Roderick Hudson

Lượt đọc: 116 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Chương 13
Thụy Sĩ

❊ ❊ ❊

Trong buổi dạo bước trở về nhà chiều hôm đó, Roderick giữ một sự im lặng khiến Rowland không khỏi bứt rứt. Sớm tinh mơ hôm sau, Roderick chẳng hé răng về dự định của mình, cứ thế sải bước xuất phát; Rowland nhìn theo bóng cậu ta bước đi nhẹ nhàng dọc theo con đường gập ghềnh hướng về Engelberg. Cậu ta vắng mặt suốt cả ngày và khi trở về chẳng hề đả động gì đến việc mình đã đi đâu làm gì. Cậu ta bảo rằng bản thân mệt lử và đi ngủ sớm. Vừa rời khỏi phòng, tiểu thư Garland liền bước lại gần Rowland.

– Tôi muốn hỏi anh một câu, – cô nói. – Chuyện gì đã xảy ra với Roderick ngày hôm qua ở Engelberg vậy?

– Cô phát hiện ra là có chuyện xảy ra sao? – Rowland đáp.

– Tôi chắc chắn điều đó. Có phải là chuyện gì đau đớn lắm không?

– Hiện tại tôi không rõ cậu ấy đánh giá chuyện đó thế nào. Cậu ấy đã gặp Công nương Casamassima.

– Cảm ơn anh! – Tiểu thư Garland nói một cách đơn giản, rồi quay người bước đi.

Cuộc trò chuyện ngắn ngủi ấy, cũng giống như bao điều vụn vặt khác, lại mang đến cho Rowland khối thứ để suy ngẫm. Khi người ta đang đi tìm những triệu chứng thì việc tìm thấy chúng là điều quá dễ dàng. Đây là lần đầu tiên Mary Garland hỏi Rowland một câu mà lẽ ra Roderick có thể trả lời, cũng là lần đầu tiên cô ấy thành thật hé lộ sự kín tiếng của Roderick. Rowland mạn phép nghĩ rằng điều đó đánh dấu một cột mốc.

Sáng hôm sau trời oi bức, bầu không khí vốn dĩ luôn trong lành ở những chốn cao sơn ấy lại nặng nề đến ngột ngạt. Rowland thảnh thơi nằm dài trên thảm cỏ một lúc, gần chỗ Singleton – người đang cặm cụi làm việc dưới chiếc ô trắng trong tầm nhìn ra ngôi nhà; rồi để tìm kiếm chút mát mẻ, anh lang thang đến mỏm đá chênh vênh nơi có thể phóng tầm mắt sang ngọn Jungfrau. Tuy nhiên, ngày hôm nay, những chóp đỉnh trắng xóa đều biến mất; đỉnh núi của chúng bị che khuất trong những tầng mây ảm đạm, còn các thung lũng bên dưới thì được bao màn sương màu xám đục buông rủ như bức rèm. Rowland đút một cuốn sách trong túi áo, anh lấy ra và mở nó. Nhưng trang sách vẫn nguyên vẹn không lật; những suy nghĩ của chính anh còn bức bách hơn nhiều. Cuộc gặp gỡ với Christina Light đã để lại trong anh một ấn tượng sâu sắc, và anh cứ bị ám ảnh mãi bởi nỗi cay đắng hầu như chẳng chút vẩn đục của nàng, cùng với tất cả những gì bi thảm và định mệnh trong sự biến đổi gần đây nhất của nàng. Những điều đó có sức hút vô cùng mạnh mẽ, và Rowland nghĩ với sự thiếu kiên nhẫn khôn cùng về việc Roderick lại lần nữa chạm mặt họ. Chẳng cần nhiều trí tưởng tượng cũng có thể hiểu rằng tình trạng của người điêu khắc trẻ tuổi cũng đã thu hút Christina. Sự thờ ơ tột cùng, sự bất tuân cao độ của cậu ta sẽ biến cậu ta thành một chiến lợi phẩm huy hoàng, và Christina đã tuyên bố đủ rõ ràng rằng nàng đã nói lời tạm thời giã từ mọi sự áy náy. Hiện tại, nàng có sở thích coi thế giới này như một khu vườn hoan lạc, và nếu trước đây, nàng chỉ đùa giỡn với niềm đam mê của Roderick khi nó hãy còn trên cành, thì giờ đây, chẳng còn nghi ngờ gì nữa, nàng sẽ ngắt nó bằng một bàn tay không hề run rẩy và vắt kiệt thứ mật ngọt chát chúa ấy. Và cớ làm sao mà Roderick lại phải lê bước quay trở lại với sự hủy diệt chứ?

Những dòng suy tưởng của Rowland, ngay cả khi chúng bắt đầu bằng sự bực bội, thường vẫn mang lại cho anh sự bình yên; nhưng trong dịp này, chúng lại khơi mào cho một cảm giác bất an vô cùng kỳ lạ. Anh cảm nhận rõ sự sụp đổ đột ngột trong năng lượng đạo đức của mình; dòng chảy từng tuôn trào với sức mạnh dạt dào suốt hai năm trời nay dường như khựng lại và bay hơi. Rowland ngơ ngác nhìn làn hơi nước ngưng đọng trên những ngọn núi; sự ảm đạm của chúng dường như là biểu tượng cho sự ảm đạm mà lòng vị tha của chính anh đã để lại cho anh. Cuối cùng thì anh cũng đã chạm đến giới hạn tận cùng của sự khoan nhượng mà một kẻ tỉnh táo có thể dành cho sự ngu ngốc của kẻ khác; không, đúng hơn là anh đã vượt qua giới hạn ấy; anh đã bị dắt mũi một cách thảm hại trên diện rộng. Anh quay lại với cuốn sách và cố gắng vỗ về sự kiên nhẫn trở lại, nhưng nó chỉ mang lại cho anh một sự an ủi lạnh lẽo và anh tức giận ném phắt nó đi. Anh sụp vành mũ che mắt, và cố tự hỏi một cách vô tư xem liệu các điều kiện khí quyển có dính líu gì đến tâm trạng tồi tệ của mình hay không. Anh duy trì tư thế ấy một lúc lâu, nhưng cuối cùng bị đánh thức bởi một cảm giác kỳ lạ rằng dẫu anh chẳng nghe thấy gì, có ai đó đã đến gần mình. Anh ngẩng lên và thấy Roderick đang đứng trước thảm cỏ. Tâm trạng của anh khiến cảnh tượng ấy trở nên chướng mắt, và trong giây lát anh muốn thốt lên một lời bất lịch sự. Roderick đứng nhìn anh với một biểu cảm khuôn mặt mà dạo gần đây đã trở nên hiếm hoi. Có một tia sáng xa lạ trong mắt cậu ta và một dáng điệu kiêu hãnh, lanh lẹ nào đó. Thói quen lâu ngày ở Rowland nhanh chóng trỗi dậy. "Lại chuyện gì nữa đây?" – tự nhủ thầm, anh mời Roderick ngồi xuống. Roderick rõ ràng có điều gì đó rất cụ thể muốn nói, và nếu cậu ta im lặng một lát thì đó không phải vì cậu ta cảm thấy hổ thẹn về điều đó.

– Tôi muốn anh giúp tôi một việc, – cuối cùng cậu ta nói. – Cho tôi mượn ít tiền.

– Cậu muốn bao nhiêu? – Rowland hỏi.

– Cứ cho là một nghìn franc đi.

Rowland chần chừ giây lát. – Tôi không có ý tò mò bất lịch sự đâu, nhưng tôi có thể hỏi cậu định dùng một nghìn franc đó vào việc gì không?

– Đi Interlaken.

– Và tại sao cậu lại đi Interlaken?

Roderick đáp mà không hề dao động một chút nào: – Bởi vì người phụ nữ đó sẽ ở đó.

Rowland phá lên cười, nhưng Roderick vẫn giữ vẻ mặt điềm tĩnh đến mức nghiêm nghị. – Cậu tha thứ cho cô ta rồi đấy à? – Rowland nói.

– Còn lâu nhé!

– Tôi không hiểu nổi.

– Tôi cũng thế. Tôi chỉ biết rằng cô ta đẹp vô song, và cô ta đã đánh thức tôi dậy một cách ngạc nhiên. Hơn nữa, cô ta bảo tôi đến.

– Cô ta bảo cậu đến á?

– Hôm qua, nói rõ rành rành ra thế.

– À, cái đồ lẳng lơ này!

– Chính xác. Tôi sẵn sàng chấp nhận cô ta vì điều đó.

– Nhân danh lẽ phải, cớ sao cậu lại mò đầu quay lại với cô ta chứ?

– Tại sao tôi lại thấy cô ta đứng đó như một vị nữ thần vừa bước ra từ đám mây của mình? Tại sao tôi lại nhìn cô ta chứ? Trước khi tôi kịp định thần xem mình đang ở đâu thì cơ sự đã rồi.

Rowland, người nãy giờ vẫn ngồi thẳng lưng, ngả ngửa người ra sau thảm cỏ và nằmẩn người nhìn đăm đăm lên bầu trời. Cuối cùng, ngẩng người dậy, anh hỏi: – Cậu hoàn toàn nghiêm túc đấy chứ?

