Đội quân cảm tử bắt đầu phi nước đại theo sau bộ ba, trong một chuyến hành trình xuyên qua bóng tối vừa ảm đạm lại vừa kỳ quái. Những tia trăng buồn bã và nhợt nhạt kéo dài cái bóng của các kỵ sĩ ra vô tận trên mặt đất. Mọi chi tiết của cảnh vật đều mang dáng vẻ tiều tụy. Những cái cây, với những chùm râu rêu Tây Ban Nha trắng xám đung đưa, cùng những dây leo chằng chịt, trông như những bóng ma đứng chờ sẵn để chộp lấy và treo cổ người đi đường. Không ai ngoài những "nhân mã" người Mexico kia mới có thể thực hiện một chuyến phi nước đại liều lĩnh như vậy. Cuộc hành trình kéo dài hơn một giờ đồng hồ, cho đến khi Oliver ghìm cương và hô lớn:

"Dừng lại!"

"Alto! ¡Alto!" (Dừng lại! Dừng lại!) vang lên khắp hàng quân, cho đến khi toàn bộ đội ngũ yên lặng trên rìa một cánh rừng nguyên sinh bao la.

"Chúng ta đang ở đâu vậy?" Gladsden hỏi.

"Cách trang trại ba dặm," Oliver trả lời sau khi gã Tigrero chỉ cho hắn phương hướng. "Tôi cứ ngỡ là xa hơn. Chúng ta đã vòng qua lực lượng chính của quân nổi dậy, và đang ở phía sau lưng chúng nếu chúng định tấn công trang trại lớn. Tôi sẽ để toán quân ẩn nấp dưới những tán lá, còn bản thân sẽ tự đi thám thính."

"Ngài không nên cử một trong số những người quá rành rẽ vùng này đi sao?" người quý tộc Anh can ngăn. "Vị trí của ngài với tư cách là chỉ huy..."

"Thôi đi! Có quá nhiều sinh mạng đang bị đe dọa để tôi phải chần chừ mà không đánh cược mạng sống của mình. Tôi không bao giờ có thể đưa ra những quyết định lớn nếu không nắm được tin tức chắc chắn. Lão Silvano kia có thể đáng tin để nhìn thấy những gì tôi sẽ thấy, nhưng lão chẳng có lấy một chút suy xét nào, mà sự an nguy của những người Tây Ban Nha trong hacienda lại phụ thuộc vào chính sự suy xét đó. Tôi sẽ tự đi do thám," hắn đáp ngắn gọn. "Nếu tôi giỏi việc gì, thì tôi tin đó chính là việc do thám."

"Nếu mọi sự đã vậy, thì cứ tiến hành đi."

Oliver xuống ngựa, đưa ra vài chỉ thị, ủy quyền chỉ huy cho quý tộc người Anh với Silvano làm cấp phó, rồi lặng lẽ lẻn vào rừng. Mặc dù không có bụi rậm, hắn gần như biến mất ngay lập tức vào tầm mắt nhờ bản năng che chắn thân mình sau những thân cây.

Trong lúc hắn vắng mặt, những người Mexico cưỡi ngựa dưới tán cây, thiếp đi trên yên ngựa, với những toán lính gác được tung ra bốn phía. Gladsden để mặc mình chìm đắm trong suy tư, kinh ngạc rằng chỉ sau một thời gian ngắn, ông, một quý tộc Anh giàu có, lại có thể đang ở giữa một khu rừng chưa từng được khám phá, nơi bìa sa mạc, được canh giữ bởi một nhóm người mà mười giờ trước thôi còn là những kẻ xa lạ hoàn toàn, và đang đối mặt với nguy cơ bị một đạo quân nô lệ nổi dậy tiêu diệt.

Giữa cơn mơ màng, không một tiếng động báo trước, một bàn tay bất ngờ vỗ mạnh vào đầu gối ông, và một giọng nói đầy vẻ cợt nhả vang lên:

"Đã đi sâu vào 'Cõi mộng' bao nhiêu dặm rồi đấy?"

"Tôi đâu có ngủ, Oliver," Gladsden kêu lên đầy phẫn nộ, mặc dù ngay sau đó, ông mở mắt ra và chớp chớp một cách đầy vẻ gượng gạo, trái ngược hẳn với lời phủ nhận của mình.

