XUYÊN SUỐT CUỐN SÁCH NÀY, chúng tôi đã kể các câu chuyện về những người bình thường với thành tích phi thường. Họ đến từ khắp nơi trên thế giới, thuộc mọi lứa tuổi và địa vị khác nhau. Họ đại diện cho nhiều loại hình tổ chức, thuộc lĩnh vực tư lẫn lĩnh vực công, từ chính phủ cho đến phi chính phủ, từ công nghệ cho đến giáo dục... Có khi, bạn chưa từng nghe đến tên của họ. Họ không phải là nhân vật của công chúng, người nổi tiếng hay ngôi sao điện ảnh. Thậm chí, có thể họ sống ngay cạnh nhà bạn hay làm việc bên cạnh bạn.
Chúng tôi muốn tập trung khắc họa nhà lãnh đạo trong công việc thường nhật của họ bởi lãnh đạo không phải là một vị trí hay danh hiệu. Nó không liên quan đến quyền lực hay thẩm quyền trong tổ chức. Nó không dính dáng đến sự nổi tiếng hay giàu sang, cũng không phụ thuộc vào việc bạn sinh trưởng trong môi trường như thế nào. Nó không đồng nghĩa với việc có là người đứng đầu tổ chức, ví dụ như giám đốc điều hành, chủ tịch, tướng quân hay thủ tướng hay không. Khả năng lãnh đạo xuất phát từ các mối quan hệ, từ lòng tin, từ niềm đam mê và niềm tin vững chắc, và trên tất cả, nó xuất phát từ những việc bạn làm.
Bạn không phải tra cứu từ điển mới cắt nghĩa được khả năng lãnh đạo, cũng không cần phải tìm kiếm đâu xa. Bạn chỉ cần nhìn sâu vào bên trong bản thân, rằng bạn biết mình có tiềm năng để dẫn dắt người khác đến những chân trời mới. Tuy nhiên, trước khi trở thành lãnh đạo, bạn phải tin rằng mình có thể mang lại tác động tích cực đối với người khác. Bạn cần có niềm tin vào giá trị của bản thân và ý nghĩa của những việc mình làm. Bạn cần tin những lời bạn nói ra có thể truyền cảm hứng và những việc bạn làm có thể làm lay động người khác. Hơn thế nữa, bạn phải thuyết phục được người khác rằng điều này cũng đúng với chính họ. Trong xã hội đầy biến động ngày nay, thế giới rất cần những con người với niềm tin mình có thể tạo ra sự khác biệt cùng những người sẵn sàng đi theo niềm tin đó. Chia sẻ của Natraj Iyer, chuyên viên phụ trách sản phẩm của eBay, đã nói lên điều này:
Chúng ta thường nghĩ khả năng lãnh đạo là điều gì đó lớn lao, to tát, nhưng dựa vào những trải nghiệm của bản thân, tôi nghĩ rằng khả năng lãnh đạo thực ra có mặt ở khắp mọi nơi, trong mọi khoảnh khắc đời thường. Chúng ta có quyền lựa chọn để trở thành người lãnh đạo như vậy.
Ngay tại thời điểm này, khả năng lãnh đạo rất có thể đã có sẵn trong bạn và trong chính vị trí bạn đang làm. Câu hỏi đặt ra là: Bạn sẽ làm gì tiếp theo để áp dụng nó một cách hiệu quả?
TẤM GƯƠNG LÃNH ĐẠO Ở NGAY GẦN BẠN
Suốt một thời gian dài, chúng tôi đã tiến hành phỏng vấn nhiều người thuộc mọi lứa tuổi và xuất thân về những người xung quanh mà họ coi là tấm gương về khả năng lãnh đạo – không phải là những nhà lãnh đạo nổi tiếng trong lịch sử, đó là những người mà họ có cơ hội tiếp xúc trực tiếp. Chúng tôi yêu cầu họ mô tả về người mà họ chọn là tấm gương lãnh đạo quan trọng nhất đối với mình, và xếp những tấm gương này vào 1 trong 8 nhóm,¹ bao gồm lãnh đạo doanh nghiệp, lãnh đạo cộng đồng hoặc nhóm tôn giáo, nghệ sĩ giải trí hoặc ngôi sao điện ảnh, người thân trong gia đình, lãnh đạo chính trị, vận động viên chuyên nghiệp, thầy cô giáo hoặc người hướng dẫn, hoặc loại kháckhông có người nàokhông chắc. Hãy thử nghĩ về tấm gương mà bạn sẽ lựa chọn cho bản thân trước khi quan sát kết quả được thể hiện ở Bảng 13.[1].

Những người được hỏi, dù ở độ tuổi nào, khi suy ngẫm để lựa chọn tấm gương lãnh đạo quan trọng nhất đối với bản thân đều có xu hướng chọn một thành viên trong gia đình thay vì ai đó khác. Xếp thứ hai trong danh sách, đặc biệt đối với những người được phỏng vấn trong độ tuổi từ 30 trở xuống, là thầy cô hoặc người hướng dẫn của họ. Đối với những người trên 30, lãnh đạo trong doanh nghiệp lại là lựa chọn nhiều thứ hai; và khi được hỏi kỹ hơn, họ giải thích rằng “người lãnh đạo trong doanh nghiệp” ở đây là cá nhân trực tiếp giám sát họ, tuy nhiên, về bản chất lãnh đạo giống như những người thầy hay người hướng dẫn ở nơi làm việc.
Bạn có nhận thấy điều gì đặc biệt ở các nhóm đứng đầu không? Các nhóm này có đặc điểm chung gì? Bạn có phát hiện ra đây là những người mà bạn biết rõ, và cũng là người hiểu rõ bạn. Họ là những người bạn thường xuyên liên lạc nhất. Tấm gương người lãnh đạo hóa ra ở ngay gần bạn.
Phát hiện này mang ý nghĩa vô cùng quan trọng. Với tư cách là cha mẹ, thầy giáo hay người hướng dẫn, bạn chính là người thiết lập tấm gương lãnh đạo cho thế hệ tương lai. Người truyền cảm hứng cho chúng về khả năng lãnh đạo nhiều khi không phải bất kỳ nghệ sĩ ca nhạc, ngôi sao điện ảnh, vận động viên chuyên nghiệp hay phát thanh viên trên phương tiện truyền thông nào. Bạn chính là người nhiều khả năng sẽ được lấy làm ví dụ về cách người lãnh đạo đương đầu với tình huống, xử trí khủng hoảng, hoặc giải quyết những vấn đề khó xử về đạo đức. Không ai khác, chính là bạn.
