Những Thách Thức Của Nhà Lãnh Đạo

Lượt đọc: 296 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Chương 4
Làm Gương

❊ ❊ ❊

STEVE SKARKE DẦN DẦN thừa nhận rằng anh vẫn chưa sẵn sàng cho vị trí mới: Giám đốc nhà máy tại Tổng Công ty Kaneka Texas. Sau khi nắm rõ giá trị của bản thân cũng như những gì quan trọng với tổ chức, anh mới bắt đầu nghĩ đến việc tạo ra sự khác biệt bằng khả năng lãnh đạo của mình.

Trong nhiều năm, ban lãnh đạo đã thảo luận về tầm nhìn biến nhà máy này trở thành “nhà máy đẳng cấp quốc tế”. Họ tranh luận về những đặc điểm nổi bật của một nhà máy tầm cỡ quốc tế và đi đến thống nhất rằng an toàn và vệ sinh phải là các tiêu chí hàng đầu. Steve ngay lập tức nhận thấy tình hình vệ sinh của Kaneka không thể đáp ứng được tiêu chuẩn này. Trên thực tế, khi có khách đến tham quan, Steve còn phải nhắc nhở mọi người dọn dẹp rác trong nhà máy, bãi đỗ xe và trên cả đường đi nữa. Steve biết họ cần phải thêm nội dung dọn vệ sinh vào danh sách công việc hằng ngày.

Một lần sau giờ nghỉ trưa, Steve đến cửa hàng đồ gia dụng, mua một chiếc xô nhựa có dung tích 10 lít rồi dán dòng chữ: “Nhà máy tầm cỡ quốc tế” lên trên. Khi trở lại nhà máy, anh đi một lượt để nhặt rác. Hành động của Steve đã kích thích mọi người trong nhà máy bàn tán và đưa ra ý tưởng giúp việc dọn dẹp vệ sinh dễ dàng hơn. Để nhà máy sạch sẽ hơn, các thùng rác trước đây bị bỏ đi giờ đã được đặt lại tại các khu vực trung tâm. Nhân viên hành chính nhận trách nhiệm quản lý và đưa ra thêm ý tưởng để sắp xếp nơi làm việc tốt hơn. Kỹ thuật viên bảo dưỡng máy móc thậm chí còn mang theo xô rác cùng túi đựng đồ nghề để dọn dẹp nhanh chóng, dễ dàng hơn. Trong suốt thời gian này, nhà máy đã triển khai chương trình mang tên “Máy của tôi”, theo đó mỗi nhân viên vận hành được giao cho một thiết bị và có nhiệm vụ giữ sạch cũng như nghiên cứu chức năng để bảo đảm vận hành chuẩn xác.

Steve kể: “Chỉ nhờ hành động nhặt rác thôi mà tôi đã trở thành tấm gương về giá trị chung là xây dựng nhà máy sạch sẽ. Ngoài ra, việc này cũng giúp tôi ‘tìm được tiếng nói’ trong vấn đề giữ vệ sinh vốn rất quan trọng. Tôi làm việc đó trước mặt tất cả mọi người, và không lâu sau, nhiều người khác cũng bắt đầu làm theo”.

Câu chuyện về Steve đã minh họa cho hành vi thứ hai của Định hướng: Làm gương. Họ tận dụng mọi cơ hội để mọi người thấy họ thực sự quyết tâm thực hiện những giá trị và nỗ lực thông qua chính hành động của mình. Không ai tin rằng bạn nghiêm túc cho đến khi họ nhìn thấy bạn làm đúng điều bạn yêu cầu người khác làm. Bạn sẽ phải lãnh đạo bằng cách làm gương, hoặc là không thể lãnh đạo được ai cả. Đó chính là cách bạn thể hiện quyết tâm của mình, là cách bạn cho người khác thấy giá trị của bạn không phải là chỉ nói suông.

Trong Chương 2, chúng tôi đã nói rằng nghiên cứu cho thấy tín nhiệm là nền tảng của kỹ năng lãnh đạo. Người ta chỉ đi theo nhà lãnh đạo mà họ tin tưởng. Nhưng điều gì làm nên sự tín nhiệm của một nhà lãnh đạo? Về mặt hành vi, tín nhiệm được định nghĩa là “làm điều bạn đã hứa”. Chương này sẽ tập trung khía cạnh Làm gương, tức phần làm – làm những điều bạn nói, thực hiện những điều bạn khuyến khích, thực hiện cam kết, giữ lời hứa, hiện thực hóa những lời rao giảng.

Để trở thành nhà lãnh đạo tài giỏi, bạn cần làm theo các giá trị, biến những gì bạn và những người khác ủng hộ thành hành động, làm gương để người khác noi theo. Và bởi bạn đang dẫn dắt một nhóm người chứ không phải chỉ riêng mình, nên bạn phải bảo đảm hành động của cấp dưới nhất quán với những giá trị của tổ chức. Một phần cực kỳ quan trọng trong công việc là phải cho người khác biết tổ chức tin vào điều gì, vì sao những điều đó quan trọng và làm thế nào để đóng góp cho tổ chức một cách chân thành nhất. Là nhà lãnh đạo, bạo sẽ phải chỉ bảo, dìu dắt và hướng dẫn người khác hành động theo những giá trị chung bởi bạn phải chịu trách nhiệm cho không chỉ hành động của bản thân mà cả cho cấp dưới.

Để Làm gương, bạn cần:

Làm theo giá trị chungHướng dẫn người khác cách định hướngKhi làm những điều này, bạn đã trở thành một tấm gương điển hình thể hiện những điều mà tổ chức tin tưởng, từ đó tạo ra cơ hội cho mọi người làm theo giá trị chung.

LÀM THEO GIÁ TRỊ CHUNG

Nhà lãnh đạo là đại sứ cho giá trị chung của tổ chức. Sứ mệnh của họ là đại diện cho những giá trị và tiêu chuẩn chung, và nhiệm vụ của họ là đảm bảo thực hiện những giá trị đó. Người khác sẽ theo dõi mọi hành động của bạn để xem bạn có nghiêm túc thực hiện những lời đã nói không. Bạn cần phải cân nhắc lựa chọn và hành động của mình bởi đó chính là dấu hiệu để người khác dựa vào và đánh giá xem bạn có đúng là người “nói đi đôi với làm”.

