Thời gian trôi qua trong một vụ án giết người cũng tựa như khi ta xoay một vòng quay may mắn. Chiếc vòng ấy sinh ra là để quay. Một vòng quay hoàn hảo. Bạn, một thám tử, nên cảm ơn vì nó quay đủ chậm để bạn xác định các dữ kiện của vụ án. Cái vòng quay đó, nếu lỡ chạm vào quá sớm hoặc cho dừng không đúng chỗ, ô manh mối sẽ vuột qua và biến mất. Quan trọng hơn, mọi thứ sẽ không bao giờ quay lại vị trí ban đầu. Bạn chỉ có duy nhất một cơ hội để quay đúng. Thậm chí bạn có thể khiến vụ án rơi vào bế tắc nếu như không biết bản thân đang làm gì ngay từ lần chạm đầu tiên.

- CỰU CẢNH SÁT ĐIỀU TRA JOE KENDA

Nhà tôi thật ra giống gia đình quái gở Addams[1] hơn là gia đình tài phiệt Walton[2]. Ôm dường như là hành động vô nghĩa với mọi người trong nhà, đến khi tôi lớn lên vẫn thế. Những chuyến đi chơi lễ cũng hết sức hiếm, vậy nên chuyện bố mẹ quyết định đưa anh trai và tôi đến Sở thú Pittsburgh có thể coi là một sự kiện lớn.

Điểm dừng chân đầu tiên của chúng tôi tại vườn thú là Nhà Linh trưởng. Khi đến gần, tôi chợt phát hiện ra một tấm biển với dòng chú thích: “Quanh góc này, bạn sẽ nhìn thấy loài vật nguy hiểm nhất hành tinh”.

Cảm thấy khá ngạc nhiên, tôi chạy vòng quanh cái góc ấy và dừng chân trước một chiếc gương, một chiếc gương to tướng cao từ trần đến sàn phản chiếu hình ảnh của toàn bộ những người đang dạo quanh sở thú, kể cả tôi. Tôi đứng lại và nhìn vào trong gương một lúc lâu, đủ lâu để suy nghĩ về thông điệp của tấm biển.

Khái niệm con người là loài thú nguy hiểm thực sự tác động mạnh đến tôi. Tôi tự hỏi liệu đây có phải là sự thật. Chúng ta có thể là những sinh vật nguy hiểm nhất hành tinh ư?

Tôi suy tư về câu hỏi đó lâu đến nỗi mẹ phải hét toáng lên thì tôi mới tiếp tục di chuyển cùng dòng người ở đấy. Ý nghĩ về việc xem con người như những kẻ săn mồi khát máu cứ bám víu lấy tâm trí tôi.

Suốt 23 năm rưỡi làm công tác phòng chống tội phạm, tôi xác nhận rằng đó thật sự là sự thật, trong mọi trường hợp. Tôi thấy hầu hết các động vật khác chỉ săn giết vì nhu cầu, trong khi con người có thể và sẽ xuống tay để được thỏa mãn hay vì các lý do bẩn thỉu khác.

Tôi trở thành thám tử điều tra trong các vụ giết người vì tôi muốn tìm hiểu tại sao con người lại sát hại lẫn nhau, và cũng vì tôi muốn loại bỏ những điều xấu xa nhất đến từ tội ác xấu xa nhất này. Những kẻ giết người sẽ phải chịu án chung thân hoặc tử hình, vì vậy, tôi đã lý luận rằng giết người phải là hành vi phạm tội tồi tệ nhất, và tôi muốn gột bỏ điều tồi tệ nhất này ra khỏi xã hội của chúng ta. Trong suốt quãng đời hai mươi mấy năm ấy, tôi đã trấn áp không ít hành vi phạm tội, không dám nhận là nhiều, nhưng cũng khá nhiều.

Nếu bạn muốn biết điều gì xảy ra khi điều tra các vụ giết người, hãy theo chân tôi trong những trang sách tiếp theo và tôi sẽ cho bạn thấy. Tuy nhiên, hãy luôn lưu ý: Bạn có thể không muốn nhìn thấy thực tế gây ra bởi những kẻ sát nhân đáng sợ nhất trong thế giới của chúng ta. Nếu bạn không nghĩ mình có thể đi sâu vào những khía cạnh đen tối nhất của bản chất con người, hãy cân nhắc việc đặt cuốn sách này xuống, bởi vì nó có thể đả kích bạn. Nhưng nếu bạn quan tâm đến sự thật, thì bạn đang đọc đúng sách rồi đấy.

