Ký ức thời thơ ấu của tôi từng có lúc chìm ngập trong đại dương màu xanh nhân tạo. Khi đó, tất cả mọi người đều trông như vừa ở chiến trường bước xuống, từng người một mặc quân phục màu xanh nhuộm thủ công, trên cánh tay trái đeo băng đỏ chói lọi, trên băng đỏ in những chữ vàng. Băng đỏ và chữ vàng điểm xuyết cho bộ quân phục màu xanh chói mắt, ngang ngược, bao trùm lên phông nền một màu xanh ngắt. Khắp nơi đều treo loa phóng thanh, trong không khí lơ lửng những bài hát trích dẫn ngữ lục, luân chuyển những khẩu hiệu mơ hồ. Cất cao tiếng hát và giơ tay hô cuồng nhiệt là một thứ mốt thịnh hành nhất. Mùa mưa dông đằng đẵng trong ấn tượng vừa bước vào đầu hè, thời tiết không quá nóng, mang một vẻ oi bức rất ngột ngạt, xám xịt, ướt át. Mộc Mộc chín tuổi suốt ngày mặc bộ quân phục màu xanh cỏ úa, đeo một vòng băng đỏ nhăn nheo, điên cuồng chạy dưới làn mưa phùn.

Bộ trang phục rất ngầu này vô cùng ăn rơ với thời đại cuồng nhiệt. Tôi thích bộ quân phục vừa mới được may gấp đó, đến nỗi đi ngủ ban đêm cũng không chịu cởi ra. Cứ như thể đang đặt mình vào thời kỳ chiến tranh khói lửa mịt mờ, như thể đâu đâu cũng là mưa bom bão đạn. Không phân biệt nam nữ già trẻ, mọi người đều như trúng tà mà khoác lên mình một sắc xanh. Trong chốc lát, vải có màu xanh tương tự ở các tiệm vải đều bị cướp sạch không còn một mảnh. Những bãi cỏ trống trải được nhóm lửa, một chiếc thùng phuy xăng lớn bỏ đi bị tạm thời cưa đôi, bắc lơ lửng giữa không gian làm một cái nồi lớn, từng loạt vải trắng được thả vào thùng để nhuộm màu. Sân viện trường kịch trở thành hậu cứ sản xuất quân phục. Mấy xấp vải trắng mà nhà Trương Tiểu Yến tích trữ cuối cùng cũng tìm được mối tiêu thụ tốt nhất, mọi người ùn ùn kéo đến.

Cha của Trương Tiểu Yến là Trương Kế Khánh làm việc ở nhà hỏa táng, bác thứ của cô ấy mở một tiệm bán áo quan chuyên làm dịch vụ tang lễ cho người theo đạo Hồi ở phía Nam thành phố. Vải trắng dùng để liệm thây được nhuộm thành màu xanh cỏ úa theo từng lô, rồi phơi khô trên bãi đất trống. Máy khâu hoạt động hết công suất với tốc độ cao, tất cả những thợ may biết làm áo, những người phụ nữ biết may vá, không một ngoại lệ đều tăng ca làm gấp quân phục. Mùi thuốc nhuộm hăng hắc lan tỏa trong không khí ẩm ướt. Việc nhuộm thủ công không chỉ có điểm trừ là màu sắc, mà ngay từ đầu đã phai màu không chút kiêng dè. Vào ngày thứ ba mặc bộ quân phục mới, mẹ tôi là Lâm Tô Phì đột nhiên kinh hãi phát hiện ra nước tiểu của con trai mình là Mộc Mộc tè ra đều có màu xanh. Bà sợ hết hồn trước cảnh tượng trước mắt, vừa khóc vừa hét lớn gọi cha tôi.

Cha tôi là Lý Đạo Thủy lúc đó đang đọc báo, ôm tâm trạng thấp thỏm nghiên cứu một bài xã luận. Tiếng hét chói tai của Lâm Tô Phì khiến ông giật mình vội vứt tờ báo trong tay đi. Lý Đạo Thủy phi như bay tới chỗ tôi, vô cùng thành thạo lột phăng quần tôi ra, sau đó nhìn Mộc Mộc với vẻ hoạ vô đơn chí, cười trộm đầy ý đồ xấu, cuối cùng nhịn không được mà bật cười thành tiếng. Nước mưa và mồ hôi đã trở thành chất xúc tác, sự phai màu nghiêm trọng đã nhuộm xanh cả đồ lót, thậm chí thấm qua cả áo lót quần đùi, nhuộm con người thành một màu xanh. Tôi đã trở thành một yêu tinh nhỏ màu xanh, trên người đâu đâu cũng có những mảng vằn vện màu xanh. Kết quả để giúp con trai trở lại bình thường, lúc tắm cho Mộc Mộc, mẹ suýt nữa đã lột sống một lớp da của tôi. Tiếng kêu sợ hãi của mẹ suýt thu hút toàn bộ khán giả trong viện. Mộc Mộc lúc đó đã biết thẹn thùng, tôi đứng bơ vơ trong chậu tắm, tựa như phạm phải lỗi lầm lớn gì đó, dưới ánh mắt soi mói của mọi người, giống như một con gà trống nhỏ vừa bị làm thịt nhúng qua nước nóng để chuẩn bị vặt lông. Mẹ vừa kỳ cọ cho tôi vừa không ngớt miệng oán trách.

Trong rất nhiều năm sau đó, tôi luôn có một mối lo lắng ngầm về "cứ điểm" của mình. Chỉ cần có cơ hội, Mộc Mộc luôn không kìm được mà lén lút quan sát bảo bối nhỏ xấu xí của mình, trốn trong chăn dùng đèn pin để nghiên cứu. Đây là một hành vi tiềm thức nực cười, ngay cả trong giấc ngủ say, tôi cũng sẽ vô thức dùng tay bảo vệ "chú chim nhỏ" của mình. Nó bắt nguồn từ lời dọa nạt của cha là Lý Đạo Thủy, chẳng qua chỉ để trả thù. Lý Đạo Thủy chạy hết chuyến này đến chuyến khác tới lò nấu nước nóng xách nước tắm cho con trai, ông ấy vậy mà lại đe dọa rằng cái màu xanh khó coi đó đã ngấm sâu vô phương cứu chữa vào các nếp nhăn ở bìu, từ nay về sau tuyệt đối không thể rửa sạch được nữa. Ông ấy nói "cứ điểm" của Mộc Mộc sau này vĩnh viễn sẽ trông giống như một con vẹt xanh. Khi mùa xuân đến, hoa mai nở, hoa đào nở, hoa hạnh nở, con vẹt xanh đó sẽ chắp cánh bay xa, rời bỏ tôi.