Thực sự khó có thể nói hết được tầm quan trọng của việc lãnh đạo làm gương. Nghiên cứu đã chứng minh với các nhà lãnh đạo không ngừng nỗ lực hoàn thành mục tiêu của tổ chức, quảng bá tổ chức với cả người bên trong lẫn bên ngoài, đồng thời khởi xướng những thay đổi mang tính xây dựng sẽ tạo động lực cho cấp dưới của họ có những hành vi tương tự nhiều hơn so với những lãnh đạo không làm gương. Hiệu ứng này càng mạnh khi lãnh đạo thể hiện vai trò làm gương của mình càng rõ rệt.¹ Nghiên cứu về “hành vi trung thực” cho thấy khá rõ việc lãnh đạo làm theo đúng những gì mình nói có tác động rất lớn đến sự tin tưởng của cấp dưới với lãnh đạo cũng như năng suất làm việc của cấp dưới như thế nào.² Do đó, làm rõ giá trị cũng như năng suất làm việc của cá nhân bạn chính là thông điệp gửi tới cấp dưới rằng bạn trông đợi điều tương tự ở họ. Làm gương chính là cách lãnh đạo thể hiện giá trị chung và gây ảnh hưởng đến những người theo sau.

Trải nghiệm của Poonam Jadhav minh họa rõ nét kết quả nghiên cứu này. Với cương vị cán bộ quản lý tín dụng của Ngân hàng Trung ương Ấn Độ, cô thường xuyên phải làm việc với hai giám đốc chi nhánh. Người đầu tiên gây ấn tượng mạnh khi có một bài phát biểu rất hoành tráng vào ngày nhậm chức, và nói rõ anh ta trông đợi điều gì ở mọi người. Tuy nhiên, tinh thần gắn bó cũng như động lực của tập thể nhanh chóng giảm sút bởi người này không làm theo những gì đã hứa. Nhân viên chi nhánh nhận thấy rằng anh ta chỉ nói suông. Dần dần, họ không còn tin tưởng con người và cả lời nói của anh ta nữa.

Không mấy ngạc nhiên khi anh này không trụ được lâu. Người thay thế vị trí giám đốc, theo lời Poonam, đã thể hiện tư chất của một nhà lãnh đạo tài giỏi:

Anh ấy đã trở thành một tấm gương lớn khi thể hiện cái tâm với giá trị, công việc, cấp dưới và tổ chức. Anh luôn có thái độ rõ ràng với giá trị của bản thân, chia sẻ với mọi người những giá trị đó và luôn giữ đúng lời. Mục tiêu lớn nhất của anh là mảng dịch vụ khách hàng. Nếu thấy có khách hàng phải ngồi chờ lâu vì nhân viên bận chăm sóc một khách hàng khác, anh sẽ tiếp cận khách hàng đó để xem có giúp được gì không. Cách xử lý công việc của anh khiến chúng tôi thấy phải có trách nhiệm hơn với hành động của mình. Những người thất vọng với giám đốc cũ thì nay lại cảm thấy hào hứng và nhiệt tình hơn với công việc, từ đó làm việc nhanh gọn, đồng thời đạt được hiệu quả cao hơn. Khi thấy ở anh sự chân thành và tinh thần làm việc không mệt mỏi, toàn bộ nhân viên đều sẵn sàng cống hiến hết mình vì công việc.

Nếu muốn đạt được kết quả cao nhất, hãy nhớ phải luôn làm theo những gì mình đã nói. John Michel, đội trưởng đội cứu hỏa Không lực Hoa Kỳ, đồng thời là tác giả cuốn The Art of Positive Leadership (tạm dịch: Nghệ thuật lãnh đạo tích cực), chia sẻ: “Những ai làm việc dưới trướng một vị tướng giỏi sẽ hiểu rõ vị tướng đó không bao giờ yêu cầu người khác làm những điều mà bản thân ông ta không làm”. Tác giả đưa ra ví dụ về George Washington, Tổng thống đầu tiên của Mỹ và là chỉ huy trưởng trong cuộc Cách mạng giành độc lập của Mỹ. Năm 1777, bất chấp tình hình thời tiết khắc nghiệt, tinh thần binh sĩ giảm sút do liên tục chịu thất bại trước quân Anh tại Philadelphia, nhưng họ không bao giờ bỏ cuộc. Vì sao vậy? “Phần nhiều là nhờ tấm gương xả thân của người chỉ huy đã truyền cảm hứng cho những người khác. Ông không bao giờ yêu cầu cấp dưới làm điều mà chính bản thân ông không thể thực hiện. Ông chịu lạnh, chịu đói cùng họ. Nếu họ cảm thấy không thoải mái, ông cũng san sẻ sự không thoải mái đó cùng họ”.³

6

Những hành động có khả năng gửi tín hiệu mạnh nhất cho thấy bạn là người tuân thủ giá trị là: cách bạn sử dụng thời gian, những gì bạn để tâm, ngôn ngữ bạn sử dụng, cách bạn xử lý những sự cố và bạn cởi mở với góp ý đến đâu.⁴ Những hành động này sẽ cho người khác thấy rõ thái độ của bạn với mọi việc xung quanh, cho bạn cơ hội thể hiện quan điểm của mình với những vấn đề quan trọng. Trông thì có vẻ đơn giản, nhưng hãy nhớ rằng đôi lúc quãng đường lớn nhất bạn cần đi chỉ là khoảng cách từ miệng đến tay mà thôi.

Sử dụng thời gian thông minh, chú tâm làm đúng việc: Cách bạn sử dụng thời gian chính là dấu hiệu quan trọng nhất cho thấy bạn coi trọng điều gì. Dành thời gian cho những thứ bạn cho là quan trọng chính là minh chứng cho việc bạn có khả năng “nói đi đôi với làm”. Giá trị của bạn sẽ phải xuất hiện trên lịch làm việc hay nội dung họp nếu bạn muốn người khác nghĩ những giá trị đó có ý nghĩa với bạn.

Chẳng hạn, nếu bạn coi trọng dịch vụ và nói rằng nhân viên dịch vụ khách hàng đóng vai trò rất quan trọng, thì bạn cần gặp, nói chuyện với họ tại nơi làm việc. Nếu bạn nói bạn chú trọng vào khách hàng (hay thân chủ, bệnh nhân, sinh viên, cử tri…), bạn cần dành thời gian cho họ. Nếu muốn tăng năng suất và doanh số bán hàng, bạn cần góp mặt trong các cuộc họp tổng kết tình hình bán hàng. Nếu cần sáng tạo, bạn phải đến thăm phòng nghiên cứu và tham gia các cuộc thảo luận. Cùng tham gia hành động sẽ thể hiện giá trị của bạn nhiều hơn bất kỳ e-mail, tweet hay video nào.

Abhijit Chitnis đã kể cho chúng tôi câu chuyện về một lãnh đạo ở Accenture “với tính cách thể hiện rõ những giá trị mà ông ủng hộ” và những thành tích phi thường mà tập thể đạt được nhờ tài lãnh đạo của ông. Đội của anh gồm 5 người làm việc tại Mumbai cùng một đội 8 người ở Boston và Ireland. Họ gặp phải một số rắc rối khi triển khai hệ thống thông tin khách hàng để lập báo cáo tài chính thường niên. Để hoàn thành công việc đúng thời hạn, họ cần phải làm thêm giờ và thậm chí còn lỡ mất kế hoạch đón năm mới với gia đình và bạn bè.