Có thể bạn đã biết hoặc không, tôi là một sĩ quan cảnh sát ở thành phố Colorado Springs, bang Colorado, Hoa Kỳ. Trong 19 năm sự nghiệp tại đây, tôi đảm nhận vai trò thám tử trong các vụ trọng án. Tôi đã tham gia điều tra tổng cộng 387 vụ án giết người và tìm ra kẻ thủ ác trong 92% số vụ đó. Vì vậy, bạn có thể nói tôi đã hoàn thành tốt 92% công việc, hoặc bạn có thể nhận định tôi là tên gà mờ không thể tìm ra lời giải cho 8% các vụ án còn lại của mình.

Tôi vẫn luôn day dứt về những vụ án mà mình chưa phá được, nhưng tôi yêu công việc này, và tôi muốn nói rõ rằng tôi chưa bao giờ là gã kỵ sĩ cô độc khi giải quyết các vụ án. Sát cánh bên tôi luôn có những nhóm chuyên gia thực thi pháp luật, bao gồm các giám sát viên, đồng nghiệp thám tử và các nhân viên tuần tra, những người đã đóng góp mọi kỹ năng cùng sự hỗ trợ trong mọi vụ án mà tôi góp mặt. Tôi sẽ không bao giờ có thể giải quyết bất kỳ vụ án nào nếu thiếu đi sự trợ giúp và động viên của họ.

Cũng như mọi cơ quan thực thi pháp luật khác trên toàn nước Mỹ, chỗ chúng tôi có nhiều nhân viên với những điểm độc đáo riêng. Chúng tôi có một chàng trai có thể mở bất kỳ loại khóa nào, một người khác có thể gắn và theo dõi cá nhân (dưới sự cho phép của tòa án) bằng các thiết bị ghi hình, điện thoại, và cả trên màn hình máy tính, và còn nhiều người khác khi truy tìm dấu tích và điều tra nghi phạm thì cứ phải gọi là xuất quỷ nhập thần. Khi tôi cần các thông tin trong chiếc máy tính vừa được thu giữ, tôi sẽ gọi cho vị thiên tài công nghệ của cơ quan, một điều tra viên giỏi như Sherlock Holmes chỉ với bàn phím máy tính. Bất cứ lúc nào chúng tôi có một nhiệm vụ bí mật khó khăn đòi hỏi cả tinh thần minh mẫn lẫn thể chất tráng kiện, những người anh em luôn sẵn sàng ở đó. Họ là những người đóng góp to lớn cho các cuộc điều tra của chúng tôi.

Nhiều năm trôi qua, tôi cũng học được kha khá kinh nghiệm từ các đồng nghiệp của mình. Khi mới bước chân vào nghề, các vị sếp thường xuyên hét lớn vào mặt và gọi tôi là một thằng ngốc, nhưng họ đã đúng. Khi học hỏi từ những người biết rõ mình đang làm gì, kỹ năng của bạn sẽ càng ngày được cải thiện. Đó là cách bạn trở thành một chuyên gia.

Trong suốt sự nghiệp của mình, tôi đã phục vụ năm nhiệm kỳ cảnh sát trưởng khác nhau. Mỗi người đều có phong cách lãnh đạo riêng, nhưng tất cả đều là những chuyên gia tuyệt vời và tôi đã học hỏi được rất nhiều từ họ. Tất cả những người tôi làm việc cùng đều xứng đáng được vinh danh long trọng vì những gì họ đã đóng góp cho các cuộc điều tra được đề cập trong cuốn sách này, chứ không chỉ đơn thuần là cảm ơn.

Tôi thích cùng họ giải quyết và truy bắt bọn tội phạm đường phố. Dù không được trả công và vợ tôi có thể phản đối, có lẽ tôi vẫn sẽ làm. Với tôi, nó như một sứ mệnh. Khi một con quái vật đang gieo rắc nỗi kinh hoàng cho người khác, bạn có thể đứng lên hoặc vẫn tiếp tục ngồi đó. Tôi thì sẽ luôn vùng dậy vì những nạn nhân của các vụ giết người. Và tôi tự hào về điều đó.