Khi cha là Lý Đạo Thủy đặt tên cho con trai, ông đã ra vẻ thâm thúy bảo với mẹ rằng, vì chúng ta đều thích Turgenev đến vậy, hãy lấy tên một nhân vật trong tiểu thuyết của Turgenev để đặt tên cho con trai đi. Tên chính thức của tôi là Lý Lâm, nó do họ của cả cha và mẹ hợp thành, thế nhưng "Mộc Mộc" lại trở thành tên gọi ở nhà của tôi. Lâm Tô Phì ngây thơ hoàn toàn không ngờ rằng, cái tên thân mật này là một vụ buôn lậu tình cảm. Bởi vì dụng tâm thực sự của cha chính là để tưởng niệm người tình đầu đời của ông. Nghe nói thần tượng thời thanh xuân này vô cùng xinh đẹp và lay động lòng người, sở thích lớn nhất khác người vào thời điểm đó là suốt ngày ôm khư khư cuốn "Mộc Mộc" của Turgenev không chịu buông tay. Lý Đạo Thủy là chủ nhiệm khoa văn của trường kịch, từng biên soạn mấy kịch bản có tiếng tăm. Sau khi ông kết hôn với mẹ, một việc rất quan trọng là bồi dưỡng bà đọc tiểu thuyết của Turgenev. Lâm Tô Phì không hiểu tại sao ông lại đặt cho con trai cái tên của một kẻ câm, tuy nhiên bà vốn có phần sùng bái cha, chỉ cần Lý Đạo Thủy thích, con trai tên là gì cũng không quan trọng.

Mùa mưa dông đằng đẵng cũng đi đến hồi kết, ánh nắng xuyên qua tầng mây dày đặc, tôi lại bắt đầu không an phận nữa. Mộc Mộc lại mặc quân phục màu xanh lên người. Vì tôi quá mê mẩn bộ trang phục này, Lâm Tô Phì đành phải dùng biện pháp tàn khốc nhất để xử lý. Bà ném quần áo vào nồi luộc, giống như ninh canh xương còn cho thêm nửa thìa muối, sau đó ngâm trong chậu bằng nước vo gạo đã thiu, vò đi vò lại bằng xà phòng có tính kiềm mạnh nhất. Bộ quân phục mới qua bàn tay xử lý của bà, trong chớp mắt đã trải qua bao sương gió tang thương, trở thành một món quần áo cũ kỹ nhuốm màu lịch sử. Phương pháp xử lý dã man này vô cùng hiệu quả, lập tức được phổ biến rộng rãi ở các bà mẹ trong viện trường kịch. Sắc xanh rực rỡ chói lọi ban đầu không còn tồn tại nữa, sự phai màu nghiêm trọng không chỉ khiến quần áo mới hóa cũ, mà do phai màu không đều, nhìn càng giống trang phục ngụy trang dùng trong chiến đấu sa mạc hơn.

Hôm nay là ngày tôi và "Mắt Nhỏ" bận rộn nhất. Theo sự sắp xếp của Trương Tiểu Yến, Mộc Mộc chịu trách nhiệm thông báo cho tất cả trẻ em trong viện tập trung đến nhà kính trồng hoa. Nhiệm vụ của "Mắt Nhỏ" là trong thời gian đã hẹn, lừa bà nội của cậu ta đến cửa cơ quan chỉ huy. Nhà kính trồng hoa ở góc Tây Bắc của viện là thiên đường trò chơi thời niên thiếu của chúng tôi, bộ chỉ huy của chúng tôi được đặt ở đây. Nhắc đến nhà kính hoa bằng kính lớn này, nó từng có một thời gian vô cùng nổi tiếng, danh tiếng vang xa, thậm chí còn lừng lẫy hơn cả trường kịch. Một vị phó thủ tướng xuất thân là quân nhân có sở thích đặc biệt với việc trồng hoa. Khi ông đến thành phố này thị sát, đã đặc biệt đến trường kịch làm khách thưởng hoa. Hôm đó, phó thủ tướng xem biểu diễn báo cáo của các bạn học lớp côn kịch, sau đó dưới sự hộ tống của hiệu trưởng Lữ, được vây quanh bởi một nhóm học viên nữ chưa tẩy trang xinh đẹp như hoa đi tham quan nhà kính hoa.

Nhà kính hoa bằng kính lớn của trường kịch đã có từ thời Trung Hoa Dân Quốc, vốn là tài sản tư nhân của một ông chủ hãng buôn nước ngoài. Ngoài nhà kính hoa rộng lớn sáng sủa này, hơn một nửa khu ký túc xá của trường kịch cũng đều thuộc sở hữu của vị thương gia chuyên làm ăn dầu mỏ với chính phủ Quốc dân đảng này. Hiệu trưởng Lữ vừa nói vừa cười với phó thủ tướng về lịch sử huy hoàng của nhà kính hoa. Lúc này, khán giả đến xem náo nhiệt trong nhà kính hoa đông nghẹt người, có người thậm chí còn va phải chậu hoa trên kệ làm rơi xuống đất, kết quả là Thất gia tức giận xị mặt ra đuổi người ra ngoài. Trên bãi cỏ lớn bên ngoài, có mấy học viên nam đang luyện võ công, lộn nhào hết cái này đến cái khác. Hai học viên nữ dưới sự chỉ điểm của một giáo viên, đang luyện tập vung tay áo nước dài. Đám đông xem náo nhiệt lại đến bãi cỏ, tiếp tục nhìn vào trong qua tấm kính lớn của nhà kính hoa. Trong nhà kính hoa, phó thủ tướng hào hứng thưởng thức các chậu cảnh của Thất gia. Ông rất chuyên nghiệp và am hiểu về mặt này, cuối cùng xúc động nói:

"Nhân dân, chỉ có nhân dân mới là động lực tạo ra lịch sử thế giới!"