Dữ liệu của chúng tôi cũng cho thấy nếu bạn là người quản lý trong tổ chức, thì trong mắt cấp dưới, bạn là người lãnh đạo quan trọng nhất. Bạn chính là người thầy, cố vấn của nhân viên; và hơn bất cứ ai, bạn có khả năng ảnh hưởng đến quyết định đi hay ở, con đường sự nghiệp, hành vi đạo đức, hiệu quả công việc, mong muốn làm hài lòng khách hàng, cũng như động lực làm việc theo tầm nhìn và giá trị của tổ chức của những người này.
Vì thế, bạn cần nhận ra trách nhiệm với khả năng lãnh đạo của chính mình, bởi nhân viên sẽ quan sát và học hỏi ở bạn. Bạn là người tạo ra tấm gương, dù cố tình hay vô ý, và dù bạn có thích hay không. Bạn phải tự suy nghĩ và quyết định xem mình muốn thành một người lãnh đạo và một tấm gương như thế nào. Nhân viên đang dõi theo bạn, dù bạn có nhận ra điều đó hay không. Bạn đang trực tiếp hoặc gián tiếp tác động đến nhân viên của mình, bất kể đó có phải ý định ban đầu của bạn hay không.
Mỗi người đều có thể trở thành tấm gương của ai đó. Điều này đồng nghĩa với việc lãnh đạo không phải là việc của riêng ai. Hiệu quả lãnh đạo của bạn được đánh giá thông qua khả năng khơi dậy và phát triển năng lực lãnh đạo không chỉ ở bản thân bạn mà còn ở người khác. Chúng ta hoàn toàn có đủ năng lực để khai phá tố chất lãnh đạo tiềm ẩn trong mỗi người.
TẦM QUAN TRỌNG CỦA TẤM GƯƠNG LÃNH ĐẠO
Debi Coleman là một trong những nhà lãnh đạo đầu tiên mà chúng tôi từng có dịp phỏng vấn về Trải nghiệm lãnh đạo tâm đắc nhất, đồng thời là người đầu tiên chúng tôi trích dẫn câu chuyện trong lần ấn bản đầu tiên của cuốn sách này. Tại thời điểm đó, Debi đang đảm trách vị trí Phó Chủ tịch phụ trách mảng sản xuất toàn cầu của Tập đoàn Apple. Gần đây, khi chúng tôi liên lạc với bà, với tư cách là Giám đốc quản lý quỹ đầu tư SmartForest, bà nói với chúng tôi rằng quan điểm của bà về lãnh đạo sau ngần ấy năm vẫn không khác so với những gì bà từng chia sẻ: “Tôi nghĩ rằng những người tốt xứng đáng có được một lãnh đạo tốt. Những nhân viên tôi quản lý xứng đáng có được sự lãnh đạo tuyệt vời nhất trên thế giới.”
Những gì Debi chia sẻ chính là quan điểm của các nhà lãnh đạo mẫu mực. Họ luôn cố gắng hết mình để mang lại trải nghiệm lãnh đạo tốt nhất bởi họ tin tưởng rằng nhân viên xứng đáng nhận được điều đó. Đây chính xác là điều bạn mong muốn từ người lãnh đạo của mình, đồng thời chính là điều cấp dưới mong đợi ở bạn: không gì ngoài trải nghiệm tốt nhất có thể. Chúng tôi tin chắc rằng đây cũng chính là lý do bạn đang cầm cuốn sách này trên tay!
Cam kết trở thành tấm gương lãnh đạo tốt nhất của Debi có một ý nghĩa vô cùng quan trọng. Cam kết của bạn cũng vậy, bởi một người lãnh đạo giỏi sẽ giúp tạo nên một môi trường làm việc tốt. Bạn hoàn toàn có thể nghiệm ra điều này từ chính kinh nghiệm của mình. Chúng tôi thì hiểu chân lý này nhờ liên tục kiếm tìm các bằng chứng thể hiện tầm ảnh hưởng của khả năng lãnh đạo đối với mức độ gắn kết với công việc cũng như hiệu quả làm việc của nhân viên. Bạn đã xem những dữ liệu về vấn đề này trong từng chương của cuốn sách. Giờ đây, hãy đọc thêm một nghiên cứu khác tập trung kỹ hơn vào luận điểm này.
Chúng tôi đã phỏng vấn hàng nghìn người và yêu cầu họ nghĩ về người lãnh đạo tệ nhất và giỏi nhất từng làm việc chung. Sau đó, chúng tôi đặt ra cho họ câu hỏi: Theo thang điểm từ 1 đến 100, bạn đánh giá những người lãnh đạo này đã tận dụng được bao nhiêu phần trăm tài năng (kỹ năng và khả năng cộng thêm thời gian và công sức) của bạn? Hình 13.[1] thể hiện kết quả sau cuộc phỏng vấn này.

Khi những người được hỏi nghĩ về trải nghiệm của bản thân với những người lãnh đạo tệ nhất, theo ước tính, tỷ lệ tài năng được tận dụng dao động từ 2-40%, với con số trung bình ở mức 31%. Nói cách khác, những cá nhân này cho rằng họ chưa sử dụng hết một phần ba khả năng thực tế khi làm việc với những nhà lãnh đạo tệ nhất. Rất nhiều người không ngừng làm việc chăm chỉ, tuy nhiên hiếm có người dốc toàn bộ khả năng để hoàn thành công việc được giao. Các buổi phỏng vấn với nhân viên sắp nghỉ việc cũng cho thấy một hiện tượng tương tự: nhân viên rời bỏ công ty vì nhà quản lý thay vì công việc. Các cuộc khảo sát chỉ ra ít nhất một nửa số người được hỏi nói rằng tại một thời điểm nhất định trong sự nghiệp, họ bỏ việc vì không muốn phải tiếp tục làm việc cùng cấp quản lý.²
Thực tế u ám này đối ngược hẳn với câu trả lời khi nói về trải nghiệm với những người lãnh đạo giỏi nhất. Những người lãnh đạo này sử dụng ít nhất 40% khả năng của nhân viên, mức tối thiểu này bằng với mức tối đa mà những người lãnh đạo tệ nhất có thể đạt được. Trên thực tế, rất nhiều người khẳng định rằng những nhà lãnh đạo giỏi nhất của họ tận dụng được trên 100% khả năng nhân viên! Bạn thừa biết điều này nghe thật vô lý về mặt toán học. Tuy nhiên, họ đều lắc đầu và nói với chúng tôi: “Không, người lãnh đạo thực sự giúp tôi làm được những điều vượt quá năng lực bản thân.” Tỷ lệ tài năng mà nhân viên được những nhà lãnh đạo giỏi nhất tận dụng lên đến con số 95%.
