Mercutio, Benvolio, Cậu bé hầu và các Đầy tớ bước vào.
BENVOLIO.
Ta cầu xin bạn, Mercutio nhân hậu, hãy rút lui thôi:
Trời đang oi bức, đám nhà Capulet lảng vảng ngoài đường,
Và nếu chạm trán, ta khó lòng tránh khỏi một trận ẩu đả,
Bởi vào những ngày oi bức này, dòng máu nóng đang sục sôi.
MERCUTIO.
Ngươi giống như cái tên khi bước chân vào ngưỡng cửa quán rượu, liền vỗ phập thanh kiếm lên bàn và bảo: "Chúa đừng để ta phải dùng đến ngươi!", thế nhưng vừa nốc xong chén thứ hai là gã đã tuốt gươm hầm hầm chĩa vào người phục vụ dẫu chẳng có chút duyên cớ nào.
BENVOLIO.
Ta mà giống một kẻ như thế sao?
MERCUTIO.
Thôi đi, thôi đi, tâm tính ngươi nóng nảy chẳng kém bất cứ kẻ nào ở xứ Ý; hễ chút là nổi khùng, mà đã nổi khùng thì sẵn sàng gây sự ngay.
BENVOLIO.
Gây sự vì điều gì chứ?
MERCUTIO.
Thôi nào, nếu có hai kẻ như ngươi, chẳng mấy chốc thiên hạ sẽ tuyệt chủng, vì đứa này sẽ kết liễu đứa kia mất. Ngươi ư? Này nhé, ngươi có thể gây sự với bất cứ ai có nhúm râu dài hơn hoặc ngắn hơn râu ngươi một sợi. Ngươi sẵn sàng cãi nhau với người ta vì chuyện cắn hạt dẻ, mà chẳng vì lý do gì khác ngoài việc mắt ngươi có màu hạt dẻ. Nào có đôi mắt nào ngoài đôi mắt ngươi lại đi săm soi một lý do cớ sự buồn cười đến thế? Đầu óc ngươi chứa đầy chuyện gây sự chẳng khác nào trứng chật ních lòng, thế mà cái đầu ấy cũng từng bị nện cho nhừ tử chẳng kém gì quả trứng ung chỉ vì thói hay gây gổ. Ngươi từng đôi co với một kẻ vì tội hắn ho ngoài đường, làm thức giấc con chó đang nằm ngủ dưới ánh nắng ban mai. Chẳng phải ngươi từng sinh sự với một tay thợ may vì hắn dám mặc chiếc áo kép mới trước lễ Phục sinh đấy ư? Hay với một kẻ khác chỉ vì hắn dùng dải ruy băng cũ để buộc đôi giày mới? Thế mà ngươi lại còn bày đặt dạy đời ta về chuyện gây gổ!
BENVOLIO.
Nếu ta mà hay gây gổ như ngươi, phàm ai có muốn mua trọn quyền sở hữu cuộc đời ta thì chắc chỉ dám mua trong vòng một tiếng rưỡi là cùng.
MERCUTIO.
Trọn quyền sở hữu ư! Thật là ngốc nghếch!
Tybalt và những người khác bước vào.
BENVOLIO.
Nhân danh danh dự của ta, đám người nhà Capulet tới kìa.
MERCUTIO.
Nhân danh gót chân ta, ta nào có bận tâm.
TYBALT.
Theo sát ta, vì ta muốn nói chuyện với chúng.
Thưa các vị, chào buổi chiều: ta có lời muốn trao đổi với một người trong các ngươi.
MERCUTIO.
Chỉ một lời với một người trong bọn ta thôi sao? Sao không đi kèm với thứ gì khác; hãy biến nó thành vừa một lời nói vừa một cú đấm ấy.
TYBALT.
Các ngươi sẽ thấy ta hoàn toàn sẵn sàng cho việc đó, thưa ngài, miễn là ngài tạo dịp cho ta.
MERCUTIO.
Bộ anh không thể tự tìm dịp mà chẳng cần ai phải tạo ra sao?
