là con của con trai thứ hai. Cháu thứ hai là con của con trai lớn.

Cho nên trong nhà họ hơi có chút không hòa thuận, hai người vợ giữa chị em dâu, hơi có chút không vừa ý, nhưng cũng không quá công khai. Chỉ là giữa cô và tôi mỗi người tự biết. Làm chị dâu luôn cảm thấy em dâu đối với mình có chút không phục, hoặc là vì con trai của mình lớn hơn chăng. Em dâu luôn cảm thấy chị dâu là muốn đè nén mình, dựa vào cái gì muốn đè nén người khác chứ? Con trai mình còn nhỏ. Không có vợ sai khiến, nhìn người khác lại ngứa mắt.

Bà cụ có hai con trai, hai cháu trai, cho rằng rất thỏa mãn rồi. Nhân lực chỉnh tề, gia nghiệp tương lai, còn không hưng vượng sao? Chẳng cần nói chuyện khác, cứ nói sức đánh xe lớn này cũng là đủ dùng.

Nhìn xem xe nhà ai là bốn ông cháu, người cầm roi, ngồi ở đuôi xe đều là họ Hồ, không có ngoại họ. Ở nhà một đống lửa, ra ngoài cha con binh.

Cho nên bà cụ mặc dù quanh năm đau ốm, nhưng rất lạc quan, cũng chỉ là nhảy chút đồng cốt gì đó giải tỏa nỗi lòng cũng coi như xong. Bà cảm thấy cho dù chết, cũng là tâm an đắc ý rồi, huống hồ còn sống, còn có thể nhìn thấy các con trai bận bận rộn rộn.

Các con dâu đối với bà cũng rất tốt, luôn cách một thời gian lại lo liệu cho bà tiêu mấy đồng tiền nhảy đồng cốt.

Mỗi lần nhảy thần, bà cụ luôn ngồi trong lòng giường, dựa vào gối, gượng ngồi dậy, nói với những cô gái con dâu đến xem náo nhiệt: "Lần này là con dâu cả của ta lo liệu cho ta." hoặc là "Lần này là con dâu thứ của ta lo liệu cho ta."

Bà nói khi rất đắc ý, nói một hồi liền ngồi không vững. Bà mắc bệnh liệt, liền vội vàng gọi con dâu đến đặt bà xuống. Đặt xuống rồi còn phải thở hết một điếu thuốc mới xong.

Người xem náo nhiệt, không một ai không nói bà cụ từ tường, không một ai không nói con dâu hiếu thuận.

Cho nên mỗi lần nhảy đồng cốt, người xa người gần đều đến, đông viện tây viện, còn có phố trước phố sau đều đến.

Chỉ là không thể đặt chỗ trước, người đến sớm thì có ghế, có mép giường để ngồi. Người đến muộn, thì phải đứng rồi.

Nhất thời sự hiếu thuận của nhà họ Hồ, đứng ở vị trí lãnh đạo, truyền tụng nhất thời, trở thành tấm gương của phụ nữ.

Không chỉ phụ nữ, mà đàn ông cũng phải nói: "Người nhà họ Hồ vượng, tương lai tài cũng tất vượng."

"Thiên thời, địa lợi, nhân hòa, quan trọng nhất vẫn là nhân hòa. Nhân hòa rồi, thiên thời không tốt cũng thành tốt. Địa lợi không lợi cũng thành lợi."

"Tương lai nhìn xem, hôm nay người ta đánh xe lớn, năm năm sau nhìn xem, không phải hộ hạng hai, thì cũng là hộ hạng ba."

Nhị Bá nhà tôi nói: "Ngươi nhìn xem, qua mấy năm nữa người ta thì la ngựa thành đàn rồi. Đừng nhìn bây giờ người ta chỉ có một chiếc xe."

Sự không hòa thuận giữa vợ cả và vợ hai của nhà họ, mặc dù không có tiến triển mới, nhưng cũng chưa từng tiêu diệt.

Vợ của cháu đích tôn gương mặt đỏ hồng, vừa làm được việc, vừa ôn thuận. Người lớn không béo không gầy, không cao không thấp, nói chuyện lên, âm thanh không lớn không nhỏ. Vừa vặn phù hợp để gả vào gia đình như họ.

Xe về rồi, dắt ngựa đến bên giếng uống nước. Xe ngựa đi ra ngoài rồi, thì cho ăn cỏ. Nhìn dáng vẻ cô ấy cũng chẳng phải người làm công việc thô kệch loại này, nhưng làm việc thì không thua kém ai, so với đàn ông, cũng chẳng kém hơn bao nhiêu.