– Nghiêm túc chết đi được.

– Ý định của cậu là ở lại Interlaken một thời gian ư?

– Vô thời hạn! – Roderick nói; và người bạn đồng hành của cậu có cảm giác rằng cái giọng điệu mà cậu ta dùng để thốt lên câu này đáng giá vô cùng để lắng nghe.

– Thế còn mẹ cậu và em họ cậu, trong lúc đó, sẽ ở lại đây à? Cậu biết đấy, trời sẽ sớm trở lạnh lắm đấy.

– Hôm nay trông có vẻ không giống thế lắm nhỉ.

– Rất đúng; nhưng hôm nay là một ngày đặc biệt.

– Chẳng có gì cản trở họ quay về Lucerne cả. Tôi trông cậy vào việc anh lo liệu cho họ đấy.

Nghe vậy, Rowland lại ngả người nằm dài trên thảm cỏ; và một lần nữa, sau khi suy ngẫm, anh đối diện với bạn mình. – Cậu sẽ diễn tả thế nào, – anh hỏi, – bản chất của thứ lợi lộc mà cậu kỳ vọng sẽ thu được từ chuyến đi này?

– Tôi thấy chẳng cần thiết phải diễn tả làm gì. Trăm nghe không bằng một thấy! Sự việc đơn giản thế này thôi. Tôi cực kỳ khao khát được ở gần bên Christina Light, và việc thấy bản thân mình lại biết khao khát một điều gì đó là một sự sảng khoái lớn lao đến mức tôi định cứ để mặc mình trôi theo dòng nước. Như tôi đã nói, cô ta đã đánh thức tôi dậy, và biết đâu đấy điều gì hay ho sẽ từ đó mà ra. Cô ta làm cho tôi có cảm giác như mình đang thực sự sống lại. Cái này, – và cậu ta liếc mắt nhìn xuống phía quán trọ, – tôi gọi là cái chết!

– Nghe được điều đó tôi mừng lắm. Cậu thực sự cảm thấy mình có thể làm được điều gì đó chứ?

– Đừng đòi hỏi nhiều quá. Tôi chỉ biết rằng cô ta làm tim tôi đập rộn ràng, làm tôi nhìn thấy những viễn cảnh.

– Cậu cảm thấy được khích lệ chứ?

– Tôi cảm thấy phấn khích.

– Trông cậu thực sự khá hơn đấy.

– Nghe vậy tôi mừng. Giờ thì sau khi tôi đã trả lời các câu hỏi của anh rồi, xin hãy đưa tiền cho tôi.

Rowland lắc đầu. – Về mục đích đó thì không thể!

– Không thể á?

– Thật bất khả thi. Kế hoạch của cậu đúng là điên rồ hết chỗ nói. Tôi không thể nhúng tay vào chuyện này cùng cậu đâu.

Roderick đỏ mặt đôi chút, và đôi mắt cậu ta mở lớn hơn. – Vậy thì tôi sẽ đi vay tiền, bất cứ chỗ nào có thể, từ Mary! – Câu này thốt ra không chút hiểm độc; nó chỉ mang âm hưởng của một sự quyết tâm đầy nhiệt huyết.

Ngay lập tức, nó đẩy Rowland vào thế phải nhượng bộ. Anh rút một chùm chìa khóa từ trong túi ra và ném phắt nó lên thảm cỏ. – Chiếc chìa khóa đồng nhỏ xíu dùng để mở chiếc va-li đựng đồ trang điểm của tôi, – anh nói. – Cậu sẽ tìm thấy tiền trong đó.

Roderick cứ để mặc chùm chìa khóa nằm đó; dường như có điều gì vừa chạm đến cậu ta; cậu ta liếc xéo người bạn của mình. – Anh đúng là hào hiệp quá thể!

– Còn cậu thì chắc chắn là không rồi. Đề nghị của cậu quả là một hành động xúc phạm.

– Rất có thể. Nó lại càng là một bằng chứng cho khao khát của tôi.

– Vậy thì nếu cậu đang hừng hực khí thế đến thế, hãy dùng nó vào việc khác đi. Cậu bảo mình đã tỉnh giấc trở lại rồi cơ mà. Tôi rất lấy làm vui mừng; chỉ có điều hãy tỉnh lại theo nghĩa tốt đẹp nhất chứ. Chẳng phải quá rõ ràng rồi sao? Nếu cậu có năng lượng để khao khát, thì cậu cũng có năng lượng để suy luận và phán đoán. Nếu cậu có thể quan tâm đến việc đi, thì cậu cũng có thể quan tâm đến việc ở lại; và vì ở lại là con đường có lợi hơn, nên nguồn cảm hứng theo hướng đó, đối với một kẻ đang cần giành lại lòng tự trọng cho bản thân, hẳn phải lớn lao hơn nhiều.

Roderick rõ ràng chẳng mặn mà gì với thứ logic đơn giản này, và đôi mắt cậu ta đằng đằng sát khí khi nghe những lời ấy vang lên bên tai. – Ồ, quỷ tha ma bắt! – cậu ta kêu lên.

Rowland tiếp lời. – Cậu có tin rằng việc cứ lảng vảng quanh Christina Light sẽ mang lại điều tốt lành cho cậu không? Cậu có tin là không không? Dù trong trường hợp nào thì cậu cũng nên tránh xa cô ta ra. Nếu nó chẳng mang lại ích gì, thì đó là bổn phận của cậu; còn nếu nó có ích, thì cậu vẫn có thể tự xoay xở mà chẳng cần đến cô ta.

– Mang lại điều tốt lành cho tôi á? – Roderick kêu lên. – Tôi tha thiết gì cái gọi là “điều tốt lành” – tôi thèm vào cái “điều tốt lành” ấy để làm gì chứ? Tôi muốn thứ mà cô ta ban cho tôi, cứ gọi nó bằng cái tên gì tùy thích đi. Tôi chẳng muốn đặt câu hỏi nào sất, chỉ muốn nhận lấy những gì đến và để mặc nó lấp đầy những khoảng thời gian vô vọng ấy! Nhưng tôi đâu đến đây để tranh luận về vấn đề này.

– Tôi cũng chẳng có lấy một chút ham muốn nào để tranh luận cả, – Rowland nói. – Tôi chỉ phản đối thôi.

Roderick trầm ngâm giây lát. – Từ trước đến nay tôi chưa từng phải suy nghĩ đắn đo hai lần khi nhận một ân huệ từ anh; – cuối cùng cậu ta nói, – thế nhưng lần này thì nó nghẹn đắng ở cổ họng tôi đây.

– Đây chẳng phải ân huệ gì sất; tôi cho cậu mượn tiền chỉ vì bị ép buộc thôi.

– Vậy thì, tôi cũng sẽ chỉ nhận nó trong sự ép buộc! – Roderick thốt lên. Rồi cậu ta vùng đứng phắt dậy và sải bước bỏ đi.

Những lời cậu ta nói thật mập mờ; Rowland nằm dài trên thảm cỏ, tự hỏi chúng có ý nghĩa gì. Chưa đầy nửa tiếng đồng hồ trôi qua thì Roderick đã quay trở lại, người nóng bừng vì đi bộ nhanh, tay lau trán. Cậu ta ngã vật xuống và nhìn bạn mình bằng ánh mắt thể hiện một điều gì đó còn trong sáng hơn cả sự phô trương ngông cuồng nhưng lại thấp kém hơn sự quả quyết.

– Tôi đã cố hết sức rồi! – cậu ta nói. – Mẹ tôi hết sạch tiền mặt rồi; tuần tới cụ đang mong đợi mấy tờ hối phiếu du lịch gửi từ Luân Đôn tới. Trong túi cụ chỉ còn vỏn vẹn mười franc. Mary Garland đã đưa cho tôi từng xu mà cô ấy có trên đời. Vị chi là đúng ba mươi tư franc. Thế vẫn chưa đủ.

– Cậu hỏi xin tiểu thư Garland á? – Rowland kêu lên.

– Tôi hỏi xin cô ấy.

– Và kể cho cô ấy nghe mục đích của cậu chứ?

– Tôi không nêu đích danh ai cả. Nhưng cô ấy thừa sức hiểu!

– Cô ấy nói gì nào?

– Chẳng thốt ra nổi một nửa lời. Cô ấy cứ thế dốc sạch túi tiền của mình ra.

Rowland quay người lại, vùi mặt vào hay tay. Anh cảm thấy một luồng phấn khích không thể kìm nén dâng trào, và suýt nữa thì bật kêu lên vì vui sướng. Giờ thì chắc chắn rồi, Roderick đã đập vỡ mắt xích cuối cùng ràng buộc Mary với cậu ta, và sau chuyện này cô ấy sẽ được tự do!... Khi anh quay người lại, Roderick vẫn ngồi đó, và cậu ta chẳng hề chạm vào chùm chìa khóa đang nằm trên thảm cỏ.

