Ông Potter vô cùng bứt rứt, ngồi chênh vênh ở mép ghế và xoắn vặn chiếc mũ đến tội nghiệp. Ngay khoảnh khắc vị quý ông lớn tuổi hào hoa cất lời, ông chẳng biết thưa thất ra sao.
Cụ ông nhà King phải hỏi đến lần thứ ba: “Anh đã tìm hiểu tường tận về gia đình tội nghiệp của Jim rồi chứ, phải không nào?”
Cuối cùng, ông cũng thoát khỏi cơn bối rối để lí nhí đáp: “Dạ, thưa ngài.”
“Thế thì tuyệt quá,” vị cụ ông cất giọng tán thưởng, đoạn lau mồ hôi đầm đìa sau một hồi cất công dò hỏi, “thật quá chu đáo, anh Potter ạ.”
Hiram Potter bấy giờ mới lấy lại được giọng nói. Cố phớt lờ không gian sang trọng khiến mình e dè lúc nãy, anh tiếp tục mạch chuyện một cách khá lưu loát.
“Dạ thưa ngài, nhà ấy có sáu đứa con – tụi nhỏ của Jim cơ đấy.”
“Trời đất!” cụ ông nhà King thốt lên.
“Dạ vâng, thưa ngài.” Chiếc mũ trên tay ông Potter lại bắt đầu xoay vòng bất an. “Còn người vợ... thể trạng cô ấy không được khỏe, vừa mới qua cơn sốt thấp khớp.”
“Thật tệ hại – quá sức tệ hại,” ông King chép miệng.
“Ba đứa con trai của anh ấy đều ngoan cả,” ông Potter nói, nét mặt sáng lên đôi chút giữa bầu không khí ảm đạm; “thằng lớn quả quyết sau này sẽ làm nhân viên gác phanh y như bố nó. Nhưng người mẹ lại muốn tất cả chúng đều được đến trường. Thưa ngài, đó chính là điều mà sinh thời anh Jim hằng phấn đấu.”
“Thế còn đứa con gái muốn chơi đàn piano thì sao?” Polly nôn nóng chen vào. Đoạn, đôi má cô bé ửng đỏ rực. “Ôi, xin ông tha lỗi cho cháu vì đã ngắt lời ạ,” rồi con bé giấu mặt vào cánh tay của cụ ông nhà King.
“Chính ông cũng đang định hỏi về cô bé ấy đây,” Cụ ông nhanh nhẩu tiếp lời. “Xin anh vui lòng kể cho chúng tôi nghe về nó đi, anh Potter.”
Hiram Potter cẩn thận đặt chiếc mũ xuống sàn nhà, sát bên chiếc ghế ngồi. Đó là chiếc mũ diện ngày Chủ nhật của anh, và rõ ràng nó cùng bộ quần áo đẹp nhất được anh mặc để tỏ lòng kính trọng trong dịp này là những món đồ cần được nâng niu hết mực. Anh gãi đầu, trầm ngâm suy nghĩ. “À thì, thưa ngài,” anh chậm rãi nói, “chuyện đó ngỡ như vô phương cứu chữa, và thưa ngài, có thánh thần chứng giám, ước gì con bé ấy chưa từng bén mảng đến chuyện học đàn. Nhưng ngốc nghếch thế nào mà ngấm vào máu rồi, mẹ nó bảo vậy; ông ngoại của con bé từng là nhạc công ở quê nhà bên Đức, thế nên nó chẳng thể cưỡng lại được. Chà, nó mê mẩn đến độ cứ gõ nhịp lách cách lên mặt bàn bếp cốt để tưởng tượng ra cảnh...”
“Ôi, Ông ơi!” Polly hào hứng kêu lên, nhảy cẫng lên bên cạnh cụ, “đúng là y hệt như cách cháu từng làm hồi ở ngôi nhà nâu nhỏ bé ấy – chính xác là thế đấy, ông ạ, ông nhớ không nào.”
“Đúng thế, con bé từng làm vậy thật, thưa bố,” Jasper hùa theo, đầu gật gù phấn khích không kém, cứ như thể cụ ông chưa từng nghe qua câu chuyện này dăm ba bận.
Chẳng biết làm gì để bày tỏ nỗi ngạc nhiên, ông Potter liền nhấc chiếc mũ lên, vuốt ve rồi lại đặt xuống, mắt trân trân nhìn trân trối.
