Những Thách Thức Của Nhà Lãnh Đạo

Lượt đọc: 296 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Chương 9
Thúc Đẩy Hợp Tác

❊ ❊ ❊

“KHI MỚI CHẬP CHỮNG BƯỚC VÀO THƯƠNG TRƯỜNG, tôi có cơ hội hiểu rằng việc nhà lãnh đạo tạo dựng một môi trường hợp tác và tin tưởng có ý nghĩa như thế nào đến năng suất làm việc, khi mọi ý tưởng và thông tin trong đó đều thông suốt.”

Trong thời gian làm nhân viên kỹ thuật tại Dịch vụ công nghệ Citi ở Mumbai, Poonam Jadhav có thời gian luân chuyển làm việc với hai đội trong vòng 6 tháng để thực hiện một dự án tại hai địa điểm khác nhau. Một trong hai người đội trưởng của anh lúc đó không tin tưởng các thành viên trong tập thể. Bà soi mói, quản lý đến từng tiểu tiết công việc của mỗi người, cho dù tất cả họ đều là các kỹ sư tài năng, biết rất rõ mình phải làm gì. Mọi người đều rất khó chịu với cách lãnh đạo của bà, và không ai nỗ lực hết mình, bởi theo lời Poonam, người lãnh đạo không cho họ tự đưa ra bất kỳ quyết định nào.

Mỗi khi có vấn đề gì xảy ra hoặc có lỗi cần sửa, bà ấy không bao giờ cho phép cấp dưới tự ý thực hiện. Bà yêu cầu tất cả mọi người phải báo cáo vấn đề để hướng dẫn cách làm. Điều này đồng nghĩa với việc mỗi vấn đề tiêu tốn rất nhiều thời gian xử lý, và bà ấy phải nghe 20 con người trình bày vấn đề. Mọi người cực kỳ khó chịu với cách làm này.

Cách làm việc này của nhà lãnh đạo đã cản trở thành tích cũng như năng suất của cả tập thể. Trong giờ giải lao, mọi người đều than vãn vì bà không tin tưởng, coi thường khả năng của họ và làm ảnh hưởng đến nhuệ khí tập thể. Theo lời Poonam, người lãnh đạo này hầu như không bao giờ tương tác trực tiếp với mọi người, hoàn toàn qua e-mail. “Không hề có sự gắn kết, tin tưởng, động lực và cam kết đối với mục tiêu của cả đội cũng như của tổ chức.”

Trải nghiệm của cô với đội thứ hai lại hoàn toàn trái ngược, bởi người lãnh đạo ở đây rất tôn trọng các thành viên của mình. Bà trao đổi trực tiếp với từng người, cho phép họ tự đưa ra quyết định. Bà thậm chí còn thúc giục mọi người đưa ra ý tưởng cho các vấn đề mà họ gặp phải và khuyến khích các thành viên mắc lỗi. Bà sẵn sàng giúp họ đưa ra giải pháp bằng cách đặt câu hỏi, kích thích khả năng tư duy của họ. Nhờ đó, đội này đã xử lý lỗi phần mềm nhanh hơn rất nhiều so với đội kia. Tất cả các thành viên đều cởi mở thảo luận vấn đề của mình với nhà lãnh đạo và chia sẻ mọi thứ từ công việc đến vấn đề cá nhân. Bà luôn chú ý lắng nghe những mối lo ngại của họ và đưa ra lời khuyên hữu ích. Hành động đó đã tạo dựng được bầu không khí thấu hiểu, cảm thông và tin tưởng lẫn nhau trong tập thể. Poonam nhận thấy, khi có người nghỉ phép hoặc đi du lịch chẳng hạn, nếu bất ngờ phát sinh lỗi nghiêm trọng thuộc phần trách nhiệm của mình, họ sẵn sàng làm việc tại nhà hoặc từ xa. Mọi hành động của nhà lãnh đạo giúp tập thể trở nên vững mạnh hơn và đạt được những thành quả đáng kinh ngạc.

Bà đã khuyến khích khả năng làm việc độc lập của mọi thành viên trong đội vì trao cho mọi người cơ hội áp dụng kiến thức cũng như kỹ năng của mình để đưa ra quyết định. Bà không quên trao cho họ quyền và lựa chọn tự chịu trách nhiệm, khuyến khích tinh thần trách nhiệm cũng như sự tự tin ở mỗi người. Cả đội ai cũng cảm thấy an toàn, tự chủ, có trách nhiệm và cam kết với công việc. Mọi người đều đạt thành tích rất tốt bởi một tập thể có năng lực và tự tin được một nhà lãnh đạo có năng lực và tự tin dìu dắt.

Trải nghiệm của Poonam đã chứng minh được rằng làm lãnh đạo thực chất là xây dựng một mối quan hệ và tạo điều kiện hợp tác để tạo nên sự khác biệt trong hành vi của mọi người.¹ Khi kể lại trải nghiệm tâm đắc nhất của bản thân cũng như về những nhà lãnh đạo họ ngưỡng mộ, mọi người luôn coi tinh thần đồng đội và sự hợp tác là con đường dẫn tới thành công, đặc biệt trong tình thế khó khăn, cấp bách. Các nhà lãnh đạo thuộc tất cả các lĩnh vực, ngành nghề trên toàn thế giới đều hiểu rằng “Không ai có thể thành công một mình.” Những nhà lãnh đạo giỏi biết rằng để tạo một môi trường hợp tác, họ cần biết được tập thể cần gì để hoàn thành công việc và tạo dựng mục đích chung cũng như tôn trọng lẫn nhau.

Không ai có thể đạt được thành tích phi thường nếu không có tinh thần trách nhiệm và hợp tác chung. Những nhà lãnh đạo giỏi cam kết thúc đẩy hợp tác bằng các biện pháp sau:

Tạo dựng một môi trường tin tưởng lẫn nhauCủng cố các mối quan hệHợp tác là yếu tố quan trọng để đạt được và duy trì năng suất cao. Khi tổ chức càng mở rộng phạm vi phát triển, các kỹ năng hợp tác càng trở nên có ý nghĩa, giúp giải quyết mọi xung đột và căng thẳng về lợi ích. Nghiên cứu của chúng tôi cho thấy những nhà lãnh đạo dành thời gian và công sức để phát triển các mối quan hệ hợp tác giữa những người xung quanh được cấp dưới coi là nhà lãnh đạo hiệu quả nhất và được nể phục nhất. Tin tưởng là yếu tố cần thiết để xây dựng mối quan hệ cộng tác và hợp tác trong công việc.

TẠO DỰNG MÔI TRƯỜNG TIN TƯỞNG LẪN NHAU

Tin tưởng là trọng tâm của mọi mối quan hệ giữa người với người. Không có lòng tin, bạn sẽ không thể lãnh đạo. Không có lòng tin, bạn sẽ không thể khiến người khác tin tưởng bạn hay những người khác. Không có lòng tin, bạn sẽ không thể làm được những điều phi thường. Thiếu lòng tin vào người khác dẫn đến thiếu lòng tin vào chính mình.