– Tôi không biết mình bị làm sao nữa, – Roderick nói, – nhưng tôi có một sự chán ghét đến tột cùng đối với việc cầm tiền của anh.

– Chắc là vì cậu vẫn còn sót lại chút ít khôn ngoan đấy.

– Không, không phải thế đâu. Đó là một thứ bản năng thú tính nào đó. Tôi thấy nó thật vô cùng bực bội! – Cậu ta ngồi đó một lúc lâu, đầu cúi gằm vào hai bàn tay, mắt dán xuống đất. Môi mím chặt, và thực tế là cậu ta đang trong trạng thái cáu giận tột cùng. – Anh đã thành công trong việc biến cái quái quỷ này thành một chuyện cực kỳ khó chịu đấy! – cậu ta quát lên.

– Tôi rất tiếc, – Rowland nói, – nhưng tôi không thể nhìn nhận nó theo một chiều hướng nào khác được.

– Tôi tin là thế, và tôi căm phúng cái tầm nhìn hạn hẹp của anh lại dám lấy đó làm giới hạn cho hành động của tôi. Anh chẳng thể thấu cảm hay phán đoán thay cho tôi được đâu, và có những chuyện anh hoàn toàn mù tịt. Tôi đã phải chịu đựng khổ sở, thưa anh! – Roderick tiếp tục với giọng điệu ngày một gay gắt hơn. – Tôi đã phải chịu đựng những nỗi đọa đày đáng nguyền rủa. Sáu tháng qua tôi sống có bình thản, mãn nguyện và thoải mái tí nào đâu, để mà khi tìm thấy một cơ hội quên đi nỗi thống khổ của mình, tôi lại phải bận tâm kiềm chế không tận dụng nó chứ? Anh đòi hỏi quá nhiều đối với một kẻ bản thân chẳng bao giờ có dịp phải đóng vai anh hùng. Tôi không nói điều đó với ý miệt thị đâu; đó vốn dĩ là tính cách của anh, và anh chẳng thể làm khác được. Nhưng quả thực, có những điều anh hoàn toàn không biết gì sất.

Rowland trân trân lắng nghe cơn bùng nổ này, và nếu Roderick không quá mải mê với tài hùng biện của chính mình, hẳn cậu ta đã nhận ra rằng mặt anh đã cắt không còn giọt máu. – Những điều đó... là gì chứ? – Rowland hỏi.

– Chủ yếu là phụ nữ, và những gì liên quan đến phụ nữ. Phụ nữ đối với anh, theo những gì tôi có thể hiểu được, chẳng có nghĩa lý gì sất. Anh chẳng có tí trí tưởng tượng hay sự nhạy cảm nào cả!

– Đó là một lời buộc tội nghiêm trọng đấy, – Rowland nghiêm giọng nói.

– Tôi đưa ra mà có bằng chứng hẳn hoi nhé!

– Và bằng chứng của cậu là gì?

Roderick chần chừ giây lát. – Cách anh đối xử với Christina Light. Tôi gọi đó là sự ngu đần thô thiển.

– Ngu đần á? – Rowland lặp lại, nhíu mày.

– Da mặt dày đét, ẩn sau cái vẻ may mắn của anh.

– Vẻ may mắn của tôi á?

– Đấy thấy chưa – hóa ra tất cả đều là tin mới đối với anh à! Anh đã làm cô ta vừa lòng. Tôi không dám nói là cô ta chết mê chết mệt vì anh, nhưng cô ta đã đem lòng cảm mến anh đấy.

– Chúng ta hãy gác chuyện này sang một bên đi! – Rowland nói sau một khoảng lặng.

– Ồ, tôi cũng chẳng nài nỉ đâu. Tôi chỉ dựa vào chính lời cô ta nói thôi.

– Cô ta nói với cậu điều này ư?

– Ít ra thì anh cũng nhận ra chứ, tôi cho là thế, rằng cô ta chẳng hề sợ hãi khi nói ra điều đó. Tôi chưa bao giờ nhắc lại, không phải vì ghen tị, mà vì tò mò muốn xem sự dốt nát của anh sẽ kéo dài được bao lâu nếu cứ để mặc nó tự sinh tự diệt.

– Tôi thành thật thú nhận là nó sẽ kéo dài mãi mãi đấy. Dẫu vậy tôi vẫn không cho rằng sự vô cảm của mình đã được chứng minh là thật.

– Ôi, đừng nói thế, – Roderick kêu lên, – kẻo tôi lại đâm ra nghi ngờ – điều mà tôi phải công bằng mà nói là chưa từng nghi ngờ trước đây – rằng anh hơi bị ảo tưởng sức mạnh đấy. Thật tình mà nói, khi nghĩ đến tất cả những chuyện này, lời phản đối của anh, như cách anh gọi thế, đối với việc tôi bám theo sau Christina Light lại khiến tôi thấy vô cùng gai mắt. Thật là quái đản khi một kẻ chẳng có chút trải nghiệm nào về một loại cảm xúc tương tự lại cứ ra điều dạy đời – lại đi bắt một gã đàn ông từ bỏ một người phụ nữ tuyệt sắc vì lý do lương tâm, trong khi chính hắn chưa từng có nổi một xung động để đứng lên chiến đấu vì một bóng hồng bằng cả niềm đam mê!

– Ồ, ồ! – Rowland kêu lên.

– Nói thì dễ lắm; – Roderick tiếp tục; – nhưng anh phải nhớ rằng trên đời này còn có những thứ gọi là dây thần kinh, giác quan, trí tưởng tượng, và cả một con quỷ bứt rứt ở bên trong đôi khi có thể ngủ vùi trong một ngày, hoặc sáu tháng, nhưng sớm muộn gì cũng sẽ thức giấc và đấm thình thịch vào lồng ngực anh cho đến khi anh chịu lắng nghe nó! Nếu anh không thể hiểu được điều đó, thì hãy cứ tin tưởng đi, và hãy để cho một gã có máu nghệ sĩ tội nghiệp được sống cuộc đời của hắn theo cách hắn muốn!

Những lời của Roderick thoạt đầu nghe đối với Rowland như thể một điều gì đó được nghe trong giấc mơ; thật bất khả thi khi chúng lại được thốt ra ngoài đời thực – chúng quả là biểu hiện tột cùng của sự ngạo mạn ích kỷ. Thực tế chẳng bao giờ có thể nhất quán đến thế! Thế nhưng Roderick vẫn ngồi đó, lắc lư cái đầu đẹp đẽ của mình, và âm vang giọng nói thé của cậu ta vẫn vương vấn dọc theo sườn núi bị mây che khuất một nửa. Rowland chợt cảm thấy chén đắng trong lòng đã tràn bờ, và nỗi cay đắng dồn nén bấy lâu nay bỗng trào dâng thành một niềm đam mê giận dữ thuần túy, lành mạnh dành cho lòng tốt bị đáp trả bằng sự vô ơn. Nhưng anh cất lời mà không hề mang theo sự bạo lực, và Roderick có lẽ thoạt đầu còn lâu mới lường trước được sức mạnh ẩn giấu đằng sau những lời nói của anh.

– Cậu thật vô ơn đến mức khó tin, – anh nói. – Cậu đang thốt ra những lời nhảm nhí ngạo mạn. Cậu biết cái quái gì về sự nhạy cảm và trí tưởng tượng của tôi chứ? Cậu biết làm sao được việc tôi đã từng yêu hay từng đau khổ cơ chứ? Nếu tôi ngậm miệng làm thinh và không làm phiền cậu bằng những lời than vãn của mình, thì cậu lại thấy tự nhiên nhất trên đời khi gán cho sự im lặng của tôi một dụng ý thấp hèn. Tôi đã yêu chẳng kém gì cậu đâu; thậm chí tôi nghĩ mình có thể nói là còn tốt hơn nữa kìa. Tôi đã rất chung thủy. Tôi đã sẵn sàng cho đi nhiều hơn những gì nhận lại. Tôi chưa từng bỏ rơi người tình này chỉ vì nghĩ rằng người khác xinh đẹp hơn, cũng chẳng vì không đạt được mục đích mà từ bỏ người kia hay tin vào đủ mọi điều xấu xa về cô ấy. Tôi đã là một người bạn tốt của Christina Light, và tôi có cảm giác tình bạn của tôi dành cho cô ấy cũng mang lại vinh dự chẳng kém gì tình yêu của cậu đâu!

– Tình yêu của anh – nỗi đau của anh – sự im lặng của anh – tình bạn của anh! – Roderick hét lên. – Tôi thề là tôi chẳng hiểu nổi!

– Tôi dám cá là không. Cậu đâu quen hiểu những chuyện thế này – cậu đâu quen nghe tôi nói về cảm xúc của mình. Cậu lúc nào cũng chỉ bận tâm đến cảm xúc của chính mình mà thôi. Cậu cứ việc tiếp tục thế đi tùy thích; tôi vẫn luôn tôn trọng quyền đó của cậu. Chỉ có điều, khi tôi tự nhốt mình trong sự kìm kẹp cốt để nhường hẳn sân chơi cho cậu, thì đừng có mà, để trả ơn tôi, lại quay sang gọi tôi là đồ ngốc.