Phó thủ tướng đã đánh giá rất cao môi trường cây xanh của trường kịch. Trong một thời gian rất dài, cán bộ công nhân viên của trường kịch đã vắt óc suy nghĩ, nghiêm túc ngẫm nghĩ xem những lời này của vị phó thủ tướng từng tung hoành ngang dọc trên chiến trường rốt cuộc có ý nghĩa sâu xa gì. Mặc dù chỉ trích dẫn một đoạn ngữ lục của Chủ tịch Mao, thế nhưng tại sao lại trích dẫn vào lúc này ở nơi này, rõ ràng là phải động não thật kỹ. Trên thực tế, nhà kính hoa bằng kính không hề vì chuyến tham quan của phó thủ tướng mà có được sự phát triển xa hơn, ngược lại, trong phong trào giáo dục xã hội chủ nghĩa trước thềm Cách mạng Văn hóa, đã có người đặt ra nghi vấn đối với thuộc tính tư bản chủ nghĩa của nó. Còn chưa đợi Cách mạng Văn hóa chính thức bắt đầu, nhà kính hoa đã không kìm được mà bắt đầu tiêu điều và suy tàn. Đầu tiên là Thất gia không còn quan tâm đến chuyện của nhà kính hoa nữa, không có Thất gia bón phân tưới nước, tỉa cành thay chậu cho hoa cỏ, các giống quý hiếm trong nhà kính hoa lần lượt khô héo.

Thứ mang lại sự phá hủy chí mạng cho nhà kính hoa là một vụ hỏa hoạn ở dãy nhà trệt phía Nam. Ngọn lửa bắt đầu bốc lên từ phía Đông, may mắn là vào ban ngày, toàn bộ người trong trường kịch đều xông ra cứu hỏa. Để giảm thiểu tổn thất, nhà kho chứa đạo cụ biểu diễn nằm ở tận cùng phía Tây đã trở thành mục tiêu mọi người tranh thủ cứu vạn. Đến khi ngọn lửa lan đến đầu phía Tây, phần lớn đạo cụ trong kho đã được chuyển ra ngoài. Dãy nhà trệt phía Nam trong chớp mắt biến thành phế tích, kết quả là những đạo cụ biểu diễn vô số kể chất đống lộ thiên đành phải tạm thời đưa đến nhà kính hoa để cất giữ. Sức hấp dẫn của những đạo cụ kỳ lạ đối với trẻ con là điều hiển nhiên. Những chiếc mặt nạ đổi mặt biến ảo khôn lường, đủ loại râu giả nhiều màu sắc, binh khí thập bát ban tuy giả nhưng nhìn vô cùng chân thật, đại đao giáo mác côn câu thời cổ đại, súng trường ba bề tám cọc thời hiện đại và súng lục Browning thu nhỏ, những món đồ chơi vui mắt thứ gì cũng có. Vào ngày thứ hai sau vụ hỏa hoạn, tất cả trẻ em trong viện đã được vũ trang bằng đủ loại binh khí giả, mô phỏng các tình tiết trên phim ảnh, chia ra thành lập đội du kích và ngụy quân. Những câu chuyện chiến tranh kiểu cũ không ngừng lặp đi lặp lại, chém giết qua lại trên sân vận động, kết quả là hiệu trưởng Lữ buộc phải hạ lệnh lập tức thu hồi những món vũ khí mà lũ trẻ trộm được.

Để phòng ngừa trộm cắp lần nữa, những ô cửa sổ kính lớn của nhà kính hoa đều bị đóng đinh chết ngắc. Hậu quả trực tiếp của biện pháp chống trộm này là chỉ cần làm vỡ một tấm kính, là có thể vô cùng dễ dàng chui vào trong. Thợ mộc ngay sau đó đã áp dụng biện pháp phòng trộm thứ hai, thẳng thừng dùng ván gỗ đóng kín hoàn toàn nhà kính hoa, sau đó khóa thêm một ổ khóa sắt khổng lồ trên cửa. Đáng tiếc là sự phòng bị này vẫn không có tác dụng. Ván gỗ không những không thể ngăn cản lũ trẻ nghịch ngợm bước vào nhà kính hoa, ngược lại, nó còn che giấu tung tích của chúng ta tốt hơn cả tấm kính trong suốt. Vỏ quýt dày có móng tay nhọn, chúng tôi cạy một tấm ván gỗ ra, biến nó thành một cánh cửa nhỏ di động khó bị phát hiện. Khi có người, chúng tôi giả vờ chơi đùa trên bãi cỏ trước nhà kính hoa, khi không có người, thì từng người một chui vào nhà kính hoa như những con cá.

Cuộc Cách mạng Văn hóa sôi nổi sục sôi nói bắt đầu là bắt đầu ngay. Đối với đám trẻ nửa lớn nửa nhỏ như chúng tôi mà nói, lợi ích lớn nhất của phong trào chưa từng có trong lịch sử này là người lớn đột nhiên đều không có tâm trạng để quản chúng tôi nữa. Các anh chị học cấp hai đi khắp nam bắc, đến khắp nơi trên toàn quốc để liên kết cách mạng lớn. Các tổ chức nổi dậy đủ mọi tên gọi mọc lên như nấm sau mưa. Hiệu trưởng Lữ vốn thích ra vẻ nghiêm nghị đạo mạo giờ đây bắt đầu chau mày rầu rĩ, trường kịch vốn dĩ luôn trật tự nay lại chìm trong hỗn loạn. Không ai quản nổi ai, không ai nể mặt ai. Chúng tôi trở thành những đứa trẻ hư đày đọa trong ngày lễ, chơi đùa tối tăm mặt mày, thích làm gì thì làm. Chúng tôi giống như những con khỉ được mở khóa, vô pháp vô thiên, chẳng biết bản thân muốn làm gì nữa. Nhà kính hoa trở thành bộ chỉ huy bí mật của lũ trẻ, chúng tôi lén lút thành lập tổ chức nổi dậy của riêng mình, đặt cho nó một cái tên rất thời thượng là phân đội chiến đấu "Tiểu quỷ đỏ".