Việc bên ngoài không nói đến, nói việc trong nhà, cũng việc gì cũng làm được, cắt, may, khâu, vá, làm việc nào ra việc đó, nhà họ tuy chẳng có gấm lụa sa đoạn gì để làm, cứ nói vải thô cũng phải làm đường chỉ đều đặn, phẳng phiu, đến mỗi khi đón năm mới, bất kể bận rộn thế nào, cũng phải tranh thủ thời gian cho bà nội chồng, mẹ chồng mình, bà nội chồng đại, mỗi người làm một đôi giày hoa. Tuy chẳng có mặt giày tốt, cứ nói vải thanh thủy, cũng phải làm thật tinh xảo. Tuy không có chỉ tơ, thì dùng chỉ bông, nhưng màu sắc đó lại phối thật tươi tắn mới mẻ.

Đôi giày của bà nội chồng đó thêu hoa sen cánh lớn màu hồng đào. Đôi giày của bà nội chồng đại thêu hoa mẫu đơn. Đôi giày của mẹ chồng thêu hoa lan lá xanh thanh tao nhã nhặn.

Vợ cháu đích tôn này về nhà mẹ đẻ, người nhà mẹ đẻ hỏi cô nhà chồng thế nào, cô nói đều tốt đều tốt, tương lai nhất định phát tài. Bác công đích tôn thì cần cù thế nào, bố chồng thì chịu khó thế nào. Bà nội chồng cũng tốt, bà nội chồng đại cũng tốt. Phàm là nhà chồng không gì không tốt. Hoàn toàn thuận lòng, nhà chồng như thế này thật khó tìm.

Tuy chồng cô cũng từng đánh cô, nhưng cô nói, đàn ông nào không đánh đàn bà đâu? Thế là cũng tâm mãn ý túc mà không hề cho đó là khuyết điểm nữa.

Cô mang đôi giày hoa thêu xong biếu bà nội chồng, bà nhìn cô thêu được bàn tay hoa đẹp như vậy, bà cảm thấy vô hạn xấu hổ với vợ cháu đích tôn này, cảm thấy tay nghề kim chỉ tốt như vậy, hàng ngày để cô đi nuôi heo dắt chó, thật là làm khó cô rồi, bà nội chồng đưa tay ra, nhận lấy đôi giày đó, thật không biết nói gì cho phải, chỉ nhẹ nhàng nâng đôi giày đó, gương mặt tái nhợt, mỉm cười gật đầu.

Đây là một người vợ cháu đích tôn tốt như vậy. Vợ cháu thứ hai cũng đã đính hôn rồi, chỉ là cháu thứ hai còn quá nhỏ, nhất thời không thể cưới về.

Sự ma sát giữa hai người chị em dâu nhà bà, đều là vì người vợ chưa cưới về này, chủ trương của mẹ chồng cô ấy là đón cô ấy về, làm vợ đoàn viên, thím bà nội thì không chủ trương đón về, nói cô quá nhỏ không làm được việc, chỉ có thể ăn không, có chỗ tốt gì.

Tranh chấp hồi lâu, đến hay không đến, vẫn chưa quyết định. Đợi lần sau nhảy đồng cốt cho bà cụ, tiện thể hỏi vị đại tiên nhà kia rồi hãy nói.

Nhà tôi rất hoang lương.

Trời còn chưa sáng, gà đã gáy trước; tiếng mõ trong nhà xay phía sau còn chưa dừng, trời đã trắng ra.

Trời vừa trắng ra, đàn quạ liền đến.

Tôi ngủ cạnh ông nội, ông nội vừa tỉnh, tôi liền bảo ông nội đọc thơ, ông nội liền đọc: "Xuân miên bất giác hiểu, xứ xứ văn đề điểu. Dạ lai phong vũ thanh, hoa lạc tri đa thiểu?"

"Xuân sang ngủ dậy chẳng hay biết gì, khắp nơi nghe tiếng chim hót. Đêm qua tiếng gió mưa, hoa rụng biết bao nhiêu?"

Là mỗi lần đọc đều giảng, đây là yêu cầu của tôi.

Ông nội đang giảng thơ, người nấu bếp già nhà tôi liền dậy rồi.

Ông ta ho, nghe ra được, ông ta gánh thùng nước đến bên giếng gánh nước rồi.