“Thì cháu đã làm vậy mà; cháu đã làm vậy, đứa cháu ngoan của ta,” Cụ ông trìu mến cầm lấy đôi bàn tay nhỏ bé của con bé, nhìn sâu vào đôi mắt đang lấp lánh niềm vui; “thôi được rồi, thế mới phải chứ. Nào Jasper, con hãy lấy cuốn sổ tay ra và ghi lại địa chỉ nhà gia đình anh Jim thật nhanh vào đấy, con trai.”
Thế là Jasper chạy biến sang chiếc bàn kê sát giá sách, mang lại cuốn sổ cùng cây bút chì vẫn còn treoủng lẳng ở đó; và chẳng mấy chốc, địa chỉ nhà Jim đã được ghi chép rành mạch như sau: “Bà James Corcoran, số 5 ngõ Willow – căn nhà thứ ba tính từ phố Haven.”
“Tìm nhà này hơi xương đấy ạ,” ông Potter chậm rãi nhận xét, “bởi vì ngõ Willow đâm cắt chéo qua phố Haven, với lại con số nhà ấy đã bị bong tróc mất rồi chẳng còn dính trên vách; nhưng nếu các ngài cứ lần theo số 3 rồi đi tới một chút nữa, thì đích thị đó chính là chỗ số 5 tọa lạc.”
“Ôi trời đất ơi!” ông King thốt lên. “Thôi được, anh cứ miêu tả kỹ căn nhà ấy đi, vì ngày mai tôi sẽ thân chinh xuống đó, và tôi tuyệt đối không muốn phí phạm thời gian đi lang thang đâu.”
Biểu cảm của Polly và Jasper rạng rỡ hẳn lên với ý định “Ôi, tụi cháu được đi cùng chứ ạ?”, khiến vị quý ông lớn tuổi phải nhanh chóng bồi thêm: “Và mấy đứa cháu của ta cũng sẽ đi cùng ta nữa,” điều này rốt cuộc chẳng còn điểm nào để mà phàn nàn thêm được nữa.
“Dạ, đó là một ngôi nhà màu vàng,” ông Potter vắt óc suy nghĩ, “ý tôi là nó có chỗ vàng chỗ loang lổ do tróc sơn; nhà thấp lè tè, phần mái ngả dốc về phía sau và nằm chếch sang một bên. Nhưng tôi sẽ chỉ cách để các ngài nhận ra. Vợ anh Jim – cô Corcoran ấy – trồng rất nhiều hoa ở bệ cửa sổ. Cây cối mọc chen chúc chật ních luôn thưa ngài.”
“Thế thì cháu sẽ nhận ra ngay thôi,” Polly vô cùng hài lòng reo lên.
“Tôi nghĩ chắc chắn chúng ta sẽ tìm ra nơi đó suôn sẻ thôi, thưa ngài.” Cụ ông nhà King đang cau mày lục lọi trong túi áo với vẻ đầy bối rối. “Thế này thì không ổn chút nào,” cụ tự quyết định khi rút tay ra. “Không, thế nào ta cũng phải tìm cách gửi cho anh ta chút quà. Nào... hèm... anh Potter,” cụ cất giọng hỏi lớn, “thế anh ở đâu? Chắc hẳn ở ngay gần đây thôi chứ?”
“Dạ, tận đầu bên kia thị trấn cơ ạ, thưa ngài,” ông Potter đáp. “Tôi ở phố Acorn.”
“Phố Acorn ư?” ông King vừa lặp lại vừa nhăn trán suy nghĩ, “xin anh cho biết nơi ấy nằm ở góc nào thế?”
“Dạ, nó nằm tuốt ở phía Nam thị trấn cơ ạ; đường rẽ ra từ phố Baker và quảng trường Highland.”
“À vâng, vâng,” vị cụ ông gật gù, dù trong đầu cũng chẳng hình dung rõ hơn là bao.
“Con biết chỗ đó ở đâu mà, thưa bố,” Jasper lên tiếng. “Chà! Chắc hẳn anh đã mất khối thời gian mới thu thập được ngần ấy thông tin đấy, anh Potter.”
