"Mọi người cần phải nhìn thẳng vào khoảng cách giữa chúng ta với nền khoa học kỹ thuật tiên tiến và các doanh nghiệp hàng đầu quốc tế.

Việc khác tôi chưa bàn đến, thử nhìn xem, bảy tám phần mười thiết bị trong phòng thí nghiệm của trường chúng ta đều là nhập khẩu từ nước ngoài!

Chúng ta tự làm được cái gì?

Cái cốc đốt, cái nhíp, kìm, máy khuấy, cái này chúng ta làm được. Còn cao cấp hơn một chút như máy sắc ký khí, máy quang phổ tử ngoại khả kiến, kính hiển vi, những cái này đều là nhập khẩu. Một số món hàng nội địa cũng có, nhưng dùng vào thì lại không ra làm sao cả.

Có người nói, chúng ta phải ủng hộ hàng nội địa, không được dùng đồ của Nhật Bản, như vậy mới là yêu nước. Nhưng tôi muốn nói, điều này chẳng liên quan gì đến yêu nước hay không cả.

Trong nghiên cứu khoa học, chúng ta không được phép cẩu thả dù chỉ một chút. Sản phẩm của anh đạt chuẩn là đạt chuẩn, không đạt là không đạt.

Đối với các sản phẩm khác cũng vậy, ví dụ như máy ảnh đúng là tốt hơn hàng nội địa, đây là sự thật. Nếu cùng bỏ ra một số tiền như nhau, chỉ cần không phải kẻ ngốc thì ai cũng sẽ chọn đồ Nhật Bản. Chỉ khi nào tôi túng thiếu, tôi mới ưu tiên lựa chọn hoặc cân nhắc hàng nội địa.

Như vậy có gì sai không?

Cho nên sau này khi mọi người làm doanh nghiệp, làm sản phẩm, đừng oán trách người khác không chọn sản phẩm của mình, mà hãy suy ngẫm về khoảng cách, chấp nhận lời phê bình của người khác, và tự sửa đổi."

Lý Hòa nói xong, dưới khán đài vẫn là một mảnh im lặng, không tiếng vỗ tay, cũng không có lời bàn tán.

"Sắp tới năm 1994 năm Giáp Tuất, rất nhiều báo chí truyền thông đang thi nhau dự đoán tám ngành hoặc mười ngành hot nhất, kiếm tiền nhất trong tương lai.

Đứng đầu danh sách, mọi người đoán là gì nào?"

"Xe taxi."

"Hình như là taxi."

"Máy tính."

Người dưới đài thi nhau đưa ra dự đoán.

"Xem ra có người cũng đọc báo. Đúng, chính là taxi, ngành hot nhất là taxi. Nghe nói mua một chiếc xe con làm taxi, một tháng kiếm được chừng này!" Lý Hòa giơ một ngón trỏ lên rồi nói tiếp, "Hơn mười ngàn tệ đấy! Không đùa được đâu, rất nhiều. Nguồn thu từ taxi cỡ vừa và nhỏ ở các thành phố lớn cuồn cuộn đổ về, nhất là sau khi nước ta gia nhập Hiệp định chung về Thuế quan và Thương mại (GATT), ngành này sẽ càng hưng thịnh hơn nữa.

Họ còn dự đoán thêm, cái này như phụ đạo giáo dục, trường nghề, còn có du lịch, giải trí, luật sư, thú cưng, kinh doanh ăn uống, tư vấn tâm lý gì đó đều là hot nhất, kiếm tiền nhất."

Người dưới đài lại bật cười, họ nghe ra được ý mỉa mai của Lý Hòa.

Lý Hòa thực sự thấy khó hiểu vì bị cười, "Họ dự đoán đúng hay sai, chúng ta khoan hãy bàn. Nhưng điều tôi muốn nói là, những ngành này đều không phải là ngành có sự tăng trưởng bùng nổ!

Nếu sau này mọi người muốn bước chân vào ngành nào, lựa chọn tốt nhất chính là những ngành có tiềm năng tăng trưởng bùng nổ. Những ngành nào trong tương lai có khả năng tăng trưởng bùng nổ đây?

Mọi người có thể tham khảo nước Mỹ, vì sự phát triển hiện nay của chúng ta là đối chiếu theo nước Mỹ - cường quốc số một thế giới này. Mặc dù Nhật Bản hay Anh quốc cũng rất mạnh so với chúng ta, nhưng họ không phải đối tượng để chúng ta đuổi theo.