Có một sự chênh lệch lớn về hiệu quả công việc giữa người lãnh đạo tệ nhất và giỏi nhất của cùng một cá nhân. Những người lãnh đạo giỏi nhất có thể khơi gợi tài năng, năng lượng và động lực làm việc của nhân viên gấp 3 lần so với những người đồng nhiệm trong cùng khảo sát.
Số liệu này, cùng với những bằng chứng khác được trình bày trong cuốn sách, giúp khẳng định rằng chính khả năng lãnh đạo tạo nên sự khác biệt. Sự khác biệt này được thể hiện ở cả hai hướng tích cực và tiêu cực, nhưng điều quan trọng là nó đã tác động đến nhân viên. Khả năng lãnh đạo tác động đến sự tận tâm, sẵn sàng nỗ lực vì công việc, tinh thần trách nhiệm và chủ động sáng tạo, cũng như tinh thần cầu tiến vượt qua giới hạn thông thường của nhân viên. Những người không có khả năng lãnh đạo sẽ có tác động tiêu cực đến những hành vi này, trái ngược với những người lãnh đạo mẫu mực. Với tư cách một nhà lãnh đạo, bạn muốn tạo ra sự khác biệt theo hướng nào? Sự lựa chọn hoàn toàn nằm ở bạn.
Chúng tôi tin chắc bạn muốn trở thành người lãnh đạo tài ba nhất có thể – không chỉ vì lợi ích của bản thân, mà còn vì những người khác cũng như vì thành công của chính những hoài bão mà bạn đang theo đuổi. Suy cho cùng, bạn sẽ không đọc cuốn sách này nếu như bạn không có khát khao đó. Câu hỏi đặt ra là làm thế nào bạn có thể học hỏi để cải thiện khả năng lãnh đạo so với hiện tại?
RÈN LUYỆN KỸ NĂNG LÃNH ĐẠO
Gần như bất kỳ khi nào được mời diễn thuyết hay tổ chức hội thảo, chúng tôi đều được hỏi rằng: “Vậy khả năng lãnh đạo là bẩm sinh hay qua rèn luyện?” Chúng tôi luôn cười và trả lời: “Ai mà chẳng sinh ra trước rồi mới làm nghề gì thì làm chứ?”
Bạn có thể đang nghĩ trong đầu rằng: “Một câu trả lời không đúng trọng tâm chút nào.” Nhưng đó chính xác là điểm chúng tôi muốn nói tới. Tất cả chúng ta đều được sinh ra, và mỗi người đều mang trong mình những nhân tố cần thiết để trở thành nhà lãnh đạo – trong đó có cả bạn. Câu hỏi bạn nên hỏi bản thân không phải là: “Mình sinh ra có phải để làm lãnh đạo hay không?” Mà để trở thành một người lãnh đạo tài giỏi hơn, bạn cần tự đặt ra câu hỏi hóc búa và có sức nặng hơn: “Liệu ngày mai mình có thể lãnh đạo tốt hơn những gì mình làm được hôm nay không?”. Đối với câu hỏi này, chúng tôi sẽ trả lời chắc nịch rằng: “BẠN CÓ THỂ!”
Chúng tôi phải làm rõ trước một điều. Khả năng lãnh đạo không phải là một tố chất bí ẩn mà chỉ vài người mới có. Nó không nằm trong gien, và cũng không phải là một tính cách. Không hề có bằng chứng xác đáng nào cho thấy khả năng lãnh đạo ăn sâu vào ADN chỉ của vài cá nhân nhất định.
Chúng tôi đã tiến hành thu thập dữ liệu đánh giá từ hàng triệu người trên thế giới. Chúng tôi xin khẳng định với bạn rằng, khả năng lãnh đạo xuất hiện ở mọi ngành nghề, trong mọi tổ chức, mọi tôn giáo, mọi đất nước, từ trẻ tới già, cả đàn ông lẫn phụ nữ. Việc khả năng lãnh đạo là điều không thể học được – rằng nó bẩm sinh đã xuất hiện – chỉ là lời đồn đại mà thôi. Chúng tôi thấy tiềm năng lãnh đạo có ở khắp mọi nơi. Điều này tương đồng với nhận định của Ian McCamey, nhà sản xuất nội dung kỳ cựu phụ trách dòng sản phẩm OZO của Công ty Nokia Technologies: “Khái niệm lãnh đạo thực chất là một kỹ năng có thể trang bị được chứ không phải một năng lực huyền bí nào đó.”
Lãnh đạo là một tấm gương về thói quen và hành vi có thể quan sát, đồng thời là một bộ kỹ năng và năng lực có thể định nghĩa được. Bất kỳ kỹ năng nào cũng có thể học hỏi, trau dồi, mài giũa và tiến bộ miễn là người đó có động lực và quyết tâm, cùng sự kiên trì luyện tập, kết hợp những lời nhận xét, những tấm gương để noi theo và sự hướng dẫn cần thiết. Ví dụ, khi theo dõi quá trình phát triển của những người tham gia chương trình phát triển năng lực lãnh đạo, các nhà nghiên cứu nhận thấy những người này tiến bộ theo thời gian.³ Họ đã học hỏi để trở thành những nhà lãnh đạo tốt hơn.