TYBALT.
Mercutio, ngươi hay tụ tập với Romeo.
MERCUTIO.
Tụ tập ư? Gì thế, bộ anh coi chúng ta là đám ca nhân xướng hát chắc? Mà nếu anh coi bọn ta là ca nhân, thì hãy chuẩn bị mà nghe toàn những âm thanh hỗn tạp bất hòa nhé. Đây là cây vĩ cầm của ta, đây là thứ sẽ làm cho anh phải nhảy múa. Chúa ơi, tụ tập ư!
BENVOLIO.
Chúng ta đang nói chuyện giữa chốn đông người qua lại.
Hoặc là hãy lui tới một nơi vắng vẻ nào đó,
Và điềm đạm bàn về những bất hòa của các vị,
Hoặc không thì hãy giải tán; ở đây mọi ánh mắt đang đổ dồn về chúng ta.
MERCUTIO.
Mắt người sinh ra là để nhìn, cứ để họ nhìn đi.
Ta quyết không nhúc nhích vì thú vui của bất kỳ ai đâu.
Romeo bước vào.
TYBALT.
Thôi được, chúc các ngươi bình an, thưa các ngài, người của ta đến rồi kìa.
MERCUTIO.
Nhưng ta chịu chết nếu hắn mặc chiếc áo đồng phục của anh.
Nào, cứ đi trước ra bãi chiến trường đi, hắn sẽ là kẻ bám theo sau anh;
Ngài hiểu theo nghĩa đó thì có thể gọi hắn là người của ngài đấy.
TYBALT.
Romeo, mối thâm tình ta dành cho ngươi chẳng thể thốt lên
Lời nào khác hơn thế này: Ngươi là một tên để tiện.
ROMEO.
Tybalt hỡi, lý do khiến ta buộc phải yêu quý ngươi
Đã phần nào tha thứ cho cơn giận dữ vốn đi kèm
Với một lời chào hỏi nhường ấy. Ta nào phải tên để tiện;
Cho nên xin từ biệt; ta thấy ngươi nào hiểu rõ lòng ta.
TYBALT.
Đồ ranh con, điều này không thể làm nguôi ngoai những tổn hại
Mà ngươi đã gây ra cho ta, vì thế hãy quay lại và tuốt gươm.
ROMEO.
Ta xin thề ta chưa từng gây tổn hại gì cho ngươi,
Mà còn yêu quý ngươi hơn những gì ngươi có thể tưởng tượng
Cho đến khi ngươi thấu hiểu được lý do của tình yêu ấy.
Và bởi thế, hỡi Capulet kính mến, cái tên mà ta trân quý
Như chính sinh mạng mình, xin hãy nguôi giận và bằng lòng.
MERCUTIO.
Ôi sự nhẫn nhịn hèn hạ, nhục nhã và đê hèn làm sao!
[Tuốt gươm.] Thế đánh Alla stoccata sẽ giải quyết tất cả.
Tybalt, đồ bắt mèo kia, ngươi có chịu bước ra đây không?
TYBALT.
Ngươi muốn gì ở ta?
MERCUTIO.
Hỡi Vua Mèo nhân hậu, ta chẳng muốn gì ngoài một trong chín cái mạng của ngươi; ta mạo muộn xin lấy nó, và tùy theo cách ngươi đối xử với ta sau đây, ta sẽ nện nhừ tử tám cái mạng còn lại. Ngươi có chịu lôi thanh kiếm ra khỏi bao của nó bằng cách kéo tai nó lên không? Mau lên, kẻo thanh kiếm của ta sẽ bén bờ tai ngươi trước khi nó kịp rút ra đấy.
TYBALT.
[Tuốt gươm.] Ta sẵn sàng tiếp ngươi đây.
ROMEO.
Mercutio hiền đức, hãy cất thanh kiếm ngắn của anh đi.
MERCUTIO.
Nào ngài, xin mời đưa đường kiếm passado của ngài xem nào.
[Họ giao chiến.]
ROMEO.
Tuốt gươm đi, Benvolio; hãy gạt vũ khí của họ xuống.
