Quản Trị Thương Hiệu Trực Tuyến

Lượt đọc: 154 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Chương 8
Khách Hàng Giận Dữ

❊ ❊ ❊

Dù sản phẩm hay dịch vụ của bạn tốt đến đâu đi chăng nữa, cũng sẽ có lúc nảy sinh vấn đề. Sản phẩm bị lỗi, dịch vụ chăm sóc khách hàng gặp vấn đề, hệ thống đặt hàng trực tuyến trục trặc hay một khách hàng thất vọng vì trải nghiệm mà cô ta nghĩ là phải thật sự đặc biệt hay tuyệt vời. Đây là những sự việc thường tình trong cuộc sống, thường xuyên xảy ra ngay cả với những công ty nổi tiếng chăm sóc khách hàng trên mức tuyệt vời.

Khách hàng kỳ vọng rằng bạn phải thực hiện được những gì mình cam kết và có phản hồi lập tức khi sự cố xảy ra. Rắc rối hơn, giờ đây họ có khả năng tiếp cận ngay lập tức với đủ loại công cụ mạnh mẽ để đưa vấn đề ra trước công chúng nếu cảm thấy bạn không lắng nghe. Hãy nhớ lại cách Hasan Syed mua gói quảng cáo trị giá 1 nghìn đô-la để đòi hãng British Airways phải tìm ra hành lý thất lạc của bố mẹ anh. Hoặc cách Ryan Block ghi âm lại cuộc trò chuyện với nhân viên chăm sóc khách hàng của Comcast tìm cách ngăn cản anh hủy hợp đồng, rồi đưa đoạn ghi âm lên mạng, sau đó công bố các bằng chứng cho thấy công ty truyền thông này đã sử dụng những nhân viên chuyên giữ khách hàng được đào tạo mọi kỹ thuật lừa phỉnh để thuyết phục họ không quay sang sử dụng dịch vụ của các đối thủ cạnh tranh.

Trong mỗi trường hợp, những doanh nghiệp bị tố cáo đều thiếu cảnh giác – phản ứng của họ quá chậm chạp – và cuối cùng, khi phải đưa ra câu trả lời chính thức, thì câu trả lời này bị xem là không đầy đủ và thiếu chân thành. Tốc độ là yếu tố quan trọng khi xử lý những lời phàn nàn từ người tiêu dùng trên mạng xã hội, nhưng như chúng ta sẽ thấy trong ví dụ về cách FedEx xử lý tình huống khách hàng nổi giận, tốc độ không hẳn là tất cả.

Nhân viên giao nhận của FedEx có mặt nhưng không có tâm

Tháng Mười hai năm 2011, vài ngày trước Giáng sinh, Giám đốc PR của FedEx, Shea Leordeanu bật dậy vì một thông báo của Google gửi vào hộp mail của cô, đề cập đến một video trên YouTube quay cảnh một nhân viên trong công ty quẳng chiếc hộp chứa màn hình máy vi tính qua hàng rào nhà một khách hàng. Tuy khi ấy video chỉ có khoảng vài trăm lượt xem, nhưng bằng linh tính nghề nghiệp, Leordeanu tin rằng nó sẽ lan truyền mạnh mẽ. Và cô đã cùng với nhóm của mình nhanh chóng bắt tay giải quyết sự cố này.

FedEx cho rằng mình không thể đưa ra một câu trả lời trước công chúng cho đến khi đã hoàn toàn bằng lòng rằng đoạn video là có thật, đã xác định được khách hàng và vấn đề đã được giải quyết. Trước tiên, họ cần tìm ra khách hàng. Việc này không hề đơn giản – không thấy số nhà trên video và không thể nhìn ra bảng số của chiếc xe tải chở hàng. Sự cố này có thể xảy ra hầu như trên khắp thế giới, nhưng có vài manh mối cho thấy sự việc có thể xảy ra đâu đó quanh Bờ Tây nước Mỹ: Trời vẫn khá sáng sủa và người tài xế mặc quần short (trong khi đó là tháng Mười hai) và cỏ trong vườn vẫn chưa được cắt. Suy luận của nhóm phụ trách cuối cùng đã được chứng minh là đúng, nhưng họ phải mất đến 24 giờ đồng hồ để xác định và liên lạc với người đăng tải video. Và trong thời gian đó, nỗi sợ hãi lớn nhất của họ đã thành hiện thực: Tờ Mail Online của Anh đã dò ra được một tin tức có khả năng lan rộng và viết một bài dài chỉ trích. Trong vòng 48 tiếng đồng hồ, video đã đạt ba triệu lượt xem và thu hút 10 nghìn bình luận, trong đó có nhiều bình luận bức xúc hoặc gay gắt.