Nghiên cứu cho thấy tin tưởng chính là dấu hiệu nhận biết thành tích cá nhân, tập thể và tổ chức.² Những người biết tin tưởng thường hạnh phúc và có tâm lý tốt hơn những người luôn ngờ vực thế giới xung quanh.³ Những người tin tưởng người khác thường dễ kết bạn hơn, được người khác lắng nghe, do đó có tầm ảnh hưởng lớn hơn. Dựa trên 112 công trình nghiên cứu đại diện cho 7.700 đội nhóm, các nhà khoa học đã kết luận rằng mức độ tin tưởng lẫn nhau giữa các thành viên ảnh hưởng rất lớn đến thành tích của tập thể.⁴ Khảo sát trên khoảng 9.800 nhân viên toàn thời gian tại Brazil, Trung Quốc, Đức, Ấn Độ, Mexico, Nhật Bản, Anh và Mỹ đưa ra kết luận rằng “tin tưởng là nền móng để xây dựng một nơi làm việc mà trong đó nhân viên gắn bó, đạt năng suất cao và luôn sáng tạo”.⁵

Ngoài ra, những doanh nghiệp được tin tưởng đạt chỉ tiêu kinh doanh cao hơn rất nhiều so với những đối thủ khác, gồm mức độ trung thành của khách hàng, vị thế cạnh tranh trên thị trường, hành vi và hành động đạo đức, kết quả kinh doanh và tài chính chắc chắn, cùng với tỷ lệ tăng trưởng lợi nhuận cao.⁶ Chẳng hạn, giá cổ phiếu của các công ty đại chúng được tin tưởng thường cao hơn 1,[8] lần so với các công ty trong danh sách S&P 500.⁷ Tại Anh, những hợp đồng thuê dịch vụ dựa trên sự tin tưởng có giá trị cao hơn 40% so với những hợp đồng dựa trên thỏa thuận hoặc hình phạt nhất định.⁸ “Tin tưởng” là tiêu chí xuất hiện ở hai phần ba danh sách 100 công ty có môi trường làm việc tốt nhất theo bình chọn của tạp chí Fortune, và những công ty này, nếu so với các đối thủ khác, có tình hình tài chính tốt hơn, ít trường hợp nghỉ vắng mặt, tai nạn lao động, tự nguyện nghỉ việc...⁹ Hơn nữa, gần hai phần ba những người tham gia khảo sát trên khắp thế giới cho biết sẽ không mua hàng từ những công ty họ không tin tưởng.¹⁰

Nhà lãnh đạo đạt hiệu quả cao nhất là khi các thành viên trong tập thể tin tưởng lẫn nhau. Tin tưởng đi liền với các quyết định nhanh chóng, hiệu quả, sáng tạo và lợi nhuận cũng tăng cao hơn. Trong các bài tập nhập vai, các nhóm lãnh đạo doanh nghiệp được cung cấp thông tin về chính sách sản xuất - marketing và yêu cầu phải giải quyết vấn đề liên quan đến thông tin đó. Một nửa được cho biết là họ có thể tin tưởng các cộng sự trong nhóm; nửa còn lại được dặn phải cẩn thận với những hành vi không đáng tin. Sau 30 phút thảo luận, tất cả các thành viên sẽ thực hiện một bài khảo sát về trải nghiệm của mình.¹¹

Những người được cho biết là có thể tin tưởng đối tác trong nhóm của mình cho thấy chất lượng thảo luận hiệu quả hơn trên mọi phương diện so với những người có lòng tin thấp. Những thành viên trong nhóm tin tưởng thể hiện cảm xúc một cách cởi mở hơn, hiểu rõ vấn đề và mục tiêu cơ bản của tập thể hơn, đồng thời tìm kiếm nhiều phương án hành động khác hơn. Họ cũng cho biết họ có thể ảnh hưởng đến nhau nhiều hơn, hài lòng với cuộc họp hơn, có động lực và thoải mái hơn với đội ngũ lãnh đạo sau cuộc họp.

Nhóm còn lại hoàn toàn không có ý định cởi mở hay trung thực. Những người bị từ chối ý kiến cho biết: “Đúng là một lũ gà mờ. Tôi đã cố gắng trung thực với họ rồi nhưng không gã nào chịu hợp tác. Nếu được, tôi đã cho tất cả nghỉ việc hết luôn rồi.” Đáp trả cũng không kém phần thân thiện là chia sẻ cho rằng: “Làm việc với ông ta khiến tôi phát ốm.” Không mấy ngạc nhiên khi hơn hai phần ba những người tham gia vào nhóm tin tưởng thấp nói rằng họ chắc chắn sẽ cân nhắc một vị trí khác.¹²

Cần lưu ý rằng đây mới chỉ là một bài tập nhập vai. Những người tham gia trả lời như vậy bởi họ đã được dặn trước rằng không nên tin tưởng đối tác nhập vai của mình. Khi được hỏi yếu tố nào ảnh hưởng đến chênh lệch giữa kết quả và cảm xúc của nhóm, không một ai nhận ra lòng tin là tiêu chí quyết định.

Khi tạo ra một không gian tin tưởng, bạn đã tạo ra một môi trường để những người khác có thể tự do trao đổi ý tưởng và sáng tạo. Bạn đã nuôi dưỡng thói quen trao đổi và thảo luận cởi mở các ý tưởng. Bạn khuyến khích người khác làm nhiều hơn những gì được yêu cầu, truyền cảm hứng để họ đạt được mục tiêu cao nhất. Bạn nuôi dưỡng niềm tin rằng người khác có thể tin tưởng bạn vì lợi ích của tất cả mọi người. Để có được kết quả đó, bạn phải là người biết lắng nghe, biết chia sẻ thông tin, nguồn lực với họ để họ tin tưởng đi theo bạn.

Phải tin tưởng trước: Bài học lớn rút ra được từ Trải nghiệm lãnh đạo tâm đắc nhất của nhà quản lý chương trình chuỗi cung ứng của Google, Jacob Philpott, là “để có được lòng tin của người khác, bạn phải cho đi. Nếu không tin tưởng người khác, chắc chắn bạn sẽ không thể lãnh đạo. Khi đó, bạn phải tự mình làm tất cả mọi việc hoặc theo dõi từng tiểu tiết.” Anh kể cho chúng tôi một trường hợp thất bại như vậy liên quan đến một nhà quản lý mà anh từng làm việc cùng tại công ty khác:

Khi người quản lý này (tạm gọi là AJ) mới bắt đầu làm việc, anh ấy muốn chứng tỏ với lãnh đạo rằng đội của mình sẽ thành công nếu không bao giờ để người khác tự làm việc được giao. Anh cảm thấy kết quả phụ thuộc vào quá nhiều thứ nên không thể để họ tự tung tự tác.

AJ áp đặt phương pháp làm việc của mình lên cấp dưới, và nếu họ không làm theo ý anh, anh sẽ đứng sau giám sát, cầm tay chỉ việc. Kết quả là hầu hết mọi việc đều do chính tay AJ làm. Đồng nghiệp của tôi không thể chịu đựng được kiểu làm việc này. Họ không hề tôn trọng hay tin tưởng AJ và liên tục nói xấu sau lưng anh.