Thưa các ngài, vì lòng tự trọng, hãy dừng ngay thói bạo ngược này lại,
Tybalt, Mercutio, Hoàng tử đã nghiêm cấm ngặt nghèo
Thói thượng cẳng chân hạ cẳng tay trên đường phố Verona.
Dừng tay lại, Tybalt! Mercutio nhân hậu!
[Tybalt cùng phe cánh rút lui.]
MERCUTIO.
Ta bị thương rồi.
Nguyền rủa cả hai cái nhà các ngươi. Ta tiêu đời rồi.
Hắn đi rồi sao, và chẳng hề hấn gì chứ?
BENVOLIO.
Sao thế, anh bị thương ư?
MERCUTIO.
Ừ, ừ, một vết xước, chỉ là vết xước thôi. Chà, thế là đủ lắm rồi.
Cậu page của ta đâu rồi? Đi đi đồ vô lại, gọi một thầy thuốc mau.
[Cậu page bước ra.]
ROMEO.
Can đảm lên anh bạn; vết thương chắc không nặng lắm đâu.
MERCUTIO.
Không, nó chẳng sâu như cái giếng, cũng chẳng rộng như cửa nhà thờ đâu, nhưng thế là đủ rồi, chừng đó là quá đủ. Ngày mai mà tìm ta, các ngươi sẽ thấy ta là một kẻ mang tâm sự nặng nề như mồ mả. Ta phen này tiêu thật rồi, ta dám cá là thế đấy. Nguyền rủa cả hai cái nhà các ngươi. Chúa ơi, một con chó, một con chuột, một con nhãi nhắt, một con mèo lại có thể cào cho một người chết tươi. Đồ khoác lác, đồ vô lại, đồ tiểu nhân, kẻ đánh nhau theo đúng sách vở toán học!—Cớ sao quỷ tha ma bắt nào lại xui ngươi xông vào giữa chúng ta chứ? Ta bị thương là do trúng đòn ngay dưới nách ngươi đấy.
ROMEO.
Tôi tưởng làm thế là vì điều tốt đẹp nhất.
MERCUTIO.
Hãy dìu ta vào một ngôi nhà nào đó, Benvolio,
Kẻo ta ngất đi mất. Nguyền rủa cả hai cái nhà các ngươi.
Họ biến ta thành mồi cho giòi bọ mất rồi.
Ta dính đòn rồi, mà lại trúng một cách chí mạng nữa chứ. Đồ khốn kiếp nhà các ngươi!
[Mercutio và Benvolio bước ra.]
ROMEO.
Vị quý tộc này, người họ hàng cận thần của Hoàng tử,
Người bạn tri kỷ của ta, đã phải chịu vết thương chí mạng
Cũng vì bảo vệ ta; danh dự của ta đã bị vấy bẩn
Bởi lời lăng mạ của Tybalt,—Tybalt, người mà chỉ một tiếng đồng hồ trước
Vẫn còn là anh em họ của ta. Ôi nàng Juliet dịu ngọt,
Vẻ đẹp của nàng đã khiến ta trở nên yểu điệu mềm yếu
Và làm cho sự thép đượm tinh thần dũng mãnh trong ta trở nên nhu nhược.
Benvolio quay trở lại.
BENVOLIO.
Ôi Romeo, Romeo, Mercutio dũng cảm đã chết rồi,
Tâm hồn hào hiệp ấy đã bay vút lên tận tầng mây,
Và nơi trần thế này đã khinh miệt giũ bỏ nó quá sớm trước thời gian.
ROMEO.
Định mệnh đen tối của ngày hôm nay còn kéo dài sang những ngày tới;
Cảnh đau thương này mới chỉ mở màn cho chuỗi bi kịch mà kẻ khác phải đoạn trường.
Tybalt quay trở lại.
BENVOLIO.
Tybalt hung ác lại quay trở lại kìa.
ROMEO.
Lại đắc thắng trở về, trong khi Mercutio đã ngã xuống ư?