Giám đốc triển khai dự án biết tin này khi chuẩn bị đi du lịch, ngay lập tức, ông hủy chuyến đi để quay lại hỗ trợ, dù cho không hề thuộc đội triển khai. Ông góp sức cùng cả đội từ sáng đến tối trong suốt hai ngày, và thể hiện một thông điệp rõ ràng về cam kết của mình với tập thể, dự án và khách hàng. Đối với Abhijit và đồng nghiệp, hành động của nhà lãnh đạo này đã giúp khuấy động tinh thần trách nhiệm cũng như cam kết của họ với công việc: “Chúng tôi nghiêm túc lắng nghe nhà lãnh đạo bởi chúng tôi tin tưởng ông, bởi ông đã chứng minh được cam kết của mình bằng hành động”.

Lãnh đạo cần làm gương về việc tôn trọng giá trị chung. Nếu bản thân họ không có giá trị, họ không thể có được tín nhiệm khi lên tiếng rao giảng về những giá trị đó. Hơn nữa, nếu không được tín nhiệm thì giá trị sẽ trở thành vô nghĩa. Tyrone O’Neill, trưởng bộ phận Marketing Khách hàng của Optus (Australia), đã thuộc nằm lòng điều này và là minh chứng cho nhận định lãnh đạo bằng cách làm gương không chỉ quan trọng mà còn giúp người khác tôn trọng giá trị nữa.⁵

Sau nhiều năm tăng trưởng vượt trội, Optus phải đối mặt với thách thức nghiêm trọng khi nền kinh tế thay đổi. Được giao nhiệm vụ tăng cường tiếp cận và giữ chân khách hàng, Tyrone nhận ra rằng họ cần thay đổi căn bản thói quen và tinh thần làm việc của tổ chức. Trọng tâm của mong muốn thay đổi này là lấy khách hàng làm trung tâm. Tuy nhiên, do mọi người đã quá bận nên không hề chú trọng vào dự án mới này. Do đó, Tyrone đã nảy ra ý tưởng thay đổi hành vi của mọi người bắt đầu từ cách thay đổi bản thân. Tất cả những người chưa từng tiếp xúc với khách hàng trước đây đều được yêu cầu gọi và thực hiện khảo sát mức độ hài lòng của khách hàng và anh chính là người tiên phong trong việc này.

Một trong số các quản lý nói rằng, ban đầu, tất cả mọi người đều phản đối, nhưng hành động của Tyrone đã giúp thay đổi quan điểm của họ. Tyrone tự mình gọi cho khách hàng và hỏi ý kiến của họ kể cả khi giờ làm việc kết thúc. Anh còn đến làm việc tại tổng đài của công ty và tham gia lắng nghe các cuộc hội thoại, sau đó thảo luận kết quả khảo sát với các tổng đài viên. Anh thậm chí còn đóng giả “khách hàng bí mật” vào cuối tuần để trải nghiệm dịch vụ của nhân viên bán hàng, sau đó thông báo kết quả với tập thể vào thứ Hai tuần sau. Một trong những cấp dưới của anh nói rằng: “Tyrone đã lãnh đạo bằng cách làm gương”.

Anh cho chúng tôi thấy việc lấy khách hàng làm trung tâm là như thế nào. Anh cùng chúng tôi ra chiến hào và làm mọi thứ có thể để tiếp xúc với càng nhiều khách hàng càng tốt, để hiểu họ nghĩ gì, cảm nhận được gì. Kết quả là tất cả mọi người đều muốn làm theo, dù ban đầu, chúng tôi đều viện dẫn lý do này nọ để khỏi phải gọi, hoặc tập trung vào những phần khác trong chương trình chuyển đổi. Tấm gương của anh đã thay đổi mọi thứ.

Trải nghiệm của cả Abhijit và Tyrone đều nhấn mạnh tầm quan trọng của Nguyên tắc vàng khi lãnh đạo: chỉ yêu cầu người khác làm những gì mình sẵn sàng thực hiện. Cách nhà lãnh đạo đã dành rất nhiều thời gian để thể hiện thái độ nghiêm túc cống hiến cho tập thể, nhiệm vụ và giá trị chung. Bạn không thể chỉ nói miệng, mà còn phải làm, tức là xắn tay áo và hòa mình vào nhiệm vụ cao cả chứ không chỉ đứng ngoài chỉ đạo.

Lựa chọn ngôn từ: Hãy thử nói về một tổ chức suốt cả ngày mà không dùng những từ ngữ như nhân viên, quản lý, sếp, cấp trên, cấp dưới hay cấp bậc. Bạn sẽ thấy điều đó là bất khả thi nếu bạn không phải là một phần của một tổ chức quen dùng những từ khác, như đồng nghiệp, nhân sự, thành viên, cán bộ, đồng chí hay người lao động. Ngôn từ của môi trường doanh nghiệp có thể dễ dàng khiến chúng ta có tư duy lệch lạc về chức danh và mối quan hệ trong công việc.⁶

Những nhà lãnh đạo tài năng rất hiểu, quan tâm và trân trọng sức mạnh của lời nói. Lời nói không chỉ thể hiện tư duy và quan điểm mỗi người, mà còn khơi gợi những hình ảnh và cách hành xử mà người nói kỳ vọng ở người khác. Những từ ngữ mà người nói lựa chọn cho thấy thái độ, hành vi, khái niệm về cấu trúc, hệ thống.⁷ Gary Hamel, một trong những nhà tư tưởng tiên phong và có tầm ảnh hưởng lớn nhất trên thế giới, nhận định: “Mục tiêu của quản lý thường được mô tả bằng những từ như ‘hiệu suất’, ‘lợi thế’, ‘giá trị’, ‘mạnh mẽ’, ‘trọng tâm’ và ‘khác biệt’. Dù những mục tiêu này quan trọng, nhưng chúng vẫn không đủ khả năng khuấy động cái tâm ở mỗi người… [và lãnh đạo] cần tìm cách lồng ghép vào hoạt động kinh doanh bình dị hằng ngày những tư tưởng sâu sắc, khuấy động tâm hồn như danh dự, trung thực, tình yêu, công lý, cái đẹp”.⁸

Tại DaVita, ai cũng hiểu rõ cách sử dụng ngôn từ để thể hiện giá trị riêng. Ngôn ngữ đặc biệt của họ xuất phát từ cái tên – có nghĩa “mang lại cuộc sống” trong tiếng Ý, được chính nhân viên lựa chọn. Mỗi ngày, trong tất cả các phòng chạy thận nhân tạo, các kỹ thuật viên của DaVita làm việc không mệt mỏi để mang lại cuộc sống cho những bệnh nhân bị suy thận.