– Ồ, thế anh đòi nhận là mình đã hy sinh đấy phỏng?

– Vài lần là khác! Cậu chưa từng nghi ngờ điều đó sao?

– Nếu tôi mà nghi ngờ, anh nghĩ tôi sẽ để mặc cho anh làm thế chắc? – Roderick quát lên.

– Đó là những sự hy sinh của tình bạn và chúng rất dễ thực hiện; chỉ có điều tôi không thích việc chúng bị ném trả vào mặt mình.

Trong hoàn cảnh đó, đây là một lời lẽ đủ rộng lượng; thế nhưng Roderick lại không ở tâm trạng để đón nhận nó một cách hào hiệp. – Nào, nói rõ hơn xem nào, – cậu ta bảo. – Cho tôi biết chỗ nào là chỗ chiếc giày đang cắn chặt vào chân đi.

Rowland cau mày; nếu Roderick đã không chịu nhận sự rộng lượng, thì anh sẽ cho cậu ta được hưởng sự công bằng trọn vẹn. – Đó là một sự hy sinh vĩnh viễn, – anh nói, – khi phải sống chung với một kẻ ích kỷ hoàn hảo.

– Tôi là kẻ ích kỷ á? – Roderick kêu lên.

– Chưa bao giờ cậu tự nhận thức được điều đó sao?

– Một kẻ ích kỷ mà anh đã phải hy sinh vĩnh viễn vì hắn ư? – Cậu ta lặp lại mấy từ đó bằng một giọng điệu kỳ lạ; một giọng điệu vừa chẳng hẳn biểu thị sự phẫn nộ hay hoài nghi, mà lại (nghe có vẻ lạ lùng làm sao) mang một sự tò mò dữ dội đột ngột đối với những tin tức về chính bản thân mình.

– Cậu rất ích kỷ; – Rowland nói; – cậu chỉ nghĩ cho bản thân và chỉ tin vào mỗi mình mình. Cậu chỉ coi người khác ra gì khi họ phục vụ cho lợi ích của cậu mà thôi. Cậu vẫn luôn rất thẳng thắn về chuyện đó, và sự việc có vẻ như hòa quyện khăng khít đến mức với tâm tính thiên tài cũng như cấu trúc tâm trí của cậu, khiến cho đôi khi người ta sẵn sàng chấp nhận mặt xấu lẫn mặt tốt và thầm cảm ơn vì dẫu tài năng của cậu lớn đến thế, cậu cũng chẳng tệ hơn thế là cùng. Thế nhưng nếu người ta tin tưởng cậu, giống như tôi đã từng làm, thì người ta phải trả một cái giá cho điều đó.

Roderick chống hai khuỷu tay lên đầu gối, đan chặt hai bàn tay vào nhau và bắt chéo chúng lại, che khuất tầm nhìn qua đôi mắt. Ở tư thế ấy, trong giây lát, cậu ta ngồi lạnh lùng nhìn bạn mình. – Vậy là tôi đã khiến anh vô cùng khó chịu à? – cậu ta tiếp lời.

– Cực kỳ khó chịu là đằng khác.

– Tôi đã tỏ ra háu hức, tham lam, cố chấp, kiêu ngạo, vô ơn, thờ ơ, độc ác ư?

– Tôi đã thầm buộc tội cậu về tất cả những điều đó, ngoại trừ sự kiêu ngạo.

– Anh đã từng căm ghét tôi nhiều lần chứ?

– Chưa bao giờ. Tôi đã dứt áo ra đi từ đời nào rồi trước khi kịp để chuyện đó xảy ra.

– Nhưng anh đã từng muốn cắt đứt quan hệ, muốn bảo tôi cút xéo đi cho rảnh nợ rồi chứ?

– Hết lần này đến lần khác. Rồi thì tôi lại kiên nhẫn và tha thứ cho cậu.

– Tha thứ cho tôi cơ à? Và phải chịu đựng khổ sở suốt ngần ấy thời gian ư?

– Đúng vậy, cậu có thể gọi đó là sự chịu đựng.

– Tại sao trước đây anh chưa từng nói với tôi những điều này?

– Bởi vì tình cảm của tôi luôn mạnh mẽ hơn sự bực bội; bởi vì tôi thích chọn cách sai lầm vì quá tử tế hơn; bởi vì chính bản thân tôi, ở một chừng mực nào đó, đã đưa cậu bước ra thế giới và đẩy cậu vào những cám dỗ; và bởi vì chẳng có gì ngoài sự hấn vất vả vô lý của cậu vừa rồi có thể khiến tôi thốt ra những lời đau đớn này.

Roderick nhặt một cọng cỏ dài lên và bắt đầu cắn nó; Rowland cảm thấy bối rối trước biểu cảm và thái độ của cậu ta. Chúng có vẻ mang màu sắc hoài nghi một cách kỳ lạ; có một điều gì đó đáng ghê tởm trong sự bình thản ngày càng sâu sắc của cậu ta. – Chắc là tôi đã phải ghê tởm lắm nhỉ, – một lúc sau Roderick lại tiếp lời.

– Tôi không nói để làm trò giải trí cho cậu đâu, – Rowland đáp.

– Tất nhiên rồi. Để tôi tự rút ra bài học mà lị! – Khi Roderick thốt ra những lời đó, trong đôi mắt rực rỡ của cậu ta không hề lóe lên một tia ấm áp nào.

– Tôi lên tiếng là vì sự giải tỏa cho chính mình, – Rowland tiếp tục, – và để từ nay cậu không bao giờ còn phải đi lạc lối thảm hại như sáng nay nữa.

– Hóa ra đó là một sai lầm khủng khiếp cơ à? – Giọng điệu cậu ta thể hiện không phải là sự nhạo báng cố ý, mà là một thứ vô trách nhiệm đeo bám dai dẳng mà Rowland thấy cũng bực bội chẳng kém. Anh không đáp lại gì.

– Và suốt từng ấy thời gian, – Roderick tiếp tục, – anh đã yêu ư? Nói cho tôi biết người đó là ai đi.

Rowland cảm thấy một khao khát vô tận muốn giáng cho cậu ta một nỗi đau hữu hình, rõ rệt. – Tên cô ấy là Mary Garland, – anh nói.

Xem chừng anh đã thành công. Sự ngạc nhiên là vô cùng lớn; Roderick đỏ bừng mặt như chưa từng thấy bao giờ. – Mary Garland ư? Chúa tha tội cho chúng ta!

Rowland để ý đến chữ "chúng ta" ấy; Roderick ngửa người ngã phịch xuống bãi cỏ. Cậu ta nằm dài ra đó một lúc lâu đăm đăm nhìn lên bầu trời. Cuối cùng cậu ta vùng đứng phắt dậy, và Rowland cũng đứng lên, phải thú nhận rằng anh vô cùng hả hê trước sự bối rối của người bạn đồng hành.

– Chuyện này diễn ra từ bao giờ rồi? – Roderick gặng hỏi.

– Kể từ lần đầu tiên tôi quen cô ấy.

– Hai năm trời! Và anh chưa từng nói với cô ấy sao?

– Chưa bao giờ.

– Anh không nói với ai cả à?

– Cậu là người đầu tiên đấy.

– Tại sao anh lại giữ im lặng?

– Vì hôn ước của cậu.

– Thế nhưng anh lại làm hết sức để vun đắp cho cuộc hôn ước ấy đấy thôi.

– Đó lại là chuyện khác!

– Thật quá kỳ lạ! – một lúc sau Roderick nói. – Cứ như thể chuyện trong tiểu thuyết ấy.

– Chúng ta chẳng cần phải bàn dài dòng về nó làm gì, – Rowland nói. – Tất cả những gì tôi muốn làm chỉ là bác bỏ lời buộc tội của cậu rằng tôi là một sinh thể bất bình thường.

Thế nhưng Roderick vẫn trầm ngâm suy nghĩ. – Suốt ngần ấy tháng trời, trong lúc tôi cứ thế lao đi! Ước gì anh chịu nhắc đến điều đó từ trước.

– Tôi đã hành xử theo những gì cần thiết, và thế là hết chuyện.

– Anh đánh giá rất cao về cô ấy chứ?

– Cao nhất mực.

– Giờ thì tôi nhớ ra là đôi khi anh cũng có biểu lộ điều đó và tôi đã từng bị ấn tượng. Nhưng tôi chưa bao giờ dám mơ là anh lại đem lòng yêu cô ấy. Thật tiếc là cô ấy lại chẳng màng gì đến anh!

Rowland đã đạt được mục đích của mình và anh chẳng có ý định kéo dài cuộc trò chuyện; thế nhưng anh lại có một nỗi thèm muốn muốn nghe thêm về chuyện này, vì thế anh vẫn im lặng.

– Chắc là anh hy vọng có một ngày nào đó cô ấy sẽ màng tới chứ?

– Lẽ ra tôi đã chẳng đời nào thốt ra; nhưng đằng nào cậu cũng hỏi rồi đấy, thì đúng là tôi có hy vọng đấy.