Tay thám báo đã trở về và tiến sát đến cạnh ông một cách im lặng đến mức không làm ông thức giấc. Nhưng tay thợ săn hổ đã nhận ra ông và đang mỉm cười nhẹ trước trò đùa tai quái, vốn cũng là một bài học dành cho ông.

"Thế nào, tin tức ra sao?"

"Mọi thứ đúng như tôi dự đoán," hắn trả lời. "Có khoảng ba, bốn ngàn tên, mà đúng là một đám ô hợp! Rất ít đứa có súng, khả năng cao là không có thuốc súng, hoặc nếu có thì cũng chẳng có đạn, thành ra chúng sẽ nhồi đá và sỏi vào nòng rồi tự làm nổ tung đầu mình ngay phát bắn đầu tiên. Những đứa khác thì trang bị hung hãn bằng giáo mác, lưỡi hái cắt cỏ, lưỡi liềm, và đủ thứ công cụ nhìn rất gớm ghiếc mà chúng chế thành vũ khí. Một vài tên da đen kinh hãi đang cầm đầu các toán quân. Chúng đang ở trong một thung lũng đằng kia, trên đường đi. Chúng không cắt cử lính canh hai bên sườn, cũng chẳng có lính gác, vì chúng không hề nghĩ rằng mình có thể bị tấn công."

"Vậy ý anh là chúng ta có thể điều quân mà không sợ bị phát hiện, Ol.?"

"Chính xác, tướng quân! Một trong mấy khẩu lựu pháo sơn chiến mà quân đội ta vẫn mang theo có thể nã cho chúng tơi bời từ ngay chỗ này."

"Cánh trái của chúng ở đâu?"

"Ở một ngôi làng nhỏ cách chừng nửa dặm."

"Còn cánh phải?"

"Ở một cụm lán nhỏ mà lão Silvano gọi là Rancho Nuevo — đủ gần để nhìn thấy từ đây vào lúc tảng sáng."

"Liệu tín hiệu pháo hoa của hacienda có nhìn thấy được từ hai điểm anh nhắc tới, và từ con đường nơi quân nổi dậy đang tập trung không?"

"Sao lại không chứ? Đó là ba điểm cao nằm phía trên cái lòng chảo mà chúng đang trú ẩn."

"Có vẻ rất hứa hẹn."

"Cái gì! Ông định tàn sát ba bốn ngàn tên da đen đó à?"

"Oliver thân mến, tôi tin rằng anh đã có một kế hoạch hoàn chỉnh trong đầu, và chúng ta chỉ việc bắt tay vào thực hiện thôi."

"Tôi cũng chẳng chắc lắm. Dù sao thì tôi cũng sẽ thực hiện cái mà mấy tay quân đội gọi là nghi binh. Nếu quân địch coi đó là sự tiêu khiển thì tôi cũng thỏa mãn. Bản thân tôi thì sẽ gọi bằng cái tên khác, nhưng thôi! Chẳng ai bàn về gu thẩm mỹ cả. Ngoài đám Yaquis chính, còn có một đoàn người dài dằng dặc phía sau, mang theo chiến lợi phẩm, những kẻ béo tốt, hèn nhát và xảo quyệt, đang uống rượu, hát hò và nhảy múa như thể quỷ nhập. Chúng đang tiến gần như ngay về phía chúng ta, và chúng ta chẳng còn bao nhiêu thời gian để tiếp đón chúng cho tử tế. Nếu đánh tan tác được chúng, chúng sẽ không còn sức mà tiếp viện cho quân chủ lực. Đó là món đầu tiên trong thực đơn của chúng ta."

Hắn vẫy tay gọi tay thợ săn hổ lại gần. "Capitano," hắn nói, "chọn lấy mấy tay lái bò của anh, rồi bổ sung thêm cho đủ bốn mươi người. Đó là cuadrilla (đội) của anh, hiểu chưa! Có một đàn gia súc lớn đang đi lạc ngoài đồng bằng, hoảng loạn vì bị lũ man di kia làm cho kinh hồn bạt vía. Hãy bắt lấy một tá con, trói lại, quật ngã, rồi cử một tên về báo cáo tiến độ. Trong khi đó, hãy thu gom một đống củi đuốc (nhiều nhựa). Nấu nướng đi nào—cuca, cap'en!"