Cách làm của AJ hoàn toàn trái ngược với cách của những nhà lãnh đạo giỏi. Xây dựng niềm tin là cả quy trình mà một người (bạn hoặc đối phương) tự nguyện mạo hiểm để trở thành người đầu tiên mở lòng, chịu thiệt và không cố gắng kiểm soát sự việc. Lãnh đạo là người đi đầu. Nếu bạn mong muốn đạt thành tích cao nhờ tin tưởng và hợp tác, bạn cần thể hiện lòng tin vào người khác trước khi yêu cầu họ tin tưởng bạn.

Đi trước đúng là việc làm đáng sợ, bởi điều đó có nghĩa bạn phải đánh cược rằng người khác không phản bội lại lòng tin của bạn, cẩn trọng với những thông tin, nguồn lực bạn cung cấp và cảm xúc bạn chia sẻ. Bạn đang đánh cược với việc người đối diện sẽ lợi dụng bạn. Ván bài này cần ở bạn sự tự tin, nhưng rồi sẽ đem lại kết quả xứng đáng. Lòng tin rất dễ lây lan. Khi bạn tin tưởng người khác thì xác suất cao vì họ cũng sẽ tin tưởng bạn. Nhưng nếu bạn lựa chọn không tin tưởng, thì hãy chuẩn bị tinh thần rằng lựa chọn đó cũng dễ lây lan không kém. Nếu bạn thể hiện sự không tin tưởng, những người khác cũng sẽ ngần ngại đặt niềm tin lên chính bạn và đồng nghiệp của họ. Tất cả đều phụ thuộc vào bạn – người đi trước làm gương và chịu thiệt. Keni Thomas hồi tưởng lại trải nghiệm của mình trong đơn vị xạ thủ của Quân đội Mỹ như sau: “Tin tưởng có được không phải nhờ mệnh lệnh, mà là nhờ làm gương.”¹³

Hãy để người khác biết được quan điểm của bạn, bạn coi trọng điều gì, muốn gì, hy vọng gì, và sẵn sàng (cũng như không sẵn sàng) làm gì chính là cách hé lộ thông tin về bản thân. Bạn không thể chắc chắn được rằng người khác sẽ đánh giá cao sự nhiệt tình của bạn, đồng ý với hoài bão của bạn, hay diễn giải lời nói và hành động của bạn theo cách bạn dự tính. Nhưng một khi bạn chấp nhận mạo hiểm mở lòng, những người khác cũng sẽ mạo hiểm tương tự và nỗ lực để thấu hiểu nhau.

Đó chính là trải nghiệm của Masood Fakharzadeh, Giám đốc Điều hành Công ty Tư vấn Semedsol, khi ông tập hợp một đội phát triển sản phẩm trong câu chuyện Trải nghiệm lãnh đạo tâm đắc nhất. Masood tập hợp mọi người lại thành một đội, và “ban đầu, tôi nhờ mọi người giúp đỡ. Tôi nói rằng đây là lần đầu tiên tôi lãnh đạo một dự án như thế, nên cần mọi người góp sức lực cũng như kiến thức chuyên môn để dự án được thành công. Tôi muốn để mọi người thấy rằng tôi hoàn toàn tin tưởng họ”. Masood cho biết việc ông bày tỏ lòng tin với mọi người “đã khiến họ cởi mở hơn và chia sẻ rất nhiều thông tin, thể hiện được tâm huyết và tinh thần trách nhiệm”.

Lòng tin là thứ không thể ép buộc. Nếu có người không muốn hiểu bạn, cho rằng bạn có ý đồ xấu hay không có năng lực, bạn hoàn toàn có khả năng thay đổi quan điểm hay hành vi của người đó nhờ từng bước đặt niềm tin vào họ và cho thấy sự chân thành của mình. Tin tưởng là đặc điểm mà nếu thiếu nó, chúng ta sẽ không thể tồn tại trên thế giới này.¹⁴

Quan tâm đến người khác: Sự quan tâm bạn dành cho người khác chính là dấu hiệu rõ ràng nhất thể hiện bạn là người đáng tin cậy. Khi có người biết rằng bạn đặt lợi ích của họ lên trên lợi ích của chính mình, họ sẽ không ngần ngại tin tưởng bạn.¹⁵ Tuy vậy, bạn cần phải thể hiện bằng hành động như lắng nghe, để tâm đến ý tưởng và mối quan tâm của họ, giúp họ giải quyết vấn đề, cũng như cởi mở với mọi hành động từ phía họ. Khi bạn sẵn sàng đón nhận ý tưởng và quan tâm đến mối lo của người khác, họ thường sẽ cởi mở với bạn hơn.

Gần 100% cấp dưới đồng ý hoặc rất đồng ý rằng nhà lãnh đạo biết chủ động lắng nghe từ nhiều phía đã mô tả bản thân có “tinh thần tập thể cao”. Chưa đến một phần ba cấp dưới có nhà lãnh đạo gần như không bao giờ hoặc hiếm khi lắng nghe cảm nhận được tinh thần tập thể. Kết quả đánh giá của cấp dưới đối với động lực làm việc và năng suất cũng liên quan trực tiếp đến mức độ chủ động lắng nghe của lãnh đạo.

Theo một công trình nghiên cứu với gần 3.500 người tham gia thuộc một chương trình phát triển kỹ năng huấn luyện, những người lắng nghe tốt nhất không chỉ lắng nghe bằng cách im lặng khi người đối diện nói.¹⁶ Họ thể hiện rằng mình đang lắng nghe bằng cách đặt ra những câu hỏi để “kích thích khám phá và nhận thức”. Chủ động lắng nghe cũng giống như đối thoại: không chỉ im lặng nuốt từng lời của người đối diện, mà còn phải thực sự tham gia vào cuộc đối thoại đó, tạo một trải nghiệm tích cực để đối phương cảm thấy được ủng hộ và đánh giá cao. Thể hiện rằng bạn hiểu quan điểm của người khác chính là cách cho họ thấy bạn tôn trọng họ và ý tưởng họ đưa ra.¹⁷

Những hành động này là tiền đề để hai bên hiểu nhau, từ đó dẫn đến sự tin tưởng. Sinisa Ljujic, quản lý vật tư toàn cầu của Hệ thống Công nghệ số Christie, Canada, giải thích: “Vì lợi ích của những người được bạn dẫn đường, bạn cần phải chấp nhận con người họ. Chúng ta cần phải tôn trọng lẫn nhau, lắng nghe tâm tư của nhau. Nếu làm thế, chúng tôi mới có thể hợp tác cùng nhau để tiến bộ.”¹⁸ Hành động lắng nghe và quan tâm tới nhu cầu của người khác được anh thể hiện hằng ngày thông qua việc khuyến khích người khác tự giải quyết vấn đề thay vì can thiệp quá sâu. Hay khi anh đến sớm mỗi ngày để chào hỏi mọi người. Hoặc khi anh dành thời gian để huấn luyện người nhận nhiệm vụ với công việc mới.