Hỡi lòng khoan dung điềm đạm, hãy bay thẳng lên thiên đường,
Và hỡi ngọn lửa giận dữ rực lửa, hãy dẫn lối cho ta từ giờ phút này!
Giờ đây, Tybalt, hãy nhận lại từ ta cái danh xưng "tên để tiện"
Mà lúc nãy ngươi vừa ném vào mặt ta, bởi linh hồn của Mercutio
Mới chỉ bay lên cao hơn đầu chúng ta một quãng ngắn,
Và đang đứng chờ ngươi để bầu bạn đấy.
Hoặc ngươi, hoặc ta, hoặc cả hai, phải đi cùng với hắn.
TYBALT.
Đồ ranh con khốn nạn, kẻ vừa tụ tập với nó ở đây,
Ngươi sẽ phải theo nó xuống dưới tuyền đài.
ROMEO.
Điều này sẽ định đoạt kết cục đó.
[Họ giao chiến; Tybalt ngã gục.]
BENVOLIO.
Romeo, tránh đi, biến mau lên!
Đám đông dân chúng đã kéo ra rồi, và Tybalt đã bị giết.
Đừng ngẩn người ra thế. Hoàng tử sẽ tuyên án tử hình ngươi
Nếu ngươi bị bắt. Đi mau, biến đi, mau lên!
ROMEO.
Ôi, ta là kẻ ngốc nghếch của tạo hóa!
BENVOLIO.
Cớ sao ngươi còn đứng đó?
[Romeo bước ra.]
Đám đông Dân chúng bước vào.
NGƯỜI DÂN THỨ NHẤT.
Tên đã giết Mercutio chạy theo hướng nào rồi?
Tybalt, tên sát nhân đó, hắn chạy theo hướng nào?
BENVOLIO.
Kia kìa, Tybalt nằm ở đó.
NGƯỜI DÂN THỨ NHẤT.
Đứng dậy, anh bạn, hãy đi theo ta.
Ta nhân danh Hoàng tử hạ lệnh ngươi phải tuân theo.
Hoàng tử cùng đoàn tùy tùng bước vào; có mặt Montague, Capulet, vợ của họ và những người khác.
HOÀNG TỬ.
Đâu là những kẻ gây sự đê hèn khơi mào cho cuộc ẩu đả này?
BENVOLIO.
Hỡi Hoàng tử cao quý, thần xin thuật lại tường tận
Toàn bộ diễn biến bất hạnh của trận chiến đẫm máu này.
Nằm kia là kẻ đã bị tay Romeo trẻ tuổi hạ sát,
Chính là kẻ vừa tước đi sinh mạng người họ hàng của bệ hạ, Mercutio dũng cảm.
BÀ CAPULET.
Tybalt, cháu tôi! Ôi đứa con của anh tôi!
Hỡi Hoàng tử! Ôi chồng tôi! Ôi, máu của người họ hàng thân thiết
Đã bị đổ xuống rồi! Thưa Hoàng tử, nếu ngài là bậc minh quân trọng công lý,
Hãy lấy máu của nhà Montague để đền đáp cho máu của chúng tôi.
Ôi cháu tôi, cháu tôi ơi.
HOÀNG TỬ.
Benvolio, kẻ nào đã khơi mào cuộc ẩu đả đẫm máu này?
BENVOLIO.