Tại DaVita, những câu cửa miệng dễ nhớ xuất hiện thường xuyên trong các cuộc hội thoại hằng ngày càng giúp nhấn mạnh giá trị cũng như phương pháp quản lý tổ chức. Chẳng hạn, câu tuyên ngôn của Ba chàng lính ngự lâm: “Một người vì tất cả, tất cả vì một người” thể hiện văn hóa của tổ chức và củng cố một điều: mọi người tại DaVita đều chung tay chăm sóc, bảo vệ nhau. Ở đây mọi người gọi nhau là “đồng đội”, và sẽ phải chịu phạt 1 đô-la nếu lỡ miệng nói ra từ “nhân viên”. Họ gọi công ty là “làng”, nơi mọi người trở thành “công dân” và sẵn sàng “bước qua ranh giới” để đem lại điều tốt đẹp cho cộng đồng. Toàn bộ đội ngũ lãnh đạo đều phải bước qua ranh giới mới có thể nắm giữ vị trí đó. Khẩu hiệu của công ty là “Hoàn thành mọi việc” (Get Stuff Done – GSD) nhấn mạnh truyền thống tôn trọng chất lượng và kết quả của công việc.

Tổng Giám đốc của DaVita, Javier Rodriguez, cho biết nếu nghe qua thì những từ mà họ dùng có phần sáo rỗng. Nhưng bản thân ông thì thấy ngược lại:

Những từ ngữ chúng tôi sử dụng, về bản chất rất đơn giản, nhưng lại hàm chứa nhiều ý nghĩa. Chúng khơi gợi hình ảnh, thể hiện lịch sử, truyền thống và quan điểm. Thông qua ngôn từ, chúng tôi cũng có thể đánh giá một cá nhân có phù hợp với văn hóa và hành vi của tổ chức hay không.

Trong cuốn Words Can Change Your Brain (tạm dịch: Từ ngữ có thể thay đổi não bộ), Andrew Newberg và Mark Waldman chứng minh rằng “chỉ cần một từ thôi cũng đủ tác động đến những gen chịu trách nhiệm cho sự căng thẳng về mặt thể xác và tinh thần”.⁹ Những từ ngữ tích cực sẽ kích thích các khu vực trong thùy não trước, phát triển chức năng nhận thức của não bộ và tăng cường sức sống. Ngược lại, ngôn ngữ thể hiện tính bạo lực và thái độ giận dữ gửi tín hiệu cảnh báo đến não bộ, và để bảo vệ chủ thể trước nguy cơ sinh tồn, các khu trung tâm điều hành hành vi logic và suy luận của não bộ sẽ ngưng hoạt động.

Ngôn ngữ và lời nói mà nhà lãnh đạo sử dụng ảnh hưởng đến cả hình ảnh cá nhân cũng như phản ứng của người khác với những gì xảy ra xung quanh, tạo thành khung nền bao quanh thế giới quan của họ, do đó họ cần thận trọng trong việc lựa chọn từ ngữ. Tấm khung này ảnh hưởng đến cách nhìn nhận và diễn giải những gì diễn ra xung quanh của một người. Chẳng hạn, những từ như cấp trên – cấp dưới, mệnh lệnh và cấp bậc sẽ tạo ra khung thứ bậc khi nói về quan hệ trong một tổ chức. Còn những từ như đồng nghiệp, đồng đội, chiến hữu tạo ra một khung nền với sắc thái khác, mang tính hợp tác nhiều hơn về cùng một chủ đề. “Ăn nói cẩn thận” lúc này không còn mang hàm ý lời nhắc nhở của người lớn với trẻ con khi trẻ nói bậy nữa, mà đã trở thành hành động làm gương về tư duy và hành động cho người khác.

Đặt câu hỏi đúng mục tiêu: Khi bạn đặt câu hỏi tức là bạn đã đưa cấp dưới vào một cuộc hành trình cân não. Câu hỏi của bạn sẽ định hướng quá trình tìm kiếm câu trả lời của họ. Câu hỏi cũng cho họ biết điều gì khiến bạn bận tâm nhất. Chẳng hạn, nếu bạn hỏi: “Hôm nay anh đã làm gì để hợp tác với đồng đội hoàn thành công việc?”, bạn đang gửi đi thông điệp về tầm quan trọng của hợp tác. Mặt khác, nếu bạn hỏi: “Anh đã làm gì để giảm chi phí trong kinh doanh?”, bạn đang gửi đi một thông điệp hoàn toàn khác. Cả hai câu hỏi đều hợp lý, nhưng lại hàm chứa những ưu tiên rất khác.

Câu hỏi giúp con người phát triển, giúp họ thoát khỏi lối mòn tư duy truyền thống, mở rộng tầm nhìn và mở ra nhiều cơ hội trả lời hơn. Để đặt ra những câu hỏi phù hợp, bạn phải chú ý lắng nghe lời nói của cấp dưới. Hành động đó thể hiện thái độ tôn trọng tư tưởng và ý kiến của đối phương. Nếu bạn thực sự quan tâm đến những gì người khác nghĩ, bạn sẽ phải hỏi ý kiến của họ, đặc biệt là trước khi đưa ra ý kiến của mình. Việc bạn hỏi người khác nghĩ gì là hành động tạo điều kiện cho họ tham gia vào bất kỳ quyết định nào sau này, đồng thời tăng sự ủng hộ của bạn với quyết định đó.

Khi Joshua Fradenburg được cử đến vực dậy tình hình kinh doanh của một cửa hàng đồ thể thao sắp sập tiệm tại Bắc California, anh nhận ra rằng toàn bộ nhân viên cần đóng góp ý tưởng để cải thiện doanh số. Josh tích cực hỏi ý kiến người khác bằng những câu như: “Anhchị nghĩ cửa hàng có điểm mạnh gì? Và chúng ta cần cải thiện điều gì?” Anh không bao giờ chê bai bất kỳ một ý tưởng nào, mà đặt ra câu hỏi sâu thêm để gợi mở ra những ý tưởng hữu ích. Josh khuyến khích nhân viên đưa ra gợi ý về hàng hóa, khuyến mại, quản lý kho hàng. Chẳng hạn, dù hầu hết nhân viên đều trong độ tuổi 15-[18], nhưng anh yêu cầu mỗi người lựa chọn một đôi giày trượt tuyết mà họ thích. Sau khi cho mỗi người vài phút suy nghĩ, anh hỏi họ nguyên nhân vì sao lại lựa chọn như vậy. Anh yêu cầu mỗi người nhắm mắt và nghĩ xem mình trông như thế nào trong đôi giày mới: “Hãy cảm nhận cái lạnh, nghe tiếng gió, hít hà không khí trong lành của núi tuyết”. Câu hỏi của anh khiến họ nghĩ đến cách khách hàng đưa ra quyết định cảm quan khi mua sắm (chứ không dựa trên ý kiến chuyên môn). Giống như một nhà lãnh đạo tài ba, Josh sử dụng những câu hỏi có trọng tâm để xây dựng lại khung tư duy và phương pháp bán hàng của nhân viên.