Vấn đề nằm ở chỗ dù khả năng lãnh đạo có thể học được; tuy nhiên, không phải ai cũng muốn học nó, và không phải ai học cũng làm chủ được nó. Tại sao lại như vậy? Đó là bởi mài giũa được kỹ năng này đòi hỏi một niềm tin mãnh liệt rằng bạn có thể học và tiến bộ, bên cạnh đó là một khát vọng vươn lên cháy bỏng, một quyết tâm vượt qua thử thách tự đặt ra cho bản thân, sự thừa nhận rằng bạn phải nhờ đến sự hỗ trợ của người khác và dốc sức luyện tập kỹ càng. Ngoài ra, những người lãnh đạo giỏi nhất nhận ra rằng dù bản thân có năng lực đến đâu, họ vẫn có thể làm tốt hơn nữa, vì vậy họ luôn mở lòng để tiếp tục học hỏi và tiến bộ.⁴
Đây là những điều Don Schalk hoàn toàn đồng tình. Don đã đảm trách vị trí CEO của nhiều công ty khác nhau trong sự nghiệp của mình và hiện đang làm việc tại Đại học Alvernia (Pennsylvania). Ông chia sẻ với chúng tôi trải nghiệm của bản thân như một minh chứng cho luận điểm rằng những người xuất sắc nhất trong công việc luôn cố gắng cải thiện để ngày càng tiến bộ hơn. Don xuất thân là một vận động viên bóng chày với kỹ năng điêu luyện, và ông liên hệ vấn đề trên từ câu nói của Dick Rockwell, cố vấn và huấn luyện đồng cấp với mình, thường nói với ông cũng như nhiều vận động viên rằng: “Việc luyện tập bắt đầu từ 5 giờ chiều và kết thúc vào lúc 5 giờ cùng ngày. Nếu chúng ta đều chỉ làm ở mức như vậy, chúng ta sẽ không thể giành chiến thắng, do đó bạn sẽ không thể tiếp tục tham gia đội tuyển.” Thông điệp này rất rõ ràng. Lối chơi tập thể đòi hỏi nhiều hơn là việc xuất hiện 2 tiếng mỗi ngày để luyện tập. Việc ghi bàn đòi hỏi mọi thành viên trong đội phải nỗ lực nhiều hơn, không riêng cá nhân nào. Đây chính là phong thái của những người chiến thắng, và điều này không chỉ được áp dụng trong thể thao mà cả trong quá trình rèn luyện kỹ năng lãnh đạo. Nếu muốn trở thành một tấm gương để người khác noi theo, bạn phải rèn luyện chăm chỉ cũng như nỗ lực hơn nữa để luyện tập và mài giũa các kỹ năng. Điều này giống như câu tục ngữ có từ ngàn xưa: “Cần cù bù thông minh.”
Giáo sư K. Anders Ericsson thuộc Đại học Florida, người có nhiều kinh nghiệm trong lĩnh vực này, cũng có cùng chung quan điểm khi phát biểu:
Người ta sẽ còn tiếp tục đổ lỗi cho sự thiếu tài năng thiên bẩm vì thành tích kém cỏi của mình, và không bao giờ có thể khai phá hết tiềm năng của bản thân, cho đến khi họ nhận ra được sự thật rằng rèn luyện và nỗ lực bền bỉ mới là yếu tố tiên quyết để đạt đến trình độ thượng thừa trong công việc.⁵
Sau nhiều thập kỷ nghiên cứu, Anders và cộng sự đã phát hiện ra rằng tài năng thiên phú không phải là thứ duy nhất có thể giúp cá nhân đạt được thành công trong công việc. Điều này đúng trong mọi lĩnh vực, từ thể thao, âm nhạc, y dược, lập trình máy tính, toán học... Tài năng không phải là chiếc chìa khóa vạn năng có thể mở ra những thành tích xuất sắc.
Chỉ số IQ cao vượt trội cũng không phải là đặc điểm nổi bật của những người giỏi giang trong công việc. Đương nhiên là vẫn có những con người ưu tú trên thế giới với trí thông minh siêu việt, nhưng trong nhiều trường hợp bình thường khác, những người giỏi giang thường chỉ sở hữu trí thông minh ở mức trung bình. Tương tự, số năm kinh nghiệm tích lũy không hẳn sẽ biến một người thành ngôi sao sáng trong công việc, chưa nói đến khả năng trở thành người xuất sắc nhất. Sự thật là đôi khi sự dày dạn kinh nghiệm lại dẫn đến chất lượng công việc thấp hơn so với những nhân viên mới ra trường, đặc biệt là trong những lĩnh vực chuyên biệt, bởi những người này thường dễ rơi vào lối mòn không còn phù hợp với hiện tại.
Bạn cần nuôi dưỡng cho mình niềm say mê học hỏi để có thể phát huy tối đa tố chất lãnh đạo. Nỗ lực chủ động rèn luyện không ngừng chính là yếu tố quyết định sự khác biệt giữa chất lượng công việc ở mức tốt và mức tinh thông. Chủ động rèn luyện không đồng nghĩa với việc bạn dành thời gian chú tâm cho hoạt động tùy ý nào đó. Thay vào đó, bạn cần dành thời gian cho những trải nghiệm được đặc biệt thiết kế để giúp nâng cao chất lượng công việc của mình. Từ khóa ở đây chính là “sự thiết kế”, tức nó bao hàm trong đó phương pháp học và mục tiêu cụ thể. Thứ hai, sự rèn luyện không phải là việc một sớm một chiều. Việc tham gia một hoặc hai lần trong trải nghiệm học tập sẽ không mang lại hiệu quả rõ rệt. Thay vào đó, bạn phải thực hành hết lần này đến lần khác, cho đến khi thực sự thành thục.
Một đặc điểm quan trọng khác của việc chủ động rèn luyện đó là tiếp nhận những lời nhận xét góp ý. Nếu không biết được chất lượng công việc mình đang làm, rất khó để bạn đánh giá liệu mình đã gần đạt tới mục tiêu hay chưa cũng như liệu mình có đang triển khai đúng hướng không. Cho đến khi bạn đủ khả năng để tự đánh giá hiệu quả làm việc của bản thân, bạn sẽ luôn cần một người cố vấn, huấn luyện viên, hoặc một bên thứ ba khác để giúp phân tích kết quả công việc bạn đang làm.
Hơn nữa, thực tế là việc chủ động rèn luyện không phải là thứ đem lại nhiều vui thú. Động lực giúp những người giỏi giang khắc khổ rèn luyện nằm ở khối lượng kiến thức họ đang tích lũy được và cảm giác tiến gần hơn đến mục tiêu nâng cao hiệu quả làm việc.
Cuối cùng, chúng ta phải đối diện một điều, luyện tập luôn đòi hỏi thời gian dài, ví dụ như lý thuyết 10.000 giờ thực hành, để có thể trở thành chuyên gia trong lĩnh vực nào đó.⁶ Tuy vậy, trên thực tế không tồn tại một con số cụ thể như vậy. Bạn phải đầu tư thời gian luyện tập, tuy nhiên đừng quá chú ý đến tổng số giờ phải dành cho nó. Một số người sẽ cần nhiều hơn con số 10.000 giờ để có thể làm chủ nghệ thuật lãnh đạo; nhưng với một số người khác, con số này có thể thấp hơn. Chân lý duy nhất đúng với tất cả mọi cá nhân đó là, muốn vươn tới vinh quang, con người cần kiên trì, đôi khi là cả đời, khi ấy, chúng ta mới có thể thực sự làm chủ tinh hoa.