– Tôi không tin đâu. Cô ấy thần tượng hóa tôi, và nếu có không bao giờ được gặp lại tôi nữa thì cô ấy cũng sẽ mãi tôn thờ hình bóng tôi mà thôi.

Đây có thể là một sự thấu suốt sâu sắc, mà cũng có thể là một sự ngớ ngẩn tột cùng. Rowland quay mặt đi; anh không dám chắc mình có thể giữ được bình tĩnh để mà nói năng nữa.

– Sự thờ ơ của tôi, sự lạnh nhạt của tôi đối với cô ấy, hẳn phải trông kinh khủng lắm đối với anh nhỉ. Nói chung, chắc là tôi trông chẳng khác nào một tên khốn nạn cả.

– Cậu thực sự quan tâm xem mình trông như thế nào ư? – Rowland hỏi.

– Tất nhiên chứ. Tôi đã đần độn chết tiệt. Chẳng lẽ một nghệ sĩ không được coi là người có sự nhạy bén hay sao? Tôi thấy ghê tởm bản thân mình khủng khiếp đây.

– Thôi được, giờ thì cậu đã hiểu rồi, và chúng ta có thể làm lại từ đầu.

– Thế nhưng, – Roderick nói, – dẫu cho anh đã phải chịu đựng khổ sở, ở một mức độ nào đó, tôi vẫn không tin là anh đã phải chịu đựng nhiều như những gã đàn ông khác có thể phải chịu đâu.

– Rất có thể là thế. Trong những chuyện thế này việc phân tích định lượng quả là khó khăn.

Roderick nhặt cây gậy lên và đứng nhìn xuống mặt đất. – Tuy nhiên, hẳn là tôi đã trông rất tồi tệ, – cậu ta lặp lại – rất tồi tệ. – Cậu ta quay lưng đi, cau mày giận dỗi, và Rowland chẳng thèm đưa ra lời phản bác nào.

Cả hai cùng chìm vào im lặng một lúc lâu, và cuối cùng Roderick thở dài nặng nhọc rồi cất bước bỏ đi. – Cậu đi đâu thế? – lúc đó Rowland mới cất tiếng hỏi.

– Ồ, tôi mặc xác! Đi dạo thôi; anh vừa cho tôi khối thứ để suy ngẫm đấy. – Đây có vẻ là một động lực lành mạnh, thế nhưng Rowland lại cảm thấy một mối bận tâm không tên. – Việc mình từng ngớ ngẩn đến thế còn đáng nguyền rủa tôi hơn bất cứ điều gì khác! – Roderick tiếp lời. – Chắc chắn là tôi có thể dẹp tiệm luôn từ bây giờ được rồi đấy.

Rowland không hề có tâm trạng muốn mỉm cười, thế nhưng, bất chấp cả bản thân, anh suýt nữa thì bật cười trước sự nhất quán đến cùng cực của gã này. Đó vẫn là sự ích kỷ: nỗi chán ghê mang tính thẩm mỹ đối với cái dáng vẻ phi thẩm mỹ trong hành vi của chính mình, chứ chẳng hề có lấy một tia tiếc nuối giản đơn cho nỗi đau mà cậu ta đã gây ra. Rowland để mặc cậu ta đi, và đứng dõi theo một lát. Bỗng nhiên Mallet ý thức được một xung lực kỳ lạ và phi lý nhất – một mong muốn giữ cậu ta lại, muốn nói thêm vài lời với cậu ta – muốn không để mất dấu cậu ta. Anh gọi với theo và Roderick quay người lại. – Tôi muốn đi cùng cậu, – Rowland nói.

– Tôi chỉ hợp để ở một mình thôi. Tôi tiêu đời rồi!

– Cậu tốt nhất là đừng nghĩ ngợi gì về nó nữa, – Rowland kêu lên, – còn hơn là cứ suy nghĩ theo cái chiều hướng đó.

– Chỉ có một con đường duy nhất mà thôi. Tôi đã quá tồi tệ! – Và cậu ta dứt lời, sải bước bỏ đi với những bước chân dài đầy uyển chuyển, tay vung vẩy cây gậy. Rowland đứng nhìn theo và chỉ một thoáng sau lại gọi với theo cậu ta. Roderick dừng bước, lặng lẽ nhìn anh, rồi đột ngột quay người, khuất dạng sau chỏm đồi.

Rowland trải qua phần thời gian còn lại trong ngày một cách đầy khó chịu. Anh vừa bực bội vừa chán nản; anh mang một cảm giác không tài nào chịu nổi rằng mình đã bị đẩy vào thế sai trái, dẫu cho lý do của anh chẳng có gì để chê trách. Roderick không về ăn tối; nhưng với cái sở thích nghiền ngẫm những giờ dài đằng đẵng trên những sườn núi xa xôi của cậu ta, thì điều đó gần như đã trở thành thói quen rồi. Bà Hudson xuất hiện bên bàn ăn trưa với một gương mặt phơi bày rõ ràng rằng yêu sách đòi tiền của Roderick đã khơi nguồn cho những dòng lệ đau khổ của cụ. Cậu nhóc Singleton ngốn một bữa tối thịnh soạn và xứng đáng. Tiểu thư Garland, như Rowland quan sát thấy, đã không đóng góp khoản trợ giúp còm cõi của mình vào công cuộc theo đuổi Công nương Casamassima của người họ hàng nếu không phải trả giá bằng một sự cố gắng. Sự cố gắng ấy hằn rõ trên gương mặt tái nhợt và sự im lặng của cô; cô trông mệt mỏi đến mức khi họ rời bàn ăn, Rowland cảm thấy gần như có bổn phận phải cất lời hỏi han. Họ vừa bước ra bãi cỏ trước quán trọ.

– Tôi bị đau đầu, – cô nói. Và rồi bỗng nhiên, khi đảo mắt nhìn bầu trời đầy đe dọa và không khí bất động, cô thốt lên: – Chính cái ngày khủng khiếp này đây!

Buổi chiều hôm đó, Rowland cố viết một bức thư cho người em họ Cecilia của mình, nhưng đầu óc lẫn trái tim anh đều nặng trĩu như chì, và anh chỉ nguệch ngoạc lên trang giấy một dòng duy nhất. – Tôi tin là có cái gọi là quá mức hợp lý. Nhưng một khi thói quen đã hình thành rồi, người ta phải làm sao đây? – Anh có việc cần dùng đến chùm chìa khóa nên với tay tìm trong túi; chúng đã biến mất, và anh chợt nhớ ra mình đã để quên chúng trên đỉnh đồi nơi anh đã có cuộc trò chuyện với Roderick. Anh cất bước đi tìm và tìm thấy chúng ở đúng nơi anh đã ném chúng đi. Anh ngã phịch xuống chính chỗ đó; anh cảm thấy chẳng thiết tha gì đi dạo nữa. Anh nhận thức rõ rằng tâm trạng của mình đã thay đổi một trời một vực so với buổi sáng; cái cảm giác nhạy bén, phi thường về các quyền lợi của mình đã được thay thế bằng cái cảm giác quen thuộc, kinh niên về các bổn phận. Chỉ có điều, giờ đây những bổn phận ấy có vẻ bất khả thi; anh lật người lại, vùi mặt vào đôi tay. Anh cứ nằm như thế một thời gian dài, nghĩ ngợi miên man đủ thứ chuyện; tóm lại tất cả là Roderick đã đánh gục anh. Cuối cùng anh bị giật mình bởi một âm thanh kỳ lạ; anh phải mất một lúc mới nhận ra đó là một tiếng gầm gầm đáng sợ của sấm sét. Anh chồm dậy và thấy rằng toàn bộ cảnh sắc bầu trời đã thay đổi. Những đám mây treo lơ lửng bất động suốt cả ngày nay đang dịch chuyển khỏi vị trí của chúng, tựa như đang vào vị trí để chuẩn bị cho một trận chiến. Gió đang nổi lên; những làn hơi màu vàng nghệ đang chuyển sang màu sẫm và tụ đặc lại thành từng khối. Đó là một cảnh tượng ấn tượng, nhưng Rowland đánh giá tốt nhất là nên quan sát nó chớp nhoáng, vì một cơn bão rõ ràng đang đến gần. Anh quay gót đi xuống quán trọ và thấy Singleton vẫn đang bám trụ tại vị trí của mình, tận dụng chút ánh sáng đang lụi tàn nhanh chóng để hoàn thành bức nghiên cứu, đồng thời cũng nhanh tay phác thảo tình trạng hiện tại của những đám mây.

– Chúng ta sắp được chứng kiến một trận bão thú vị hết sảy đây, – cậu họa sĩ nhỏ tuổi hớn hở kêu lên. – Tôi cực kỳ thích được phác họa lại nó đấy.

