QUYỂN XXII.

TCN 217-216

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 61

Hannibal, sau cuộc hành quân liên tục suốt bốn ngày ba đêm, tiến vào Etruria qua những vùng đầm lầy, nơi ông đã mất đi một con mắt.

Caius Flaminius, vị chấp chính quan, một kẻ thiếu suy xét, đã xuất quân bất chấp điềm gở, phải đào bới các cờ hiệu vốn không tài nào nhổ lên nổi theo cách thông thường, và bị ngã ngựa ngay sau khi vừa leo lên yên, đã rơi vào bẫy của Hannibal, rồi bị quân đội của y tiêu diệt gần hồ Thrasimene. Ba nghìn kẻ trốn thoát bị Hannibal giam cầm trong xiềng xích, bất chấp những lời hứa đã trao.

Nỗi đau thương tại Roma do tin dữ gây ra. Những cuốn sách Sibylla được tham vấn, và một mùa xuân thiêng liêng được sắc phong. Fabius Maximus được phái đi làm quan độc tài chống lại Hannibal; ông làm cho đối phương nản lòng bằng sự cẩn trọng và trì hoãn. Marcus Minucius, bậc thầy kỵ binh, một kẻ bồng bột và nóng vội, lớn tiếng chỉ trích sự cẩn trọng của Fabius và giành được quyền chỉ huy ngang hàng với ông. Quân đội bị chia đôi giữa hai người, và Minucius khi giao chiến với Hannibal ở một địa thế bất lợi đã rơi vào cảnh nguy cùng cực, được quan độc tài giải cứu, rồi phải quy phục quyền uy của ông.

Hannibal, sau khi tàn phá Campania, bị Fabius vây hãm trong một thung lũng gần thị trấn Casilinum, nhưng đã trốn thoát vào ban đêm bằng cách đánh lừa những lính gác La Mã bỏ chạy thông qua lũ bò được buộc nhữngh bó củi đang cháy ở sừng. Hannibal mưu toan khơi gợi lòng nghi kỵ về sự trung thành của Fabius bằng cách tha cho nông trại của ông trong khi tàn phá bằng lửa toàn bộ vùng đất xung quanh đó. Aemilius Paulus và Terentius Varro bị đánh bại tại Cannae, và bốn mươi nghìn người bị tàn sát, trong số đó có vị chấp chính quan Paulus, tám mươi nguyên lão, cùng ba mươi người từng giữ chức chấp chính quan, pháp quan, hoặc quan giám thị. Một mưu đồ của một số thanh niên quý tộc muốn rời bỏ Ý trong tuyệt vọng sau thảm họa này, đã bị Publius Cornelius Scipio, một võ quan tham mưu, người sau này có biệt hiệu là Africanus, dũng mãnh dập tắt.

Những chiến thắng tại Tây Ban Nha; tám nghìn nô lệ được người La Mã tuyển mộ; họ từ chối chuộc lại những kẻ bị bắt làm tù binh; họ kéo ra tận nơi để đón Varro và cảm ơn ông vì đã không tuyệt vọng trước vận mệnh của đất nước.