Thấu hiểu người khác giữ vai trò vô cùng quan trọng trong việc xây dựng lòng tin.¹⁹ MegBear, Phó Chủ tịch của Oracle, nhận định: “Thấu hiểu người khác là kỹ năng quan trọng của thế kỷ XXI”.²⁰ Thấu hiểu không phải là một kỹ năng bạn được lĩnh hội từ một chuyên gia công nghệ, nhưng có thể thấy rất rõ rằng vai trò của công nghệ càng lớn thì càng cần các kỹ năng xã hội hợp tác của mọi người, đặc biệt là từ phía các nhà lãnh đạo. Nghiên cứu cho thấy những nhà lãnh đạo hiểu được tâm tư nguyện vọng của cấp dưới thường được đánh giá cao.²¹ Quan tâm tới người khác, nhạy cảm và thông cảm với vấn đề của họ giúp tăng năng lực làm việc của cả nhà lãnh đạo và cấp dưới. Trong cuốn Empathy: Why It Matters, and How to Get It(tạm dịch: Cảm thông: Vì sao thấu hiểu quan trọng và làm thế nào để hiểu người khác?), dựa trên kinh nghiệm 10 năm nghiên cứu của mình, Roman Krznaric cho biết thấu hiểu người khác “không chỉ dừng lại ở việc đặt mình vào vị trí của đối phương mà còn là tạo điều kiện để đối phương thấu hiểu mình. Đây là nền tảng của lãnh đạo thông minh.”²²

Ví dụ, Mark Anderson, quản lý tài chính của Apple, đã mô tả sự thấu hiểu và quan tâm đến người khác trong hành động của Giám đốc bán hàng mới như sau: Dù vị lãnh đạo này đã có hơn 50 năm kinh nghiệm, nhưng ngay từ ngày đầu, ông đã tin tưởng hoàn toàn vào tập thể bằng cách lắng nghe hướng dẫn và đề xuất của họ trước khi ra quyết định.

Hành động nhỏ này có tác động to lớn đến những gì người khác nhìn nhận về ông, bởi chúng tôi tin rằng ông tin tưởng khả năng phân tích và quan điểm của chúng tôi. Hơn nữa, ông cũng dành thời gian thu xếp ăn trưa với mọi người để hiểu nhau hơn ngoài phạm vi công việc. Hành động ấy đã khiến mỗi người trong tập thể đều muốn xây dựng một mối quan hệ thân thiết với ông. Chính những hành động ban đầu này đã khiến chúng tôi cảm phục một người lãnh đạo như ông, và chúng tôi bắt đầu lắng nghe ý tưởng cũng như xin ý kiến của ông thường xuyên hơn, nhờ vào nền tảng quan hệ vững chắc ông đã gây dựng ngay từ đầu.

Những hành động thể hiện quan tâm tới người khác sẽ khuyến khích sự hợp tác, bởi theo lời Mark: “Chúng tôi coi ông như một người đồng đội mà ai cũng muốn hợp tác.”

Những nhà lãnh đạo giỏi hiểu rằng họ cần phải quan sát thế giới từ góc nhìn của người khác. Đó chính là bài học mà Andy Cheng, Giám đốc Sản phẩm toàn cầu của Apple, chia sẻ với mọi người trong câu chuyện Trải nghiệm lãnh đạo tâm đắc nhất: “Thấu hiểu người khác có ý nghĩa rất quan trọng. Bạn phải hiểu cảm nhận của họ và lựa chọn điều cần làm để giúp họ thành công. Tôi muốn được nhớ đến vì năng lực phục vụ tập thể, chứ không phải vì những gì người khác phải phục vụ tôi.” Những mối quan hệ bạn xây dựng, theo lời Andy, “làm nên sự khác biệt”. Cần phải để mọi người hiểu rằng họ có thể tự do nói chuyện với bạn về khó khăn của mình. Để họ có thể thoải mái chia sẻ với bạn ý tưởng, nỗi thất vọng, hoài bão của mình, họ cần phải tin rằng bạn quan tâm và muốn đóng góp bằng chính hành động của mình.

Thú vị thay, những kỹ năng lắng nghe này thường chỉ xuất hiện ở bạn bè thân thiết. Dù không ai mong đợi bạn trở thành bạn bè của tất cả mọi người, nhưng trong nhiều bối cảnh, nghiên cứu cho thấy tạo dựng những mối quan hệ bạn bè với đồng nghiệp và cấp trên có ý nghĩa rất lớn trong việc tạo dựng một công sở hiệu quả.²³ Chẳng hạn, những người đóng vai CEO trong bài tập mô phỏng được thông báo trước rằng Phó Giám đốc Tài chính của doanh nghiệp không dễ kết bạn. Vì thế, quan điểm của vị Phó Giám đốc này khó được đón nhận hơn ngay cả trong những trường hợp “thông tin” mà ông ấy cung cấp có độ tin cậy cao.²⁴ Khi người khác tin rằng bạn quan tâm đến lợi ích của họ, hay nói đúng hơn là bạn quan tâm đến họ, thì khả năng họ sẵn sàng lắng nghe ý kiến của bạn cao hơn.

Chia sẻ kiến thức và thông tin: Năng lực là yếu tố quan trọng chi phối sự tin tưởng của cấp dưới đối với một nhà lãnh đạo. Nghiên cứu của chúng tôi cho thấy chúng ta luôn mong muốn nhà lãnh đạo là người hiểu mình đang nói gì, làm gì. Để thể hiện năng lực, hãy chia sẻ những gì bạn biết và khuyến khích người khác làm tương tự. Bạn có thể truyền đạt kiến thức, bí quyết, bài học kinh nghiệm và giúp đồng nghiệp kết nối với những nguồn nhân lực, vật lực đáng giá. Những nhà lãnh đạo đóng vai trò tạo dựng kiến thức sẽ trở thành tấm gương về cách cư xử cho đồng đội. Nhờ vậy, mọi người trong tập thể sẽ tin tưởng lẫn nhau hơn, tin tưởng lãnh đạo hơn, và thành tích cũng vì thế sẽ cao hơn.²⁵

Đó chính là cách mà chuyên gia tư vấn lương thưởng Cathryn Meyer đã học được khi cô chịu trách nhiệm giám sát thực tập sinh tại Công ty Phần mềm Pivotal. Cô đã để thực tập sinh Jenna học hỏi kinh nghiệm từ cả những người có vị trí khác với Cathryn nhằm giúp Jenna tiếp xúc với nhiều khía cạnh trong tổ chức nhân sự, tăng cường kiến thức, kỹ năng cốt lõi của mỗi bộ phận, hiểu được các chức năng khác nhau bổ sung cho nhau như thế nào. Cathryn cũng tổ chức nhiều buổi họp rút kinh nghiệm để đưa ra những góp ý mang tính xây dựng cũng như tiếp nhận ý kiến từ Jenna. Theo lời Cathryn, những việc như thế “đã giúp củng cố mối quan hệ và tạo dựng sự tin tưởng giữa chúng tôi.”