Ông Potter cúi gằm mặt đăm đăm nhìn xuống tấm thảm dưới chân, cố kìm lòng không nghĩ đến việc đôi chân mình đã mỏi nhừ ra sao khi phải đi bộ để dành dụm từng đồng tiền xe buýt cho bản thân.
“Nào, thế số nhà mấy?” Vị cụ ông có vẻ muốn biết trọn vẹn địa chỉ nên câu trả lời cũng nhanh chóng vang lên ngay sau đó — “Số 23 phố Acorn, khu Nam.”
“Và chắc hẳn anh cũng có một gia đình bề bộn chứ?” vị cụ ông lại hỏi tiếp, đã có ý định dò la cho đến nơi đến chốn sau khi đã nhúng tay vào cuộc.
Anh nhân viên văn phòng nhỏ bé bắt đầu hắng giọng và ấp úng che miệng bằng tay. “Dạ không, thưa ngài; ý tôi là... dạ có, cũng khá đông – ý tôi là bốn người em gái của tôi, thưa ngài; tất cả chúng tôi sống chung một nhà.”
“Ồ... ớ!” ông King đáp. “Thế thì, vô cùng cảm ơn anh, anh Potter; và vì thời gian của anh rất quý giá, nên nó cần được trả công xứng đáng,” cụ nhét vội một tờ tiền vào đôi bàn tay đang run rẩy của anh.
“Ôi, dạ không, cháu không thể nhận món tiền này được đâu thưa ngài,” Hiram Potter hoảng hốt chối từ.
“Đó là thù lao anh đáng được hưởng mà. Này anh bạn, tôi sẽ chẳng mảy may phiền anh nhọc công tốn sức đến thế nếu từ đầu tôi biết nhà anh ta ở tận đẩu tận đâu như vậy.” Ông King lúc này thực sự tỏ vẻ bực dọc khiến anh nhân viên cấp dưới chẳng dám thốt thêm lời nào nữa. “Trời ạ! Đừng nói năng gì nữa – cứ cầm lấy đi!”
Anh nhân viên hoảng hốt đến mức chẳng dám nghĩ thêm được chữ nào; và nhận thấy buổi gặp gỡ đã đến hồi kết, anh vội vớ lấy chiếc mũ, rồi chẳng biết bằng cách nào – mãi sau này anh cũng chẳng thể tài nào nhớ nổi – bản thân đã thấy mình bước ra khỏi ngôi nhà sang trọng ấy tự lúc nào, sải bước thật nhanh trong làn không khí trong lành khiến tinh thần phấn chấn hẳn lên.
“Ta chỉ có thể biếu anh ta một chút ít,” cụ ông nhà King đang nói, “chỉ vừa đủ để bù đắp cho công sức và thời gian của anh ấy tối nay thôi. Nhưng ngày mai ta sẽ nói chuyện này với Fraser, hả Jasper. Thật là tình cờ, gã đại lý của ta đang cần tuyển một nhân viên vào thời điểm này, và ta biết gã tiểu tốt này hoàn toàn có thể đảm đương công việc đó, như vậy cũng là cách kéo anh ta ra khỏi cái văn phòng tồi tệ kia. Bốn người em gái cơ đấy – ôi trời đất ạ! Nào, Fraser sẽ phải trả lương cho anh ta đủ để lo chu toàn cho họ.”
“Ôi, tuyệt quá chừng, thưa bố!” Jasper thốt lên với đôi mắt bừng sáng. “Và cả cô bé muốn học chơi piano nữa chứ ạ.”
“Ôi dào, tất nhiên rồi!” Cụ ông nhà King bật cười sảng khoái. “Ta phải quan tâm đến cô bé ấy thôi, kẻo con bé Polly lại giận ta mất, sợ quá cơ. Phải không nào, Polly cháu yêu của ta?” Cụ kéo con bé sát vào lòng và hôn lên má nó đang ửng hồng.
“Cháu mừng lắm vì ông đã quan tâm đến con bé ạ,” con bé thưa, “bởi vì ông biết không, cháu đã từng cảm thấy buồn tủi làm sao mỗi khi phải ngồi gõ nhịp lên mặt bàn trong ngôi nhà nâu nhỏ bé ấy,” con bé thú nhận.