Hôm nay là ngày bọn trẻ phấn khích nhất, mọi người đã âm mưu từ nhiều ngày nay, chuẩn bị đấu tố bà nội của "Mắt Nhỏ" là Đường lão thái. Đường lão thái là chủ tịch hội đồng khu phố, vì bình thường bà ấy luôn quản giáo mọi người, lải nhải một đống chuyện mà chẳng ai thích nghe, nên chúng tôi quyết định tiến hành một cuộc phê phán không thương tiếc đối với bà ấy, cho bà ấy một đòn chí mạng. Mũ cao bồi làm bằng giấy dán đã chuẩn bị xong, tấm ván gỗ treo trên cổ cũng đã chuẩn bị xong. Trương Tiểu Yến đặc biệt mang từ nhà tới một sợi dây thép rất mảnh, sợi dây thép mảnh này thắt vào chiếc cổ béo múp của Đường lão thái, chắc chắn sẽ đủ cho lão thái thái nếm đủ mùi đau khổ. Địa điểm tổ chức đại hội đấu tố được sắp xếp ở bãi cỏ trước nhà kính hoa. Cân nhắc đến việc Đường lão thái không chịu ngoan ngoãn chịu trói, chúng tôi quyết định để "Mắt Nhỏ" lừa bà nội cậu ta ra ngoài. Tuổi của chúng tôi tuy còn rất nhỏ, nhưng đã biết vận dụng mưu kế. Chúng tôi đã lên kế hoạch tỉ mỉ, cân nhắc mọi khả năng có thể xảy ra, sau đó vô cùng kích động chờ đợi khoảnh khắc vĩ đại này đến.

Mộc Mộc chỉ là một nhân vật nhỏ bé không đáng kể trong đám trẻ này, khi tôi dùng từ "chúng ta" một cách ra vẻ ta đây, thì cái đám "chúng ta" đó hoàn toàn không thèm để Mộc Mộc vào mắt. Mặc dù chưa từng nhận được trọng dụng gì, nhưng tôi vẫn trung thành và tận tụy chạy lăng xăng trong "chúng ta". Mộc Mộc được bổ nhiệm làm nhân viên liên lạc, nhiệm vụ của vai diễn này chính là không ngừng nghỉ đi gọi người khắp nơi. Tập hợp lũ trẻ trong viện trường kịch lại không phải là chuyện dễ dàng gì, Mộc Mộc trước tiên phải nhận nhiệm vụ từ những đứa lớn, sau đó đi thông báo từng nhà một. Những phụ huynh sợ con cái nhà mình gây chuyện ở bên ngoài, vừa nghe thấy tiếng gọi của Mộc Mộc là không kìm được mà chửi rủa ầm lên.

Lũ trẻ lần lượt tập trung trên bãi cỏ, hai chị em Trương Tiểu Yến và Trương Tiểu Điệp đã đến, cặp anh em sinh đôi Mã Đại Song và Mã Tiểu Song cũng đã đến, còn có "Mắt To" Lưu Nghị, Vương Thúc Bình, Lỗ Huy, tổng cộng là hơn mười đứa trẻ, đứa nào đứa nấy tay đấm chân đá sẵn sàng, chỉ đợi Đường lão thái xuất hiện. Trương Tiểu Yến lớn tuổi nhất, rất tự nhiên trở thành người lãnh đạo và chỉ huy của đại hội đấu tố này. Tôi mãi mãi không thể quên được bộ dạng của cô ấy lúc đó: dáng người gầy và cao, thắt một chiếc thắt lưng da nhân tạo bản to, đeo một chiếc túi sách vải vàng quân sự, dưới chân đi giày vải thể thao màu vàng quân sự, khuôn mặt trắng trẻo chốc chốc lại ửng đỏ. Mộc Mộc cuối cùng cũng hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, hớn hở chạy về hội quân với các đồng chí. Trương Tiểu Yến không hề biểu dương Mộc Mộc trước mặt mọi người, mà bất ngờ tháo thắt lưng ở eo ra, quất nhẹ một cái lên lưng tôi. Rõ ràng cô ấy nhận thức được Mộc Mộc sẽ cảm thấy ấm ức vì chuyện này, nụ cười trên mặt vô cùng rực rỡ:

"Biết tại sao tôi quất cậu không?"

Tôi không biết mình sai ở điểm nào, nhưng dựa vào biểu cảm trên khuôn mặt Trương Tiểu Yến, thì chuyện này không có gì to tát cả. Cô ấy ôn tồn kéo Mộc Mộc sang một bên, nói có chuyện muốn nói riêng với Mộc Mộc. Chúng tôi đi đến phía bên kia của nhà kính hoa bằng kính, Trương Tiểu Yến do dự một lúc, khẽ hỏi Mộc Mộc lúc đến nhà Mã Diên Linh có nhìn thấy Mã thái thái Trương Tố Cần hay không. Mã Diên Linh là cha của Đại Song Tiểu Song, tôi không biết tại sao Trương Tiểu Yến lại có hứng thú với chuyện này. Mộc Mộc nhìn cặp sinh đôi trên bãi cỏ, hỏi Trương Tiểu Yến tại sao không trực tiếp đi hỏi bọn họ. Trương Tiểu Yến vô cùng thần bí nói, cô ấy hiện đang hỏi Mộc Mộc, vì vậy Mộc Mộc phải trả lời thành thật. Mộc Mộc nói lúc tôi đến nhà họ Mã không nhìn thấy Trương Tố Cầm, chỉ nhìn thấy Mã Diên Linh đang kéo dây phơi quần áo, ông ấy có vẻ như vừa giặt xong một chậu quần áo lớn.

"Người phụ nữ đó hôm nay đi ca ngày, đáng lẽ không nên ở nhà." Trương Tiểu Yến vừa nói vừa trầm ngâm suy nghĩ.

Lúc đó tôi tuyệt đối không thể biết tại sao Trương Tiểu Yến lại có hứng thú với Trương Tố Cầm. Dù sao thì Mộc Mộc cũng không muốn tiếp tục bàn luận về vấn đề này nữa, tiếng đùa giỡn của lũ con trai trên bãi cỏ khiến Mộc Mộc cảm thấy ngứa ngáy trong lòng. Lúc này, chúng tôi nhìn thấy Đường lão thái dưới sự dẫn đường của "Mắt Nhỏ" đang đi về phía này. "Mắt Nhỏ" đi rất nhanh ở phía trước, Đường lão thái vừa lải nhải vừa đi theo sau cậu ta. Thần kinh của chúng tôi bắt đầu căng cứng, Mộc Mộc cảm thấy một sự căng thẳng và phấn khích chưa từng có.