Rowland giục cậu ta thu dọn đồ đạc rồi rút lui, sau đó quay vào nhà. Bầu trời lúc này đã tối sầm lại đầy hiểm họa, và sấm chớp nổ không dứt vô cùng khủng khiếp; giữa không gian ấy, những tia chớp lóe lên rồi vụt tắt, tựa như tiếng nốt cao réo rắt trên nền âm trầm. Chủ quán trọ cùng bầy gia nhân đã tụ tập đông đúc ở cửa ra vào, đang đăm đăm nhìn cảnh tượng với những gương mặt chứng minh rằng nó chưa từng có tiền lệ. Khi Rowland tiến lại gần, đám đông dạt ra để nhường chỗ cho ai đó đi từ trong nhà ra, và bà Hudson xuất hiện, trắng bệch như xác chết và run rẩy trong từng thớ thịt.

– Con tôi, con tôi đâu, con tôi đâu rồi? – cụ kêu lên. – Anh Mallet, sao anh lại ở đây mà không có nó? Hãy đưa nó về đây cho tôi!

– Không ai nhìn thấy anh Hudson sao? – Rowland hỏi những người còn lại. – Cậu ấy vẫn chưa về à?

Mỗi người đều lắc đầu với vẻ mặt nghiêm trọng, và Rowland tìm cách trấn an bà Hudson bằng cách nói rằng dĩ nhiên cậu ta đã tìm được chỗ trú ẩn trong một căn nhà gỗ trên núi rồi.

– Đi tìm nó đi, đi tìm nó đi chứ! – cụ gào lên như người mất trí. – Đứng đó mà đôi co cái gì nữa, không thì tôi chết mất thôi! – Lúc này trời đã tối mịt như chập tối, và Rowland chỉ vừa vặn nhận ra bóng dáng Singleton đang ba chân bốn cẳng chạy hộc tốc về nhà cùng chiếc hộp và giá vẽ. – Thế còn Mary đâu? – bà Hudson lại tiếp lời; – chúa ơi chuyện gì đã xảy ra với con bé rồi? Anh Mallet, sao anh lại cứ lôi chúng tôi đến cái xó xỉnh này thế hả?

Một tia chớp lóa mắt rạch ngang bầu trời, và khung cảnh hỗn độn vô tận xung quanh bỗng chốc sáng trưng hơn cả buổi trưa giữa hè. Ánh sáng kéo dài đủ lâu để Rowland nhìn thấy bóng dáng một người phụ nữ ở trên mỏm đất cao gần ngôi nhà. Đó chính là Mary Garland, đang ngước nhìn màn đêm tối sầm đầy quỷ dị để tìm kiếm Roderick. Rowland lao vút ra ngoài để ngăn hành động canh chừng của cô, nhưng chỉ một thoáng sau anh đã chạm mặt cô đang lùi bước. Anh chộp lấy tay cô và kéo xềnh xệch cô vào nhà, nơi mà ngay khi cô vừa bước vào hành lang có mái che, bà Hudson đã lao vào ôm chầm lấy cô với những tiếng than khóc điên cuồng.

– Chị không thấy gì ư, chẳng thấy gì sao? – cụ khóc thét lên. – Bảo anh Mallet phải đi tìm nó đi, mang theo vài người nữa, mang theo đuốc, mang theo cả áo khoác nữa chứ. Đi đi, đi đi, trời ơi đi đi anh!

Rowland vô cùng bứt rứt trước sự la lối mù quáng của tội nghiệp người phụ nữ, bởi anh cho rằng sự lo lắng của cụ là thừa thãi. Anh đã đưa ra lời phỏng đoán của mình một cách chân thành; chẳng có gì hợp lý hơn việc Roderick đã tìm được chỗ trú chân trong túp lược của người chăn gia súc. Những túp lược như thế mọc lên san sát trên các sườn núi lân cận, và cơn bão cũng đã đưa ra cảnh báo rõ ràng từ trước khi kéo đến. Tiểu thư Garland đứng lặng ở đó với sắc mặt tái nhợt, chẳng nói năng gì, chỉ đăm đăm nhìn anh. Anh cứ ngỡ cô sẽ ngăn cản sự quấy rầy của bà họ hàng. – Anh có thể tìm thấy anh ấy không? – cô bất ngờ hỏi. – Liệu có ích gì không?

Câu hỏi ấy đối với anh tựa như một tia chớp còn dữ dội hơn cả thứ ánh sáng đang xé toạc bầu trời trước mặt họ. Nó đập tan tành giấc mơ của anh rằng mình có trọng lượng trên bàn cân! Nhưng trước khi anh kịp trả lời, sự cuồng nộ toàn tập của cơn bão đã giáng xuống đầu họ; mưa tuôn xối xả tạo thành những dòng thác rền vang. Mọi người đều lùi hết vào trong nhà. Chẳng còn thời gian để thắp đèn, và trong căn phòng khách nhỏ không trải thảm, giữa bóng tối phi tự nhiên, Rowland cảm thấy bàn tay của Mary đang đặt lên cánh tay anh. Trong giây lát, cái chạm ấy mang một sức nặng đầy dụng ý; nó dường như muốn rút lại lời thách thức vô lý khi nãy của cô, và ngầm bảo rằng cô tin tưởng vào Roderick, giống hệt như những gì anh tin vậy. Dẫu thế đi chăng nữa, Rowland thầm nghĩ, tiếng kêu ấy đã cất lên, trái tim cô đã thổ lộ; và xung lực đầu tiên của cô chính là hy sinh anh. Trước đó anh còn mơ hồ; nhưng ít nhất lúc này, anh đã có được sự an ủi của sự chắc chắn!

Phải thú nhận rằng, sự chắc chắn ấy chẳng giúp gì được mấy trong việc xua tan màn u tối của buổi tối kinh hoàng đó. Xung quanh anh trong phòng là một đám đông ồn ào – ồn ào ngay cả khi bị át tiếng bởi những tiếng sấm nổ liên hồi; nào khách trọ, nào người hầu, kẻ chạy qua người chạy lại lăng xăng, vừa khiến anh nhức đầu vì coi thường cơn bão, lại vừa phát bực vì những tiếng la hét hoảng loạn của họ. Giữa khung cảnh hỗn độn ấy, phải mất một lúc ngọn đèn mới được thắp lên, và thứ đầu tiên anh nhìn thấy khi nó được lủng lẳng thả xuống từ trần nhà chính là gương mặt tái nhợt của bà Hudson, người đang được hai mươi người hầu khỏe mạnh khênh ra khỏi phòng trong trạng thái bất tỉnh, đi kèm là Mary Garland đang chật vật rẽ đám đông mở đường. Anh phụ giúp được chút nào hay chút ấy, nhưng khi họ đã đặt tội nghiệp người phụ nữ lên giường, tiểu thư Garland liền ra hiệu bảo anh tránh ra.

– Tôi nghĩ anh chỉ làm cụ ấy tệ thêm thôi, – cô nói.

Rowland bước về phòng mình. Vách ngăn ở những quán trọ vùng núi Thụy Sĩ vốn rất mỏng, và thỉnh thoảng anh lại nghe tiếng bà Hudson rên rỉ cách đó ba căn phòng. Xét đến sức tàn phá dữ dội của nó, cơn bão phải mất rất lâu mới chịu suy yếu; hơn ba tiếng đồng hồ trôi qua tiếng sấm mới chịu ngớt. Thế nhưng ngay cả lúc đó trời vẫn tiếp tục mưa tầm tã, và màn đêm buông xuống đen đặc như mực. Cảnh tượng này kéo dài cho đến tận gần nửa đêm. Rowland nghĩ đến lời thách thức của Mary Garland ở hiên nhà, nhưng anh còn nghĩ nhiều hơn đến việc, dẫu cho không gian chật chội hôi hám của một căn nhà gỗ vắt vẻo trên cao có thể mang đến một nơi trú ẩn tiện lợi trước cơn bão Alpine đi chăng nữa, thì trên đời này chẳng có bản âm hưởng nào ngọt ngào cho bằng tiếng nói của Roderick cả. Vào lúc nửa đêm, qua ô cửa sổ đẫm nước mưa của mình, anh nhìn thấy một ngôi sao, và anh lập tức đi xuống lầu ra ngoài hành lang. Mưa đã tạnh, những khối mây đã tan ra từng mảng đây đó, và vài ngôi sao đã lấp ló xuất hiện. Chỉ vài phút sau anh nghe thấy tiếng bước chân phía sau, và khi quay đầu lại, anh thấy tiểu thư Garland. Anh hỏi thăm về bà Hudson và biết được cụ đang ngủ say, vì kiệt sức sau những tiếng than khóc vô vọng. Tiểu thư Garland cứ đăm đăm dò dẫm màn đêm, nhưng cô chẳng nói lời nào để hoài nghi chuyện Roderick đã tìm được chỗ trú ẩn. Rowland để ý thấy điều đó. – Điều này cũng đã được tôi bảo đảm rồi nhé! – anh tự nhủ thầm. Có điều gì đó mà Mary muốn tìm hiểu, và một câu hỏi ngay sau đó đã hé lộ điều đó.

– Điều gì khiến anh ấy nổi hứng đi bộ đường dài đột ngột thế nhỉ? – cô hỏi. – Tôi gặp anh ấy lúc mười một giờ, và khi đó anh ấy định đi Engelberg rồi ngủ lại ở đó.

