Buổi thẩm vấn của cảnh sát thường là một phương pháp để lấy lời khai từ một cá nhân bất hợp tác. Nếu bạn gặp một người biết hợp tác, bạn chỉ cần phỏng vấn anh ta, thẩm vấn là không cần thiết.

Trên các chương trình truyền hình an ninh, bạn nghe rất nhiều về kịch bản cảnh sát tốt - cảnh sát xấu khi thẩm vấn nghi phạm. Tôi không theo cách chơi đó ngay cả với các đối tượng lì lợm nhất. Tôi cần người đó trò chuyện với mình. Vì vậy, tôi chơi đẹp. Kể cả bây giờ, vì lý do gì đó, thi thoảng phong cách hay cá tính của tôi cũng không phù hợp với nghi phạm trong phòng thẩm vấn. Trong những trường hợp đó, tôi bước sang một bên và để một điều tra viên khác xử lý buổi thẩm vấn. Có một trinh sát đặc biệt có thể tiếp cận với mọi nghi phạm. Anh ấy có sở trường tìm ra mấu chốt khiến vụ án trở nên khó khăn. Anh ấy đọc được tâm trí họ. Đó là một món quà của Thượng đế. Tôi thường gọi anh ấy trong những tình huống vất vả nhất vì tôi biết anh ấy sẽ khai thác được những thông tin chúng tôi cần mà không vi phạm bất kỳ quy tắc nào. Anh ấy là một thành viên quan trọng trong đội của chúng tôi.

Thật sự mà nói, hầu hết mọi người đều thích trò chuyện. Đó là bản chất của con người, đặc biệt là đối với người Mỹ. Đây là một trong những lý do khiến phần lớn các nghi phạm, khoảng 80%, từ bỏ quyền Miranda[1] để chờ luật sư. Thay vào đó họ sẽ khai báo lung tung hết cả lên. Bạn nghĩ điều này không đúng, nhưng hầu hết nghi phạm tự đánh giá mình đủ thông minh để “múa rìu qua mắt thợ”. Họ bắt đầu những trò lừa lọc khi còn là những đứa trẻ nói dối mẹ mình, vì vậy họ tin rằng họ có thể nói dối cảnh sát và tự do bước ra ngoài. Chuyện này có thể đã xảy ra một hoặc hai lần, nhưng gặp tôi thì đừng hòng.

Đôi khi thời gian tôi thẩm vấn dài lê thê. Pháp luật không quy định chính xác về giới hạn thời gian thẩm vấn. Chỉ có Tòa án tối cao ra phán quyết rằng phải là “khoảng thời gian hợp lý”. Các tòa án giải thích quy định này nghĩa là ít hơn tám tiếng, dựa trên cơ sở cho rằng việc thẩm vẫn không nên kéo dài hơn cả một ngày làm việc. Con người ta cần phải ngủ, ngay cả những kẻ khốn nạn, bạo lực, giết người cướp của cũng cần đi ngủ.

Tôi giữ những buổi thẩm vấn kéo dài không quá bảy tiếng, bao gồm thời gian nghỉ ăn uống. Nếu tôi vượt quá bảy tiếng, luật sư bào chữa có thể phản biện bằng lý do “quá nhiều thời gian và áp lực.”

Tôi tận dụng thời gian, và hiếm khi phải nạt nộ hay hét lớn, ít nhất là không phải ngay từ đầu. Tôi nói chuyện với họ và để họ sẻ chia. Một khi bạn hình dung ra điểm yếu và hiểu được tâm lý của một người, bạn thường có thể làm chủ tâm trí của họ để khiến họ phải thú tội. Tôi là một viên cảnh sát đàng hoàng và thường làm việc một mình khi thẩm vấn nghi phạm.