Con đường dễ dàng nhất và giàu ý nghĩa nhất để có thể giúp bạn tự tin vươn tới tấm gương lãnh đạo là biến việc học hỏi kỹ năng lãnh đạo thành một thói quen hằng ngày. Học cách lãnh đạo không phải là công việc bạn có thể nhồi nhét vào thời gian biểu đã quá dày đặc của mình. Nó không phải là việc bạn có thể dành dịp cuối tuần hoặc một tháng một lần trong lúc đi nghỉ để nghiên cứu. Nó cũng không phải thứ bạn có thể gạt bỏ khỏi lịch biểu khi cảm thấy quá eo hẹp về thời gian. Đây là công việc bạn phải thực hiện một cách tự động và theo bản năng như bất kỳ công việc ưu tiên và quan trọng nào trong ngày. Bạn phải thực hiện nó thường nhật như cách bạn kiểm tra e-mail, nhắn tin cho đồng nghiệp, hoặc tổ chức một cuộc họp. Bạn phải thấy được sự thiết yếu của việc đó đối với thành công của cá nhân mình. Cũng giống như việc luyện tập thể thao, bạn phải tiến hành hằng ngày để giữ cơ thể săn chắc và cân đối. Tommy Baldacci, nhân viên kinh doanh của Công ty Rhumbix, cũng là một trong những người sớm ngộ ra tầm quan trọng của thói quen thực hành hằng ngày:
Tôi phải học cách lãnh đạo trước khi bản thân có thể trở thành một người lãnh đạo đúng nghĩa. Tôi phải tự đưa ra quyết định rằng mình muốn trở thành một người lãnh đạo. Sau khi tôi đã xác định được điều mình muốn và lưu giữ nó hằng ngày trong tâm trí, ngọn lửa quyết tâm bắt đầu lan tỏa trong tôi. Mỗi hành động tôi thực hiện đều đưa tôi đến gần hơn với mục tiêu trở thành người lãnh đạo. Đây là việc cần làm đối với người nào muốn bước trên con đường dẫn tới thành công. Bạn phải nhận thức rõ rằng mình cần luôn ý thức nỗ lực để rèn luyện kỹ năng lãnh đạo.
THÁI CỰC ĐỐI LẬP VÀ NGHỊCH LÝ CẦN LƯU Ý
Thông qua nghiên cứu, chúng tôi phát hiện rằng để phát huy tối đa năng lực làm việc, các nhà lãnh đạo đều tiến hành Định hướng, Hoạch định tầm nhìn chung, Thay đổi lối mòn, Khuyến khích hành động và Khơi gợi cái tâm. Đồng thời, nghiên cứu của chúng tôi cũng cho thấy những người lãnh đạo thường xuyên rèn luyện 5 hành vi này nhiều khả năng đạt được kết quả phi thường trong công việc hơn những người không biết tận dụng điều này.
Tuy nhiên, bạn vẫn có nguy cơ mất việc ngay cả khi đã học và áp dụng các hành vi trên một cách hiệu quả! Đúng ra, chúng tôi nên đề cập đến điều này sớm hơn, tuy nhiên chắc hẳn bạn cũng đã nhận thức được. Chúng tôi không thể khẳng định rằng những hành vi lãnh đạo này sẽ phát huy hiệu quả tại mọi thời điểm và trên mọi đối tượng. Nếu ai đó tiếp cận và khẳng định với bạn rằng họ nắm trong tay một học thuyết gồm 3, 5 hay 7 yếu tố chắc chắn sẽ giúp bạn đạt được ngay lập tức kết quả và thành công, hãy từ chối họ bởi học cách lãnh đạo không giống như việc làm giàu qua đêm hay giảm cân cấp tốc.
Chúng tôi cần nhắc lại rằng việc rèn luyện khả năng lãnh đạo có thể dẫn đến hậu quả tiêu cực. Những thói quen tốt có thể trở thành tật xấu. Bất kỳ hành vi nào trong 5 hành vi được khuyến nghị, nếu áp dụng theo cách cực đoan, cũng đều có khả năng khiến bạn đi chệch hướng.
Chúng tôi hiểu việc tìm ra tiếng nói cho bản thân và xây dựng tấm gương có vai trò quan trọng trong việc gây dựng lòng tin và gặt hái kết quả. Tuy nhiên, ám ảnh về việc phải trở thành tấm gương trong mắt người khác có thể khiến bạn tập trung quá mức vào giá trị bản thân và hướng đi của riêng mình. Từ đó, bạn sẽ coi nhẹ quan điểm của người khác và quay lưng lại với những lời nhận xét. Nó khiến bạn tự cách ly bản thân với những người xung quanh vì nỗi e sợ mất đi quyền riêng tư hoặc bị “soi mói”. Nó cũng khiến bạn tập trung trau chuốt bề ngoài hơn là bản chất bên trong.
Nhân tố tạo nên sự khác biệt giữa nhà lãnh đạo và những người đáng tin cậy khác chính là tầm nhìn xa trông rộng và khả năng truyền đạt nó một cách rõ ràng. Tuy nhiên, nếu chỉ tập trung vào một tầm nhìn duy nhất về tương lai, bạn rất dễ phớt lờ thực tại đang diễn ra và bỏ qua các cơ hội khác. Nó có thể khiến bạn mất đi những cơ hội thú vị ngay trong tầm mắt hoặc khiến bạn giậm chân với công nghệ cũ, lỗi thời và phương pháp thực hiện đã quá nhàm chán. Khi lạm dụng khả năng truyền cảm hứng của bản thân, bạn có thể khiến người khác ngại thể hiện ý chí riêng. Nguồn năng lượng, sự nhiệt huyết và sức mê hoặc ở bạn có thể khiến người khác quên đi chính kiến bản thân và đồng ý với quan điểm bạn đưa ra mà không cần suy xét.
Thay đổi lối mòn là yếu tố không thể thiếu để mở đường cho sự sáng tạo và cấp tiến. Chủ động phát huy những sáng kiến và dấn thân mạo hiểm là những yếu tố cần thiết cho quá trình học hỏi và không ngừng tiến bộ. Tuy nhiên, vận dụng các nguyên lý này ở mức cực đoan có thể tạo nên những xáo trộn, nhầm lẫn và mơ hồ không cần thiết. Lề thói đóng vai trò quan trọng, và nếu bạn không cho nhân viên đủ thời gian và cơ hội để bồi đắp sự tự tin và năng lực của bản thân, họ sẽ mất đi động lực để thử sức với những điều mới mẻ. Tương tự như tính tự mãn, mọi sự thay đổi không tính đến những yếu tố liên quan cũng sẽ dễ khiến nhân viên nản lòng.