Silvano, sung sướng với cấp bậc mới và cười tươi rói đến tận mang tai, nhanh chóng rời đi cùng khoảng một phần ba toán quân nhỏ. Số còn lại được chia thành hai đội, do người Mỹ và Gladsden chỉ huy. Những miếng vải bọc chân ngựa được tháo ra vì không còn cần thiết, và mỗi đội được dàn thành ba hàng, mười hai, mười lăm và mười tám kỵ sĩ một hàng. Theo đội hình đó, họ di chuyển dưới những tán cây, những cây cổ thụ có cành lá bắt đầu ở độ cao ngất ngưởng, rồi tách ra theo một tín hiệu im lặng, dàn quân mỗi bên một lối mòn xuyên rừng, vốn được gọi oai phong là con đường. Họ được bố trí cao thấp khác nhau.

Hai giờ đã trôi qua trong lúc chờ đợi.

Mặt trăng đã hạ thấp dần trên bầu trời, cho đến cuối cùng, nó lặn xuống dưới tầm mắt, và bóng tối đặc quánh bao trùm cả vùng đất, hòa lẫn mọi vật thành một khối. Trong sự tĩnh lặng như nghĩa địa, hai toán kỵ binh, không còn nhìn thấy nhau, chờ đợi kẻ thù sắp xuất hiện.

Những người Da đỏ hoang dã rất ghét giờ này, vì họ tin rằng linh hồn của một chiến binh tử trận trong khoảng thời gian tăm tối trước bình minh sẽ bị nguyền rủa phải sống đời đời trong bóng tối; nhưng những người peon (nông nô) đã cải đạo thì mê tín này đã giảm bớt hoặc xóa bỏ hoàn toàn.

Dù sao đi nữa, chẳng bao lâu sau đã nghe thấy những tiếng rì rầm hỗn độn, nhanh chóng chuyển thành sự pha trộn giữa tiếng hò hét, tiếng tụng ca đơn điệu và vài phát súng lẻ tẻ, trong khi những vệt lửa vàng chớp tắt xuyên qua những khoảng rừng thông tối tăm nhất.

Trong hai mươi phút, toán tiên phong của đám đông hỗn loạn gồm đàn ông, đàn bà và thanh thiếu niên da nâu và da đen tràn ngập lối mòn. Chúng gần như khỏa thân, hoặc chỉ mặc những mảnh quần áo không mấy quen thuộc, kẻ mang đuốc, kẻ mang nồi nấu kim loại từ các mỏ, đổ đầy dầu và bấc thô, những kẻ khác thì cầm những cây nến dài lấy từ các nhà nguyện.

Chúng được để cho đi qua mà không bị cản trở.

Theo sau chúng là những kẻ nổi dậy năng nổ hơn, say sưa, điên cuồng, khản giọng, mệt mỏi vì một cuộc hành trình dài, nhưng đầy vẻ quỷ dữ với những đường nét trên khuôn mặt co giật vì sự cuồng nộ không nguôi, chúng tràn lên theo một đội hình tạm ổn, vung vẩy và khua khoắng vũ khí, chủ yếu là những thứ tự chế mà tay thám báo đã mô tả.

Đột nhiên, tiếng kêu chát chúa của một con sếu đồi cát vang lên trong bụi rậm phía bắc con đường nơi Oliver đã mai phục. Ngay lập tức, người bên cạnh Gladsden bắt chước tiếng mỏ của cùng loài chim đó khi nó dọn sạch tàn dư của một con ếch vừa nuốt chửng, bằng cách gõ mạnh nòng súng lục vào cán giáo.

Khoảnh khắc tiếp theo, một đoàn kỵ binh lao về phía con đường mòn trong rừng, và tiếng "Viva Mejico!" vang lên đầy uy lực từ Oregon Ol.

"Y Libertad!" là lời đáp lại cho tín hiệu và tiếng thét xung trận từ những người theo Gladsden, khi họ cũng thúc ngựa lao lên.

"Mexico và tự do!"