Ngay khi FedEx xác định được video đã quay đúng sự thật, họ đã thừa nhận công khai bằng cách đăng thông báo trên Twitter chính thức:

Chúng tôi đã xem đoạn video và cảm thấy rất sốc. Đây là hành động vô trách nhiệm đối với bưu kiện của khách hàng và việc này sẽ được xử lý. 1/4

Chúng tôi tự hào về chất lượng dịch vụ mà công ty mang lại cho hàng triệu khách hàng mỗi ngày. 2/4

Chúng tôi sẽ không chấp nhận bất kỳ hành động vô trách nhiệm nào ảnh hưởng đến chất lượng của bất kỳ hàng hóa nào mà chúng tôi vận chuyển. 3/4

Hành động vô trách nhiệm này hoàn toàn đi ngược lại với uy tín của FedEx trên toàn thế giới. 4/4

Sau khi thỏa thuận một giải pháp với khách hàng, FedEx đã phản hồi sau đó vài giờ bằng một video tuyên bố tải trên YouTube và trên trang blog của tập đoàn. Trong đó, Matthew Thornton III, Phó chủ tịch Điều hành Bộ phận Chuyển phát nhanh tại thị trường Mỹ, phát biểu rằng ông đã đưa ra lời xin lỗi, khẳng định rằng vấn đề đã được giải quyết với khách hàng và những hình thức kỷ luật đã được áp dụng với nhân viên giao hàng. Ông cũng trấn an người xem rằng đây chỉ là một trường hợp cá biệt và sẽ không bao giờ lặp lại.

Những điểm cần lưu ý khi xử lý phàn nàn của khách hàng trên mạng xã hội:

Xử lý nhanh nhưng đảm bảo đúng sự thật

Một trong những thử thách khó khăn nhất mà các doanh nghiệp phải đương đầu ngày nay chính là tốc độ xử lý những khiếu nại trực tuyến. Điều này lại càng khó hơn khi sự thật chưa rõ ràng. FedEx nhanh chóng nhận ra đoạn video có thể gây ra tổn thất, nhưng cũng phải mất 24 giờ đồng hồ để tìm ra chủ nhân đoạn video và thừa nhận tình huống này. Công ty cũng mất thêm vài giờ đồng hồ nữa để đưa ra một thông cáo chính thức đầy đủ. Với nhiều người tiêu dùng ngày nay khi sử dụng Twitter và các kênh khác để khiếu nại, họ có thể nghĩ rằng 24 giờ là quá chậm – một lời phàn nàn lý tưởng phải được ghi nhận gần như ngay lúc được đưa ra và phải giải quyết trong vòng tối đa 6-[12] giờ đồng hồ.

Sáu giờ đồng hồ là khoảng thời gian tương đối ngắn để tìm hiểu ngọn nguồn của một vấn đề phức tạp. Nhưng bạn cần đảm bảo mình nắm đúng sự thật; và phát ngôn với công chúng chính xác, trung thực và có cơ sở là điều tối quan trọng – không gì khiến người dùng đã bực bội lại càng tức giận hơn là doanh nghiệp công bố những gì có thể đã xảy ra, sau đó lại phát hiện ra mình không nắm đúng sự thật – dù vô tình hay cố ý – hoặc người dùng phải vướng vào một cuộc tranh luận kéo dài trên Facebook mà không giải quyết được gì. Và người tiêu dùng hay các blogger giận dữ rất hay chọc ngoáy vào những chi tiết không chính xác, mơ hồ hay thêm thắt trong câu trả lời của bạn.

Đây là lúc hành động thừa nhận thẳng thắn vấn đề sẽ mang lại cho bạn lợi ích to lớn: Một thông điệp ngắn gọn với nội dung cơ bản rằng: “Chúng tôi rất tiếc khi biết bạn đã có một trải nghiệm không hay; đối với chúng tôi, người tiêu dùng luôn được đặt lên trên hết và chúng tôi luôn nỗ lực hết sức để giải quyết chu đáo vấn đề.” Thông điệp này sẽ trấn an người tiêu dùng, cho họ cảm giác được lắng nghe và biết rằng doanh nghiệp đang xử lý vấn đề. Đồng thời, thông điệp này cũng cho bạn thời gian để bắt đầu tìm hiểu xem chuyện gì đã thật sự xảy ra, bạn nên làm gì và cần thông báo trước công chúng về vấn đề này như thế nào.