Hãy nghĩ đến những câu hỏi bạn thường đặt ra trong các cuộc họp, trao đổi riêng, gọi điện thoại và phỏng vấn. Những câu hỏi đó giúp ích như thế nào trong việc làm rõ giá trị chung và khiến bạn cam kết với những giá trị đó hơn? Bạn muốn cấp dưới của mình quan tâm đến những vấn đề gì mỗi ngày? Hãy thể hiện rõ thái độ và mục tiêu trong mỗi câu hỏi bạn đặt ra. Bạn nên yêu cầu mọi người đưa ra thông tin gì để chứng minh họ đang đưa ra quyết định nhất quán với giá trị? Bạn nên hỏi gì nếu muốn câu trả lời tập trung vào sự trung thực, tin tưởng, hay mức độ hài lòng của khách hàng, chất lượng, sự sáng tạo, tỷ lệ tăng trưởng, sự an toàn, hay trách nhiệm cá nhân? Bảng 4.[1] là một vài câu hỏi mẫu mà bạn có thể sử dụng để thể hiện tầm quan trọng của một số giá trị chung.

7

Dù giá trị chung của bạn là gì, hãy nghĩ ra những câu hỏi thường nhật có thể khơi gợi người khác nghĩ về giá trị chung và những gì họ đã làm mỗi ngày để theo đuổi giá trị đó.

Chủ động yêu cầu góp ý: Làm sao bạn có thể biết bản thân đang làm đúng những gì đã nói nếu bạn không bao giờ hỏi ý kiến người khác về hành vi của mình? Làm sao bạn có thể “nói đi đôi với làm” nếu bạn không biết người khác có thấy hành động và lời nói của bạn nhất quán hay không? Yêu cầu góp ý sẽ giúp bạn thấy được góc nhìn của người khác về bản thân. Dựa vào đó bạn sẽ có cơ hội cải thiện bản thân.

Sự góp ý vấp phải xung đột giữa hai nhu cầu cơ bản của con người: nhu cầu học hỏi và phát triển với nhu cầu được chấp nhận là chính mình.¹⁰ Thường thì ngay cả những góp ý nhẹ nhàng, lịch sự, vô hại nhất cũng có thể khiến người nhận cảm thấy giận dữ, lo lắng, bị đối xử tệ bạc hay bị đe dọa nghiêm trọng. Một nguyên nhân lớn khiến rất nhiều người – đặc biệt là các nhà lãnh đạo – không chủ động yêu cầu góp ý là cảm giác lo sợ bị phát hiện là người không hoàn hảo, không biết tuốt mọi thứ, không giỏi như mong đợi, không hoàn thành nhiệm vụ. Tuy nhiên, nhà lãnh đạo nào không tiếp nhận góp ý sẽ không thể phát triển. Nghiên cứu cho thấy những người chủ động chấp nhận góp ý tiêu cực (đi ngược với quan điểm cá nhân) thường đạt kết quả tốt hơn (cụ thể trong trường hợp này là được thưởng nhiều hơn) so với những người chỉ mải tìm kiếm lời khen. “Hiểu rõ khuyết điểm và sự yếu kém của mình dù có dễ nghe hay không đều có ý nghĩa rất lớn đối với khả năng phát triển bản thân”.¹¹

Tổng Giám đốc của Chorus (New Zealand), Ed Beattie, luôn sẵn sàng đón nhận ý kiến đóng góp của mọi người.¹² Một cấp dưới của ông cho hay: “Không góp ý nào mà không được Ed lắng nghe một cách nghiêm túc. Ông không muốn chúng tôi ngại ngùng chia sẻ bất kỳ điều gì, đặc biệt là những góp ý về năng lực cá nhân. Ông muốn biết mọi điều đang diễn ra – cả tốt lẫn xấu. Ai cũng có thể nói chuyện với ông một cách cởi mở và chân thành mà không sợ ông tức giận hay phiền lòng”.

Bonnie Barger, Phó Chủ tịch phụ trách Vận hành của Oracle, đã thực sự thể hiện rõ thái độ cởi mở với mọi ý kiến đóng góp, thậm chí còn đề nghị mọi người cho ý kiến về việc quyết định của bà ảnh hưởng đến họ như thế nào.

Đó là cơ hội để tôi thể hiện với mọi người rằng tôi rất nghiêm túc với lời nói của mình. Tôi khởi động cuộc thảo luận bằng việc trình bày định hướng mới trong mô hình kinh doanh của công ty, và vì sao chúng tôi cần phải chuyển đổi. Tôi thừa nhận mình không thể trả lời hết tất cả các câu hỏi, và bày tỏ mong muốn được giúp đỡ. Cuối cùng, buổi thảo luận hôm đó đã rất thành công, và dù vô cùng mệt mỏi, có lúc còn căng thẳng, nhưng chúng tôi cảm thấy rất thoải mái vì đã có thể nói chuyện cởi mở với nhau. Sau cuộc họp, nhiều người đến cảm ơn tôi vì đã khởi xướng việc này. Nhờ nhiệt tình đón nhận mọi góp ý, chúng tôi đã làm được điều tưởng chừng như khó thực hiện là hiểu nhau hơn.

Tự nhìn nhận lại bản thân, sẵn sàng đón nhận góp ý và khả năng thay đổi hành vi dựa trên những góp ý đó chính là dấu hiệu thành công trong cương vị lãnh đạo.¹³ Bạn sẽ không thể học được nhiều nếu không sẵn sàng tìm hiểu xem hành vi của mình ảnh hưởng đến những người khác như thế nào. Trách nhiệm của nhà lãnh đạo là phải liên tục hỏi người khác “Tôi làm việc thế nào?” Nếu không hỏi, bạn sẽ chẳng bao giờ nhận được câu trả lời. Tiến sĩ John C. Brocklebank, Phó Chủ tịch SAS, nhận thấy rằng nhận xét của tập thể trong Bộ Hành vi Lãnh đạo cực kỳ giá trị.¹⁴ John thừa nhận một số người không thoải mái khi được góp ý bởi sợ bộc lộ năng lực kém, nhưng đồng thời ông cũng nhận thấy việc sẵn sàng thừa nhận mình yếu kém thể hiện bản lĩnh của người lãnh đạo. Ông quyết định chia sẻ cả những bài học và những dự định để lãnh đạo tốt hơn. Trên blog cá nhân, ông chia sẻ những góp ý khiến ông cảm thấy “được thấu hiểu và trở nên khiêm nhường hơn”, đồng thời yêu cầu mọi người tiếp tục chia sẻ ý kiến về những gì mình đã đạt được. Ông đặc biệt cảm ơn tập thể vì đã dành cho ông món quà này.