Tinh thần hợp tác và làm việc tập thể là nhân tố thiết yếu để đạt được những kết quả vượt bậc trong thời đại tương tác hiện nay. Khả năng sáng tạo phụ thuộc rất nhiều vào mức độ tin tưởng, và nhân viên cần có được cảm giác làm chủ cuộc sống trước khi có thể chạm tới những điều to lớn hơn. Tuy nhiên, việc quá ỷ lại vào sự hợp tác và tin tưởng có thể khiến bạn tránh né những vấn đề trọng yếu và đưa ra những nhận xét về khuyết điểm. Nói cách khác, nó có thể khiến người ta từ chối đứng ra nhận trách nhiệm khi tình huống yêu cầu. Việc chia sẻ quyền lực và trách nhiệm khi đó sẽ biến thành một hình thức trốn tránh trách nhiệm và đổ dồn áp lực lên người khác khi họ chưa thực sự sẵn sàng đảm đương.
Chúng ta đều biết rằng nhân viên sẽ đạt được hiệu quả công việc cao hơn khi được động viên và khích lệ. Việc ghi nhận thành tích cá nhân và tôn vinh tập thể giúp tạo ra động lực và nguồn động viên tinh thần đủ mạnh mẽ để khuyến khích tập thể hướng về phía trước, vượt qua cả những thử thách khó khăn nhất. Tuy nhiên, chúng ta có thể tự biến mình thành một nhóm du ca nếu chỉ biết nghĩ xem nên khen tặng ai và liên hoan ăn mừng khi nào. Bạn sẽ quên mất sứ mệnh đang gánh vác và mức độ cấp bách nếu cứ mải chơi. Hoặc do bạn đắm chìm trong những đặc quyền và vui thú mà rời bỏ mục đích ban đầu.
Sự kiêu căng ngạo mạn còn nguy hiểm hơn những vấn đề tiềm ẩn được đề cập ở trên. Đảm đương vị trí lãnh đạo với tầm ảnh hưởng rộng lớn là một công việc thú vị, khiến bạn hài lòng và phấn khởi khi nhân viên luôn vui vẻ làm theo từng lời mình nói. Dần dà, bạn bị mê muội bởi quyền lực và tầm quan trọng của bản thân. Tất cả những nhà lãnh đạo đi theo con đường tội lỗi và để lại tiếng xấu trong lịch sử đều là những người nhiễm thói kiêu ngạo khi cái tôi được phóng đại quá lớn. Vậy làm cách nào để bạn tránh được điều này?
Sự khiêm tốn chính là liều thuốc giải tốt nhất cho mọi sự kiêu ngạo. Bạn chỉ có thể hạn chế sự tự tôn thái quá của bản thân khi nhận ra rằng mình cũng chỉ là một người bình thường, vì vậy nhiều khi cần đến sự giúp đỡ từ người khác. Những nhà lãnh đạo mẫu mực hiểu rõ rằng họ “không thể tự làm mọi việc”, rồi sau đó mới bắt tay giải quyết vấn đề này. Ở họ không hề có sự tự cao và tự phụ thường thấy như nhiều nhà lãnh đạo khác. Thay vào đó, các nhà lãnh đạo mẫu mực tập trung vào những người xung quanh, tìm hiểu những vấn đề tập thể chưa tìm ra lời đáp. Họ không nản lòng và luôn sẵn sàng thể nghiệm cái mới. Họ quý trọng những bài học có được từ trải nghiệm, kể cả khi nó mang lại sự thất vọng. Những nhà lãnh đạo khiêm nhường gặt hái được kết quả to lớn trong công việc một phần nhờ vào khiếu hài hước mà không khoa trương, khả năng lắng nghe người khác và thói quen dành lời khen chân thành cho mọi người.
Trong tiếng Anh, từ con người (human) và khiêm nhường (humble) đều bắt nguồn từ từ gốc La-tinh, humus, nghĩa là Trái đất. Người khiếm tốn là những con người chân thật như đất mẹ, giúp họ đứng vững giữa đất trời.⁷ Bạn cần phải có đủ lòng dũng cảm để khiêm nhường.⁸ Bạn cần đủ can đảm để thừa nhận rằng không phải lúc nào mình cũng đúng, rằng bạn không thể dự liệu mọi khả năng có thể xảy ra, rằng bạn không thể mường tượng toàn bộ tương lai, rằng bạn không thể giải quyết mọi vấn đề, rằng bạn không thể kiểm soát mọi biến số, rằng bạn không thể lúc nào cũng hòa hợp ăn ý, rằng bạn sẽ mắc sai lầm, rằng bạn chỉ là một con người. Bạn cần có đủ sự can đảm để thừa nhận những điều này với người khác, và cần nhiều can đảm hơn thế để làm điều đó với chính bản thân mình. Nếu bạn có đủ sự khiêm tốn để làm vậy, bạn có thể mở ra cánh cửa cho những người khác. Khi bạn thoải mái và mở lòng hơn với mọi người, chính bạn đang mời họ tham gia kiến tạo những điều bản thân không thể tự mình làm được. Khi trở nên khiêm nhường hơn, bạn trao cho bản thân cơ hội nhìn thấy và chú ý đến người khác nhiều hơn.
Trong nghiên cứu của mình, chúng tôi không bao giờ có ý ám chỉ rằng nhà lãnh đạo phải là người hoàn hảo bởi suy cho cùng, họ là con người, với đầy những khiếm khuyết và thất bại như bất kỳ ai. Họ cũng dễ dàng mắc sai lầm, thậm chí nhiều hơn tất cả mọi người khác. Có lẽ lời khuyên tốt nhất dành cho những người lãnh đạo nhiệt huyết là hãy luôn khiêm nhường và đừng bao giờ tự phụ. Luôn mở lòng để học hỏi nhiều hơn từ bản thân cũng như từ thế giới xung quanh mình.
HÃY LÃNH ĐẠO BẢN THÂN TRƯỚC TIÊN
Bản thân người lãnh đạo chính là công cụ để lãnh đạo người khác, và để làm chủ được khả năng lãnh đạo, trước tiên bạn phải làm chủ chính bản thân. Kỹ sư được trang bị máy tính, họa sĩ được hỗ trợ bởi khung tranh và bút vẽ, nhạc sĩ có nhạc cụ bên mình. Người lãnh đạo không có những thứ đó mà chỉ có chính bản thân họ. Trở thành người lãnh đạo tốt nhất có thể đồng nghĩa với việc bạn trở thành phiên bản hoàn hảo nhất của chính bản thân. Vì vậy, có thể nói cốt lõi của việc phát triển khả năng lãnh đạo chính là phát triển bản thân.
