Lâu Đài Rackrent

Lượt đọc: 153 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
V

❊ ❊ ❊

Có những sự kiện được người đời ghi nhớ và thương tiếc qua nhiều thế hệ, nhưng cũng có những sự kiện khác – tự thân chúng đã là niềm hạnh phúc và thú vị – vẫn tiếp tục mang lại sự thỏa mãn rất lâu sau khi chúng đã kết thúc, và rất lâu sau khi những người trong cuộc đã khuất bóng. Chắc chắn, trong số những kỷ niệm đẹp đẽ đáng nhớ, phải kể đến chuyến thăm Ireland của Sir Walter Scott vào tháng 7 năm 1825, khi ông nhận được sự chào đón nồng nhiệt từ khắp cả nước và trải qua những giờ phút hạnh phúc bên Miss Edgeworth tại Edgeworthstown. Thật may mắn cho chúng ta, Lockhart đã là một thành viên trong đoàn. Anne Scott, cùng Walter – người lính, và cô dâu Jane Scott cũng đồng hành cùng Sir Walter. Sự đón tiếp mà người dân Ireland dành cho Sir Walter giống như một màn hoan nghênh nồng nhiệt đầy chân thành. Lockhart viết: "Thật không sao kể xiết những nhân vật lỗi lạc, hết ngày này qua ngày khác, đã đổ xô đến buổi tiếp kiến của ông tại St. Stephen’s Green". Ông cũng trích dẫn một câu nói cũ của Sir Robert Peel: "Sự chào đón mà Sir Walter nhận được trên phố High Street ở Edinburgh năm 1822 là điều đầu tiên cho ông (Peel) cảm nhận được cú sốc điện của lòng biết ơn từ một quốc gia". Vị tiểu sử gia viết tiếp: "Tôi nghi ngờ rằng ngay cả khung cảnh đó cũng không vượt qua được những gì chính mắt tôi đã chứng kiến, khi Sir Walter quay trở lại phố Dame sau khi đi thăm Lâu đài Dublin".

Sir Walter vốn có thiên hướng chuyển từ những màn hoan nghênh sang tình bạn. Ngày 1 tháng 8, ông đến Edgeworthstown cùng gia đình. "Chúng tôi lưu lại đó vài ngày, thực hiện những chuyến du ngoạn đến Loch Oel và những nơi khác. Mỗi tối, dinh thự cổ điển của ông Lovell Edgeworth đều chật kín những vị khách quý. Trên tất cả, tại đây chúng tôi có cơ hội được chứng kiến một gia đình quý tộc có thể sống trong sự tôn trọng và an nhàn phổ quát đến nhường nào trên vùng đất ấy, miễn là họ thường xuyên sinh sống ở đó và làm tròn bổn phận của mình. ... Ở đây chúng tôi không thấy những túp lều bùn lầy hay cảnh dân nghèo xơ xác, mà là những ngôi nhà tranh ấm cúng và những khuôn mặt rạng rỡ khắp nơi. ... Tại đây, chúng tôi cũng tự thấy hài lòng khi nhận ra vài nét đẹp dịu dàng nhất trong bức tranh của Goldsmith về 'Làng Auburn ngọt ngào! Ngôi làng đáng yêu nhất trên đồng bằng'". Oliver Goldsmith từng theo học chính tại ngôi trường ở Edgeworthstown này, và Pallas More – ngôi làng nhỏ nơi tác giả của cuốn THE VICAR OF WAKEFIELD (Mục sư vùng Wakefield) lần đầu nhìn thấy ánh sáng cuộc đời – vẫn là tài sản của dòng họ Edgeworth, y như thời bấy giờ.