Ai cũng biết, đại diện cho công nghệ cao của Mỹ là Nasdaq và Thung lũng Silicon, một nơi là nơi huy động vốn của các doanh nghiệp công nghệ cao, một nơi là nơi đặt trụ sở của các doanh nghiệp công nghệ cao. Những doanh nghiệp liên tục lập đỉnh giá trị vốn hóa đều liên quan đến các ngành nghề về máy tính và phần mềm, như Oracle, Dell, Microsoft, Apple, IBM đều là những cái tên ưu tú trong số đó.

Xu hướng thứ hai là gì?

Vẫn liên quan đến máy tính. Cái mà mọi người nhìn thấy trước mắt là máy tính, modem và đường dây điện thoại kết nối với nhau, đó chính là Internet.

Tương lai chắc chắn là kỷ nguyên Internet, trong kỷ nguyên Internet, mọi thứ đều cần được tái cấu trúc."

"Cho nên, nhất là lĩnh vực thông tin di động, mọi người cũng cần đặc biệt quan tâm và nghiên cứu, chắc chắn sẽ có rất nhiều đất dụng võ.

Đây đều là những ngành mà hôm nay bạn không thèm ngó ngàng, ngày mai bạn không với tới được. Lên xe phải tranh thủ sớm, phát tài cũng phải tranh thủ sớm." Lý Hòa nói từ IT sang năng lượng mới, đến thông tin di động, thương mại điện tử, chuyển phát nhanh, tài chính và hơn chục ngành khác, duy chỉ không nhắc đến bất động sản.

Người dưới đài dù vỗ tay đấy, nhưng những gì Lý Hòa nói quá mức huyền hoặc. Chuyện mua sắm tại nhà, một tháng không ra khỏi cửa mà có được mọi nhu cầu, thật sự không ai dám tin.

"Nếu mọi người cứ nhất quyết phải chọn trong các ngành truyền thống, thì ý kiến của tôi là mô hình kinh doanh quan trọng nhất, nhất định phải là một mô hình khởi nghiệp có thể sao chép đơn giản, như vậy mới có thể đạt tới quy mô hóa và tăng trưởng bùng nổ.

Ví dụ tôi đi mở nhà hàng, cửa hàng đầu tiên của tôi thành công, tất cả mọi thứ đều quy trình hóa, hệ thống hóa, định lượng hóa, thì cửa hàng thứ hai tôi có thể sao chép theo cửa hàng thứ nhất. Có cái thứ hai thì sẽ có cái thứ ba, thứ tư. Điển hình nhất chính là KFC.

Tất nhiên, nếu anh chỉ mở một cửa hàng nhỏ, quán ăn nhỏ, không thể làm kinh doanh chuỗi, thì tôi không cho rằng đó là khởi nghiệp, vì năm thứ nhất anh có thể chỉ như vậy, năm thứ hai cũng vẫn như vậy."

Lý Hòa cũng mặc kệ, dù sao anh đã dốc hết tâm can chia sẻ kinh nghiệm thực tế, "Có người nói, anh chỉ đang nói nhảm, toàn nói những thứ sờ không thấy, nhìn không thấu. Nhưng tôi dám cá với mọi người, có thể ghi nhớ lời này của tôi, 10 năm sau, nếu những gì tôi nói ở trên không được chứng thực, hoan nghênh mọi người đến tạt phân vào cửa nhà tôi."

Vốn dĩ anh định nói là gửi lưỡi lam, nhưng sợ mọi người không hiểu được cái meme này.

Anh cứ lải nhải, pha trò như vậy suốt hơn một tiếng đồng hồ. Khi đang chuẩn bị đợi mọi người vỗ tay xong để xuống đài, sinh viên phía dưới lại đồng thanh hô lớn, "Tiếp tục đi!"

"Đúng vậy, chúng tôi muốn nghe tiếp."

"Giảng hay quá!"

Lý Hòa cười khổ, cổ họng anh đã khô khốc cả rồi.

Giáo sư Ngô cầm lấy chiếc micro khác bên cạnh, "Hay là thế này, thầy Lý cũng rất mệt rồi, lần tới có cơ hội sẽ giảng tiếp. Tuy nhiên theo lệ cũ, có thể có một phần hỏi đáp, ba câu hỏi, thầy Lý trả lời xong là buổi diễn thuyết này kết thúc."