Việc các thành viên trong tập thể tin tưởng nhau hơn, đạt thành tích cao hơn khi chia sẻ thông tin và kiến thức cho thấy việc nhà lãnh đạo đáp ứng được nhu cầu của tập thể có ý nghĩa quan trọng như thế nào. Nếu bạn tin tưởng người khác bằng cách cung cấp thông tin (cả về cá nhân và công việc), cấp dưới sẽ có xu hướng vượt qua mọi nghi ngờ để tin tưởng bạn. Tuy nhiên, nếu bạn ngại ngần, không muốn chia sẻ, hay quá quan tâm đến việc bảo vệ lợi ích cá nhân, giữ khư khư mọi thứ cho mình, thì chính bạn đã phản bội lại niềm tin của họ cũng như khiến thành tích của họ sa sút. Những nhà lãnh đạo tạo ra môi trường không tin tưởng thường có những hành động bảo vệ lợi ích cá nhân. Họ thường xuyên ra lệnh và ra oai để củng cố địa vị. Cấp dưới của những vị lãnh đạo kiểu này chắc chắn cũng sẽ học theo thói quen không tin tưởng bằng cách giữ bí mật hoặc cung cấp thông tin sai lệch.²⁶ Điều này càng khẳng định lý do vì sao bạn cần là người chủ động chia sẻ thông tin và tin tưởng mọi người.

TẠO DỰNG MỐI QUAN HỆ

Chúng ta hợp tác hiệu quả nhất khi tin tưởng lẫn nhau, tiếp đó là giúp đỡ và chia sẻ thông tin. Đó chính là bài học Cristian Nuñez rút ra được khi làm Phó Giám đốc Phát triển Kinh doanh tại Ultramar (Chile). Công ty tăng trưởng chậm, lợi nhuận giảm phần lớn do 18 đơn vị hoạt động độc lập nằm rải rác khắp các cảng lớn trên cả nước cạnh tranh với nhau rất khốc liệt. Tuy nhiên, cách quản lý rời rạc của hội sở khiến các bên không tin tưởng nhau, dẫn đến cả hai bên cùng nghĩ bên còn lại không làm đúng trách nhiệm để gia tăng lợi nhuận.

Cristian nhận ra rằng các đơn vị cần một mối quan hệ hợp tác tốt hơn, bắt đầu bằng việc đối thoại ở mọi cấp và hợp tác giữa các bộ phận. Cả anh và cấp trên đều đến từng đơn vị để gặp những người liên quan. Anh kể: “Tôi nhận ra chúng tôi có thể cải thiện được mối quan hệ khi gặp mặt trực tiếp, dù rằng đã trao đổi với nhau qua điện thoại gần như hằng ngày. Khó có thể thay thế được tác động mạnh mẽ và lâu dài của sự tương tác trực tiếp bằng những cách đối thoại khác”.

Sau đó, họ tập hợp đại diện của mỗi đơn vị lại để thảo luận vấn đề và đưa ra giải pháp. Tất cả nhanh chóng nhận ra rằng họ cần thống nhất cơ chế thưởng để gắn kết hoạt động kinh doanh, đồng thời đưa ra một phương pháp chia sẻ lợi nhuận trong những thương vụ có sự tham gia của nhiều bên. Họ cũng đã đồng ý để tất cả các đơn vị tham gia họp qua điện thoại hằng tuần với mong muốn tất cả cùng chia sẻ cơ hội kinh doanh trong địa bàn hoạt động của mình cũng như ở những nơi khác. Nhờ có cơ chế hợp tác mới, doanh thu tăng vọt.

Khi Divya Pari bắt đầu làm việc tại Ngân hàng Trung ương Ấn Độ, cô ngay lập tức hiểu rõ tầm quan trọng của các mối quan hệ. Ban đầu, Divya rất lo lắng, bởi cô chưa có nhiều kinh nghiệm trong lĩnh vực ngân hàng, và cũng chưa quen với cộng đồng địa phương. Tuy nhiên, “nỗi lo của tôi biến mất ngay trong ngày đầu tiên”.

Cô ấy chúc mừng tôi vì đã được nhận vào làm, và hỏi cảm giác của tôi về nơi làm việc cũng như vị trí mới, chỗ ở có thoải mái không, rồi hỏi về sở thích, hoài bão… của tôi. Cô trấn an tôi rằng ngôn ngữ không phải là vấn đề lớn, và đúng là tất cả đồng nghiệp đều trao đổi với tôi bằng tiếng Anh. Cô chia sẻ nhiều điều về công việc cũng như những vấn đề lớn mà bộ phận phải giải quyết. Thái độ thân thiện, sự cởi mở trong việc chia sẻ thông tin và quan tâm đến vấn đề của tôi cũng như bảo đảm tôi cảm thấy thoải mái đã khiến tôi tin tưởng, và ngay lập tức cảm thấy tự tin với công việc được giao. Điều đó cũng khiến tôi cảm thấy cởi mở hơn và tin tưởng sếp hơn.

Trải nghiệm của Divya cho thấy việc xây dựng mối quan hệ chính là cách để nhà lãnh đạo thiết lập một môi trường tin tưởng trong tập thể. Cô cho biết: “Điều đó chứng minh được rằng quan tâm và lắng nghe vấn đề cũng như mong muốn của người khác sẽ tạo niềm tin và khuyến khích hợp tác.”

Theo Cristian và Divya, để hợp tác thì mỗi người cần khiến những người khác trong tập thể tin tưởng mình. Họ cần nhận ra muốn thành công thì phải cần có nhau. Để tạo ra được môi trường như vậy, nhà lãnh đạo cần đề ra mục tiêu và xác định rõ vai trò trong mối quan hệ hợp tác, tiêu chuẩn hỗ trợ qua lại, xây dựng các dự án cần chung tay và khuyến khích tương tác trực tiếp.

Đó chính là Trải nghiệm lãnh đạo tâm đắc nhất của Sara Balducci, quản lý dự án cho một nhà cung cấp dịch vụ quản lý quốc tế. Sau khi nhóm tập hợp, cô được thăng chức lãnh đạo cả khối. Không lâu sau đó, nhân sự của khối tăng lên gấp đôi. Với số lượng vị trí và nhân sự nhiều như vậy, xác định rõ công việc và nhiệm vụ của mỗi người có ý nghĩa rất quan trọng với cả tổ chức nói chung. Không để mất thời gian, Sara tập hợp mọi người và giải thích mỗi vị trí quản lý mới sẽ hỗ trợ công việc của mọi người như thế nào.

Tôi nói cho nhân viên hiểu rằng tôi hoàn toàn biết rõ năng lực của mỗi người bởi chúng tôi đã làm việc với nhau trong một thời gian, đồng thời nhấn mạnh phương hướng khai thác điểm mạnh của nhau để tiếp tục cung cấp dịch vụ chất lượng tới khách hàng.