Không thể nhớ nổi đại hội đấu tố đầy kịch tính đã mở màn như thế nào, Đường lão thái còn chưa hiểu chuyện gì đang xảy ra, thì đã rơi vào biển người mênh mông của chiến tranh nhân dân. Đường lão thái chân chưa đứng vững còn muốn bày ra dáng vẻ của chủ tịch hội đồng khu phố, chuẩn bị giáo huấn đám trẻ ngang ngạnh bất kham trước mặt, thì chúng tôi đã ùa lên như một bầy chó hoang vây kín lấy bà ấy, ném vào bà ấy một loạt khẩu hiệu cách mạng như ném đá. Bà ấy hoàn toàn bị làm cho choáng váng, muốn tìm đường trốn chạy, nhưng vừa bước ra được mấy bước thì đã bị Mã Đại Song và Mã Tiểu Song mỗi đứa túm một bên tay kéo giật trở lại. Đường lão thái không chịu kém cạnh chửi rủa ầm ĩ, vừa dậm chân vừa ngoáy mông. Chúng tôi không nói hai lời, treo tấm biển gỗ lên cổ Đường lão thái, rồi đội lên đầu bà ấy chiếc mũ cao bồi bằng giấy dán. Vì không biết tên chính thức của Đường lão thái, chúng tôi đành dùng mực đen viết bừa ba chữ "Đường lão thái", còn tội danh sau khi đã đắn đo suy xét kỹ lưỡng là "phần tử hủ hóa sa đọa", rồi theo cách làm thịnh hành năm đó, đánh một chữ X bằng mực đỏ như máu.

Đường lão thái sau một hồi giãy giụa vô ích, đành phải ngã phịch xuống đất. Chúng tôi muốn kéo bà ấy từ dưới đất đứng dậy, nhưng rất nhanh đã phát hiện ra việc kéo cái thân hình béo phì này đứng lên tuyệt đối không phải là chuyện dễ dàng gì. Bà ấy đã biến thành một đống thịt, một đống thịt béo đang thở hồng hộc. Khí thế hống hách của bà ấy không còn nữa, lúc đầu còn thở hồng hộc đe dọa sẽ mách phụ huynh của chúng tôi, dần dần, đến cả việc dọa nạt cháu trai "Mắt Nhỏ" của mình cũng đứt hơi mất sức. Bà ấy liên tục lặp lại lời dã man rằng về nhà sẽ tính sổ với "Mắt Nhỏ", nói sẽ lột da rút gân cậu ta, lại còn đánh gãy chân cậu ta. Nói đến cuối cùng, bà ấy có lẽ cảm thấy đàn gảy tai trâu và tụng kinh niệm phật như vậy chẳng có tác dụng gì sút, bèn ôm tấm biển gỗ trước ngực, gào khóc inh ỏi như hát dân ca.

"Mắt Nhỏ" hình như cũng cảm thấy quy mô mà chúng tôi bày ra quá lớn, cậu ta ngây người đứng ngẩn ra một bên, không biết phải làm sao cho phải. Cậu ta không lo lắng chuyện về nhà sẽ thế nào, đằng nào cũng bị trận đòn, đằng nào cũng chết, đã muốn lấy lòng đồng bọn rồi thì việc đại nghĩa diệt thân hy sinh như thế này cũng là đáng đời. Hơn nữa "Mắt Nhỏ" cũng chẳng thích bà nội mình chút nào, Đường lão thái tung hoành ngang dọc hống hách trong nhà, cả nhà ai cũng tức giận mà không dám nói gì. Giờ đây, Đường lão thái đã hoàn toàn mất đi vẻ oai phong lẫm liệt ngày thường, Trương Tiểu Yến đột nhiên tháo thắt lưng da ở eo ra, quất thẳng một cái lên mặt bà ấy. Cú đánh bằng thắt lưng này không chỉ khiến Đường lão thái ngừng gào khóc, mà tất cả lũ trẻ có mặt đều sợ hết hồn, thậm chí ngay cả bản thân Trương Tiểu Yến cũng có chút luống cuống.

"Kẻ địch không đầu hàng," Trương Tiểu Yến đột nhiên trở nên vô cùng tức giận, "thì bắt chúng phải diệt vong."

Đường lão thái ngoác miệng, chuẩn bị gào khóc tiếp, Trương Tiểu Yến không hề nương tay quất thêm cho bà ấy một thắt lưng nữa.

"Kẻ địch không đầu hàng, thì phải bắt chúng diệt vong hoàn toàn."

"Lý lẽ của chủ nghĩa Mác, hàng nghìn hàng vạn điều, quy lại chung quy cũng chỉ có một câu."

— "Chỉ có một câu thôi —"

"Nổi dậy là có lý! Nổi dậy là có lý!"

Chúng tôi nhao nhao lên, lòng căm phẫn sục sôi. Đường lão thái có lẽ nhận thức được đám trẻ sắp động thủ, đột nhiên giơ tấm biển gỗ trước ngực lên để che mặt. Hành động này của bà ấy biến thành một lời mời gọi, lập tức rước lấy một trận đấm đá vui vẻ. Đường lão thái vừa lùn vừa béo lăn lóc thành một đống trên bãi cỏ giống như quả bóng được bơm căng hơi. Chiếc mũ cao bồi bằng giấy dán lăn sang một bên, tấm biển gỗ trở thành tấm khiên, lại giống như một phần của cái mai rùa. Chúng tôi trở nên vô cùng hưng phấn, mọi người không tranh nhau lên trước, nhưng lại có chút sợ tụt lại phía sau. Đường lão thái rên rỉ đau đớn, chúng tôi biết bà ấy cảm thấy đau đớn, và đây chính là điều mà chúng tôi mong muốn. Bà ấy càng đau, chúng tôi càng cao hứng, bà ấy càng đau đớn, chúng tôi càng vui mừng. "Mắt Nhỏ" bị cảnh tượng bạo lực trước mắt làm cho chết sững, cậu ta lao tới, do dự không biết có nên nhân lúc hỗn loạn mà đá bà nội một cước hay không. Cậu ta đã giơ chân lên, nhưng hình như vẫn hơi sợ, kết quả là chỉ hung hăng đá vào tấm biển gỗ đó một cái, rồi hoảng sợ bỏ chạy. Sự chú ý của mọi người đều tập trung vào Đường lão thái, không ai chú ý đến việc "Mắt Nhỏ" chuồn mất.