Việc nhà lãnh đạo sẵn sàng đón nhận góp ý còn có một lợi ích khác nữa là khiến người khác cũng dễ dàng đón nhận những góp ý từ lãnh đạo. Bạn phải thực sự chân thành với mong muốn cải thiện bản thân, phải thể hiện mình sẵn sàng muốn biết người khác nhìn nhận bạn như thế nào. Tuy nhiên, cũng cần nhớ rằng nếu người khác góp ý nhưng bạn chẳng chịu thay đổi, thì nhiều khả năng họ sẽ không tiếp tục góp ý thêm nữa. Trong trường hợp đó, không thể tránh khỏi việc họ nghĩ bạn quá tự cao tự đại, coi mình hơn người hay không thèm để ý đến ý kiến của người khác. Dù thế nào đi nữa, khi đó sự tín nhiệm và khả năng lãnh đạo của bạn rất có thể sẽ bị ảnh hưởng.

HƯỚNG DẪN NGƯỜI KHÁC CÁCH ĐỊNH HƯỚNG

Bạn không phải là tấm gương duy nhất trong tổ chức, mà quan trọng hơn, tất cả mọi người đều phải làm gương, lời nói và hành động đều phải nhất quán trong mọi trường hợp. Vai trò của bạn là bảo đảm cấp dưới giữ lời hứa. Mọi người sẽ quan sát xem bạn làm thế nào để khiến những người khác tuân thủ giá trị chung và đi đúng chặng đường đã chọn.

Mỗi thành viên, đồng đội và đồng nghiệp đều gửi đi tín hiệu cho thấy giá trị nào là quan trọng. Do đó, bạn cần tìm cơ hội hướng dẫn họ không chỉ bằng cách làm gương, mà còn với vai trò là người thầy, người huấn luyện viên. Chẳng hạn, thay vì giao một số khách hàng cho một nhân viên mới mà không kèm hướng dẫn, Cheryl Chapman, Giám đốc Bộ phận Chăm sóc Khách hàng của một nhà sản xuất thẻ nhớ, đã dành vài giờ mỗi ngày với nhân viên mới này để rà soát tổng thể quy trình, công việc và lý do đưa ra quyết định. Bà khuyến khích nhân viên mới luôn phải trung thực với khách hàng, ngay cả trong những trường hợp khó khăn nhất. Khi phát sinh một vấn đề về chất lượng dẫn đến vấn đề bàn giao sản phẩm, ảnh hưởng đến chỉ tiêu tài chính cuối quý của khách hàng, Cheryl hướng dẫn nhân viên trao đổi thẳng thắn với khách hàng về nguyên nhân, biện pháp khắc phục và các bước tiếp theo. Cheryl bảo đảm nhân viên mới này cùng nhiều người khác trong tập thể đều sống và làm việc theo giá trị và tiêu chuẩn chung, đặc biệt là trong quan hệ với khách hàng.

Với cấp dưới, mức độ hiệu quả với tần suất nhà lãnh đạo “dành thời gian và công sức bảo đảm mọi người tuân thủ những nguyên tắc và tiêu chuẩn đã thống nhất” có một mối liên hệ vô cùng mật thiết. Top 25% lãnh đạo được cấp dưới mô tả là ủng hộ giá trị chung đều được cho điểm thái độ làm việc xét về khả năng gắn bó, động lực, tự hào và năng suất cao hơn so với những lãnh đạo bị cấp dưới đánh giá là kém gắn bó nhất (nhóm 25% thấp nhất) khoảng 115%.

Những nhà lãnh đạo giỏi hiểu rằng nếu muốn xây dựng văn hóa đề cao thành tích, bạn cần chú ý đến việc thu hút những người có chung giá trị. Để cho người khác thấy bạn mong chờ điều gì ở họ và buộc họ phải chịu trách nhiệm, bạn cần phải đối mặt với những sự cố nghiêm trọng, kể lại câu chuyện và bảo đảm toàn tổ chức đều ủng hộ những hành vi bạn muốn nhân rộng.

Đối mặt với những sự cố nghiêm trọng: Bạn không thể lên kế hoạch cho mọi việc diễn ra trong ngày. Kể cả những nhà lãnh đạo có kỷ luật nhất cũng không thể nào ngăn những điều không mong muốn xảy ra. Các sự cố nghiêm trọng, đặc biệt là trong những thời khắc căng thẳng, khó khăn, là một phần tự nhiên trong đời sống của mỗi nhà lãnh đạo. Tuy nhiên, những thời điểm đó đem lại bài học quý giá cho cả lãnh đạo và cấp dưới, đồng thời là cơ hội để lãnh đạo chia sẻ với cấp dưới những bài học quý giá và tiêu chuẩn hành vi phù hợp.

Sharada Ramakrishnan là người chịu trách nhiệm quản lý một dự án tại Capgemini. Sau khi nghỉ phép, cô quay trở lại công việc và nhận được đơn xin nghỉ phép của một thành viên trong đội vào tuần quan trọng nhất của dự án. Cô định từ chối đơn xin nghỉ phép. Nhưng với cương vị lãnh đạo, cô cần phải nghĩ đến không chỉ dự án mà còn cả các đồng đội của mình: “Tôi hiểu rằng tất cả đều xứng đáng được nghỉ, nhất là khi chính tôi cũng vừa trở về từ một kỳ nghỉ”. Tuy nhiên, thiếu người đồng nghĩa với việc thời gian bàn giao sản phẩm bị dời lại. Sharada quyết định đồng ý để nhân viên này nghỉ phép, dù điều đó có nghĩa là chính cô sẽ phải tham gia lập trình cùng mọi người. Cô hiểu rằng mình đang làm gương cho việc giúp đỡ, hỗ trợ lẫn nhau trong tập thể khi có khủng hoảng, và sự cố này đã khiến cả tập thể thay đổi hoàn toàn suy nghĩ về cô. Nói về tác động của sự kiện đó, cô cho hay:

Trước khi nghỉ phép, nhân viên này đã làm thêm giờ và bàn giao lại cho tôi mọi thông tin. Anh ấy còn bảo đảm sẽ luôn nghe điện thoại để giải thích cụ thể hơn nếu tôi gặp phải vấn đề gì với mã đã lập trình. Thái độ của tất cả mọi người trong đội với tôi đều thay đổi sau khi họ nhận thấy tôi nói đi đôi với làm. Thậm chí khi đã xong việc, tôi vẫn ngồi lại với mọi người, sẵn sàng giúp họ vượt qua khó khăn và hoàn thành mục tiêu.

Đó cũng chính là trải nghiệm của Emily Singh khi thực hiện sáp nhập hai đội kinh doanh của một nhà sản xuất hàng tiêu dùng.¹⁵ Hai đội cạnh tranh nhau rất cao, và ban đầu Emily không hoàn toàn được tin tưởng. Để giải quyết tình huống này, cô đã phải liên tục đối thoại với những người liên quan. Cô tổ chức nhiều cuộc họp định kỳ, khuyến khích thảo luận mở và bảo đảm an toàn cho bất kỳ ai thể hiện cảm xúc về công việc cũng như cách làm của tổ chức. Để gây dựng niềm tin, cô chia sẻ thông tin về trải nghiệm khách hàng của mình, tạo cơ hội để mọi người cùng chia sẻ về trải nghiệm của họ, lắng nghe và tiếp thu ý kiến về việc chăm sóc khách hàng. Một cấp dưới của cô chia sẻ: “Emily hoàn toàn có thể thiên vị bên này hay bên kia, nhưng cô lựa chọn làm điều đúng đắn – nhất quán, cả về lời nói và hành động. Và cuối cùng, điều đó đã mang lại hiệu quả, mọi người đều tin rằng chúng tôi sẵn sàng hợp lực với nhau”.