– Trên đường tới Interlaken á? – Rowland nói.

– Vâng, – cô đáp, ẩn mình trong bóng tối.

– Chúng tôi có trò chuyện đôi chút, – Rowland nói, – và có vẻ như trong ngày hôm đó, cậu ấy đã từ bỏ ý định đến Interlaken rồi.

– Anh đã khuyên can anh ấy à?

– Không hẳn. Chúng tôi thảo luận về một vấn đề khác, và tạm thời nó đã lấn át kế hoạch của cậu ấy.

Tiểu thư Garland im lặng. Rồi cô cất lời: – Tôi có thể hỏi cuộc thảo luận của hai người có gay gắt lắm không?

– E rằng nó chẳng mấy dễ chịu với cả đôi bên.

– Và Roderick đã rời khỏi anh trong sự... sự bực bội ư?

– Tôi đã ngỏ ý muốn đi cùng cậu ấy. Cậu ấy từ chối.

Tiểu thư Garland chậm rãi bước đến cuối hành lang rồi quay trở lại. – Nếu anh ấy đã đến Engelberg, – cô nói, – thì anh ấy đã tới khách sạn trước khi cơn bão bùng phát rồi.

Rowland cảm thấy một cơn bùng nổ phẫn nộ dữ dội. – Ồ, nếu cô thích thế, – anh quát lên, – cậu ta có thể xuất phát đi Interlaken ngay khi vừa quay về!

Thế nhưng cô thậm chí còn chẳng mảy may để ý đến cơn giận dữ của anh. – Anh ấy có về sớm không? – cô tiếp lời.

– Chắc là thế rồi.

– Anh ấy thừa biết chúng tôi lo lắng thế nào, và anh ấy sẽ xuất phát ngay khi trời vừa hửng sáng cho mà xem!

Rowland suýt nữa thì thốt lên rằng sự sẵn sàng hòa mình vào cảm xúc của người khác vốn chẳng phải điểm nổi trội gì của Roderick để mà hy vọng chuyện này xảy ra; nhưng anh kìm lại được và chỉ đơn giản đáp: – Tôi mong cậu ấy sẽ về lúc mặt trời mọc.

Tiểu thư Garland lại dán mắt vào màn đêm vô vọng một lần nữa, rồi lẳng lặng bước vào trong nhà. Phải thú nhận rằng, bất chấp quyết tâm không để bản thân bị căng thẳng, Rowland đã thức trắng đêm hôm đó. Khi ánh bình minh bắt đầu ló dạng ửng hồng ở phía đông, anh lại bước ra ngoài trời. Cơn bão đã gột rửa bầu không khí hoàn toàn trong trẻo, và ngày mới hứa hẹn một vẻ rực rỡ không một gợn mây. Rowland ngắm nhìn những tia nắng ban mai từ từ vươn lên cao hơn, và sực nhớ ra rằng nếu Roderick không quay về kịp bữa sáng, thì có hai điều cần phải tính đến. Một là độ nhão của đất trên các sườn núi, ngấm đẫm nước mưa; điều này sẽ khiến cậu ta bước đi chậm chạp: điều thứ hai là thực tế rằng, nói không hề mỉa mai chút nào, cậu ta vốn chẳng nổi tiếng gì cho cam trong khoản thấu cảm với tâm tư của người khác. Bữa sáng ở quán trọ diễn ra từ sớm, và đến giờ ăn sáng thì Roderick vẫn biệt tăm biệt tích. Lúc đó thì Rowland phải thừa nhận rằng mình đang thực sự lo lắng rồi. Cả bà Hudson lẫn tiểu thư Garland đều chưa rời khỏi phòng; Rowland mường tượng ra cảnh họ đang ngồi trong đó cầu nguyện và ngóng chờ; anh chẳng có chút ham muốn nào muốn gặp trực tiếp họ thêm nữa. Có dăm ba gã đàn ông cứ lảng vảng quanh quán trọ làm hướng dẫn viên leo núi Titlis; Rowland cử mỗi người đi theo một hướng khác nhau để dò la tin tức về Roderick tại mọi cửa nhà gỗ trong phạm vi một buổi sáng đi bộ. Sau đó anh gọi Sam Singleton – người với những chuyến đi phượt đã trở thành một tay leo núi cừ khôi, và nhiệt huyết cùng sự đồng cảm của cậu ta lúc này là vô bờ bến – và cả hai cùng khởi hành trong một cuộc hành trình tìm kiếm. Đến khi họ đã đi khuất tầm nhìn của quán trọ, Rowland buộc lòng phải thừa nhận rằng, quả thực, Roderick đã có thừa thời gian để quay về rồi.

Anh lang thang suốt mấy tiếng đồng hồ, nhưng thứ duy nhất anh tìm thấy chỉ là sự tĩnh mịch ngập tràn ánh nắng của những sườn núi. Chẳng lâu sau anh tách khỏi Singleton – người khi nghe đề nghị rằng việc chia ra sẽ nhân đôi nguồn lực liền đồng ý bằng một ánh nhìn im lặng, hoảng sợ phản chiếu quá rõ nét luồng suy nghĩ đang nhanh chóng nảy mầm trong đầu chính anh. Ban ngày thật tráng lệ; ánh nắng tràn ngập khắp nơi; cơn bão đã quất tơi bời các sườn dốc thấp hơn khiến màu sắc mùa thu càng thêm rực rỡ, và những đỉnh núi tuyết sừng sững dựng đứng trước đường chân trời gần kề với những khối băng lóa mắt và những chóp nhọn chói chang. Rowland mò đến vài căn nhà gỗ, nhưng hầu hết chúng đều trống hoác. Anh đập thình thịch lên những cánh cửa thấp tè, bốc mùi hôi thối của chúng với một thứ giận dữ bứt rứt, hung hăng; anh thách thức sự im lặng đần độn ấy phải cho anh biết điều gì đó về người bạn của mình. Vết tích cho thấy một vài nơi trong số này đã chẳng hề mở cửa từ nhiều tháng nay. Sự im lặng bao trùm khắp nơi thật đáng sợ; nó dường như đang chế nhạo sự thiếu kiên nhân của anh và là hiện thân hữu hình của tai ương. Giữa chốn ấy, ngay trước cửa một căn nhà gỗ, lủi thủi một mình, ngồi một gã đần độn gớm ghiếc, hắn nhe răng cười hềnh hệch với Rowland qua cái bướu cổ khi anh, lúc ấy chẳng còn biết mình đang làm gì nữa, cất tiếng gặng hỏi hắn. Gia đình của sinh vật đó đã tản mác khắp các sườn núi; hắn chẳng thể giúp gì Rowland trong việc tìm kiếm họ. Rowland leo trèo vào vô số địa thế hiểm trở, và rảo bước sục sạo, săm soi dọc theo biết bao khe vực xấu xí cùng những vách đá dựng đứng cheo leo. Thế nhưng ánh mặt trời, như tôi đã nói, chiếu rọi khắp muôn nơi; nó soi tỏ những vực sâu nơi anh, khi chẳng biết phải rẽ lối nào nữa, đành khựng lại ngập ngừng, và chẳng cho anh thấy điều gì ngoài hư không đá núi lạnh ngùng – thậm chí chẳng có lấy một dấu vết con người dẫu chỉ là cái chết. Vào lúc giữa trưa, anh dừng bước tìm kiếm và ngồi phịch lên một hòn đá; niềm xác tín đang bủa vây lấy anh rằng điều tồi tệ nhất có thể xảy ra lúc này đã trở thành sự thật. Anh gác lại việc tìm kiếm; anh sợ phải tiến bước. Anh ngồi chết lặng ở đó suốt một tiếng đồng hồ, tâm can đau đớn tận cùng đáy sâu tâm hồn. Chẳng hiểu vì sao, vô số chuyện, chủ yếu là mấy thứ vặt vãnh xảy ra trong hai năm qua mà anh đã quên sạch sành sanh từ đời nào, bỗng chốc hiện lên mồn một trong tâm trí anh. Cuối cùng anh giật mình bừng tỉnh bởi âm thanh của một viên đá bị hất văng đâu đây, đang lạo xạo lăn xuống sườn núi. Chỉ một thoáng sau, trên một sườn dốc đá dựng đứng đối diện, anh nhìn thấy một bóng người đang thận trọng tụt xuống – một bóng người không phải là Roderick. Đó là Singleton, người đã trông thấy anh và bắt đầu ra hiệu gọi.

– Xuống đây – xuống đây anh ơi! – cậu họa sĩ vừa kêu lên vừa kiên định tìm đường trèo xuống. Rowland nhận thấy khi cậu ta di chuyển, và thậm chí ngay cả lúc chọn chỗ đặt chân lẫn quan sát từng bước đi, cậu ta vẫn đang nhìn chằm chằm vào thứ gì đó nằm dưới đáy vách đá. Đó là một bức tường đá gồ ghề khổng lồ đã đổ nghiêng về phía sau so với phương thẳng đứng, và dù đường xuống có khó khăn, chỉ cần cẩn thận thì vẫn hoàn toàn khả thi.