Phát triển bản thân không có nghĩa là nhồi nhét một mớ thông tin mới hay thử nghiệm kỹ thuật mới nhất mà chỉ đơn thuần là dẫn dắt bản thân dựa trên những gì đã có sẵn trong bạn. Đó chính là việc giải phóng tố chất lãnh đạo trong chính mình, bắt đầu từ việc nhìn sâu vào bên trong bản thân mỗi người.
Càng hiểu bản thân, bạn càng có thể cắt nghĩa những thông điệp khó hiểu và đầy mâu thuẫn mà bạn tiếp nhận mỗi ngày. Làm việc này hay việc kia, hỗ trợ việc này hay việc khác. Đưa ra quyết định cho vấn đề này hoặc vấn đề nọ. Bạn luôn cần sự chỉ dẫn từ trong trái tim mình để vượt qua những xáo trộn trong môi trường đầy biến động như ngày nay.
Brian Alink, người mà chúng tôi đã giới thiệu trong chương đầu của cuốn sách, nói với chúng tôi rằng để tiếp tục phát triển khi bạn là người lãnh đạo, việc thấu hiểu bản thân hết sức quan trọng. Ông nhận ra điều này trong quá trình lãnh đạo bộ phận dịch vụ khách hàng thuộc mảng tài chính tự động của Công ty Capital One. Để có thể làm quen và hiểu từng thành viên trong tập thể lớn và đa dạng của mình, Brian thiết kế chương trình “ăn vặt và trò chuyện”, theo đó 8-[10] cộng sự từ nhiều phòng ban khác nhau sẽ tụ họp lại trong một khung cảnh gần gũi để nói chuyện về đam mê lớn nhất của họ ngoài công việc. Về sau, chính những buổi gặp mặt thân mật như vậy đã tạo cơ hội để ông kể cho mọi người về câu chuyện của mình.
Nhìn lại những trải nghiệm thời trẻ, khi gia đình ông gặp phải khó khăn tài chính và phải chuyển đến sống ở một chiếc xe moóc di động, Brian đã đúc rút con đường dẫn đến khả năng lãnh đạo mẫu mực như sau:
Động lực mạnh mẽ để giúp tôi thành công manh nha khi tôi thao thức hàng đêm trên chiếc xe moóc đỗ trong một khu vực cắm trại nọ, tự hứa với bản thân sẽ không ngừng nuôi dưỡng ước mơ lớn, làm việc thật chăm chỉ, giữ khát khao học hỏi để đạt được thành công và chăm sóc cho gia đình mình. Dần dần, tôi bắt đầu chia sẻ câu chuyện của mình với nhóm cộng sự mà tôi có cơ hội gặp mặt. Những người nghe được câu chuyện rất cảm thông với tôi. Tôi nhận ra rằng ai cũng đều có những thử thách vô cùng khó khăn trong cuộc sống. Chính những giây phút khó khăn đó đã nhào nặn nên con người họ và những điều họ muốn bảo vệ.
Những trải nghiệm như vậy giúp Brian nhận ra rằng “khả năng lãnh đạo xuất phát từ trái tim, từ sâu thẳm tâm hồn nhạy cảm, sống đúng với bản thân trong quá trình làm việc.”
Sống đúng với bản thân trong quá trình làm việc đòi hỏi bạn phải tự khám phá chính mình như cách Brian đã làm. Nó buộc bạn phải nhìn lại cuộc sống để hiểu được những trải nghiệm giúp định hình bản thân cũng như những giá trị mà những trải nghiệm này mang lại cho bạn. Trong hành trình hướng đến khả năng lãnh đạo mẫu mực, hẳn bạn từng phải day dứt tìm ra câu trả lời cho những câu hỏi khó khăn như:
Đâu là những thời khắc vinh quang nhất trong cuộc đời mình, và động lực nào giúp mình đạt được kết quả đó?Đâu là những giá trị giúp định hướng cho quyết định và hành động của mình?Mình phải làm gì để cải thiện năng lực nhằm giúp tập thể hoặc tổ chức cùng tiến bộ?Mình nghĩ tổ chức nên phát triển theo chiều hướng nào trong 10 năm tới?Điều gì giúp mình can đảm bước tiếp bất chấp trở ngại?Mối quan hệ của mình với cấp dưới bền vững tới đâu?Mình có đáng tin không và ở mức độ nào?Mình phải làm gì để luôn giữ được ngọn lửa hy vọng – trong bản thân và trong người khác?Danh sách câu hỏi này hiển nhiên chưa đầy đủ. Tuy nhiên, tất cả các nhà lãnh đạo mẫu mực đều từng vật lộn với những câu hỏi như vậy. Việc nhìn nhận lại bản thân có vai trò vô cùng quan trọng trong quá trình phát triển của một nhà lãnh đạo. Bạn không thể lãnh đạo người khác nếu chưa từng tự khám phá bản thân. Nghiên cứu cho thấy việc dành thời gian hằng ngày – dù chỉ trong 10-[15] phút ngắn ngủi – để ngẫm nghĩ về những gì đã học được từ trải nghiệm của bản thân sẽ giúp cải thiện rõ rệt kết quả làm việc sau đó.⁹
Nếu muốn trở thành tấm gương lãnh đạo hằng ao ước, bạn cần dành thời gian suy ngẫm về quá khứ, hiện tại, tương lai của bản thân, từ đó tìm ra khát khao của chính mình.
LÃNH ĐẠO BẰNG HÀNH ĐỘNG
Tìm hiểu bản thân và học cách lãnh đạo không có nghĩa là bạn có thể lãnh đạo tốt trên thực tế. Quyết định trở thành một người lãnh đạo mẫu mực không có nghĩa là bạn sẽ trở thành một tấm gương ngay lập tức. Lãnh đạo nghĩa là phải bắt tay vào làm, biến việc lãnh đạo thành một thói quen thường nhật. Bạn cần làm gì đó để học hỏi thêm về khả năng lãnh đạo, cũng như cần áp dụng những bài học đó vào thực tế hằng ngày.
Sergey Nikiforov, Giám đốc Kinh doanh cấp cao của Công ty Persistence Systems, cũng luôn trăn trở với thách thức này. Ông kể với chúng tôi rằng câu hỏi “Tôi nên bắt đầu từ đâu để hoàn thiện hơn nữa công việc lãnh đạo” đã khiến ông đau đáu suốt thời gian qua. Sergey từng nghĩ mình phải làm điều gì đó lớn lao và đầy tham vọng để thể hiện khả năng lãnh đạo của bản thân, tuy nhiên sau đó, ông đã tìm thấy đáp án cho mình.
