Chiếc xe Jeep Mitsubishi đỗ lại ở khu lều bạt của sở chỉ huy diễn tập, Thiếu tướng Lưu Dũng Quân, quân trưởng tập đoàn quân A, bước xuống xe và đi thẳng vào chiếc lều lớn của sở chỉ huy. Bên ngoài bộ đội đang hát hò rất náo nhiệt, nhưng trước sa bàn thì chỉ có duy nhất một vị lão gia tử đang cúi người chăm chú quan sát, vô cùng quạnh hiu. Lưu Dũng Quân giơ tay chào, không dám lớn tiếng: "Thủ trưởng."
Lão gia tử nghiêng đầu nhìn anh, không nói gì. Lưu Dũng Quân sải bước đi tới, lão gia tử nhìn sa bàn: "Cậu cảm thấy, đánh thắng trận rồi thì tôi nên biểu dương cậu phải không?"
Lưu Dũng Quân hạ thấp giọng: "Không phải ạ."
"Sư đoàn chủ lực của cậu đã bị tiêu diệt toàn bộ biên chế, nếu không phải lực lượng dự bị cơ động chiến lược của cậu lên nhanh và tránh mũi nhọn của địch tung ra một cú móc trái, trực tiếp tiêu diệt bộ tư lệnh quân xanh, thì tập đoàn quân A đã hoàn toàn không còn tồn tại nữa rồi." Lão gia tử vẫn nhìn sa bàn, "Điều này chứng minh tố chất chiến thuật của cậu tốt, bộ đội quân A sức chiến đấu mạnh, trang bị tốt—— nhưng sao cậu lại để quân xanh nuốt chửng một sư đoàn chủ lực của mình?"
"Thủ trưởng, là tôi mất chức trách." Lưu Dũng Quân thành khẩn nói.
"Cậu là phái thiếu tráng nổi tiếng toàn quân, loại sai lầm cấp thấp này sao lại có thể phạm phải chứ?" Lão gia tử bi thương nói, "Chẳng lẽ chiến tranh kết thúc rồi, quân đội là không đánh giặc nữa sao? Nhìn xem sư đoàn chủ lực của cậu đang làm những gì, không tìm thấy bộ đội quân xanh là liền tại chỗ chờ lệnh sao? Tại sao không chịu chủ động tìm địch để quyết chiến? Nhiều thủ pháp trinh sát như vậy, sao không dùng lấy một cái?"
Lưu Dũng Quân cúi đầu xuống.
Cậu có thể lâm nguy không loạn, vãn hồi tình thế nước sôi lửa bỏng, tôi nên cảm thấy được an ủi; nhưng cậu lại không thể tránh khỏi sự tổn thất đáng lẽ ra có thể tránh được này, tôi cảm thấy thất vọng." Lão gia tử lắc đầu, "Đại chiến thế giới lần thứ hai, Hồng quân Liên Xô vì chủ quan tê liệt trong thời kỳ đầu chiến tranh đã để quân Đức thọc sâu vào trong, tuy cuối cùng thắng lợi nhưng Liên Xô đã phải trả một cái giá cực kỳ lớn! Tôi tưởng rằng đây phải là một hồi chuông cảnh tỉnh, trở về đọc kỹ lại "Lịch sử chiến tranh vệ quốc của Liên Xô"."
"Rõ." Lưu Dũng Quân giơ tay chào.
"Ngoài ra, đại đội trinh sát đặc chủng của quân khu vừa mới thành lập đã thể hiện rất tốt trong đợt diễn tập lần này." Lão gia tử điềm nhiên nói, "Cậu nên làm quen với việc chỉ huy hợp thành cao cấp, có lợi cho cậu."
Lưu Dũng Quân sững sờ, đây là tín hiệu cho phép cậu chuẩn bị bước vào tầng lớp chỉ huy cấp cao sao? Cậu còn chưa kịp phản ứng, bên ngoài đã vang lên một tiếng "Báo cáo" đinh tai nhức óc. Lão gia tử hô một tiếng "Vào đi", Hà Chí Quân liền bước vào lều giơ tay chào: "Phó tư lệnh! Quân trưởng Lưu!"