Tôi luôn đồng ý rằng công cụ thẩm vấn hiệu quả nhất là sự lịch thiệp. Tôi không rút móng tay hoặc đánh đập họ bằng những cuốn sổ danh bạ điện thoại. Tôi hạ gục họ bằng sự tử tế. Rất hiếm khi tôi lớn giọng, trừ khi tôi muốn tạo nên chút kịch tính. Tôi không muốn họ nghĩ rằng tôi tức giận với họ. Tôi cố gắng thiết lập mối quan hệ, tìm điểm chung và mở đường giao tiếp.

Tôi thường lừa họ bằng thuốc lá nếu họ ghiền hút thuốc, bởi vì hút thuốc làm dịu tâm trạng của họ. Hút thuốc cũng giúp tôi bình tĩnh trở lại khi tôi vẫn đang thực hiện công việc. Chúng tôi có một bảng cấm hút thuốc trong phòng thẩm vấn và tôi nhận thức được mối quan tâm về sức khỏe từ các bác sĩ, nhưng đây là bộ phận điều tra án giết người. Nghi phạm ở trong căn phòng với tôi vì hắn vừa giết chết ai đó. Tôi không quan tâm nhiều đến việc nghi phạm đang đón nhận cái chết chầm chậm gây ra bởi thuốc lá, nicotine và độc tố. Mục tiêu của tôi là truy tìm công lý, nghĩa là mang đến cái chết nhanh hơn cho kẻ thủ ác đang ngồi ở ghế đối diện.

Cách tiếp cận của tôi trong buổi thẩm vấn có một sự đa dạng nhất định. Trước khi ngồi xuống với nghi phạm, tôi sẽ đánh giá tính cách, cấp độ trí thông minh và trạng thái cảm xúc của hắn ta (tôi sử dụng đại từ “hắn” vì phần lớn những kẻ giết người là nam giới). Đây là những câu hỏi mà tôi tự vấn trong vài giây đầu tiên của buổi thẩm tra: Hắn ta có tư duy như thế nào? Hắn có thể sợ hãi hoặc là hắn quá ngu ngốc nên sợ hãi? Hắn có thể sẽ yêu cầu một luật sư ngay lập tức chăng? Người này có cảm thấy giết chết nạn nhân là xứng đáng?

Câu hỏi cuối cùng là một câu hỏi quan trọng. Hầu hết các kẻ giết người cảm thấy cần phải giết nạn nhân của mình. Họ tự thấy việc giết chết nạn nhân là việc làm hợp lý, và thông thường, họ tin rằng những người khác sẽ đồng ý với họ, nếu họ mở lòng mình ra và tự giải thích tất cả.

Tôi rất thích khi họ như vậy.

TRA HỎI JEKYLL & HYDE[2]

Một trong những cuộc thẩm vấn mệt mỏi nhất của tôi kéo dài tận sáu tiếng đồng hồ với một công dân trẻ điển hình đã có vợ và một con gái, công việc kinh doanh gia đình phát đạt, ngoan đạo, thường xuyên đi dự lễ nhà thờ vào Chủ nhật, và không có tiền án tiền sự. Hắn ta không giống một tên tội phạm. Hắn có vẻ ngoài trẻ hơn nhiều so với độ tuổi 24 của mình, một người đàn ông Mỹ trắng, ưa nhìn với mái tóc đỏ và tàn nhang.

Anh chàng hấp dẫn này đã thể hiện bản thân là một người tốt bụng và chính trực, nhưng hãy tin tôi nhé bạn tôi ơi, hắn ta điên dại cực kỳ. Hắn ta là một phiên bản Jekyll & Hyde thời hiện đại, một kẻ sống hai mặt và che giấu phần đen tối đời mình với mọi người.

Chúng tôi chưa tìm ra được dấu vết gì. Vợ và con gái hắn không phải là manh mối vụ án. Đồng nghiệp của gã càng không. Họ nghĩ hắn ta thật tuyệt vời, một hình mẫu bạch mã hoàng tử. Hắn chưa bao giờ hành hạ chó con, hay dìm nước mèo con, hoặc ra tay với những phụ nữ lớn tuổi trên phổ. Tôi cũng không thể tìm thấy một người qua đường nào khiếu nại về hắn ta.