Dù không thể lên kế hoạch cụ thể trước, nhưng trong những sự cố nghiêm trọng, bạn cần lưu ý rằng cách bạn xử lý chúng, hay cách bạn hành động cũng như quyết định phù hợp với giá trị chung cho thấy điều gì thực sự quan trọng với bạn, như cách mà Sharada và Emily đã làm.

Kể chuyện: Câu chuyện là một công cụ mạnh mẽ giúp người khác hiểu được điều gì quan trọng, điều gì không, phương pháp nào có tác dụng, phương pháp nào không, điều gì đã xảy ra và điều gì có thể xảy ra.¹⁶ Qua câu chuyện, nhà lãnh đạo gửi gắm những bài học về giá trị chung, tạo dựng văn hóa và khiến mọi người hợp tác làm việc với nhau. Paul Smith, cực Giám đốc Nghiên cứu Hàng Tiêu dùng và Truyền thông của Procter & Gamble, đồng thời là tác giả cuốn Lead with a Story (tạm dịch: Lãnh đạo bằng câu chuyện), đã giải thích lý do vì sao kể chuyện là một phương pháp rất hữu hiệu đối với các nhà lãnh đạo:

Bạn không thể ra lệnh người khác “sáng tạo hơn đi”, “phấn khởi lên” hay “yêu công việc của mình đi”. Não bộ của chúng ta không hoạt động theo cơ chế đó. Nhưng bạn có thể dẫn dắt họ bằng một câu chuyện thích hợp. Dù không thể ra lệnh cho người khác “tuân thủ quy tắc” nhưng nếu bạn kể một câu chuyện về một anh chàng nào đó vi phạm quy định và bị sa thải, hoặc một cô nào khác tuân thủ quy định rồi được tăng lương, bạn sẽ thấy hiệu quả ngay lập tức.¹⁷

Nhà văn Steve Denning đã cho thấy câu chuyện có thể thay đổi hướng đi của lãnh đạo như thế nào khi ông làm Giám đốc Chương trình Quản lý Kiến thức cho Ngân hàng Thế giới. Sau khi thử nghiệm tất cả các phương pháp truyền thống nhằm khiến mọi người thay đổi hành vi, Steve nhận ra rằng những câu chuyện đơn giản là cách thuyết phục tốt nhất để truyền đạt thông tin trong tổ chức. Steve nói: “Chẳng cách nào khác hiệu quả. Dùng biểu đồ thì khiến người nghe bối rối, diễn giải ra thành lời thì chẳng ai đọc, trao đổi miệng thì quá mệt mỏi và tốn thời gian. Sau quá nhiều lần tìm cách giúp một nhóm các quản lý bộ phận tiếp xúc khách hàng của một tập đoàn lớn nhiệt tình hơn với một sự thay đổi lớn, tôi nhận ra rằng kể chuyện là cách duy nhất hiệu quả”.¹⁸ Trong môi trường kinh doanh khi ai cũng mê mải thuyết trình bằng PowerPoint, sử dụng biểu đồ với hình ảnh phức tạp và các báo cáo dài dằng dặc, thì kể chuyện có vẻ như là một cách truyền tải thông tin thực sự thú vị và nhẹ nhàng.¹⁹ Mọi người sẽ nhớ các câu chuyện nhanh chóng và chính xác hơn so với số liệu, kết quả kinh doanh hay thậm chí là câu chuyện đi kèm số liệu.

Kể chuyện đã trở thành một phần trong đời của Phillip Kane từ khi anh còn bé, và anh đã áp dụng truyền thống gia đình đó vào công việc của mình. Khi mới chập chững vào nghề, để tìm cách làm quen với nhân viên tại Công ty Lốp và Cao su Goodyear, anh đã bắt đầu viết thư cho mọi người mỗi thứ Sáu hằng tuần. Bức thư có tựa đề đơn giản – “Tuần này” tổng kết những điểm nhấn về công việc trong tuần. Nhưng không lâu sau, lá thư này đã trở thành một “cách truyền đạt phương pháp làm việc hơn là kết quả công việc, và với tôi thì điều đó cũng quan trọng không kém”. Hiện tại, trên cương vị là Giám đốc Thương mại thị trường của Pirelli Industrial SpA, Phillip sử dụng những câu chuyện của mình để rút ngắn cách biệt về văn hóa và ngôn ngữ, mang mọi người đến gần nhau hơn. Phillip tin rằng câu chuyện tạo ra không gian, cầu nối giữa những trải nghiệm trong cuộc sống với nội dung chính của thông điệp cần truyền đạt.

Với Phillip, kể chuyện còn có một lợi ích lâu dài khác: khiến người nghe tập trung chú ý vào những gì diễn ra xung quanh. Khi bạn có thể viết hoặc kể câu chuyện về một người mà người nghe có thể liên hệ, nhiều khả năng họ cũng muốn làm tương tự. Mọi người hiếm khi không thích nghe kể chuyện về chính họ hoặc những người họ quen biết. Những câu chuyện lặp đi lặp lại sẽ giúp bài học ẩn chứa bên trong đó lan truyền rộng hơn, xa hơn.

Củng cố bằng quy trình: Bert Wong, Tổng Giám đốc Công ty Liên doanh Mỹ - Nhật Fuji Xerox Singapore (FX), nhận ra rằng cả tập thể và công ty đã quá phụ thuộc vào ông. Bert kể: “Tôi cảm giác như đang chỉ huy một dàn nhạc giao hưởng chỉ biết cắm cúi nghe theo lệnh. Khi tôi có mặt ở đó thì kết quả kinh doanh rất tốt, nhưng khi tôi vắng mặt thì tình hình lại đi xuống. Mọi người có thể hoàn thành xuất sắc sáng kiến có sẵn, nhưng những sáng kiến ấy đều xuất phát từ tôi mà ra”. Vì thế, Bert đã bắt tay vào quá trình thực hiện mục tiêu xây dựng một tổ chức bền vững, trong đó tất cả mọi người đều cùng góp sức cho những giá trị chung. Tuy ban đầu nhiều người không hài lòng với phương pháp này, nhưng sự kiên trì đã giúp Bert xây dựng được 4 giá trị cốt lõi cho FX: Tinh thần chiến đấu, Học hỏi và sáng tạo, Hợp tác để cạnh tranh, Quan tâm và chú ý.