Dĩ nhiên, một thông báo ngắn gọn thừa nhận vấn đề không thể giải thoát bạn khỏi tình thế khó khăn trong mọi trường hợp – vài khách hàng đòi phải có câu trả lời đầy đủ ngay lập tức. Trong khi đó, việc nói qua quýt cho xong chuyện có vẻ là một phương án đầy cám dỗ. Nhiều người cũng có thể chấp nhận việc bạn thừa nhận mình chưa có đầy đủ thông tin để kết luận và sẽ nỗ lực làm mọi việc để giúp họ giải quyết vấn đề, rồi thông báo lại ngay khi bạn có đủ thông tin.

Làm điều đúng đắn theo cách đúng đắn

Không ai thích nhận lời chỉ trích, đặc biệt là khi lời chỉ trích ấy nặng nề, đau xót và khiến tất cả mọi người chĩa mũi dùi vào mình. Và khi chúng ta ở vào thế bị tấn công, bản năng tự nhiên sẽ khiến chúng ta hoặc bỏ chạy, lẩn trốn hoặc đưa ra những cam kết vội vã với hy vọng vấn đề sẽ tự nhiên biến mất. Tuy nhiên, lẩn trốn chỉ càng khiến bạn bị xem là có điều khuất tất cần che giấu, còn phản ứng thái quá sẽ khiến bạn bị xem là rơi vào thế phòng thủ hoặc thậm chí là bị hoang tưởng. Và trong khi việc bạn phản ứng theo đúng sách vở, bằng cách nhanh chóng hứa hẹn và xin lỗi với hy vọng mọi chuyện sẽ nhanh chóng được dàn xếp ổn thỏa, thì hành động như vậy có thể dễ bị quy kết là không chân thành. Hoặc giả, sự thật của vấn đề có thể khác với những gì bạn nghĩ, buộc bạn phải bối rối đính chính sau đó.

Mạng xã hội dường như là một môi trường đầy bất trắc và nguy hiểm, nhưng đồng thời cũng là nơi các doanh nghiệp thực hiện những điều đúng đắn thay vì chăm chăm đảm bảo mình sẽ được tưởng thưởng. Trong trường hợp của FedEx, hãng này đã đồng ý bồi thường cho khách hàng một màn hình mới, bất kể màn hình cũ bị tổn hại nhiều hay ít và trị giá bao nhiêu, đồng thời chờ đến khi biết được toàn bộ sự thật về trường hợp này và kỳ vọng của khách hàng trước khi hạ nhiệt toàn bộ cơn giận trên mạng xã hội bằng một thông cáo chính thức. Đó là một quyết định can đảm nhưng đúng đắn và đã được cộng đồng ngưỡng mộ.

Đồng thời, cũng rất hữu ích nếu bạn cẩn trọng trong việc lựa chọn cách thức giải quyết vấn đề. FedEx đã chọn cách gặp gỡ trực tiếp khách hàng, một phương pháp cho thấy hãng thật sự quan tâm đến trường hợp này đồng thời tạo cơ hội xây dựng quan hệ vững vàng hơn với khách hàng đó sau này. (Cũng nên lưu ý rằng người khách hàng trong trường hợp trên chưa bao giờ công khai phàn nàn về sự cố từ khi nó diễn ra, kể cả khi video này vẫn còn tồn tại trên mạng và đến nay đã có hơn 9,[5] triệu lượt xem). Tuy nhiên, đôi khi việc gặp gỡ khách hàng trực tiếp hoặc đưa sự việc ra bên ngoài môi trường mạng là không thể thực hiện được: Khách hàng có thể ở quá xa hoặc không có thời gian gặp gỡ bạn. Trong trường hợp khác, họ có thể có ý đồ khiến doanh nghiệp của bạn phải chịu tổn thất. Trong tình huống như thế, bạn phải giải quyết vấn đề một cách công khai, cẩn trọng trong việc lựa chọn ngôn từ và khéo léo trong cách phản ứng. Khi tình huống khó khăn, điều quan trọng tiên quyết là bạn phải chứng tỏ mình hiểu rõ vấn đề, công khai và chân thành tìm cách đúng đắn nhất để giải quyết và phải luôn luôn tỏ ra lịch sự và chuyên nghiệp, cũng như tiếp thu những ý kiến phê bình có cơ sở. Đồng thời, bạn phải đảm bảo những chi tiết nhỏ cũng luôn chính xác. Nếu bạn cần người tiêu dùng chia sẻ thông tin liên lạc của họ với mình, hãy đảm bảo rằng họ đang theo dõi trang Twitter của bạn nếu muốn họ gửi tin nhắn trực tiếp cho mình. Nếu muốn họ gọi cho mình, bạn cần bảo đảm đã cung cấp cho họ một số điện thoại tại địa phương nơi họ ở, tốt hơn là một số gọi vào miễn phí thay vì một số máy gọi ra nước ngoài đắt đỏ.