Là Tybalt đang nằm chết đây, kẻ đã bị tay Romeo tước đoạt sinh mạng;
Chính Romeo là người đã dùng lời lẽ ôn tồn với hắn, bảo hắn hãy suy nghĩ kỹ
Về việc cuộc cãi vã này nhỏ nhặt nhường nào, đồng thời cũng gióng lên hồi chuông cảnh tỉnh
Về sự phẫn nộ cao độ của bệ hạ. Tất cả những lời ấy được thốt ra
Với hơi thở nhẹ nhàng, ánh mắt điềm tĩnh, đầu gối khẽ khuỵu xuống
Cũng chẳng thể giảng hòa nổi với tâm tính ngang ngạnh hung hăng
Của Tybalt, kẻ điếc đặc trước tiếng gọi của hòa bình, để rồi hắn cứ lao tới
Chĩa thẳng mũi thép sắc nhọn vào ngực của Mercutio dũng mãnh,
Và vị này, cũng sục sôi chẳng kém, liền quay gươm chống trả ăn miếng trả miếng,
Rồi với sự khinh miệt đậm chất nhà binh, một tay gạt phăng
Cái chết lạnh lẽo sang một bên, tay kia phản đòn
Nhắm thẳng vào Tybalt, và Tybalt bằng sự nhanh nhẹn
Đã đỡ lại được. Romeo liền cất tiếng hô lớn:
‘Dừng lại, hỡi những người bạn! Bạn bè ơi, hãy tách ra!’ và nhanh hơn cả lời nói,
Cánh tay linh hoạt của chàng đã gạt phăng những mũi kiếm tử thần của họ,
Rồi lao thẳng vào giữa hai người; chính dưới cánh tay của chàng,
Một nhát đâm hiểm độc từ Tybalt đã cướp đi sinh mạng
Của Mercutio lực lưỡng, và rồi Tybalt bỏ chạy.
Nhưng chẳng bao lâu sau hắn lại quay về tìm Romeo,
Lúc bấy giờ đang ngùn ngụt ngọn lửa báo thù,
Và họ lao vào nhau nhanh như chớp; bởi vì, trước khi thần
Kịp rút gươm để can ngăn thì Tybalt dũng mãnh đã ngã gục;
Và ngay khi hắn ngã xuống thì Romeo liền quay đầu tẩu thoát.
Đó hoàn toàn là sự thật, bằng không xin hãy để Benvolio phải chịu tội chết.
BÀ CAPULET.
Hắn là người họ hàng của dòng họ Montague.
Tình cảm che mắt khiến hắn bênh vực, những lời hắn nói hoàn toàn gian dối.
Có khoảng đôi mươi kẻ đã tham gia vào cuộc hỗn chiến đen tối này,
Và tất cả ngần ấy con người mới chỉ cướp đi được một sinh mạng.
Thần khẩn cầu công lý, thứ mà bệ hạ, với tư cách là Hoàng tử, buộc phải ban bố;
Romeo đã giết Tybalt, Romeo không thể sống sót.
HOÀNG TỬ.
Romeo đã giết hắn, còn hắn thì đã giết Mercutio.
Giờ đây ai là kẻ phải đền trả cái giá cho giọt máu quý giá ấy?
MONTAGUE.
Thưa Hoàng tử, không phải Romeo, nó vốn là bạn tri kỷ của Mercutio;
Tội lỗi của nó chẳng qua chỉ thay pháp luật trừng trị đích đáng
Kẻ đáng phải chết, chính là Tybalt.
HOÀNG TỬ.
Và vì tội lỗi đó,
Lập tức chúng ta tuyên án lưu đày hắn khỏi chốn này.
Ta cũng có phần trách nhiệm trong mối thù hằn đang tiếp diễn của các ngươi,
Máu của người nhà ta đã phải đổ xuống vì những cuộc ẩu đả ngông cuồng của các ngươi.
Nhưng ta sẽ phạt các ngươi một khoản tiền phạt nặng đến mức
Tất cả các ngươi sẽ phải hối hận vì nỗi đau mất mát của ta.
Ta sẽ điếc đặc trước mọi lời biện hộ và van xin;
Cả nước mắt lẫn lời cầu nguyện đều chẳng thể chuộc lại được những lỗi lầm.
Cho nên đừng hòng van xin điều gì. Hãy tống cổ Romeo rời khỏi đây thật nhanh,
Bằng không, hễ khi nào hắn bị bắt gặp, thì giờ phút ấy chính là tận số của hắn.
Hãy khiêng thi thể này đi, và tuân theo ý chỉ của chúng ta.
Sự khoan dung chẳng khác nào hành vi đồng lõa giết người, khi ta ân xá cho những kẻ tước đoạt sinh mạng.
[Họ cùng bước ra.]