– Cậu thấy cái gì thế? – Rowland hét lên.

Singleton khựng lại, nhìn sang anh và có vẻ chần chừ; rồi cậu ta chỉ lặp lại: – Xuống đây – xuống đây!

Con đường của Rowland cũng là một vách dốc đứng, và anh lao xuống bất chấp hiểm nguy đến mức sau này nghĩ lại anh tự thấy kinh ngạc vì mình đã không bị gãy cổ. Đó là một màn trèo đèo lội suối cắm cổ diễn ra trong mười phút. Lưng chừng dốc, anh nhìn thấy một thứ khiến anh hoa mắt chóng mặt; anh nhìn thấy thứ mà Singleton đã thấy. Trong khe núi phía dưới họ, một khối trắng ngà vô định đang nằm chồng chất lên những tảng đá. Anh buông mình lao xuống, một cách bất chấp và cuồng loạn. Singleton đã chạm tới đáy đá của khe vực trước anh, và đã lao bổ tới quỵ xuống đầu gối. Rowland đuổi kịp cậu ta và đôi chân của chính anh cũng khuỵu xuống. Thứ vật thể ngày hôm qua hãy còn là người bạn của anh giờ đây đang nằm trước mặt anh như cách mà hơi thở cuối cùng để lại, và từ trong đó, gương mặt Roderick trân trân ngước lên, mở trừng trừng đôi mắt nhìn bầu trời.

Cậu ta đã ngã từ một độ cao khủng khiếp xuống, thế nhưng thi thể lại gần như chẳng bị biến dạng là bao. Cơn mưa đã chút xối xả lên người cậu ta, và quần áo cùng tóc tai ướt sũng như thể vừa bị những ngọn sóng đại dương quăng quật dạt vào bờ cát. Bất kỳ nỗ lực di chuyển nào cũng sẽ làm lộ ra những vết gãy xương ghê rợn, những tổn nhục thể xác hãi hùng; thế nhưng điều mà Rowland nhìn thấy ngay cái nhìn đầu tiên lại chỉ là một biểu hiện sống thanh thản đến kỳ lạ. Đôi mắt đã chết, nhưng chỉ một thoáng sau, khi Rowland khép chúng lại, toàn bộ khuôn mặt dường như bừng tỉnh. Cơn mưa đã gột sạch mọi vết máu; cứ như thể Bạo lực, sau khi hoàn tất công việc của mình, đã lủi thủi bỏ đi trong hổ thẹn. Gương mặt của Roderick hẳn có thể khiến ả phải xấu hổ; trông nó đẹp đẽ đến mức tuyệt trần.

– Cậu ấy là một người đàn ông đẹp đẽ! – Singleton nói.

Họ ngước nhìn lên vách đá qua nỗi kinh hoàng tột độ – nơi cậu ta có lẽ đã rơi xuống, đang giương cái mặt trống rỗng, lạnh lùng lên phía trên, chẳng màng chi ngoài việc tắm mình trong ánh nắng mà đôi mắt cậu ta đã vĩnh viễn khép lại – rồi Rowland bỗng bùng lên một nỗi xót xa và đau đớn vô bờ bến. Cuối cùng họ bàn đến chuyện khiêng cậu ta về quán trọ. – Phải có ba hoặc bốn người, – Rowland nói, – và họ phải được đưa đến đây thật nhanh. Tôi hoàn toàn không có ý định chúng ta đang ở xó xỉnh nào nữa.

– Chúng ta cách nhà chừng ba tiếng đồng hồ đi bộ, – Singleton nói. – Tôi sẽ đi gọi người giúp; tôi tìm được đường về.

– Hãy nhớ rằng, – Rowland nói, – cậu sẽ phải đối mặt với những ai.

– Tôi nhớ chứ, – cậu bạn tuyệt vời đáp lời. – Tôi chưa từng làm được gì cho cậu ấy khi sinh thời; giờ tôi sẽ làm những gì có thể.

Cậu ta bỏ đi, và Rowland ở lại đó một mình. Anh canh chừng suốt bảy tiếng đồng hồ đằng đẵng, và buổi canh gác ấy sẽ mãi mãi là ký ức không thể nào quên. Con người vốn lý trí nhất bỗng chốc trở nên chìm đắm trong cảm xúc mãnh liệt nhất trong suốt một giờ đồng hồ. Anh đay nghiến bản thân bằng sự cay đắng tột cùng, anh tự buộc tội mình vì sự tàn nhẫn và bất công, anh thà nằm xuống đó ở vị trí của Roderick để có thể rút lại những lời nói đã đẩy cậu ta bước vào chuyến dạo chơi đơn độc ngày hôm qua. Roderick từng rất thích nói rằng có những thứ gọi là sự ngu ngốc tất yếu, và giờ thì Rowland đang tự mình kiểm chứng điều đó. Cuối cùng anh cũng dần quen với sự đắc thắng câm lặng của vách đá sừng sững phía trên. Anh nhận ra Roderick là một khối thương tích khủng khiếp, và anh cố tìm hiểu điều gì đã xảy ra. Không phải là nó giúp ích gì cho anh; đối diện với tử thần đầy choáng váng ấy, giả thuyết này rồi giả thuyết khác lần lượt vấp ngã rồi lụi tàn. Chuyến dạo bước cuồng nhiệt của Roderick đã đưa cậu ta đi xa hơn và lên cao hơn cậu ta tưởng; cậu ta chắc hẳn đã nán lại vượt qua cả thời điểm cảnh báo đầu tiên của cơn bão, và thậm chí có lẽ còn tìm thấy một sự tiêu khiển đầy thách thức khi ngắm nhìn nó. Có lẽ cậu ta đơn giản là đã lạc đường. Cơn bão đã ập đến tóm lấy cậu ta, và khi cậu ta cố gắng quay về thì đã quá muộn. Cậu ta đã thử mò mẫm leo xuống vách đá trong màn đêm, đã trượt chân định mệnh, và việc cậu ta ngã năm mươi thước hay ba trăm thước chẳng còn mấy quan trọng nữa. Tình trạng thi thể của cậu ta cho thấy cú ngã ngắn hơn. Giờ đây khi mọi chuyện đã an bài, Rowland mới thấu hiểu rằng suốt hai năm qua, Roderick đã chiếm trọn cuộc đời anh đến nhường nào. Công việc của đời anh đã chấm hết.

Singleton quay lại cùng bốn người đàn ông – một trong số đó là chủ quán trọ. Họ đã kết một chiếc cáng thô sơ từ khung của một chiếc ghế kiệu và chọn một lối đi vòng vo để có thể theo một con đường tương đối bằng phẳng mà vận chuyển thi hài với một sự tươm tẤt nhất định. Đối với Rowland, có cảm giác như đoàn người nhỏ bé ấy sẽ chẳng bao giờ về tới quán trọ; thế nhưng khi họ tiến lại gần, anh sẵn sàng đánh đổi cả tay phải của mình chỉ để có thêm chút thời gian trì hoãn. Người dân ở quán trọ bước ra đón họ trong một sự hộ tống lặng lẽ và trang nghiêm. Ngay bậc cửa ra vào, đang ôm chầm lấy nhau, là hai người phụ nữ tang tóc. Bà Hudson lảo đảo bước tới với đôi bàn tay chìa ra và biểu cảm của một kẻ mù lòa; thế nhưng trước khi kịp chạm tới con trai mình, Mary Garland đã lao vút qua cụ, và trước sự chứng kiến của đám đông đang trợn tròn mắt, đầy thương cảm và kinh hãi, cô lao sầm vào phần tàn tích vô tri của người tình bằng dáng điệu lẫm liệt của một kẻ nắm giữ quyền tối thượng, cất lên một tiếng gào thét vang dội, kinh hoàng.

Tiếng thét đó vẫn văng vẳng bên tai Rowland. Nó cứ bướng bỉnh chen ngang vào suy nghĩ rằng khi anh thỉnh thoảng – rất hiếm hoi – gặp lại cô, cô đối xử với anh vô cùng tử tế; chen ngang vào ký ức rằng trong chuyến hành trình ảm đạm quay về Mỹ, tất nhiên là có sự hỗ trợ của anh, đã có một sự bộc trực lớn lao trong lòng biết ơn của cô, một sự biết ơn lớn lao trong sự bộc trực của cô. Tiểu thư Garland sống cùng bà Hudson tại Northampton, nơi Rowland đến thăm người họ hàng Cecilia thường xuyên hơn trước kia. Khi anh đến thăm tiểu thư Garland, anh không bao giờ gặp bà Hudson. Cecilia – người với ấn tượng sắc sảo rằng anh đến thăm tiểu thư Garland cũng nhiều như đến thăm mình, chẳng cảm thấy cần thiết phải tỏ ra quá mức phỉnh nịnh – mỗi khi anh xuất hiện lại gọi anh là kẻ bất an nhất trần đời. Thế nhưng anh luôn đáp lời cô rằng: – Không đâu, tôi cam đoan với cô tôi là kẻ kiên nhẫn nhất đấy!

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ Project Gutenberg
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 21 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.