“Ta biết chứ – ta biết chứ, cháu yêu.” Nét mặt cụ ông bỗng chùng xuống, và cụ ôm xiết lấy con bé vào ngực. Cụ luôn chạnh lòng mỗi khi nghe lũ trẻ nhà Pepper nhắc về những ngày tháng gian khó trong ngôi nhà nâu nhỏ bé, và Polly vội vã vui vẻ tiếp lời: “Và rồi ông xuất hiện, ông kính yêu của cháu ơi, ông đã làm cho mọi thứ trở nên tươi đẹp biết bao – ôi ông ơi!” và con bé ôm chầm lấy cụ, nghẹn ngào chẳng nói thêm được gì nữa.
“Đúng thế, đúng thế, ta đã làm thế đấy,” cụ ông vui sướng reo lên, nét mặt rạng rỡ trở lại khi dịu dàng vuốt ve mái tóc nâu của con bé. “Nào, Polly cô bé của ta ơi, ngần ấy thứ chẳng thấm tháp gì so với những ngày tươi đẹp mà chúng ta sẽ luôn có đâu. Và ngày mai, cháu cùng ông sẽ phải xuống đó để ghé thăm gia đình tội nghiệp của anh Jim nhé.”
“Còn Jasper thì sao ạ?” Polly reo lên, ngẩng đầu khỏi vòng tay che chở của cụ ông; “anh ấy cũng phải đi cùng chứ, thưa ông.”
“Còn Jasper ư? Chà, chúng ta chẳng thể làm gì thiếu nó được đâu, Polly ạ,” cụ ông đáp với giọng điệu khiến Jasper ngẩng cao đầu đầy kiêu hãnh; “tất nhiên cậu con trai của ta cũng phải đi cùng chứ.”
Và vào ngày hôm sau, Pickering Dodge – kẻ vẫn đinh ninh rằng mình có chút quyền “độc quyền” đối với Jasper vào buổi chiều hôm đó – hớt hơ hớt hải chạy năm bậc một lên thềm nhà. Cậu ta trông thất vọng đến thảm hại, khiến cụ ông nhà King phải cất lời: “Sao cháu không cùng đi với chúng ta luôn thể, hả Jasper?”
Jasper, dẫu thực tình thích đi một mình với bố và Polly hơn, cũng đành nuốt giỏ nỗi bực bội vào trong và đáp: “Vâng, ạ;” và khi thoáng thấy vẻ mừng rỡ trên mặt Pickering, cậu bỗng thấy lòng nhẹ nhõm hẳn đi và thầm nghĩ mọi chuyện diễn ra theo chiều hướng này rốt cuộc cũng chẳng tệ chút nào.
“Nào, hãy nhìn kìa,” cụ ông nhà King bất chợt lên tiếng. Họ đang cho xe rẽ khỏi ngõ Willow sau chuyến ghé thăm, và tay đánh xe Thomas đã có một phen chật vật mới có thể điều khiển bầy ngựa lách qua những đống vỏ đồ hộp cũ kỹ cùng đống rác rưởi ngập tràn, chưa kể đến đám trẻ con đang tụ tập đông đúc chật chội ở cái ngõ hẹp nồng nặc mùi hôi thối ấy. “Sao tụi cháu không làm điều gì đó cho những đứa trẻ trong ấy nhỉ?” cụ vừa nói vừa hất đầu chỉ ngược về phía căn ngõ xập xệ mà họ vừa rời đi.
“Tụi cháu á?” Pickering yếu ớt kêu lên. “Ôi trời đất ơi! Thưa ông King, tụi cháu làm sao mà làm nổi.”
“‘Không làm nổi’ là một từ tệ hại không nên thốt ra,” cụ ông nghiêm nghị nhắc nhở, “và ta không có ý bắt một mình tụi cháu phải gánh vác toàn bộ công việc ấy. Nhưng hãy vận động những đứa trẻ khác cùng tham gia. Ta tin chắc tụi cháu làm được điều đó. Phù! Lũ cơ quan y tế chui rúc xó nào rồi cơ chứ, sao lại để những chốn ô uế thế này tồn tại được nhỉ? Thomas, đánh xe thật nhanh ra khỏi cái ổ chuột này cho ta;” rồi cụ chôn vương miện khuôn mặt quý tộc của mình vào chiếc khăn tay.
Pickering quay sang nhìn Jasper với vẻ hoang mang tột độ.