Vì vậy, cùng lúc đó, hai đại đội ập vào đội ngũ quân Da đỏ, chém xuyên qua và để lại từng lớp, từng lớp xác người như trên đường đi của một cơn lốc xoáy. Sau khi băng qua, họ vòng lại, và một lần nữa xuất hiện trên đường, một toán ở phía trên, một toán ở phía dưới so với đường tấn công trước đó, hoàn tất cú đánh bất ngờ vào quân nổi dậy.

"Quay đầu, đuổi theo!" là mệnh lệnh tiếp theo.

Trong nửa giờ, các kỵ sĩ tập trung tại điểm hẹn đã định, sau khi đã thực sự làm toán quân kia hoảng sợ, khiến những kẻ sống sót phải quay đầu bỏ chạy trong hoảng loạn xuyên qua rừng cây, trở về nơi chúng đã tới.

Chỉ năm người Mexico bị mất tích. Những vết thương nhận phải đều không đáng kể. Ngựa đã được nghỉ ngơi; các kỵ sĩ được phép tự chúc mừng bản thân và các chỉ huy của họ. Oliver giờ đây đã có một đội quân trung thành tuyệt đối, vì những người Mexico này vốn chưa quen với những chiến thắng dễ dàng nên họ tôn sùng người chỉ huy đã cho họ một bữa tiệc hư vinh như vậy.

Nhóm kỵ binh tập hợp lại rồi cưỡi ngựa rời đi, chậm rãi dò dẫm đến địa điểm đã hẹn trên bãi đất trống, nơi Silvano và những người chăn gia súc lẽ ra đã bắt giữ đám gia súc bán hoang dã. Trời đã sáng hơn một chút, thực ra là thời điểm bình minh giả, vì vậy Gladsden, dù không quen đi đêm như những người khác, vẫn có thể nhìn thấy các kỵ sĩ của Tigrero đang dàn thành một vòng tròn rộng; ở trung tâm là một vài vật thể kỳ lạ, đang quằn quại và vẫy vùng dưới những vì sao. Đó là những con gia súc sừng dài, gầy gò, dẻo dai, thuộc giống cổ không bao giờ béo lên trên các đồng cỏ Mexico, nhanh như linh dương, hung dữ như hổ. Bằng những cú quăng dây lariat điệu nghệ, chúng đã bị quật ngã và trói chặt, bốn chân chổng lên trời. Chúng bị khuất phục nhưng vẫn không chịu cúi đầu, lặng lẽ phản kháng bằng đôi mắt trợn ngược, đầy máu và cái đuôi quất liên hồi. Cách đó một quãng, một đống củi nhựa đã được dựng lên.

"Tuyệt!" tay thợ săn thốt lên, nhìn thấy tất cả những điều này rõ ràng gần như ban ngày. "Don Benny sẽ thưởng cho ngươi một huy chương bạc, anh bạn già."

Hắn đưa ra những chỉ thị được thực hiện ngay lập tức với sự thấu hiểu đầy thích thú. Đám gia súc được phép đứng dậy, nhưng vẫn bị giữ lại, bị nghẹt thở một nửa và bị vướng víu rất nhiều bởi dây da, trong khi một vài bàn tay nhanh nhẹn buộc những cành cây đầy nhựa vào cặp sừng dài của chúng, khiến chúng sớm mang vẻ ngoài như những con hươu đực được trang trí bởi cặp gạc lộng lẫy, trông thật buồn cười. Vượt qua sự nhục nhã khi trở lại bốn chân, lũ thú bắt đầu phát cáu. Những bụi xương rồng đầy gai được buộc vào đuôi và phần thân sau của chúng, giống như những chiếc roi dài của đấu sĩ bò tót trong đấu trường.

Khi đàn gia súc cuối cùng đã được trang bị những cái gai và cặp sừng gỗ, chúng được thả ra khỏi dây buộc, và bị xua về phía trước trước một đội hình kỵ binh hình lưỡi liềm, buộc phải tăng tốc để giữ khoảng cách với họ. Chẳng bao lâu sau, những tia lửa được mồi vào những miếng giẻ quấn quanh đống củi nhựa đã bùng lên thành ngọn lửa rõ rệt. Đến lúc những ngọn đuốc sống này và những kẻ chăn dắt không khoan nhượng nhìn thấy ngọn đồi hacienda nhô lên, lũ gia súc hoảng sợ đã được trang điểm bằng những dải lửa dài. Nhưng vì chúng được dàn hàng ngang, con nọ bên cạnh con kia, nên không có gì làm chúng quay đầu lại, và hy vọng bản năng duy nhất của chúng là tiếp tục cuộc tấn công điên cuồng.

