Từ thủa nhỏ, tôi đã chịu sự giám hộ của một vị mục sư trong làng. Ông vừa bắt tôi làm đối tượng cho những lời cầu nguyện hằng ngày, vừa là nạn nhân cho những trận đòn roi vô số kể, và đối với những biểu hiện của tình yêu phụ tử ấy, ông chẳng phân biệt gì giữa tôi với ba đứa con trai ruột của mình. Phải thừa nhận rằng, kết quả thu được giữa họ và tôi rất khác nhau; tất cả bọn họ đều trở thành những người đáng kính và có cuộc sống ổn định: người anh cả nối nghiệp cha đứng trên bục giảng, người thứ hai làm bác sĩ, còn người thứ ba là hùn hạp trong một cửa hàng giày dép bán sỉ. Trong khi đó, với những triển vọng tốt đẹp hơn bất kỳ ai trong số họ, tôi lại dấn thân vào con đường mà tập sách này sẽ miêu tả. Dẫu vậy, vẫn đáng để nghi ngờ liệu tôi có thể cảm thấy hài lòng với thành công kiểu như họ hơn là những bất hạnh của chính mình hay không — ít nhất là cho đến khi trải nghiệm về những bất hạnh ấy khiến tôi nhận ra đã quá muộn để làm lại từ đầu.
Người giám hộ của tôi có một danh tiếng đáng kể, và cái tên ấy có lẽ thích hợp với những trang sử giáo hội hơn là một trang viết phù phiếm như của tôi. Ở vùng quanh đó, trong số những tín hữu dễ dãi hơn, ông được gọi là Mục sư Thumpcushion, bắt nguồn từ những cử chỉ vô cùng mạnh mẽ mà ông dùng để minh họa cho giáo lý của mình. Quả thực, nếu năng lực của một nhà giảng đạo được ước tính bằng mức độ hư hại đối với đồ đạc trên bục giảng, thì không một vị đồng nghiệp nào còn sống của ông, và chỉ vài người đã khuất, là xứng đáng cất lời chúc phúc sau bài giảng của ông. Những cú đấm thình thịch và màn giảng giải say sưa ngay khi ông bắt đầu nóng máu, những cái tát bằng cả bàn tay mở rộng, những cú nện bằng nắm đấm và những cú đập bằng toàn bộ sức nặng của cuốn Kinh Thánh lớn, đã thuyết phục tôi rằng trong trí tưởng tượng của mình, ông đang dồn chân ác quỷ Old Nick hay một kẻ dị giáo phái Nhất vị vào chân tường, và trút giận lên chiếc đệm khốn khổ như thể đó là hiện thân của những kẻ thù đáng nguyền rủa ấy. Không có bài tập thể lực nào trong lúc giảng đạo như thế có thể duy trì được sức khỏe cho vị mục sư đáng kính dưới áp lực tinh thần nặng nề mà việc soạn bài đã gây ra cho ông.