“Hay là chúng ta nhờ câu lạc bộ của mình ra tay đi,” Jasper chầm chậm đề xuất, liếc sang Polly tìm kiếm sự đồng tình.
“Đúng thế, sao anh không làm thế hả Jasper?” con bé reo lên. “Chính đó cũng là điều mà cháu định đề xuất với câu lạc bộ các cô gái ở Salisbury của chúng mình đấy. Tụi mình đang hoàn tất những công việc cuối cùng để giúp đỡ một gia đình nghèo khổ ở miền Nam.”
“Chắc hẳn các cậu lại lập hội thêu thùa gì đó chứ gì?” Pickering hỏi dò. “Dù tớ chẳng đời nào tin các cậu lại làm nổi việc gì ra hồn,” cậu ta thản nhiên buông lời, “ngoài việc suốt ngày cười cợt, chơi đùa và khúc khích với nhau.”
“Tụi tớ không hề như thế nhé, Pickering Dodge,” Polly phẫn nộ cãi lại, “cười cợt, chơi đùa với khúc khích cái nỗi gì, nghĩ thế mà nghe được à!”
“Và nếu cậu còn dám thốt ra những lời khó nghe như thế, tớ sẽ ném cổ cậu ra khỏi xe đấy,” Jasper giả vờ ra điều giận dữ đe dọa.
“Ái chà! Tớ xin lỗi, tớ ngoan ngay đây. Bỏ cái gọng kìm ấy ra mau,” Pickering vừa kêu lên vừa rụt người nép sát vào góc xe hết mức có thể. “Trời đất quỷ thần ơi! Jasper, cậu đúng là một con hổ già chính hiệu.”
“Biết điều thì ngậm chặt cái miệng lại nhé,” Jasper bật cười ha hả.
“Và tụi tớ làm việc – ôi, cực nhọc kinh khủng ấy chứ,” Polly quả quyết với thái độ quả quyết nhất của mình. “Tụi tớ tự tay cắt may tất cả quần áo. Tụi tớ chẳng thèm nhờ các bà mẹ làm hộ đâu; và khâu vá thì... ôi chao là mệt!”
“Cậu mà tận mắt chứng kiến nhà tớ vào ngày câu lạc bộ họp lúc Polly tổ chức hội thêu thùa thì cứ gọi là,” Jasper tiếp lời. “Tớ chắc chắn cậu sẽ phải thốt lên rằng đang có cả một chiến dịch lớn được thực hiện vì những đứa trẻ da đen khốn khổ miền Nam ấy chứ.”
“Ừ thì, tớ chịu chẳng tài nào hiểu nổi sao các cậu lại có thể cắm cổ làm việc vất vả vì một lũ nhóc tì đen đúa thấy gớm ghiếc như thế,” Pickering vừa nói vừa lười biếng duỗi thẳng cẳng chân. “Cả đám nhóc ấy chẳng đáng để đánh đổi lấy một buổi chiều vui chơi thoải mái cho ra hồn đâu.”
Polly ngoảnh mặt làm ngơ, quay sang hăm hở bàn bạc với Jasper về hội các nam sinh.
“Đúng thế, và ôi Jasper, hay là chúng ta tổ chức một buổi họp chung giữa tụi con trai các cậu với tụi con gái bọn tớ đi – hai câu lạc bộ kết hợp làm một,” cuối cùng con bé hứng khởi đề nghị.
“Ừ, làm thế đi!” Jasper cũng hồ hởi hưởng ứng; “và ôi Polly, tớ vừa nảy ra ý này. Hay là chúng ta dựng một vở kịch ngắn đi – cậu viết kịch bản nhé.”
“Ôi Jasper, tớ làm sao viết nổi,” Polly nhăn trán kêu lên.
“Ôi, được chứ, Polly, cậu làm được mà,” Jasper động viên; “nếu nó hay được một nửa giống như vở ‘Ba con rồng và Công chúa Clotilde’ thì chắc chắn sẽ tuyệt cú mèo cho xem.”
“Thôi được,” Polly nhượng bộ; “tớ sẽ thử; rồi sao nữa, hả Jasper?”
“Thì chúng ta sẽ bán vé lấy tiền – thưa bố, tụi con biểu diễn trong phòng khách được không ạ? Và biết đâu chúng ta sẽ gom góp được kha khá tiền để giúp đỡ mấy đứa trẻ đó chứ. Ôi Polly!” Cậu chộp lấy đôi bàn tay con bé rồi siết chặt. “Ôi, tụi con làm thế được không bố, được không ạ?”