Bước khởi đầu quan trọng này đã giúp tôi tạo được một môi trường tin tưởng và tạo điều kiện xây dựng các mối quan hệ với nhân viên. Tôi đã cho họ thấy rằng tôi quan tâm đến họ và tin tưởng vào kỹ năng của họ. Hành động này giúp mọi người trở nên tự tin hơn. Tôi cũng đã đề ra tiêu chuẩn về hoạt động hỗ trợ qua lại bằng cách yêu cầu nhân viên tin tưởng lẫn nhau, khai thác thế mạnh của mỗi người để hoàn hoàn thành công việc một cách hiệu quả.

Nhằm nhấn mạnh sự tương tác qua lại lẫn nhau, Sara chia công việc của cả khối ra thành nhiều phần và phân bổ người vào 6 nhóm theo lĩnh vực chuyên môn. Chẳng hạn, Tổ Đối ngoại làm việc với cả khách hàng nói tiếng Anh và không nói tiếng Anh ở ngoài nước Mỹ, Tổ Giao hàng hỗ trợ những khách hàng có thắc mắc liên quan đến giao hàng, Tổ Hoàn tiền giúp những khách hàng cần trả lại hàng và nhận tích điểm. Để các cá nhân trong tập thể có cơ hội thể hiện và phát triển kỹ năng lãnh đạo, Sara cũng chỉ định các tổ trưởng. Mỗi người sẽ phải bảo đảm khối lượng công việc được chia đều giữa các nhân viên, hoàn thành đúng thời hạn và đáp ứng tiêu chuẩn chất lượng. Cô cũng truyền đạt những thông tin quan trọng đến toàn bộ tổ, và ngược lại, tổ trưởng sẽ là đầu mối trao đổi thông tin giữa cô với tổ. Cơ cấu này giúp củng cố toàn đội để họ có cơ hội hợp tác với nhau, từ đó phục vụ khách hàng tốt nhất, đồng thời hoàn thành công việc một cách hiệu quả với hiệu suất cao.

Cũng như những nhà lãnh đạo khác mà chúng tôi đã nghiên cứu, Sara nhận ra rằng một mục tiêu chung cho tất cả mọi người thay vì mục tiêu cá nhân sẽ giúp tăng tinh thần làm việc nhóm. Để hợp tác thành công, cần đặt ra các vị trí phù hợp để đóng góp của mỗi người vừa bổ sung vừa gia tăng kết quả. Mỗi cá nhân cần hiểu rằng nếu không góp công góp sức, dù là việc nhỏ nhất, thì cả tập thể sẽ thất bại.

Shubhagam Gupta, quản lý phát triển phần mềm của Oracle, kể rằng trong đội của anh có hai kỹ sư rất có năng lực nhưng không thể làm việc ăn ý với nhau. Anh quyết định thay đổi điều này bằng việc để họ cùng làm việc trong một dự án. Và anh nhận ra rằng “khi cả hai có cùng một mục tiêu, họ trở nên tôn trọng lẫn nhau, công nhận thế mạnh của nhau và hiểu mình cần gì ở đối phương để cả hai cùng tỏa sáng.” Shubhagam nhận ra rằng “nhà lãnh đạo cần đưa ra một mục đích chung, chia nhỏ rào cản và chức năng để khuyến khích các cá nhân trong tập thể hợp tác.” Hình 9.[1]. cho thấy cấp dưới cho điểm nhà lãnh đạo hiệu quả liên quan trực tiếp tới việc nhà lãnh đạo có tạo mối quan hệ hợp tác giữa mọi người hay không.

14

Đề ra tiêu chuẩn hỗ trợ qua lại: Bất kỳ một mối quan hệ hợp tác dài hạn nào cũng cần phải có tinh thần hỗ trợ qua lại. Nếu một bên chỉ cho và một bên chỉ nhận thì bên chỉ cho sẽ cảm thấy bị lợi dụng, còn bên chỉ nhận sẽ thấy chiếm ưu thế. Trong môi trường như thế, rõ ràng không thể có sự hợp tác. Robert Axelrod, nhà chính trị học thuộc Đại học Michigan, người được trao Huân chương Khoa học Quốc gia, đã minh họa rất rõ nét tinh thần hợp tác qua lại trong hàng loạt các công trình liên quan đến mô hình Song đề Tù nhân.²⁷ Tình huống như sau: hai bên (cá nhân hoặc tập thể) đối mặt với nhiều tình huống và phải quyết định xem có nên hợp tác hay không. Mỗi bên không biết trước bên kia sẽ làm gì. Có hai chiến lược chính là hợp tác hoặc cạnh tranh, và bốn kết quả dựa trên lựa chọn mỗi bên đưa ra: thắng - thua, thua - thắng, thua - thua và thắng - thắng.

Kết quả đem lại lợi ích cao nhất là khi người thứ nhất lựa chọn chiến lược không hợp tác và người thứ hai lựa chọn hợp tác có thiện chí. Với kiểu “tôi thắng, anh thua” này, một bên được lợi trong khi bên còn lại chịu thiệt. Nếu cả hai lựa chọn không hợp tác và muốn thu về kết quả tối đa thì cả hai lại cùng thua. Nếu cả hai cùng lựa chọn hợp tác thì cả hai cùng thắng, dù kết quả tổng thể đạt được khi hợp tác với nhau sẽ thấp hơn so với trường hợp cạnh tranh.

Bob đã mời các nhà khoa học từ khắp nơi trên thế giới tham gia tình huống này thông qua mô hình giả lập trên máy tính. Ông cho biết: “Điều thú vị là người chiến thắng là người đưa ra chiến thuật đơn giản nhất: hợp tác trước, sau đó làm bất cứ điều gì mà không cần biết đối phương chọn phương án nào. Chiến lược này thành công vì thuyết phục được đối phương hợp tác, thay vì lấn át họ”.²⁸ Nói một cách đơn giản, những người đáp lại bằng thiện chí thường thành công hơn những người chỉ muốn cố đạt được lợi ích cá nhân.

Tình huống “song đề” trong trường hợp này không chỉ giới hạn ở nghiên cứu lý thuyết. Những tình huống tượng tự cũng xuất hiện gần như hằng ngày: Mình nên trả giá như thế nào để đạt lợi ích tối đa? Mình có nên nhường nhịn một chút để người khác có lợi hơn không? Liệu người khác có thừa cơ lợi dụng nếu mình tỏ ra hợp tác không? Hỗ trợ qua lại lúc này lại trở thành cách giải quyết hiệu quả nhất cho những vấn đề đó, thể hiện cả thiện chí hợp tác và mong muốn không bị lợi dụng. Hỗ trợ qua lại về lâu dài sẽ giảm thiểu rủi ro phát sinh thêm vấn đề: Nếu đối phương biết bạn có thiện chí thì chẳng lý do gì họ lại muốn chuốc thêm rắc rối? Nếu họ biết bạn sẽ hợp tác thì họ biết cách làm việc với bạn tốt nhất là đáp lại sự hợp tác đó.

