Hoàng Kim Ngư Trường

Lượt đọc: 4750 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Chương 1633

❊ ❊ ❊

Nghe xong cái giá này, Tần Thời Âu lập tức thất vọng tràn trề, nói: "Chỉ có một triệu đô la thôi sao? Tôi còn tưởng có thể đấu giá được một ngàn hay hai ngàn vạn chứ."

Billy và Tiểu Blake trố mắt nhìn nhau, gần như đồng thanh hỏi hắn: "Anh nghĩ đô la là cái gì? Yên Nhật, Won Hàn hay Baht Thái hả?!"

Tần Thời Âu nói: "Đừng dùng ánh mắt khốn khiếp đó nhìn tôi, hai người biết thanh hoa Nguyên chứ? Thứ đó chẳng phải một món có thể đấu giá tới năm sáu ngàn vạn đô la sao? Còn có vài lò quan thời Minh Thanh nữa, giá cũng rất cao."

Tiểu Blake lắc đầu, nói: "Anh không hiểu quy tắc của giới sưu tầm cổ vật đồ sứ rồi. Tôi biết những món đồ sứ anh nói, thanh hoa Nguyên tất nhiên là đắt, nó là đế vương trong các loại cổ vật đồ sứ. Còn những lò quan đó cũng coi như quý tộc trong giới đồ sứ, alla-lana không thể so sánh với chúng được, vì loại đồ sứ này chỉ là đồ mô phỏng theo đồ sứ Trung Quốc mà thôi."

Billy vỗ vai Tần Thời Âu, nháy mắt với hắn nói: "Lòng tự hào dân tộc của anh có thể trỗi dậy rồi đó."

Tiểu Blake tiếp tục giới thiệu, lần này cậu ta cố gắng hết sức nói ngắn gọn súc tích, giảng giải một chút về alla-lana và các loại đồ sứ cận đại châu Âu khác. Còn về lịch sử cổ vật gốm sứ châu Mỹ ư? Xin lỗi, người bản địa châu Mỹ đúng là có biết nung gốm, nhưng thứ này trong giám định nghệ thuật Trung Quốc đã bị đào thải từ cả ngàn năm trước, ở châu Âu cũng đã bị đào thải từ mấy thế kỷ nay, cho nên trong phần giới thiệu lịch sử về phương diện này, không có chỗ cho châu Mỹ.

Trước tiên từ thời Đế quốc La Mã, kỹ thuật gốm men chì của Ai Cập đã truyền nhập vào Ý, và tiếp tục sản xuất cho đến khi kỹ thuật gốm men thiếc truyền nhập vào. Mà kỹ thuật sản xuất gốm men thiếc là do Trung Đông truyền qua đảo Mallorca phía nam Tây Ban Nha rồi mới tới Ý. So với kỹ thuật gốm men chì, kỹ thuật gốm men thiếc là một bước nâng cấp hoàn hảo, từ đó, nghệ thuật gốm tinh xảo bắt đầu tiến vào tầng lớp thượng lưu châu Âu.

Đến thời kỳ Phục Hưng, kỹ thuật chế tạo gốm men thiếc nhanh chóng lan rộng từ Ý, trước tiên là tới Pháp, sau đó truyền tới Đức, Hà Lan, Anh và các quốc gia Bắc Âu. Đặc điểm chính của gốm men thiếc Ý là ban đầu trang trí vẽ màu là đa sắc, sau đó khi men bóng (lustre ware) truyền từ Tây Ban Nha vào thì đa phần sử dụng men bóng, khiến sản phẩm có màu sắc rực rỡ như vàng kim, đỏ tươi, xanh đậm, v.v.

Khi giới thiệu tới đây, Tiểu Blake chỉ vào mấy món đồ gốm bên trong, rõ ràng màu sắc của những món đồ gốm này chính là như vậy.

Phát triển tiếp, nghệ thuật gốm thời Trung cổ châu Âu bắt đầu đạt tới đỉnh cao, mà người làm được điều này chính là Venice vào thế kỷ 16. Quốc gia trên biển này tận dụng giao thông đường biển thuận lợi để tiên phong liên hệ với Trung Quốc, có được kỹ thuật sản xuất gốm men thiếc tiên tiến hơn.

Đồ sứ sản xuất tại Venice không chỉ áp dụng kỹ thuật chế tác của Trung Quốc mà còn giỏi mô phỏng hoa văn vẽ trên đồ sứ thời Minh, hình thành nên một phong cách mới mang màu sắc phương Đông. Đây chính là nguồn gốc của alla-lana. Trong đó, cái tên 'alla-lana' này còn có một cái tên khác, gọi là alla-lana truyền thống.

Như Tiểu Blake đã giải thích trước đó, alla-lana có thể dịch là đồ gốm men thiếc được mô phỏng. Trọng tâm của từ này nằm ở hai điểm: một là 'mô phỏng', hai là 'gốm men thiếc'. Ngoài Venice thời bấy giờ, các nước châu Âu lần lượt đều nghiên cứu học hỏi quy trình chế tác gốm sứ của Trung Quốc, xuất hiện rất nhiều loại gốm men thiếc mô phỏng.