Mặc dù Mục sư Thumpcushion có một tấm lòng ngay thẳng, và đôi khi được người ta gọi là một trái tim ấm áp, nhưng ông luôn tỏ ra nghiêm khắc và cứng rắn với tôi, có lẽ là do nguyên tắc. Giờ đây, dẫu hơi muộn màng nhưng vẫn đủ sớm để được phủ lên một chút hào phóng, tôi công nhận rằng ông là một người tốt và khôn ngoan theo cách riêng của mình. Nếu cách giáo dục của ông thất bại đối với tôi thì nó lại thành công với ba người con trai của ông; và tôi cũng phải thẳng thắn thừa nhận rằng, không có phương pháp giáo dục nào mà ông từng biết đến có thể khiến tôi khá hơn những gì tôi vốn có, hay dẫn dắt tôi đến một vận mệnh tươi đẹp hơn hiện tại. Ông không thể thay đổi bản chất mà Chúa đã ban cho tôi, cũng chẳng thể uốn nắn tâm trí vô nguyên tắc của mình cho phù hợp với tính cách kỳ lạ của tôi. Có lẽ bất hạnh lớn nhất của tôi là việc chẳng còn cha lẫn mẹ ở trên đời; bởi các bậc sinh thành vốn có một trực giác nhạy bén đối với hạnh phúc của con cái, và đứa trẻ thì cảm thấy một niềm tin vững chắc vào cả sự khôn ngoan lẫn tình yêu thương của cha mẹ, thứ mà nó không thể chuyển giao cho bất kỳ kẻ đại diện nào cho trách nhiệm của họ, dẫu cho kẻ đó có tận tâm đến đâu đi nữa. Số phận của một đứa trẻ mồ côi thật cay đắng, dù giàu hay nghèo. Còn về phần Mục sư Thumpcushion, mỗi khi tôi nhìn thấy cụ ông trong những giấc mơ của mình, ông lại nhìn tôi đầy ân cần và buồn bã, giơ tay ra như thể mỗi chúng ta đều có điều gì đó cần phải tha thứ cho nhau. Mong rằng lần gặp tới của chúng tôi cũng có sự ân cần và lòng tha thứ ấy, nhưng không còn nỗi buồn!
Tôi vốn là một thiếu niên có tính tình vui tươi, hạnh phúc, với một sự bồng bột không thể sửa đổi trong tâm hồn, không hề có những thói hư tật xấu, đủ khôn ngoan nhưng lại ương bướng và hay mơ mộng. Thật là một tính cách trớ trêu khi phải đối đầu với tinh thần Thanh giáo già cỗi và nghiêm khắc của người giám hộ! Chúng tôi đã bất đồng với nhau về hàng ngàn vấn đề; nhưng cuộc tranh cãi lớn nhất và cuối cùng lại nảy sinh từ sự ngoan cố của ông khi cứ khăng khăng bắt tôi theo một nghề nghiệp nhất định, trong khi tôi, với tư cách là người thừa kế một gia tài vừa phải, đã tuyên bố ý định đứng ngoài lề những công việc kinh doanh thông thường của cuộc sống. Đây vốn dĩ là một quyết định nguy hiểm ở bất kỳ nơi nào trên thế giới này; nhưng ở New England thì nó lại mang tính bi kịch. Trong nhận thức của đồng bào tôi có một sự thô kệch cố hữu; họ không tài nào bị thuyết phục rằng bất kỳ điều tốt đẹp nào lại có thể đi đôi với cái gọi là sự nhàn rỗi; họ chẳng thể trông đợi điều gì khác ngoài những tai họa từ một thanh niên không chịu học y khoa, luật pháp hay thần học, chẳng mở cửa hàng cũng chẳng làm ruộng, mà lại thể hiện một thái độ khó hiểu là cảm thấy hài lòng với những gì cha mình để lại. Nguyên tắc ấy mang lại ảnh hưởng chung rất tuyệt vời, nhưng lại vô cùng bi đát đối với số ít những kẻ dám phá vỡ nó. Tôi vốn rất nhạy cảm trước dư luận xã hội, và có cảm giác như thể nó đã xếp mình chung mâm với những kẻ lai vãng quán rượu và đám ăn mày trong thị trấn — với gã thi sĩ say xỉn chuyên rao bán những bài thơ ca ngợi Ngày Độc lập do chính hắn viết, hay gã lính tàn phế chẳng còn tích sự gì kể từ cuộc chiến tranh trước. Hệ quả của tất cả những điều đó là một sự liều lĩnh đầy vô tư.