Còn có một lợi ích khác từ việc luôn phản hồi đúng cách và công khai: Khách hàng và nhiều thành viên của các cộng đồng nếu hành động không đúng đắn sẽ nhanh chóng lộ rõ bản chất. Theo kinh nghiệm của tôi, các doanh nghiệp thường không nhận được sự ủng hộ ngay khi một sự cố tiêu cực xảy ra. Tuy nhiên, nếu công chúng tin rằng bạn đang nỗ lực hết sức để làm điều đúng đắn nhưng lại bị những đối tượng chỉ chăm chăm đòi quyền lợi cho bản thân mà không quan tâm đến những người khác ra sức phản đối, thì chắc chắn họ sẽ đứng về phía bạn.

Được nhìn nhận là biết lắng nghe và tiếp thu

Chúng ta thường có xu hướng coi một sự cố tiêu cực là việc phải được giải quyết càng nhanh càng tốt. Nhưng các sự cố cũng là cơ hội quý báu để tìm ra những khiếm khuyết trong công việc và cách khắc phục chúng. Video thông điệp của Matthew Thornton III đã thu hút được hơn 100 lời bình luận trên blog của tập đoàn và gần 1.500 bình luận trên YouTube. Phần lớn trong số đó ủng hộ quyết định của FedEx và nhìn nhận phát biểu của Thornton là chân thành và hợp lý. Tuy nhiên, vẫn có một số ít những người hoài nghi và bình luận chỉ trích công khai, đặt ra câu hỏi tại sao nhân viên giao nhận lại không bị sa thải trong trường hợp này; và phải chăng đây là biểu hiện của một vấn đề rộng hơn nhiều bắt nguồn từ chương trình cắt giảm chi phí đang được tiến hành. FedEx đã không cố đưa ra lời giải thích đối với những cáo buộc trên hay cố tỏ ra tiếp thu những chỉ trích này.

Ít nhất bạn cũng nên đọc thật kỹ những bình luận của công chúng để xem mình có thể rút ra được gì từ đó – thông thường bạn sẽ học được nhiều điều. Nhưng bạn cũng có thể sử dụng sai lầm của mình vượt ra khỏi những cách PR truyền thống, bằng cách chứng tỏ cho công chúng thấy mình thật sự quan tâm đến khách hàng và luôn sẵn sàng tiếp thu ý kiến đóng góp từ họ. Cách hay là không chỉ đơn giản đưa ra một thông cáo chính thức và khép lại vấn đề như FedEx đã làm, mà bạn cần tiếp tục tham gia vào các cuộc trao đổi thường xuyên, cảm ơn khách hàng vì những ý kiến của họ, tìm hiểu kỹ hơn khi một ai đó đưa ra thông tin đặc biệt sâu sắc hoặc có giá trị, thừa nhận những vấn đề mà bạn biết là đang tồn tại và hỏi xem bạn có thể làm gì để cải thiện. Tất nhiên, sẽ có những người lợi dụng lúc bạn đang yếu thế và việc bạn đang sẵn sàng lắng nghe để công kích. Nhưng sẽ có nhiều người khác nhận ra mục đích chân thành sau những điều bạn làm.

Không cần phải trả lời tất cả mọi người

Với thực tế rằng những lời phàn nàn trên Facebook hoặc Twitter có thể gây sốt bất cứ lúc nào, chúng ta dễ dàng nghĩ rằng tất cả mọi người và mọi điều tiêu cực cần phải được giải quyết. Có rất nhiều người khuyến khích sử dụng phương thức này – cuối cùng thì tất cả khách hàng đều nên được đối xử công bằng với nhau. Những doanh nghiệp dẫn đầu về dịch vụ chăm sóc khách hàng trên mạng xã hội như KLM, Orange và nhà cung cấp dịch vụ mạng viễn thông tại Indonesia, Telkomsel, đều nhất trí rằng có trên 90% các câu hỏi và vấn đề được phản ánh trên Twitter hoặc Facebook. Và trong một số trường hợp, tỷ lệ này lên đến 99%.