"Cậu về đi." Lão gia tử gật đầu với Lưu Dũng Quân rồi quay sang Hà Chí Quân, "Sao thế, đánh thắng trận rồi mà vẫn đeo bộ mặt đưa đám thế kia?"
"Thủ trưởng, chúng ta thắng thì đúng là thắng, nhưng đại đội của tôi đã tàn phế rồi." Hà Chí Quân quả nhiên mang một bộ mặt đưa đám, "Một nửa đội viên của đại đội chúng tôi đều tử trận trong diễn tập rồi, tôi không còn người nữa rồi đây này!"
Trên mặt lão gia tử thoáng hiện lên ý cười: "Cậu Hà Chí Quân lại định chơi trò quỷ gì với tôi nữa đây? Lại bắt đầu tơ tưởng đến chuyện xin biên chế rồi phảỉ không?"
Hà Chí Quân cười hì hì: "Thủ trưởng, không giấu nổi mắt ngài."
"Báo cáo đã trình lên rồi, nhưng Tổng tham mưu vẫn chưa phê chuẩn." Lão gia tử quay người lại phía sa bàn, "Tôi hiện tại không thể trả lời cậu."
"Nhưng mà chúng ta đến cuối năm là có binh sĩ cũ muốn xuất ngũ rồi cơ mà?" Hà Chí Quân lo lắng nói, "Đùng một cái là 27 người! Năm sau còn 21 người nữa, cứ tiếp tục thế này thì đại đội chúng ta chỉ còn trơ lại cán bộ chứ không còn lính nữa mất!"
Lão gia tử mỉm cười, không nhìn anh ta cũng không nói gì.
"Thủ trưởng, tôi muốn biết báo cáo xin tuyển chọn tinh nhuệ trinh sát toàn quân khu để tập huấn, lựa chọn đội viên của đại đội trinh sát đặc chủng có được phê chuẩn không? Chúng ta không thể không có lính được!" Hà Chí Quân không dám chơi trò quỷ trước mặt ông nữa, nói thẳng thừng.
"Giai đoạn này không phê chuẩn được." Lão gia tử không nhìn anh ta, di chuyển sa bàn một chút, "Vấn đề thể chế, bắt buộc phải cấp Tổng tham mưu mới giải quyết được."
"Vậy binh lực của chúng tôi phải giải quyết thế nào đây?" Hà Chí Quân thực sự thấy lo lắng rồi, "Năm sau ngài bắt tôi tham gia diễn tập chắc tôi cũng không dám nữa đâu, hết người rồi còn đâu!"
"Không có lính, cậu có thể đi chiêu binh." Lão gia tử cười khổ.
"Chiêu binh?" Hà Chí Quân trợn tròn mắt, "Thủ trưởng! Binh nghĩa vụ chỉ có ba năm! Năm đầu vừa mới ra dáng một người lính, năm thứ hai là phôi thai người lính, năm thứ ba coi như là nửa người lính đặc chủng —— thế mà, lại sắp phải đi rồi; chuyển thành binh tình nguyện khó như lên trời, tỷ lệ khống chế thì nghiêm ngặt như vậy..."
"Tôi có thể tăng tỷ lệ binh tình nguyện cho cậu." Lão gia tử nói.
"Nhưng tôi vẫn cần thời gian bồi dưỡng mà!" Hà Chí Quân nhăn nhó, "Khoảng thời gian này phải làm sao đây? Ngài biết tất cả các bộ đội đặc chủng trên thế giới đều được tuyển chọn đội viên từ những người lính cũ mà..."