Hành động cách mạng của lũ trẻ cũng khiến những người lớn vô tình đi ngang qua sợ hãi không nhẹ. Một cặp vợ chồng mới cưới ban đầu còn đứng từ xa xem náo nhiệt, nhưng một khi chúng tôi thực sự động thủ, họ lập tức biến mất không tăm tích. Cách mạng không phải là mời khách ăn cơm, không phải là làm văn, không thể tao nhã như thế, văn minh lịch sự như thế. Cách mạng là bạo lực, là đổ máu, là trò chơi đam mê của lũ trẻ. Trên thực tế, chẳng ai trong chúng tôi dùng sức chết để đấm đá Đường lão thái cả, ai nấy đều biểu hiện ra vẻ dã man, nhưng tận sâu trong nội tâm ít nhiều vẫn có chút hoảng loạn. Đường lão thái bình thường là oan gia ngõ hẹp của lũ trẻ, bà ấy luôn nhảy chồm ra tuyên bố không được thế này không được thế nọ vào lúc mọi người đang chơi vui nhất. Vào những ngày kiểm tra vệ sinh, bà ấy xị mặt đi từ nhà này sang nhà khác, thò đầu ngó ngoáy chỏ tay chỉ chân. Chỉ vì cánh cửa của nhà vệ sinh công cộng bị ai đó đá hỏng, bà ấy có thể kiên cường canh chừng ở đó, dùng những lời nguyền rủa cay độc chửi mắng suốt mấy tiếng đồng hồ. Đường lão thái là người ai thấy cũng ghét, ai thấy cũng sợ ở viện trường kịch. Dũng cảm là bản tính của con người, hèn nhát cũng vậy, cho dù mọi người căm thù bà ấy đến tận xương tủy, cho dù chúng tôi đang đóng vai ác ôn thì vẫn giữ lại cho bà ấy mấy phần kính sợ.

Dù thế nào đi nữa, khí thế của Đường lão thái cũng đã bị lũ trẻ dập tắt hoàn toàn. Lũ trẻ đánh kẻ thù giai cấp ngã gối xuống đất, rồi giẫm thêm một chân lên. Lúc này, Đường lão thái đã mất đi khả năng chống cự ngoan cố, đáng thương rên rỉ, trở nên vô cùng ngoan ngoãn vâng lời. Chúng tôi quyết định thừa thắng xông lên, dưới sự dẫn dắt của Trương Tiểu Yến, bắt đầu một cuộc lên án mạnh mẽ đối với bà ấy. Đại hội đấu tố của chúng tôi được tổ chức vô cùng sinh động, hoàn toàn không thua kém những khung cảnh tương tự diễn ra giữa những người lớn trong xã hội. Rốt cuộc là trẻ con mô phỏng người lớn, hay người lớn mô phỏng trẻ con, có lẽ mãi mãi là một chủ đề nói mãi không hết. Tâm trạng chúng tôi vô cùng sục sôi tinh thần phấn chấn, hết lần này đến lần khác hô khẩu hiệu, hết tiếng này đến tiếng khác hô đả đảo, tùy tiện gán tội danh cho Đường lão thái, đội lên đầu bà ấy hết cái mũ giật gân này đến cái mũ giật gân khác. Mọi người cứ mải miết la hét khoan hồng cho kẻ khai thực thà, nghiêm trị kẻ chống cự, bắt bà ấy phải khai thật ra. Đến cuối cùng, đến cả chúng tôi cũng chẳng biết rốt cuộc muốn bà ấy khai nhận cái gì nữa.

Đại hội đấu tố này kết thúc như thế nào đã không còn nhớ rõ nữa, thứ duy nhất có thể nhớ rõ ràng chính là hậu quả nghiêm trọng. Trương Tiểu Yến không biết kiếm đâu ra nửa chậu màu nhuộm quần áo còn thừa, bước tới, dội thẳng từ đầu đến chân Đường lão thái. Đường lão thái co ro người lại như con tôm hùm, lăn lộn dưới đất, cuối cùng ướt sũng bò dậy khỏi mặt đất trong sự nhục nhã, nức nở như một nàng dâu nhỏ chịu ấm ức, cứ thế vừa sụt sùi khóc vừa lủi thủi đi về nhà. Lũ trẻ cố gắng truy cứu tội danh của Đường lão thái, hóa ra là năm xưa bà ấy từng ngủ với quân quỷ Nhật Bản. Mặc dù Mộc Mộc khi đó tuổi còn nhỏ, ý nghĩa chính xác của việc "đi ngủ" vẫn chưa được rõ cho lắm, nhưng dưới sự gợi ý của Trương Tiểu Yến, đã xác định đây là một sự kiện chính trị vô cùng nghiêm trọng, là một hành vi phản động đi ngược lại cách mạng. Đối với đám trẻ chúng tôi mà nói, ngủ với quân quỷ Nhật Bản chính là Hán gian, là phụ nữ hư hỏng, là nữ đặc vụ, là kẻ bán nước. Đường lão thái vào thời điểm chiến tranh kháng Nhật bắt đầu, từng bị hai tên lính Nhật cưỡng hiếp. Hai tên lính Nhật già trẻ cầm lê cười hì hì chạy vào trại tị nạn tìm cô hoa hường. Đường lão thái lúc đó đã mang thai được sáu tháng, vì hành động bất tiện nên đã trở thành nạn nhân. Bà ấy bị ấn ngã xuống dưới một gốc cây tuyết tùng, bị hai tên lính Nhật luân phiên hãm hiếp, kết quả là trên người dính đầy lá thông vừa rụng xuống.

Cha của "Mắt Nhỏ" là A Bính là một đứa trẻ sinh non, nghe nói nguyên nhân quan trọng của việc sinh non chính là vì sự nhục nhã lần này, việc ông ấy có thể sống sót đã là một kỳ tích. Mặc dù trong tòa án quân sự thời hậu chiến, Đường lão thái đã dũng cảm đứng ra làm chứng, tuy nhiên dẫu sao đây cũng là một chuyện đau lòng không muốn bị nhắc tới, huống chi lại còn bị vạch trần vết sẹo một cách không phân phải trái như thế này. Trong những ngày tháng sau đó, rất nhiều người đều biết về câu chuyện quá khứ này, nhưng chưa từng có ai dám trực tiếp nhắc tới trước mặt bà ấy. Đường lão thái tính tình cương trực vừa về đến nhà là ôm mặt khóc rống lên, ầm ĩ tìm cái chết. Bà ấy gần như lập tức lấy lại được vẻ oai phong lẫm liệt ngày xưa, chửi rủa từng người một những kẻ thù mà bà ấy có thể nghĩ tới, sau đó qua loa rửa sạch bùn đất trên người, thay một bộ quần áo mới, tìm một đoạn dây điện cũ, vắt lên khung cửa là treo cổ. Dây điện cũ không chịu được trọng lượng của bà ấy, bà ấy vừa đá văng chiếc ghế ra thì người đã rầm một tiếng ngã nhào xuống đất. Tiếng động lớn khiến vợ chồng con trai đang trốn ở phòng bên sợ hết hồn. Cha của "Mắt Nhỏ" là A Bính nhận thức được đã xảy ra chuyện, anh ấy phi như bay ra ngoài, vừa khóc vừa hét, luống cuống tháo đoạn dây điện cũ vẫn đang quấn trên cổ Đường lão thái xuống. Vợ anh ấy là Kim Phượng lại xông ra khỏi cửa, hét cứu mạng một cách cuồng loạn.