"Được." Sinh viên vỗ tay, không tiện ép buộc quá đáng.

Người đầu tiên đứng dậy đặt câu hỏi trông không giống sinh viên cho lắm, đeo kính, tầm hơn ba mươi tuổi, dáng người không cao, đen đen gầy gầy.

Anh ta nhận lấy chiếc micro từ tay người dẫn chương trình, lớn tiếng hỏi, "Giáo sư Lý, anh nói về khởi nghiệp, chúng tôi đều rất tán đồng, nhưng nói thì dễ, khởi nghiệp là cần vốn đúng không? Tức là thùng tiền đầu tiên lấy từ đâu ra?"

"Vấn đề này liên quan đến kênh huy động vốn. Môi trường huy động vốn trong nước hiện nay không được thông suốt như Thung lũng Silicon của Mỹ. Chúng tôi hiện đang làm một dự án như vậy, đó là ươm tạo khởi nghiệp. Nói trắng ra là nếu có dự án tốt, ý tưởng tốt, chúng tôi có thể đầu tư tiền.

Mọi người thường xuyên đến Trung Quan Thôn, nên biết cái trung tâm ươm tạo khởi nghiệp Trung Quan Thôn đó. Hiện nay chúng tôi có bốn trung tâm ươm tạo như vậy trên cả nước, Trung Quan Thôn là một, Thâm Quyến là một, Hồng Kông là hai, có cơ hội mọi người có thể đến xem thử, tin rằng sẽ thu hoạch được gì đó."

"Giáo sư Lý, tôi muốn hỏi một câu." Một cô gái nho nhã cầm micro, vén vén mái tóc mái, sau khi nhận được sự ra hiệu của Lý Hòa, cô tiếp tục, "Tôi là sinh viên mới tốt nghiệp, hiện đã đi làm, lương mỗi tháng chỉ có 312 tệ, đơn vị làm việc tôi xin không nói ra. Tôi muốn hỏi, làm thế nào để tiết kiệm tiền? Theo tôi được biết, khi anh khởi nghiệp không hề có nguồn vốn nào, tất cả đều dựa vào số tiền tiết kiệm của chính mình."

Lý Hòa cười nói, "Đây là một vấn đề quản lý tài chính, cũng là một vấn đề có độ quan tâm rất cao. Tại sao nhiều người tuyên bố rằng tiền là dựa vào kiếm chứ không phải dựa vào tiết kiệm, nhưng Warren Buffett, Bill Gates, Sam Walton, Lý Gia Thành, Bao Ngọc Cương, Vương Vĩnh Khánh lại vẫn sùng bái lối sống tiết kiệm? Tất nhiên, những người này không hề keo kiệt, lúc quyên góp tiền đều vô cùng hào phóng."

"Một chiếc đồng hồ của Lý Gia Thành cũng chỉ vài ngàn tệ. Người sáng lập tập đoàn Đài Nhựa (Formosa Plastics) - Vương Vĩnh Khánh, tài sản cá nhân của ông lên tới 20 tỷ nhân dân tệ, nhưng cuộc sống của ông cực kỳ đơn giản. Ông đã mở một vườn rau trên sân thượng của tòa nhà Đài Nhựa, trước khi mẹ qua đời, ông đều ăn rau do chính mình trồng."

"Ông Quách Hạc Niên là một doanh nhân kiệt xuất, người giàu nhất Malaysia. Ông được mệnh danh là 'Vua đường' của châu Á, sau này lại có danh hiệu 'Vua khách sạn'. Ông không thích lộ diện, không thích quảng bá rầm rộ, cũng không bao giờ khoe khoang tài sản của mình, hơn nữa lối sống lại vô cùng tiết kiệm giản dị. Đi làm chưa bao giờ đi xe riêng mà toàn chen chúc đi tàu điện ngầm, đối với ông, việc xa xỉ nhất chính là đi taxi đến chỗ làm. Quần áo ông mặc hầu như không có cái nào trên một trăm tệ." Lý Hòa hiểu cảm nhận của những người này, bởi vì họ thực sự không cần phải dựa vào việc khoe khoang để giành lấy sự nổi tiếng hay thỏa mãn hư vinh.