Hỗ trợ qua lại bảo đảm sự chắc chắn và ổn định của một mối quan hệ, hay nói cách khác là củng cố lòng tin. Bạn sẽ cảm thấy thoải mái hơn khi được làm việc với những người mà bạn biết họ sẽ phản ứng như thế nào, nhất là khi bạn thương lượng hoặc bất đồng quan điểm.²⁹ Giáo sư chính sách công của Đại học Harvard, Robert Putnam, giải thích: “Tiêu chuẩn của hỗ trợ qua lại là nền tảng của đời sống văn hóa”.³⁰ Hãy đối xử với người khác theo cách bạn muốn được họ đối xử với bạn, và khả năng cao bạn sẽ nhận lại được gấp nhiều lần. Bạn sẽ được người khác mang ơn khi giúp họ thành công, ghi nhận thành tựu của họ và giúp họ tỏa sáng. Đó chính là lúc tiêu chuẩn hỗ trợ qua lại thể hiện vai trò của mình, và đối phương sẽ sẵn sàng trả ơn và làm mọi điều trong phạm vi khả năng để giúp bạn thành công. Dù thành quả của hợp tác là hữu hình hay vô hình thì khi nhận ra mình đạt được nhiều thành quả hơn nhờ hợp tác, họ sẽ thiên về hành động vì lợi ích của người khác thay vì lợi ích của chính mình.

Xây dựng các dự án cần chung tay hợp tác: Chúng ta sẽ hợp tác nhiều hơn nếu kết quả đạt được nhờ làm việc cùng nhau cao hơn so với tổng năng suất của mỗi cá nhân. Nhiều người trưởng thành trong môi trường phương Tây nhấn mạnh thành quả cá nhân nghĩ rằng họ sẽ đạt được thành tích cao hơn nếu ai cũng được ghi nhận dựa theo thành tích cá nhân. Suy nghĩ đó hoàn toàn sai lầm. Trong một thế giới luôn tìm cách tối đa hóa lợi nhuận từ chi phí hữu hạn, thì chiến lược cạnh tranh chắc chắn sẽ thảm bại trước chiến lược hợp tác.³¹

Động lực để làm tốt việc của mình đồng thời ghi nhớ mục tiêu chung sẽ được củng cố khi chúng ta chú trọng vào thành quả cuối cùng thay vì nỗ lực cá nhân. Chẳng hạn như hầu hết các kế hoạch phân chia lợi nhuận đều dựa trên cơ sở hoàn thành chỉ tiêu của toàn công ty, chứ không chỉ của cá nhân một bộ phận, phòng ban. Rõ ràng, từng cá nhân trong một tập thể đều có vai trò riêng, nhưng đối với một tập thể tầm cỡ quốc tế thì ai cũng hiểu rằng nếu chỉ làm tốt từng phần công việc, họ sẽ không thể đạt được mục tiêu của cả tập thể.

Hành vi hợp tác yêu cầu mỗi cá nhân phải hiểu rằng họ phải làm việc cùng nhau để đạt được những điều không ai có thể đạt được một mình. Andrew Zong, CEO của PHNIX tại Quảng Đông, đã đưa nguyên tắc này vào thực tiễn thông qua mô hình “mở rộng” – thành lập các công ty độc lập trực thuộc công ty mẹ. Toàn bộ quản lý hay nhân viên nếu có ý tưởng tốt và phương án kinh doanh hợp lý đều có thể thành lập một công ty khởi nghiệp mới với nhân sự, quản lý và thậm chí là vốn đầu tư được rót trực tiếp từ PHNIX. Điều đó có nghĩa rằng các doanh nghiệp nhỏ này có chung cả rủi ro và lợi ích từ việc liên tục mở rộng thị trường của PHNIX. Ban đầu, công ty mẹ sẽ hỗ trợ họ dưới dạng cung cấp cơ sở hạ tầng và phương pháp kinh doanh, nhưng các công ty mới được rót vốn sẽ hoạt động độc lập, có cổ đông riêng. Quản lý của công ty khởi nghiệp mới này có đầy đủ thẩm quyền quyết định như chủ sở hữu và chịu hoàn toàn trách nhiệm cho lựa chọn của mình. Sau một thập kỷ, đã có hơn 10 công ty được thành lập và hoạt động hiệu quả. Các công ty này đã góp phần đa dạng hóa danh mục sản phẩm của PHNIX hoặc đóng vai trò bổ trợ, sản xuất linh kiện vốn được nhập từ các nhà cung cấp. Tổng Giám đốc Forth Zuo tin rằng thành công của họ đồng nghĩa với việc biến nhân viên thành đối tác kinh doanh bằng cách tạo dựng các doanh nghiệp có sự phụ thuộc qua lại và mục tiêu chung. Thành công của một doanh nghiệp cá thể liên quan đến sự thành bại của toàn bộ tổ chức.³²

Giáo sư trường Wharton, Adam Grant, nhận định trong cuốn Give and Take: A Revolutionary Approach to Success (tạm dịch: Cho và nhận: Cuộc cách mạng của thành công) rằng các tổ chức có nhiều “người cho” – những người luôn đi giúp đỡ người khác – thường hoạt động hiệu quả hơn những công ty chỉ toàn “người nhận”. Mức độ mỗi người sẵn sàng giúp đỡ người khác đến đâu chính là thước đo để nhận biết mức độ hiệu quả của tập thể.³³

Chẳng hạn, trong một loạt các công trình nghiên cứu, nếu đánh giá dựa trên thành tích của cả tập thể thì các thành viên thường khuyến khích nhau cho đi, trong khi nếu đánh giá những cá nhân có thành tích cao nhất trong tập thể thì văn hóa “nhận” lại chiếm ưu thế. Dù các đội cạnh tranh thường hoàn thành nhiệm vụ sớm hơn các đội hợp tác, nhưng kết quả của họ lại kém chính xác hơn bởi các thành viên không chia sẻ thông tin với nhau.³⁴

Để tăng cường độ chính xác của đội cạnh tranh, các nhà nghiên cứu yêu cầu họ thực hiện nhiệm vụ thứ hai theo cơ chế hợp tác, nghĩa là sẽ thưởng cho cả tập thể nếu đạt thành tích tốt. Kết quả cho thấy độ chính xác không tăng, trong khi tốc độ lại giảm bởi mọi người tìm cách chuyển đổi từ cạnh tranh sang hợp tác, hay nói cách khác là từ nhận lại sang cho đi. Có vẻ như họ không thể nào tin tưởng được đồng nghiệp sau khi từng coi họ là đối thủ.

Nỗ lực chung của tất cả mọi người giúp củng cố tầm quan trọng của sự hợp tác và giúp đỡ lẫn nhau. Bạn cần phải chắc chắn rằng lợi ích lâu dài của nỗ lực chung lớn hơn lợi ích trước mắt của làm việc đơn lẻ hay cạnh tranh. Bạn cần phải khiến mọi người nhận ra rằng hợp tác với nhau sẽ giúp họ hoàn thành nhiệm vụ nhanh hơn bất kỳ thành tích trước mắt (hoặc cá nhân) nào khi họ tự làm, tự chịu, hoặc cạnh tranh với người khác để giành lấy nguồn lực hữu hạn.