Vậy là Scott đến thăm người bạn nhỏ của mình, và người khổng lồ ấy đã được cổ vũ và chào đón bằng lòng hiếu khách quyến rũ của bà. Đó là tia nắng cuối cùng trong cuộc đời cao quý ấy. Chúng ta cảm nhận được một cách bản năng rằng họ đã hạnh phúc biết bao trong bầu bạn của nhau. Ta gần như có thể nghe lỏm được vài mẩu chuyện của họ khi họ cùng đi dạo dưới bóng cây trong công viên. Người ta có thể hình dung cảnh ông cười một cách sảng khoái đầy thú vị, nửa đùa nửa âu yếm. Lockhart từng dùng một cụm từ (chính Lockhart kể lại câu chuyện này) ngụ ý rằng ông nghi ngờ các nhà thơ và tiểu thuyết gia nhìn nhận cuộc đời và thế giới chủ yếu như những chất liệu cho nghệ thuật. "Một bóng râm dịu dàng và trầm tư thoáng qua gương mặt Scott. 'Ta e rằng trong đầu con có những ý nghĩ còn rất non nớt,' ông nói. 'Lạy Chúa, thế giới này sẽ nghèo nàn biết bao nếu đó là chân lý! Ta đã đọc đủ sách, quan sát và đàm đạo với đủ bậc trí tuệ lỗi lạc trong đời mình, nhưng ta cam đoan với con rằng, ta từng nghe những cảm xúc cao thượng hơn từ đôi môi của những người đàn ông và phụ nữ nghèo khổ, ít học, những người thể hiện tinh thần anh hùng khắc nghiệt mà dịu dàng, hay bộc lộ những suy nghĩ giản đơn của họ, hơn bất cứ điều gì ta từng bắt gặp ngoài những trang Kinh Thánh. Chúng ta sẽ không bao giờ học được cách thấu hiểu và tôn trọng thiên chức thực sự của mình nếu không tự dạy mình xem mọi thứ chỉ là ánh trăng dưới nước so với việc giáo dục trái tim,'" vị thầy vĩ đại nói. "Maria lắng nghe lời này mà đôi mắt đẫm lệ—nước mắt bà luôn chực trào khi một sợi dây hào hiệp được chạm đến—nhưng bà gạt đi một cách vui vẻ và nói: 'Ông thấy đấy, tình hình là thế này: Dean Swift từng nói ông viết sách để mọi người học cách đối xử với ông như một bậc đại nhân; còn Sir Walter viết sách để có thể đối xử với mọi người như cách một bậc đại nhân cần làm.'"

Nhiều năm sau đó, Edward Fitzgerald đã lưu lại Edgeworthstown, và ông cũng dẫn chúng ta tới đó trong một bức thư. Ông từng học đại học cùng Frank Edgeworth, người đã thừa kế điền trang và giờ đây, vào năm 1828, ông đến ở cùng người bạn. Người chủ nhà khi ấy bận việc phải đi vắng, nhưng vị khách đã mô tả những người chủ nhà của mình: "Mẹ của Edgeworth, bảy mươi bốn tuổi; chị gái ông, bà Maria vĩ đại, bảy mươi hai tuổi; và một người anh em họ hay gì đó tương tự. Tất cả họ đều dễ mến và tử tế, ngôi nhà dễ chịu, khu đất cũng vậy, một thư viện tuyệt vời, nên ở đây tôi thấy hoàn toàn thoải mái, nhưng chắc chắn sẽ sớm phải quay về Anh thôi." Người ta có thể hình dung Fitzgerald ngồi trong thư viện, quay lưng ra cửa sổ, viết thư và đọc bộ tiểu thuyết ba mươi hai tập của mình, trong khi mưa vẫn trút xuống đều đặn bên ngoài, còn Nữ tác giả vĩ đại (cách ông viết về bà) thì bận rộn như một chú ong, ngồi ngay gần đó trò chuyện và lập mục lục cho sách của mình. "Chúng tôi nói về Walter Scott, người mà bà ấy ngưỡng mộ, và vui vẻ suốt cả ngày," ông viết. "Khi bắt đầu lá thư này, tôi tưởng mình có chuyện gì để nói, nhưng tôi tin sự thật là tôi chẳng có việc gì để làm cả."

Hai năm sau, Fitzgerald lại có mặt ở đó và viết thư cho Frederick Tennyson: "Tôi sẽ dong buồm rời Dublin vào tối mai, mang theo nỗi luyến tiếc chân thành của tất cả người dân Ireland cùng mình." Sau đó là một tia sáng từ chiếc đèn lồng soi rọi đầy tinh tế của ông: "Tôi đã có một tuần vui vẻ với Edgeworth. Ông ấy làm ruộng, làm thẩm phán và hay ngủ gật trên ghế sofa vào các buổi tối. Những lúc rảnh rỗi, ông lại nghiền ngẫm Spinoza và Petrarch. Người dân ở những vùng này rất kính trọng ông." Edward Fitzgerald dường như dành sự quý mến đặc biệt cho người chủ nhà của mình; càng hiểu ông, ông càng trân trọng ông hơn; ông mô tả cảnh Edgeworth "nổ súng liên hồi về những bài thơ của Pindar." Những người đàn ông thời đầu Victoria ấy đã bắn những phát đại bác cao quý, và khi lắng nghe, dường như chúng ta vẫn nghe thấy tiếng vọng của chúng vang dội tới tận chốn xa xôi. Fitzgerald kết thúc lá thư bằng một điềm báo mà không lâu sau đã trở thành hiện thực: "Bà Edgeworth già đang dần suy kiệt. Bà có một tâm hồn tươi sáng tuyệt vời, ngay cả bây giờ vẫn tỏa sáng đầy trẻ trung qua cái xác phàm đã héo hon." Vào tháng 5 năm 1849, Maria Edgeworth đã đi vào cõi vĩnh hằng. Bà qua đời gần như đột ngột, không chút đau đớn kéo dài, trong vòng tay của người bạn thân thiết và cũng là mẹ kế của mình.

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ Project Gutenberg
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 19 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.