Miệng giếng cách nhà ở nhà tôi rất xa, ông ta quay dây giếng kêu xào xạc, ban ngày là không nghe thấy, nhưng vào buổi sớm, thì nghe rõ mồn một.

Người nấu bếp già gánh nước xong, trong nhà vẫn chưa có ai dậy.

Nghe thấy tiếng người nấu bếp già rửa nồi kêu xào xạc. Người nấu bếp già rửa xong nồi, nấu một nồi nước rửa mặt rồi, trong nhà vẫn chưa có ai dậy.

Tôi và ông nội đọc thơ, đọc mãi đến khi mặt trời mọc.

Ông nội nói: "Dậy thôi."

"Đọc thêm một bài nữa."

Ông nội nói: "Đọc thêm một bài nữa là phải dậy rồi."

Thế là đọc thêm một bài nữa, đọc xong rồi, tôi lại nũng nịu không tính, nói đọc thêm bài nữa.

Mỗi sáng đều dây dưa không dứt như vậy. Đợi cửa vừa mở, ra sân. Trong sân đã vạn đạo kim quang rồi, mặt trời lớn chiếu trên đầu đều nóng hổi rồi. Mặt trời cao hai trượng rồi.

Ông nội đến chỗ chuồng gà thả gà, tôi cũng theo ở đó, ông nội đến chỗ chuồng vịt thả vịt, tôi cũng theo ở phía sau.

Tôi theo ông nội, chó vàng lớn theo phía sau tôi. Tôi nhảy nhót, chó vàng lớn vẫy vẫy đuôi.

Đầu chó vàng lớn to bằng cái chậu, vừa béo vừa tròn, tôi luôn muốn làm một con ngựa nhỏ để cưỡi nó. Ông nội nói không cưỡi được.

Nhưng chó vàng lớn là thích tôi, tôi là yêu chó vàng lớn.

Gà từ chuồng ra, vịt từ chuồng ra, chúng rũ lông, vừa ra liền vừa chạy vừa kêu, tiếng ồn rất lớn.

Ông nội vãi hạt cao lương đỏ thẫm trên mặt đất, lại vãi hạt kê vàng kim trên mặt đất.

Thế là tiếng gà mổ thức ăn, cục cục kêu thành đàn.

Cho gà ăn xong, nhìn lên bầu trời, mặt trời đã cao ba trượng rồi.

Tôi và ông nội vào trong nhà, bày bàn nhỏ ra, ông nội ăn một bát nước cơm, rắc đường trắng; tôi thì không ăn, tôi muốn ăn ngô nướng; ông nội dắt tôi, đến vườn sau, lội qua sương sớm đến trong bụi ngô hái cho tôi một bắp ngô.

Hái ngô về rồi, tất, giày, đều ướt rồi.

Ông nội bảo người nấu bếp già nướng ngô cho tôi, đợi ngô nướng xong, tôi đã ăn hơn hai bát nước cơm rắc đường trắng rồi. Ngô mang đến, tôi ăn một hai hạt, liền nói không ngon, vì tôi đã ăn no rồi.

Thế là tôi cầm ngô nướng trong tay liền ra sân cho chó vàng ăn.

"Đại Hoàng" chính là tên của chó vàng lớn.

Trên phố, ở ngoài đầu tường, các loại tiếng rao bán đều có rồi, bán đậu phụ, bán bánh bao, bán rau xanh.

Người bán rau xanh hét lớn, cà tím, dưa chuột, đậu đũa và hành nhỏ.

Một gánh hét qua rồi, lại đến một gánh; gánh này không hét cà tím, dưa chuột, mà hét cần tây, hẹ, cải trắng...

Trên phố tuy náo nhiệt rồi, mà nhà tôi thì vẫn tĩnh lặng.

Đầy sân cỏ dại, trong cỏ kêu tiếng côn trùng. Đồ vật vỡ nát, cái này cái nọ ném lộn xộn.

Nhìn qua dường như là vì sáng sớm, nhà tôi mới tĩnh lặng, thực ra không phải vậy, là vì nhà tôi nhà cửa nhiều, sân lớn, người ít.

Cho dù là đến chính ngọ, cũng vẫn tĩnh lặng.

Mỗi khi đến mùa thu, trong đám cỏ dại, cũng thường nở hoa nghể, nên dẫn đến không ít chuồn chuồn và bướm đậu trên bãi cỏ dại hoang lương đó mà náo nhiệt. Như vậy một cái, không những không thấy phồn hoa, ngược lại càng thấy hoang lương tịch mịch.

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ kanunu8.com
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 20 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.