Khuyến khích tương tác trực tiếp, lâu dài: Mục tiêu chung, vai trò của tập thể, sự hỗ trợ qua lại và nỗ lực chung đều có ý nghĩa quan trọng đối với các mối quan hệ hợp tác. Nhưng một yếu tố quan trọng không kém là tương tác trực tiếp. Mọi người chỉ có thể gắn kết thành một đội khi có nhiều thời gian tương tác với nhau. Điều này không chỉ đúng với một tập thể nhỏ mà cả trong các mối quan hệ lớn trên phạm vi toàn cầu. Tiếp xúc trực tiếp có ý nghĩa to lớn trong việc thúc đẩy sự tin tưởng và hợp tác, và vấn đề càng phức tạp thì càng cần đối thoại trực tiếp nhiều hơn.³⁵ Wilson Chu, Giám đốc Sản phẩm tại VMware nhận định: “Một người sẽ chỉ tồn tại nếu bạn thực sự nhìn thấy mặt họ”.

Đó là lý do vì sao khi quản lý một đội phát triển sản phẩm ở nước ngoài, Wilson luôn yêu cầu mọi người họp qua ứng dụng họp hội nghị. Anh cảm thấy thói quen này khiến “mọi người thoải mái thể hiện ý tưởng hơn bởi mọi tương tác đều mang tính cá nhân – chúng tôi biết nhau không chỉ qua tên gọi, mà còn cả khuôn mặt nữa.” Wilson cho rằng nhà lãnh đạo có nhiệm vụ tạo cơ hội để các cấp dưới giữa các bộ phận, phòng ban, và thậm chí là châu lục giao lưu, làm quen với nhau. Công nghệ và mạng xã hội rõ ràng có thể tăng cường khả năng đối thoại. Kết nối ảo hiện diện ở khắp mọi nơi, và trong một nền kinh tế toàn cầu, không tổ chức nào có thể tồn tại được nếu phải bay nửa vòng Trái đất chỉ để trao đổi thông tin, ra quyết định hay giải quyết tranh chấp. Tuy vậy, nhấn phím, nhấp chuột hay bật công tắc video sẽ không thể nào mang lại kết quả tương tự như một cuộc trao đổi trực tiếp. Tin tưởng qua phương thức ảo chỉ có một giới hạn nào đó. Tiếp xúc thực tế giúp chúng ta nhận diện tốt hơn, thích ứng hiệu quả hơn và tránh hiểu lầm.³⁶

Tin tưởng qua phương thức ảo, cũng giống như thực tế ảo, đều có phần hạn chế. Xã hội hiện đại ngày nay cũng góp phần khiến các mối quan hệ của chúng ta trở nên mong manh.³⁷ Đúng là mối quan hệ công việc trong nền kinh tế toàn cầu ngày nay phụ thuộc ngày càng nhiều vào kết nối điện tử, và làm việc từ xa có xu hướng lên ngôi. Dù vậy, ngoài việc dựa vào e-mail, tin nhắn, điện đàm hay gọi điện video, bạn cần sử dụng một loại công nghệ khác gồm xe đạp, ô tô, tàu, máy bay để mang mọi người lại gần nhau hơn.

Những người tin rằng họ sẽ tương tác với nhau không chỉ một lần muốn duy trì mối quan hệ hợp tác nhiều hơn trong hiện tại. Mối quan hệ lâu dài khiến những hành động trong hiện tại càng có ý nghĩa hơn trong tương lai. Đồng thời, tương tác thường xuyên giữa người với người khơi dậy những cảm xúc tích cực ở đối phương. Khuyến khích mọi người luân chuyển giữa các phòng ban để làm quen với văn hóa và thói quen của đồng nghiệp. Thoạt nghe, khái niệm tương tác lâu dài có vẻ cổ hủ trong môi trường kinh tế toàn cầu, khi tốc độ là một lợi thế cạnh tranh, và trung thành không còn là một phẩm chất được đánh giá cao. Thế nhưng, nếu bạn muốn lãnh đạo thật hiệu quả, hãy bắt đầu với tư tưởng rằng mình còn phải làm việc và tương tác với nhau trong tương lai, và mối quan hệ giữa bạn với người đó có ý nghĩa rất lớn với sự thành công của cả hai phía.

Thúc đẩy hợp tác

“Một cây làm chẳng nên non” là tuyên ngôn của những nhà lãnh đạo tài giỏi bởi họ không thể tự mình tạo nên những điều phi thường. Chỉ sự hợp tác mới giúp doanh nghiệp, cộng đồng hoạt động hiệu quả. Bạn có thể duy trì hợp tác bằng cách thiết lập môi trường của sự tin tưởng và tạo dựng các mối quan hệ lâu dài với cấp dưới. Khuyến khích sự phụ thuộc lẫn nhau – tất cả mọi người trong tập thể đều hiểu rằng muốn thành công thì cần phải dựa vào người khác. Nếu không hiểu được khái niệm “chung tay”, tinh thần tập thể sẽ trở nên rệu rã, từ đó thành công của tập thể khó có thể được đảm bảo.

Niềm tin là cốt lõi của sự hợp tác. Để tạo ra và duy trì điều kiện cho những mối quan hệ lâu dài, bạn cần tin tưởng đối phương và đối phương cũng cần tin tưởng bạn. Thiếu lòng tin, bạn sẽ không thể lãnh đạo hoặc tạo nên những thành quả phi thường. Thoải mái chia sẻ thông tin và kiến thức với cấp dưới, cho họ thấy bạn thấu hiểu nhu cầu và mối quan tâm của họ, lắng nghe họ, khai thác năng lực và kiến thức của họ một cách thông minh, và cho họ thấy bạn tin tưởng họ trước.

Thách thức của việc tạo dựng mối quan hệ là phải bảo đảm mọi người đều hiểu rằng họ cần nhau để thành công. Mục tiêu của sự hợp tác là khuyến khích mọi người nỗ lực đạt được mục tiêu chung. Hơn nữa, bằng cách đề ra tiêu chuẩn hỗ trợ qua lại và xây dựng những dự án khuyến khích nỗ lực chung, bạn giúp mọi người hiểu rằng sự hợp tác sẽ đem lại kết quả cao nhất. Giúp mọi người tương tác và khuyến khích tương tác trực diện thường xuyên nhất có thể để củng cố mối quan hệ lâu dài.

Những nhà lãnh đạo giỏi thúc đẩy hợp tác bằng cách tạo niềm tin và xây dựng mối quan hệ. Điều đó có nghĩa là bạn cần:

Tin tưởng người khác, cho dù họ chưa thể hiện lòng tin với bạn.Dành thời gian tìm hiểu về những gì mà cấp dưới cho là quan trọng với họ.Quan tâm đến những vấn đề, hoài bão của người khác.Lắng nghe, lắng nghe, lắng nghe nhiều hơn.Xây dựng các dự án có mục tiêu chung, yêu cầu hợp tác, bảo đảm mọi người hiểu rằng họ cần hỗ trợ nhau như thế nào để cùng đạt được thành công. Tìm cách khiến mọi người tương tác trực tiếp với nhau để duy trì mối quan hệ lâu dài.

Nguồn: TVE-4U
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 19 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.