Tôi phát hiện ra rằng mỗi ngày tôi đều có cơ hội để tạo ra một thay đổi nhỏ nào đó. Đáng lẽ, tôi đã có thể hướng dẫn ai đó tốt hơn, chú ý lắng nghe hơn, lạc quan hơn và tử tế với nhân viên hơn, đồng thời nói “Cảm ơn” thường xuyên hơn... Danh sách những điều có thể thay đổi còn dài nữa.
Ban đầu, tôi có chút choáng ngợp khi phát hiện mỗi ngày, tôi có quá nhiều cơ hội hiển hiện ngay trước mắt để có thể lãnh đạo tốt hơn. Thế nhưng một khi áp dụng được những sáng kiến này vào thực tế và chú tâm vào từng hành động như một người lãnh đạo thực sự, tôi không khỏi ngạc nhiên xen lẫn hài lòng khi thấy sự tiến bộ của bản thân.
Phát hiện của Sergey hoàn toàn chuẩn xác. Mỗi ngày, chúng ta đều được ban cho vô vàn cơ hội để tạo nên sự khác biệt. Cơ hội đó có thể đến trong quá trình trò chuyện riêng với cấp dưới hay trong cuộc họp với đồng nghiệp. Nó có thể xuất hiện trong bữa ăn tối cùng gia đình, khi phát biểu trong một buổi họp để quyết định tương lai của doanh nghiệp, hay khi bạn lắng nghe ai đó chia sẻ về xung đột với đồng nghiệp, hoặc khi xin ý kiến đóng góp từ khách hàng, đối tác.
Lãnh đạo có ý nghĩa thời điểm. Có rất nhiều thời điểm trong ngày mà bạn có thể lựa chọn để lãnh đạo. Bạn có thể lựa chọn thời điểm làm nên sự khác biệt và thời điểm ấy sẽ góp phần làm nên những thành tựu mà bạn có thể để lại cho thế hệ sau.
HÃY NHỚ BÍ MẬT DẪN ĐẾN THÀNH CÔNG TRONG CUỘC SỐNG
Còn một bài học cuối cùng về khả năng lãnh đạo mà chúng tôi muốn truyền tải đến bạn. Đó là bí kíp thành công trong cuộc sống của nhà lãnh đạo.
Khi bắt đầu thực hiện nghiên cứu về những nhà lãnh đạo tài ba nhất, chúng tôi may mắn gặp được ngài John H. Stanford, Tổng tư lệnh Quân đội Mỹ tại thời điểm đó. Chúng tôi tìm hiểu và được biết ngài sinh ra và lớn lên trong một gia đình khó khăn, thậm chí không đủ khả năng chi trả cho ngài qua được lớp 6, nhưng sau đó đã nỗ lực vươn lên và tốt nghiệp Đại học Penn State nhờ học bổng ROTC của quân đội. Ngài cũng từng được trao tặng nhiều huân huy chương cao quý, và các sĩ quan dưới quyền đều rất trung thành với ngài. John từng chỉ huy lực lượng quản lý điều động quân đội của Quân đội Mỹ trong Chiến tranh Vùng Vịnh. Sau khi nghỉ hưu, ngài giữ chức quản lý hạt Fulton thuộc Georgia trong giai đoạn Atlanta đang chuẩn bị tổ chức Thế vận hội mùa hè năm 1996. Trước khi ra đi đột ngột vì bệnh bạch cầu, ngài đã dành thời gian đảm nhận vị trí giám sát hệ thống trường công lập ở Seattle, nơi ngài khởi xướng nên một cuộc cách mạng trong giáo dục công lập.
Quá trình phục vụ Tổ quốc của John thật đáng nể. Nhưng điều khiến chúng tôi thay đổi cách nhìn nhận và sự trân trọng đối với khả năng lãnh đạo chính là câu trả lời của ngài. Khi chúng tôi đề nghị John chia sẻ suy nghĩ về việc phát triển nhà lãnh đạo, dù là trong môi trường đại học, quân sự, chính phủ, các tổ chức phi lợi nhuận hay kinh tế tư nhân, ngài đã trả lời rằng:
Bí quyết thành công trong cuộc sống là luôn đam mê. Giữ trong mình đam mê giúp thắp lên trong bạn ngọn lửa có thể lan truyền sang người khác, giúp bạn nhìn thấu con người họ, giúp bạn có khát khao cháy bỏng hơn để hoàn thành công việc. Người không nuôi dưỡng đam mê trong mình sẽ không thể có được cảm giác hưng phấn tràn trề để dấn bước về phía trước và dìu dắt những người khác đến thành công. Tôi không tìm thấy ngọn lửa hay điều gì khác trong cuộc đời này có sức lay động và mang lại năng lượng tích cực tuyệt vời hơn đam mê.
“Luôn giữ trong mình đam mê” không phải là câu trả lời chúng tôi chờ đợi – ít nhất là khi chúng tôi bắt đầu nghiên cứu về khả năng lãnh đạo. Nhưng sau khi dành hơn 30 năm nghiên cứu với hàng nghìn cuộc phỏng vấn và phân tích vô vàn trường hợp cụ thể, chúng tôi liên tục nhìn thấy rất nhiều nhà lãnh đạo sử dụng từ “đam mê” khi nói về động lực lãnh đạo. Giống như câu chuyện mà Anna Blackburn, người đã được giới thiệu trong chương đầu, từng kể về sự nghiệp của bà tại Công ty Beaverbrooks, nơi bà bắt đầu từ vị trí nhân viên bán hàng cho đến khi trở thành CEO: “Hãy tìm ra thứ mà bạn yêu thích. Khi thực sự yêu điều bạn làm, bạn sẽ làm tốt việc đó và trở nên nổi bật.”
Trong số những nhân tố giúp nhà lãnh đạo có thể làm tốt công việc qua năm tháng, đam mê chính là yếu tố lâu bền nhất. Một nhà lãnh đạo sẽ chẳng thể có đủ động lực thức dậy hằng ngày, cống hiến thời gian và công sức để tạo ra những điều khác biệt nếu họ không đặt trọn trái tim mình vào công việc. Bí quyết cốt lõi của những nhà lãnh đạo thành công chính là đam mê: dành tình yêu cho công việc, yêu thương đồng nghiệp, say mê sản phẩm của tổ chức, và trân quý những người tiêu dùng đã thầm lặng góp phần vinh danh tổ chức thông qua việc sử dụng những sản phẩm và dịch vụ.
Lãnh đạo không phải là chuyện của lý trí, mà đó là chuyện của tâm hồn.