Đông đảo mọi người lúc đó đang ăn cơm tối, tiếng kêu cứu chói tai vang vọng trong không gian, mọi người lần lượt đặt bát đũa trong tay xuống, chạy đến nhà Đường lão thái để xem náo nhiệt. Mẹ của "Mắt Nhỏ" là Kim Phượng ngày thường là một người phụ nữ trầm tính ít nói, dưới sự áp bức của Đường lão thái, cô ấy luôn là một nàng dâu nhỏ chịu đựng ấm ức. Giờ đây, điều khiến mọi người cảm thấy khó hiểu là Đường lão thái rõ ràng đã thoát khỏi nguy hiểm rồi, tại sao cô ấy vẫn đứng trong hoàng hôn hét chói tai không ngừng, không ai nghe rõ rốt cuộc Kim Phượng đang hét cái gì. Giọng của cô ấy sắc bén và chói tai, giống như tiếng mèo xuân nửa đêm vậy. Mẹ của Vương Thúc Bình có chút không nhìn nổi nữa, bà ấy chạy qua cố gắng ngăn cản Kim Phượng, nhưng sự khuyên nhủ không mang lại tác dụng gì, sự hoảng sợ tột độ đã khiến Kim Phượng hoàn toàn mất kiểm soát, cô ấy cứ đứng ngoài cửa tiếp tục hét toáng lên, thỉnh thoảng phát ra những âm thanh kỳ dị. Vì ông nội của "Mắt Nhỏ" mất sớm, Đường lão thái từ rất sớm đã tìm cho con trai người vợ nuôi từ nhỏ là Kim Phượng này. Ngay từ ngày đầu tiên bước chân vào cửa, Kim Phượng chưa từng ngừng chịu sự hà hiếp của Đường lão thái. Hình ảnh Đường lão thái là một mụ mẹ chồng độc ác rành rành trước mắt, suốt bao nhiêu năm nay, bất cứ ai đi ngang qua cửa nhà bà ấy, thì nhất định đều có thể nghe thấy bà ấy chửi mắng Kim Phượng. Nơi nào có áp bức, nơi đó có đấu tranh; áp bức càng sâu, phản kháng càng lớn. Đường lão thái vĩnh viễn dùng đủ loại từ ngữ độc ác hiểm độc quái đản để chửi mắng Kim Phượng. Kim Phượng lúc làm vợ nuôi từ nhỏ mới chỉ chín tuổi, cô ấy sống trong cái bóng bị Đường lão thái ngược đãi tàn nh욱, cho đến tận mười tám tuổi mới có kinh nguyệt phát triển lần đầu tiên.

Mặc dù có rất nhiều người đã tiến hành khuyên nhủ, nhưng Đường lão thái một tuần sau đại hội đấu tố lại một lần nữa thắt cổ tự vẫn. Lần này dùng một sợi thừng gai rất dày, cho dù trọng lượng của bà ấy có tăng gấp đôi thì cũng tuyệt đối không thành vấn đề. Vì được tiến hành vào nửa đêm, nên lúc cha của "Mắt Nhỏ" phát hiện ra, người đã lạnh ngắt rồi. Không giống như tiếng gào thét mất kiểm soát ở lần trước, lần này Kim Phượng lại biến thành một kẻ câm. Cô ấy với sắc mặt sợ hãi nhìn Đường lão thái với diện mạo dữ tợn, không thốt một lời, không nói một tiếng, hàm răng cắn chặt để lại vết hằn sâu trên môi. A Bính ôm đôi chân đang treo lơ lửng giữa không gian của mẹ khóc rống lên. Trời đã sáng hẳn, "Mắt Nhỏ" bị tiếng khóc của cha làm cho tỉnh giấc, dụi đôi mắt ngái ngủ đi ra ngoài. Cậu ta nhìn thấy phần lưỡi đỏ lòm dài ngoằn ngoèo của bà nội thè ra ngoài, treo lủng lẳng bên miệng, lúc này mới nhận thức được bà nội vẫn đang treo lủng lẳng giữa không gian, khảm vào khung cửa giống như một bức tranh đang đung đưa.

Mấy ngày trước khi treo cổ, Đường lão thái đã tắm rửa vô số lần, kỳ cọ xà phòng hết lần này đến lần khác. Thuốc nhuộm màu xanh đã in sâu vào làn da của bà ấy, rửa thế nào cũng không sạch. Bà ấy nguyền rủa con dâu Kim Phượng vô số lần, đinh ninh cô ấy là kẻ chủ mưu giật dây đằng sau chuyện này. Trong những ngày cuối cùng, Đường lão thái dồn toàn bộ sự căm hận lên người con dâu. Lúc tắm rửa, bà ấy gọi Kim Phượng đến kỳ lưng cho mình, nhưng ngay khoảnh khắc tay con dâu vừa dùng sức, Đường lão thái đột nhiên quay phắt người lại, giáng cho một cái tát vang dội. Kim Phượng ngả ra sau ngã nhổng lên mặt đất, rồi bò dậy cắm cổ chạy trốn. Mấy ngày hôm đó, Đường lão thái trở nên có chút cuồng loạn, bà ấy đứng trần như nhộng trong chậu tắm, cửa cũng không đóng, gào thét ầm ĩ với con trai và cháu trai. Chiêu thức độc ác nhất mà Đường lão thái căm hận con dâu Kim Phượng, chính là xúi giục cháu trai "Mắt Nhỏ" của mình đối đầu với bà ấy. "Mắt Nhỏ" là cục cưng của Đường lão thái, tuổi còn nhỏ nhưng càng ngày càng vô ơn bạc nghĩa, càng ngày càng quá đáng. Cậu ta nhổ nước bọt vào chiếc cốc men đựng trà của bà ấy, hở ra là đấm lén vào cái lưng béo phì của bà ấy. Cho dù Đường lão thái có nói gì với đứa cháu trai được cưng chiều này đi nữa, nhóc con này cũng kiên quyết không thèm để tâm. Có một hôm, để ngăn cản cậu ta ra ngoài chơi, "Mắt Nhỏ" vô cùng tức giận mắng Đường lão thái là mụ địa chủ. Trong tâm hồn non nớt của "Mắt Nhỏ", bà nội của cậu ta vậy mà lại đáng ghét y hệt như mẹ của Hoàng Thế Nhân trong bộ phim "Bạch Mao Nữ".