Càng yêu thích công việc đối đầu với những tên giết người xấu xa nhất, thì những góc tối của nghề này càng gây hại cho tôi và gia đình. Tôi đã từ chức vào một ngày mà tôi thực sự mất kiểm soát với cảm xúc và cảm thấy bản thân đang dần biến thành chính những kẻ mà tôi vẫn luôn truy đuổi. Sau khi ổn định tinh thần, tôi nghĩ mình đã đến lúc nghỉ hưu. Tôi nghĩ mình đã có thể khép chặt những cánh cửa ký ức và chặn chúng lại bằng một bức trường thành. Tôi cũng nghĩ rằng, sau ngần ấy thời gian, giờ tôi có thể bỏ lại phía sau những nỗi kinh hoàng mà mình từng chứng kiến.

Nhưng tôi đã sai.

Rồi may mắn thay, tôi tìm ra một con đường khác để gầy dựng lại cuộc sống và sự tỉnh táo trong tôi. Hoặc, tôi nên nói rằng, chính con đường ấy đã tìm đến tôi.

Đến thời điểm viết cuốn sách này, chúng tôi đã bắt đầu bấm máy mùa thứ bảy của Homicide Hunter[3] (Tạm dịch: Thợ săn kẻ giết người) cho kênh truyền hình Investigation Discovery, thu hút khoảng 30 triệu người xem ở Hoa Kỳ, và phát sóng rộng rãi khắp gần 200 vùng lãnh thổ trên thế giới. Ý tôi là là việc thuật lại những câu chuyện của tôi như một liều thuốc. Nó là một cách giải phóng nỗi đau và sự kinh hoàng tích lũy trong suốt sự nghiệp làm cảnh sát kiêm thám tử điều tra các vụ sát nhân. Giờ tôi viết cuốn sách này cũng với lý do đó: chia sẻ những câu chuyện này sẽ làm giảm gánh nặng tôi đang mang.

Việc công bố những câu chuyện này đã tạo ra sức ảnh hưởng vô cùng bất ngờ. Bây giờ, mọi người dường như tương tác tích cực với tôi hơn, chứ khi còn là một nhân viên cảnh sát, chẳng mấy khi tôi nhận được sự yêu mến hay tôn trọng từ mọi người. Tôi tận dụng sự thù hận trên đường phố để điều khiển bản thân mình, để hoàn thành công việc. Trước đó, tôi chỉ biết đến sự khinh miệt mà những kẻ giết người, gia đình của họ, và những người sợ hãi tôi ném vào mình. Mạng sống của tôi đã từng bị đe dọa vô số lần. Họ cũng đe dọa giết vợ con tôi, và cả chú chó của tôi. Lòng tôi đã chất đầy hận thù như vậy đấy. Nhưng khi tôi lên sóng truyền hình, mọi thứ bỗng nhiên đảo lộn. Tôi thực sự cảm thấy được tôn trọng. Những người lạ mặt muốn nói chuyện với tôi tại các sân bay, trung tâm mua sắm và trên sân golf.

Tôi không phải là người nổi bật nhất trên các phương tiện truyền thông xã hội, nhưng có ít nhất sáu trang hâm mộ chương trình Homicide Hunter trên Facebook, bao gồm cả một trang với tên gọi “Con Quái vật Kenda”.

Sau 23 năm lặn ngụp trong bóng tối của bản chất con người, giờ đây tôi đang tận hưởng ánh sáng, và tôi thích chia sẻ những câu chuyện của mình. Tôi không biết lý do tại sao điều này lại thành ra đúng đắn, hoặc cũng chẳng rõ cái khiếu kể chuyện đến từ đâu. Nhưng hẳn là chẳng có chuyên gia kể chuyện nào lớn lên trong một gia đình toàn cáu gắt và cãi vã như tôi (haha).

*

Bây giờ, tôi xin phép được bắt đầu.

Rất nhiều người quá bận để cố gắng giết hại nhau, hoặc đe dọa giết nhau. Vì vậy, trở thành một thám tử điều tra án mạng như một cái nghiệp đến với tôi.

❀ ❀ ❀

[1] Ý nhắc đến gia đình nhà Addams trong bộ phim cùng tên (The Addams), kể về một gia đình giàu có nhưng lập dị, thích thú với những điều quái gở. (Tất cả các chú thích trong sách là của người dịch).

[2] Gia đình Walton là gia đình cực kỳ giàu có với khối tài sản khổng lồ mà Sam Walton (người sáng lập tập đoàn Walmart) để lại, đến nay vẫn luôn tích cực tham gia vào hoạt động kinh doanh để xây dựng sự phồn vinh cho tập đoàn Walmart.

[3] Series phim tài liệu về tội phạm của Mỹ được phát sóng trên kênh Investigation Discovery về những vụ án mà chính tác giả Joe Kenda đã tham gia phá án.