Một tiếng ồn ào sâu thẳm như tiếng ong vỡ tổ vang lên át cả tiếng rống của lũ gia súc đang bốc cháy, và một ánh sáng rực rỡ dường như bao quanh hacienda.

Ngay lập tức, một vệt sáng vàng vọt vút lên bầu trời, và một ngôi sao trắng tỏa sáng trên các tòa nhà và khu rào chắn, nơi đám đông đang tràn lên chống lại đội lính canh. Sau đó bầu trời lại sáng rực một lần nữa, nhưng lần này, một ánh hồng bao quanh một ngôi sao đỏ.

"Giờ thì chúng ta đến đây!" Oliver hét lên, cùng với người Anh, tham gia vào sự phấn khích của cuộc đua điên cuồng này ngay sau gót những sinh vật mang ngọn lửa, tạo thành một hàng lửa rực cháy trong mắt đám Yaquis dưới thung lũng. "Hạ giáo xuống—không! Ghìm cương! Ghìm cương! Và quẹo sang trái! Tiếng kêu gì phía sau chúng ta thế kia—bên tay phải? Lạy Chúa tôi! Quỷ tha ma bắt, chúng từ đâu chui ra vậy! Apaches! Lũ Apaches!"

Nói một cách nghiêm túc, tiếng "hugh-ug-hugh!" của người Apache vang lên từ rừng thông, với âm điệu đầy vui sướng như thể việc nhìn thấy những quả pháo hiệu và qua đó lộ ra trang trại vốn đã là mục tiêu tàn sát và cướp bóc của chúng, đã khiến chúng sung sướng không kiềm chế được.

Sau đó, người ta cũng nghe thấy, trong một giọng điệu đầy hân hoan và quỷ quyệt, tiếng hò hét của một nhóm người da trắng, bằng cả tiếng Tây Ban Nha và tiếng Anh.

"¡Viva! Lũ trộm gia súc! Los Ruidores của Đại úy Pedrillo muôn năm!"

"Lũ trộm gia súc!" Oregon Ol. lặp lại, hoàn toàn kinh ngạc. "Trời đất ơi! Lũ Apaches và lũ hôi hám mà chúng vừa đấu súng—vừa đổ máu với nhau—giờ lại 'hòa hợp' với nhau, lạy Chúa! Chôn tôi xuống cái rãnh đi! Tôi thua rồi!"

Trong khi đó, không có lý do gì để dừng lại như đã kìm hãm người Mexico ngay từ đầu cuộc tấn công, lũ gia súc vốn đã điên tiết vì những tàn lửa rơi từ đống gỗ bắt đầu tách ra khỏi cặp sừng, và bị mù lòa vì làn khói cay nồng, đã lao xuống con dốc vào thẳng thung lũng nơi quân Yaquis đang tập trung đông đúc. Chắc chắn sự tấn công của chúng sẽ gây ra một sự hoảng loạn, ngăn cản bất kỳ sự chú ý nào hướng về phía nhóm nhỏ của Oliver, khi họ tuân theo mệnh lệnh nghiêm túc của hắn và quay ngựa vào một hòn đảo cây cối rậm rạp.

Trong mười phút, khi bình minh ló dạng trên hiện trường, họ có thể nhìn thấy rõ ràng, từ trong rừng thông trồi ra, không chỉ một vài kẻ lạc hậu của toán quân mà người Mexico đã đánh tan, mà còn có hai toán kỵ binh, tổng cộng đông hơn số lượng của họ, những người mà Oliver nhận ra là quân Apache và toán cướp mà họ đã để lại trong tình trạng đấu đá nhau, hay chính xác hơn, là đang đấu súng từ xa với nhau.

Để giải thích sự việc chưa từng có này trong lịch sử biên giới, sự hợp nhất của hai lực lượng thù địch trong tình anh em để cùng hành động, chúng ta phải lùi lại vài trang.