Lão gia tử lạnh lùng nhìn anh ta: "Đây là ở Trung Quốc! Hiểu chưa? —— Vấn đề thể chế, tầng lớp như tôi đây cũng không chi phối nổi. —— Cậu đi tuyển chọn tinh nhuệ trinh sát của bộ đội đơn vị khác, người ta có thả không? Có bằng lòng thả không? Chẳng lẽ cậu muốn tôi hạ lệnh bắt họ dâng hai tay tinh nhuệ do chính họ bồi dưỡng ra cho cậu chắc? Chỉ vì một câu bộ đội đặc chủng cần người có thể giải quyết vấn đề ư? Có bao nhiêu chủ quan đơn vị sẽ hận cậu hận tôi hả? —— Sự nhận thức và thói quen nuôi dưỡng đều cần thời gian! Thời gian! —— Cậu đi chiêu binh trước đi, khung bộ đội không thể giải tán, những vấn đề còn lại từ từ giải quyết."
"Rõ!" Hà Chí Quân đành phải giơ tay chào.
Trở về bộ đại đội, Hà Chí Quân vẫn chưa hoàn hồn lại. Nhìn khắp phòng toàn cán bộ, anh ta quay vòng vòng mấy bận, dang rộng hai tay: "Được rồi! Không thành công, tự đi chiêu binh thôi! Chính ủy tổ chức một chút, phái mấy cán bộ đắc lực xuống dưới để chiêu binh. Trọng tâm là lính thành phố có trình độ văn hóa cao, thể chất tốt, lính nông thôn thì phải từ cấp trung học cơ sở trở lên."
"Đại đội trưởng, chúng ta xuống dưới thì chiêu binh thế nào?" một cán bộ hỏi, "Nói là bộ đội gì?"
"Bộ đội đặc chủng chứ gì, đám nhóc con đó chẳng lẽ không giẫm nát ngưỡng cửa của chúng ta hay sao?" Hà Chí Quân cười.
"Đại đội trưởng, tình hình hiện tại có lẽ không lạc quan như anh nghĩ đâu." Cán bộ kia nói, "Đám trẻ thành phố phần lớn đều phải thi đại học, cho dù không học đại học thì cũng đều không muốn đi lính. Theo tiêu chuẩn đó thì rất khó chiêu đủ người."
"Sao thế?" Hà Chí Quân khó hiểu, "Lính đặc chủng mà cũng không có ai muốn làm à?"
"Có lẽ không nói là bộ đội đặc chủng thì còn đỡ, chứ hễ nhắc đến bộ đội đặc chủng là thực sự không có ai dám đến nữa." Một cán bộ khác cười khổ, "Nông thôn cũng vậy thôi, bây giờ đều giàu lên rồi, rất ít đứa trẻ chịu chủ động chịu khổ."
"Thời đại thực sự thay đổi rồi sao?" Hà Chí Quân mang vẻ mặt ngơ ngác.
Các cán bộ đều không dám nói gì, Cảnh Huy cười khổ lên tiếng: "Mọi người cũng đừng nói những lời nhụt chí ấy, Giải phóng quân trong lòng bách tính vẫn có địa vị nhất định. Công việc của chúng ta phải làm thật tỉ mỉ kiên nhẫn, các đồng chí xuống dưới chiêu binh phải biết làm công tác tư tưởng, quan hệ tốt với bộ vũ trang địa phương. —— Thật không được thì tạm thời đừng nói là bộ đội đặc chủng, cứ bảo là bộ đội trực thuộc quân khu, như vậy cũng dễ làm công tác bảo mật hơn."
Hà Chí Quân ngồi cho đến khi tan họp vẫn không nói câu nào.
"Sao thế, lão Hà?" Cảnh Huy hỏi anh ta, "Đang nghĩ gì thế?"
"Tôi đang nghĩ..." Trên mặt Hà Chí Quân nở nụ cười đầy cay đắng, "Thời bọn mình đi lính mới khó khăn làm sao, thế mà bây giờ... thực sự không còn đứa trẻ nào muốn làm Giải phóng quân nữa sao?"