Tuy nhiên, Bert nhận ra rằng hiểu và thống nhất giá trị mới chỉ là bước đầu tiên. Khó khăn lớn nhất là phải áp dụng chúng vào tổ chức, bảo đảm giá trị chung đóng vai trò xuyên suốt, là kim chỉ nam cho mọi quyết định và hành động diễn ra hằng ngày của mọi người. Ông hiểu rằng tất cả các quy trình của tổ chức phải giúp củng cố giá trị. Chẳng hạn, mỗi lần ký được hợp đồng, Bert đều bảo đảm mọi người hiểu rằng thành công có được là nhờ họ tuân theo các giá trị cốt lõi. Ông nói về giá trị trong mọi cuộc họp. Công ty cũng đề ra giải thưởng Người truyền cảm hứng của năm do mọi nhân viên cùng đề cử để khen thưởng những tấm gương làm theo giá trị cốt lõi của FX. Chẳng hạn như để củng cố giá trị Hợp tác để cạnh tranh, các phòng ban đều có chung KPI. Ví dụ, trước đây Phòng Tài chính và Kinh doanh thường đối đầu nhau, nhưng giờ họ lại có chung KPI, củng cố giá trị hợp tác và tạo cơ hội cho Phòng Tài chính đóng góp công sức vào quá trình ký được các hợp đồng.

Dần dần, FX đã có rất nhiều thay đổi. Nhờ củng cố giá trị cốt lõi trong công việc hằng ngày, mọi người bắt đầu lồng ghép giá trị vào mọi thứ. Từ cuộc hành trình lãnh đạo của cá nhân Bert, công ty đã tổng hợp thành bộ nguyên tắc dẫn đường cho hành động và quyết định của tất cả mọi người.

Lou Gerstner là người có công vực dậy và tái thiết IBM với cương vị là Chủ tịch và Tổng Giám đốc vào năm 1993 khi công ty gần như rơi vào phá sản. Gần đây, khi được hỏi: “Giá trị có ý nghĩa như thế nào trong việc duy trì công ty?”²⁰ Lou trả lời: “Tôi nghĩ giá trị cực kỳ quan trọng, nhưng cũng có quá nhiều giá trị chỉ đơn thuần là hô khẩu hiệu”. Ông cho hay, nhìn vào báo cáo thường niên của 10 công ty lớn thì điều đáng ngạc nhiên là “hầu hết những giá trị của họ đều giống nhau. Nhưng nếu tham quan bên trong công ty, bạn sẽ thấy lời nói thường không được biến thành hành động”. Chẳng hạn như có công ty tuyên truyền tầm quan trọng của tinh thần làm việc tập thể, nhưng thành tích cá nhân lại giúp tăng doanh số, hoặc kêu gọi bảo đảm chất lượng dịch vụ, nhưng lại chỉ tính mỗi năm có một lần. Lou giải thích: “Nếu thông lệ và quy trình trong công ty không khuyến khích được việc thực hiện các giá trị thì mọi người sẽ không thể nào hiểu được. Câu hỏi đặt ra là bạn có tạo ra được văn hóa hành vi và hành động thể hiện được giá trị, cùng với cơ chế khen thưởng cho những người làm theo giá trị hay không”.

Tất cả những vị lãnh đạo tài giỏi đều hiểu rằng bạn phải củng cố các giá trị cơ bản giúp xây dựng và duy trì văn hóa mà bạn mong muốn.²¹ Bên cạnh KPI và chế độ khen thưởng, các chế độ khác như tuyển dụng, lựa chọn, chào mừng, đào tạo, thông tin, giữ chân người tài và thăng tiến cũng là những phương pháp có ý nghĩa giúp mọi người làm theo giá trị và đưa ra quyết định dựa trên đó. Những nguyên tắc và thông lệ của tập thể và tổ chức chính là thông điệp thể hiện giá trị, vì thế cần phải nhất quán với giá trị và tiêu chuẩn chung mà bạn muốn truyền đạt.

Làm gương

Một trong những điều khó nhất của làm lãnh đạo là bạn luôn ở trong tâm điểm của sự chú ý. Mọi người sẽ luôn dõi theo bạn, bàn tán về bạn và đánh giá độ tín nhiệm của bạn. Vì thế nên làm gương rất quan trọng, và phải tận dụng hết được tất cả những công cụ bạn có.

Lãnh đạo gửi thông điệp đi bằng nhiều cách, và cấp dưới sẽ dựa vào đó để biết việc nào nên, việc nào không nên làm. Cách dành thời gian chính là dấu hiệu nhận biết dễ dàng nhất cho thấy điều gì quan trọng với bạn. Thời gian là một tài sản quý giá bởi một khi đã mất thì sẽ không thể lấy lại được. Nhưng nếu đầu tư một cách thông minh thì bạn sẽ trúng lãi lớn. Sử dụng ngôn từ và đặt câu hỏi phù hợp cũng là cách hữu hiệu để giúp người khác hiểu được bạn coi trọng điều gì. Bạn cũng cần góp ý của người khác để biết được mình đang làm đúng như những gì mình nói hay khiến người khác khó hiểu với những hành vi của bạn.

Nhưng cần lưu ý rằng không chỉ những gì bạn làm mới quan trọng. Một thước đo khác nữa là hành động của cấp dưới có nhất quán với giá trị chung hay không, nên bạn cũng cần hướng dẫn họ cách làm gương. Những sự cố nghiêm trọng, hay những thời khắc đặc biệt của tổ chức, chính là cơ hội quý giá để rút ra bài học thực tế, chứ không chỉ là mớ lý thuyết trên lớp. Những sự cố nghiêm trọng thường trở thành câu chuyện, và câu chuyện là một trong những công cụ hướng dẫn mạnh nhất mà bạn có trong tay. Cần nhớ rằng bạn ủng hộ điều gì thì điều đó sẽ được chú ý nhiều nhất. Bạn cần theo dõi tình hình để người khác biết họ đang làm đến đâu, như thế nào. Bạn cũng cần có phần thưởng cho những hành vi đáng khen ngợi nếu muốn mọi người cũng làm như thế.

Để Định hướng, bạn cần làm gương bằng cách hành động nhất quán theo giá trị chung, tức là:

Giữ cam kết và hoàn thành lời hứa.Bảo đảm lịch làm việc, buổi họp, phỏng vấn, e-mail và tất cả những gì bạn dành thời gian đều phản ánh những gì bạn nói là quan trọng.Đặt ra những câu hỏi có chủ đích khiến người khác chú trọng vào những giá trị và ưu tiên quan trọng nhất.Tuyên truyền những hành vi đáng khen ngợi qua những câu chuyện đáng nhớ thể hiện những hành vi cần làm theo.Công khai xin ý kiến, góp ý của người khác về việc mình làm.Thay đổi và điều chỉnh theo góp ý nhận được.

Nguồn: TVE-4U
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 19 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.