Đêm trước ngày treo cổ, Đường lão thái gọi "Mắt Nhỏ" – người mấy ngày nay vẫn luôn né tránh mình – đến trước mặt, mở một chiếc khăn tay được gói bọc ra, lấy từ trong đó ra mười lăm đồng tiền, bảo là cho cậu ta tiền tiêu tết mua pháo nổ chơi. "Mắt Nhỏ" vẫn có chút ngượng ngùng lúng túng. Một mặt, cậu ta cảm thấy Tết còn rất xa xôi, mặt khác, cậu ta ít nhiều vẫn có chút sợ hãi chuyện mình lừa bà nội ra ngoài để đấu tố. Vào thời điểm đó, mười lăm đồng tiền quả thực là một gia tài lớn. Đường lão thái tỏ ra vô cùng bình tĩnh, hình như có chuyện gì muốn nói với "Mắt Nhỏ", nhưng cuối cùng lại chẳng nói gì cả. Lúc sắp đi, bà ấy xoa đầu cháu trai, thiếu kiên nhẫn giục cậu ta đi ra ngoài:

"Thời gian không còn sớm nữa, mau đi ngủ đi."

Trong những ngày tiếp theo, vụ tự sát của Đường lão thái đã trở thành đại sự trong viện trường kịch. Dù sao thì liên quan đến sinh mạng con người, đám trẻ chúng tôi lập tức trở thành thủ phạm đầu sỏ bức tử người ta. Màu sắc do thuốc nhuộm để lại trên người Đường lão thái đã có phần không thể phân biệt nổi với vết bầm tím do bị đánh khi nãy. Đồn công an cử người đến điều tra, phụ huynh bị gọi đi hỏi chuyện, cuối cùng chính là để lũ trẻ tự khai báo lẫn nhau, tố giác vạch trần lẫn nhau. Nhờ có Trương Tiểu Yến sắp xếp từ trước, khi trả lời câu hỏi của đồn công an, Mộc Mộc khăng khăng khẳng định chính là Vương Thúc Bình gọi cậu ấy tham gia đại hội đấu tố. Trương Tiểu Yến từng triệu tập mọi người lại một cách lén lút, dặn dò chúng ta bắt buộc phải đùn đẩy trách nhiệm sang những người khác nhau, nói chỉ cần đùn qua đẩy lại như thế này, thì người lớn hoàn toàn không thể làm gì được đám trẻ chúng ta. Pháp bất trách chúng, súng bắn chim đầu đàn, Trương Tiểu Yến nhấn mạnh đi nhấn mạnh lại tuyệt đối không thể để tội danh dồn lên đầu một người.

Tôi nằm mơ cũng không ngờ bản thân sẽ rơi vào cái bẫy đã được thiết kế sẵn từ trước. Mặc dù Mộc Mộc khăng khăng Vương Thúc Bình là kẻ chủ mưu, nhưng sự thật lại là tất cả lũ trẻ đều đồng thanh cắn chặt lấy việc phát động đại hội đấu tố này hoàn toàn là do một tay Mộc Mộc lên kế hoạch. Ngay cả "Mắt Nhỏ" cũng thề son sắt nói như vậy, cậu ta khăng khăng bản thân đã sập bẫy của Mộc Mộc, chính Mộc Mộc đã bảo cậu ta lừa Đường lão thái ra ngoài. Khẩu cung đã được thống nhất của lũ trẻ đã nhào nặn tôi thành một tiểu ác ma không điều ác nào không làm. Tôi không biết tại sao mọi người lại bán đứng Mộc Mộc như vậy, càng không biết bọn họ sau lưng Mộc Mộc đã bàn bạc đối sách với nhau không chỉ một lần trong bóng tối. Tôi đã trở thành một vật tế thần, trở thành một con dê thế tội. Mộc Mộc có cái miệng cũng không thể biện minh, Mộc Mộc có nỗi oan không nơi tỏ tường, hoàn toàn bị bán đứng một cách có tổ chức, có kế hoạch và có âm mưu. Mặc dù tôi ấm ức khóc lớn hết lần này đến lần khác, nhưng Mộc Mộc càng khóc lớn đau khổ bao nhiêu, thì người lớn lại càng cảm thấy cậu ấy là vì chột dạ, là vì nhận thức được tai họa mình gây ra quá lớn. Phụ huynh của lũ trẻ cũng đứng ra nói chuyện, lần lượt ra làm chứng rằng quả thực chính là Mộc Mộc chạy đi gọi con cái của họ. Bọn họ tuy không biết toàn bộ quá trình sự việc, nhưng lại biết nguyên nhân bắt nguồn. Bọn họ tận mắt nhìn thấy Mộc Mộc gọi đứa này đứa nọ, mẹ của Vương Thúc Bình kinh thán không ngớt trước biểu hiện của tôi, bà ấy trợn trừng đôi mắt vô hồn, nói thế nào cũng không thể tin nổi một đứa trẻ lớn bằng Mộc Mộc lại có thể dẫn dắt mọi người làm ra chuyện thế này. Mẹ của Vương Thúc Bình nói, tôi cũng không tin Mộc Mộc sẽ là kẻ chủ mưu, nhưng rành rành rõ ràng chính là nó đến gọi Vương Thúc Bình nhà chúng tôi ra ngoài. Điểm này chính xác một trăm phần trăm, tất cả những điều này đều diễn ra ngay trước mắt bà ấy, thế nhưng Mộc Mộc lại cứ khăng khăng nói là Vương Thúc Bình nhà bà ấy gọi nó ra ngoài, thế thì quá ghê gớm rồi, qua đó cũng có thể thấy đứa trẻ này quá nhiều mưu mô.

"Cậu nói xem nếu tiểu tử này mà đã nói dối thì đúng là thành một cọc rồi đấy."