“Hả... cái gì cơ? Ồ, được chứ.” Vị cụ ông hạ chiếc khăn tay xuống. “Trời đất! Thật là phước đức khi chúng ta đã ra khỏi cái chốn thở không nổi này!” khi Thomas khéo léo đánh xe lướt qua một khoảng quảng trường nhỏ. “Lũ cơ quan y tế ăn hại kiểu gì mà lại để tồn tại những cái ổ nhơ nhớp gớm ghiếc thế cơ chứ? À phải rồi, con trai ạ, bố chắc chắn sẽ rất vui lòng nếu các con giúp đỡ ba đứa trẻ đó. Và đó thực sự là việc đáng làm đối với bọn con trai. Còn Polly sẽ khởi xướng việc giúp đỡ cô bé kia.”
“Tuyệt vời làm sao!” Jasper và Polly đồng thanh reo lên khi cuối cùng sự đồng thuận cũng đã đạt được. Đoạn, cả hai ríu rít trò chuyện vui vẻ đến mức khiến Pickering bị bỏ rơi một cách phũ phàng đành ngọ nguậy người đầy ấm ức. Cuối cùng, cậu ta không chịu nổi nữa liền chen vào:
“Ừ, tớ nghĩ thế cũng tuyệt đấy chứ,” vừa nói vừa cố chõ đầu vào cuộc hội thoại nơi Polly và Jasper đang chụm đầu vào nhau thì thầm bàn tính kế hoạch.
Nhưng chẳng mảy may có ai thèm để ý đến cậu ta; thế là cậu ta đành lặp lại câu nói của mình, kết quả vẫn y như cũ.
“Tớ nghĩ các cậu ít ra cũng nên quay mặt lại,” cuối cùng cậu ta hậm hực lên tiếng, “và thỉnh thoảng nói chuyện với người ta một câu chứ.”
“Bọn tớ việc gì phải thế?” Jasper ngoảnh cổ lại đáp. “Cậu có đời nào nghĩ rằng việc làm phước cho những con người khốn khổ ấy là đáng giá đâu. Thôi nào Polly, chúng ta cứ mặc kệ cho cậu ta tự hờn dỗi đi.” Thế là cậu lại quay sang tiếp tục câu chuyện, còn bận rộn hơn trước nữa.
“Có chứ, tớ có nghĩ thế đấy,” Pickering giận dỗi gân cổ lên cãi, “tớ cũng thấy đáng giá chán nhé, nghe cho rõ đây, Jasper King!”
“Ôi, tớ tin là cậu ấy nghĩ thế thật đấy, Jasper,” Polly nói khi nhìn nét mặt của Pickering.
“Thì đương nhiên là tớ nghĩ thế rồi,” Pickering khẳng định.
“Và vì thế chúng ta phải cho cậu ấy tham gia vào kế hoạch thôi.” Thế là Polly quay lại kéo Pickering vào nhóm, cụ ông nhà King cũng nhoài người về phía trước, và cái ban "vận động tài chính" bận rộn đến mức chẳng mảy khi nào Thomas đánh xe quẹo vào cánh cổng đá lớn cho đến khi Polly ngước lên và hét tángảng: “Ơ kìa, chúng ta về đến nhà rồi! Không thể nào nhanh thế được chứ!”
“Thế mà đúng là về đến nhà rồi đấy, Polly cháu yêu của ta,” cụ ông nhà King vừa bước xuống xe vừa nở nụ cười lịch thiệp nhất để đỡ con bé. “Chúng ta vừa đi đúng ba tiếng rưỡi đồng hồ, và đó quả là một buổi chiều làm việc cực kỳ hữu ích. Bởi vì mấy đứa nhỏ nhà Jim sẽ trân trọng những gì mà đám thanh niên các cháu làm cho chúng gấp bội phần những gì mà một ông già như ta có thể làm. Đúng thế đấy, Polly ạ,” cụ nói khi nhìn nét mặt con bé. “Và ông chắc chắn rằng nếu ông ở vị thế của chúng, ông cũng sẽ cảm thấy y hệt như vậy mà thôi.”