Ví dụ như ở Đức vào những năm 60 của thế kỷ 17, nhà máy Hanau ở Frankfurt và vùng phụ cận bắt đầu sản xuất gốm men thiếc. Họ sử dụng quy trình chế tác truyền từ Trung Đông sang, nhưng đồ đựng lại sử dụng hoa văn trang trí của Trung Quốc, coi như là một loại gốm men thiếc mô phỏng.

Sớm hơn là vào những năm 20 của thế kỷ 16, một vài thợ gốm Ý di cư sang Hà Lan, bắt đầu sản xuất gốm men thiếc tại Hà Lan, và bắt chước đồ gốm Nghi Hưng của Trung Quốc, đây cũng coi như một loại gốm men thiếc mô phỏng.

Về sau, Công ty Đông Ấn Hà Lan nhập khẩu một lượng lớn đồ sứ Trung Quốc, đồ gốm trong nước hoàn toàn chuyển sang mô phỏng thanh hoa Trung Quốc, từ bỏ phong cách trang trí của Ý, đã hoàn toàn thuộc về gốm men thiếc mô phỏng rồi.

Ngoài ra còn có sản xuất đồ gốm của Anh. Vào những năm 50 của thế kỷ 16, kỹ thuật chế tạo gốm men thiếc được truyền từ Hà Lan vào khu vực Anh quốc, từ đó đào thải việc sản xuất gốm men chì. Về phương diện trang trí đồ gốm, đồ sứ Anh chịu ảnh hưởng của đồ sứ thanh hoa thời Vạn Lịch nhà Minh, gần như là bắt chước từ đầu đến cuối.

Không nghi ngờ gì nữa, những món đồ sứ sản xuất vào thời đại đó đều có thể gọi là alla-lana, nhưng để phân biệt thì đồ sứ sản xuất ở các quốc gia và khu vực khác nhau lại có những tên gọi khác nhau. Ví dụ sản xuất đồ gốm của Hà Lan tập trung ở Delft, sản phẩm của họ được gọi là gốm Delft; còn sản xuất đồ gốm của Đức thì vùng Nuremberg là tốt nhất, nên gọi là gốm Nuremberg. Cái tên alla-lana ở những quốc gia và khu vực này dần dần không còn được nhắc tới nữa, dù sao cũng là hàng nhái mô phỏng, cái tên nghe rốt cuộc cũng không lọt tai.

Chỉ có Venice luôn coi đây là vinh quang, họ kết hợp sự giản dị phóng khoáng của đồ sứ phương Đông với sự lộng lẫy quý phái trong truyền thống đồ sứ châu Âu, đặc biệt xuất khẩu sang Pháp. Mà trước thế kỷ 16, Pháp vẫn còn sử dụng rộng rãi kỹ thuật gốm men chì, alla-lana vừa truyền vào Pháp đã lập tức nhận được sự hoan nghênh rộng rãi của tầng lớp thượng lưu.

Thứ thực sự thúc đẩy sự bùng nổ sản xuất alla-lana là vào đầu thế kỷ 18. Quốc vương Pháp Louis XIV để chi trả chi phí trong cuộc Chiến tranh Kế vị Tây Ban Nha, đã hạ lệnh nấu chảy đồ bạc trong cung. Sau đó, giới quý tộc quyền quý Pháp đều chuyển sang sử dụng đồ gốm sứ, alla-lana bắt đầu phổ biến ở châu Âu, chỉ là số lượng tăng lên, giá trị ngược lại lại giảm đi.

Cũng may đồ sứ mỏng manh dễ vỡ, rất khó bảo quản, đến thời cận đại châu Âu liên miên chiến tranh, đồ sứ alla-lana phần lớn đã bị hủy hoại trong khói lửa.

Mà bước vào thời đại công nghiệp, thực lực khoa học kỹ thuật châu Âu ngày càng mạnh mẽ, quy trình kỹ thuật gốm sứ cũng được nâng cao, nhiều loại đồ sứ tốt hơn, đẹp hơn, thiết thực hơn xuất hiện. Như sau khi món đồ gốm màu be của nhà gốm sứ người Anh Wedgwood ra đời, lập tức nhận được sự tán thưởng của quan lại quý tộc Anh và các nước khác, từ đó gốm men thiếc dần bị bỏ không dùng nữa, alla-lana càng không có mấy người sử dụng, quy trình chế tạo dần thất truyền, giá trị của nó cũng dần tăng cao.

Nghe xong lời giới thiệu của Tiểu Blake, Tần Thời Âu hỏi: "Vậy những món đồ sứ này là alla-lana của quốc gia nào?"

Tiểu Blake cười nói: "Bây giờ nhắc đến alla-lana, tức là chỉ đồ sứ mô phỏng truyền thống. Đồ sứ của các quốc gia khác vào thời đó có tên gọi khác. Những món đồ sứ này không biết là đến từ Venice hay Pháp, nếu muốn xác định rõ thân phận của chúng thì cần phải loại bỏ hết lớp dầu cá voi bên trên mới có thể nhìn kỹ được."

Nguồn: Việt Nam Thư Quán
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 10 tháng 10 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.