Tôi không hề phóng đại tiếng tăm của mình khi mặc định rằng hẳn nhiều độc giả đã từng nghe về lối sống phóng túng mà tôi từng theo đuổi. Ý tưởng trở thành một kẻ kể chuyện lang thang đã được gợi lên từ một hoặc hai năm trước, trong một lần tình cờ gặp gỡ vài tên du mục vui tính trên chiếc xe ngựa của một gánh xiếc, nơi tôi và họ đã cùng trú mưa qua cơn giông mùa hạ. Dự án ấy chẳng hề viển vông hơn phần lớn những hoài bão mà một thanh niên thường ấp ủ. Những điều kỳ lạ hơn thế vẫn được thực hiện mỗi ngày; và, chưa cần nhắc đến những bậc tiền bối của tôi ở phương Đông, hay những diễn giả và thi sĩ lang thang mà chính tai tôi từng được lắng nghe, tôi đã có tấm gương của một kẻ lữ hành lừng lẫy ở nửa bán cầu bên kia — đó là Goldsmith, người đã lên kế hoạch và thực hiện những chuyến hành trình qua Pháp và Ý với một kế hoạch kém khả thi hơn cả tôi rất nhiều. Tôi tự hào về những phẩm chất khác nhau của bản thân, cả về trí tuệ lẫn ngoại hình, sao cho phù hợp với sứ mệnh này. Hơn nữa, tâm trí tôi thời gian gần đây cứ thôi thúc tìm kiếm việc làm, duy trì một nhịp độ hoạt động thất thường ngay cả trong giấc ngủ, và khiến tôi nhận thức rõ rằng mình buộc phải lao động, dù chỉ để bắt những con bướm. Nhưng động lực chính của tôi vẫn là sự chán ghét cuộc sống gia đình và mối thù hằn cay đắng với Mục sư Thumpcushion, kẻ thà đem chôn tôi vào lăng mộ của cha còn hơn là thấy tôi trở thành một tiểu thuyết gia hay một diễn viên — hai vai trò mà tôi đã tình cờ tìm ra cách để kết hợp lại. Suy cho cùng, việc đó không hề ngớ ngẩn bằng việc tôi viết tiểu thuyết thay vì đi ngâm vịnh chúng.
Những trang sách sau đây sẽ chứa đựng bức tranh về cuộc đời lang thang của tôi, đan xen với những mẫu chuyện, nhìn chung là ngắn ngủi và sơ lược, thuộc về khối lượng tác phẩm hư cấu khổng lồ mà tôi từng tạo ra, thứ đã tan biến như những áng mây trôi. Bên cạnh những dịp tôi tìm kiếm phần thưởng vật chất, tôi đã quen với việc thực thi khả năng kể chuyện của mình bất cứ nơi nào sự tình cờ quy tụ được một nhóm thính giả rảnh rỗi để lắng nghe. Những buổi diễn tập này rất hữu ích trong việc kiểm tra những điểm đắt giá trong các câu chuyện của tôi; và quả thực, dòng chảy tưởng tượng chẳng mấy chốc đã tuôn trào trong tôi dồi dào đến mức việc thả mình theo nó đã là phần thưởng cho chính tôi, dẫu cho niềm hy vọng về những lời ca tụng cũng trở thành một thứ kích thích mạnh mẽ. Vì tôi sẽ chẳng bao giờ còn cảm nhận được dòng cảm xúc dạt dào của những ý tưởng mới mẻ như thuở ấy nữa, xin độc giả hãy tin rằng những câu chuyện của tôi không hề lạnh lẽo như những gì anh ấy có thể thấy lúc này. Cùng với mỗi câu chuyện sẽ là một bức phác họa về hoàn cảnh mà ở đó nó đã được kể lại. Cứ thế, những bức tranh được vẽ nên từ hư vô của tôi sẽ được đặt trong những chiếc khung có lẽ còn giá trị hơn cả bức tranh, bởi chúng sẽ được chạm nổi bằng những nhóm nhân vật mang đậm nét đặc trưng, giữa phong cảnh hồ nước và núi non, những ngôi làng và cánh đồng màu mỡ của quê hương xứ sở. Nhưng tôi viết cuốn sách này vì ý nghĩa đạo đức ẩn chứa trong đó, thứ mà biết đâu một thanh niên hay mộng mơ có thể rút ra bài học cho mình, dẫu đó chỉ là trải nghiệm của một kẻ kể chuyện lang thang.