Tuy nhiên, đôi khi bạn sẽ nhận thấy mình không thể phúc đáp mọi khiếu nại của tất cả mọi người, chỉ vì một nhân viên trong công ty nghỉ ốm hoặc nghỉ phép hay vì bộ phận chịu trách nhiệm không có đủ nguồn lực trong thời điểm quan trọng. Tùy thuộc vào khối lượng và bản chất của vấn đề, bạn có thể muốn tập trung vào những nội dung có vẻ đáng tin cậy nhất và đòi hỏi phải xử lý nhanh nhất. Và dù trên lý thuyết mọi khách hàng đều như nhau, nhưng thực tế sẽ có những trường hợp rõ ràng cần bạn phải ưu tiên cho một số khách hàng, blogger hay nhà báo bên cạnh hàng chục, hàng trăm nghìn người theo dõi, đặc biệt là những người nổi tiếng vì họ hay đánh giá chủ quan và có ấn tượng không tốt với công ty của bạn.

Bạn cũng cần nhớ kỹ rằng những điều được thể hiện trên mạng không hẳn là sự thật. Nhiều người có thể không phải là khách hàng mà chỉ là những kẻ lừa đảo với mục tiêu moi quà tặng hoặc moi tiền. Những “phàn nàn” theo kiểu này cần phải được xử lý cẩn trọng. Trong những trường hợp như thế, có lý do chính đáng để bạn không trả lời vì có thể bạn chỉ càng đổ thêm dầu vào lửa và tạo cơ hội để những đối tượng này tăng thêm uy tín hoặc được biết đến nhiều hơn.

Kiểm soát vào thời điểm phù hợp

Có lý do để bạn cẩn trọng với những người bạn phúc đáp trực tuyến trong những tình huống phức tạp. Và có những tình huống mà bạn không còn lựa chọn nào khác ngoài thật sự nhập cuộc. Sự việc có thể dễ dàng bị đẩy đến mức căng thẳng dẫn đến một cuộc chiến kịch liệt giữa các khách hàng trên mạng. Bạn có thể bị khiêu khích bởi một nhóm khách hàng và bị kéo vào một cuộc tranh luận nảy lửa. Hoặc một khách hàng vì lý do nào đó lại đe dọa hoặc tiết lộ chi tiết cá nhân của một nhân viên trong công ty bạn. Sự việc này lại càng khiến tình huống vốn đã phức tạp lại càng tồi tệ hơn, cũng như khiến bạn dễ bị tấn công về mặt pháp lý. Cho nên, vì quyền lợi của chính mình, bạn cần can thiệp và bảo đảm tất cả các bên liên quan phải ứng xử theo đúng nguyên tắc và khuôn khổ hành vi đúng mực.

Tốt nhất, hãy lập sẵn một bộ quy tắc rõ ràng để áp dụng trong các cộng đồng trực tuyến của bạn, vì đó là cơ sở để bạn tham chiếu và dẫn chứng nhanh chóng, dễ dàng. Một bộ cẩm nang rõ ràng về cách phản ứng trước những hình thức vi phạm quy tắc khác nhau cũng rất hữu ích. Nhưng kể cả trong những trường hợp bạn hoàn toàn có lý đi chăng nữa, bạn cũng cần chú ý kỹ xem công chúng sẽ nhìn nhận thái độ quản lý cộng đồng của mình như thế nào, đặc biệt là thông qua ngôn ngữ và ngữ điệu của bạn. Ví dụ, việc bạn cấm hoặc xóa tài khoản của một người đôi khi sẽ làm tăng thêm sự giận dữ của người đó, hoặc thậm chí khiến phản ứng tiêu cực của cộng đồng tăng cao, nếu họ xem việc cấm, xóa đó là thiếu công bằng. Thế nên, cách tốt nhất là hãy cảnh cáo người vi phạm vài lần trước khi chính thức cấm. Và điều tối quan trọng là bạn phải luôn thể hiện thái độ lịch sự và chuyên nghiệp kể cả trong những tình huống căng thẳng nhất, không bao giờ được tỏ ra thô bạo hay lỗ mãng.

Nguồn: TVE-4U
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 19 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.