Không ai có ý kiến gì về con quái vật bên trong hắn, ngoại trừ nạn nhân của hắn, sau đó là tôi, rồi cả thế giới. Vụ án bắt đầu từ một cuộc tấn công tàn bạo với một cô gái điếm đứng đường, một trong những nạn nhân dễ bị tổn thương nhất.

Vâng, những cô gái điếm nhảy lên xe hơi của những người lạ mặt vì đây là công việc của họ. Đúng là họ đang làm loại công việc có nhiều rủi ro cao, nhưng không ai có quyền làm tổn thương hoặc bạo hành họ. Tuy nhiên, mối nguy hiểm nghề nghiệp của họ trước hết là những căn bệnh lây truyền qua đường tình dục và cơn nghiện ma túy, những thứ thường dẫn đến kết cục bị đánh đập, đâm chém, bắn nhau, ẩu đả, và một cái chết bạo lực.

Cô gái điếm này đang ở độ tuổi 20 và khá đầy đặn. Các bác sĩ nói với tôi rằng sức mạnh của tuổi trẻ là lý do duy nhất giúp cô sống sót sau cuộc tấn công dã man. Những nạn nhân của các cuộc bạo hành thường có nhiều cơ hội sống sót hơn nếu họ dưới 40 tuổi. Những ai lớn hơn 40 hiếm khi được như vậy. Tuổi trẻ vượt lên trên tất cả.

Mặc dù vậy, việc nạn nhân vẫn còn sống sót là rất đáng lưu tâm. Cô gái gần như đã đi đến thế giới bên kia và khó thoát khỏi bàn tay tử thần. Trên thực tế, kẻ tấn công đã ngã giá và đưa cô ấy đến vùng núi, lái xe qua đại lộ Gold Camp, một con đường đất nhấp nhô vắng vẻ ở khu vực núi Pikes. Đã từ lâu, nơi đây trở thành địa điểm tụ tập cho các bữa tiệc của những thanh niên lêu lổng và những tay săn ma trong hầm đường sắt bỏ hoang dọc tuyến đường.

Dọc hai bên là những hàng thông trải dài, con đường ngoằn ngoèo trông thật thơ mộng nhưng lại rất nguy hiểm. Dù bị hạn chế lưu thông, cánh tài xế lái xe bốn bánh và xe địa hình vẫn thích đi qua con đường này, vì họ thích cảm giác mạnh từ độ dốc của con đường, những vòng cung, những khúc cua khúc khuỷu và những con đèo ôm lấy sườn núi.

Tuyến đường sắt dọc theo đại lộ vốn được xây dựng dọc theo con đường để chuyển vàng từ các mỏ gần Cripple Creek đến Colorado Springs bên kia núi. Có rất nhiều truyền thuyết về những sinh vật lạ và những hồn ma cà rồng ẩn trên con đường này và đặc biệt là trong đường hầm. Nếu phải nêu tên một con đường xưa nổi tiếng với những lời nguyền hắc ám, thì đó chính là đại lộ Gold Camp. Câu chuyện của cô gái điếm trẻ tuổi bây giờ trở thành một phần truyền thuyết, vì cô đã rất may mắn không trở thành một trong những hồn ma của con đường này.

Cô bị đâm sáu nhát trong vòng vài giờ. Hung thủ tấn công, hãm hiếp cô và thực hiện những hành vi không thể nói ra. Hắn đã sử dụng cờ lê tháo vỏ xe để đâm vào cả âm đạo lẫn trực tràng của cô, tiểu vào miệng cô ấy. Và còn nhiều trò đồi bại khác nữa.

Khi thỏa mãn cơn khát tra tấn, tên khốn đã cắt một nắm tóc của cô ấy trước khi kéo cô gái trần truồng ra khỏi xe tải và ném cô gái với những tổn thương nghiêm trọng xuống một vách đá.

Hắn ta lái xe về nhà, đinh ninh rằng nạn nhân đã chết.

Hắn đã sai.

Rất dễ để đón những cô gái mại dâm đứng đường lên xe và vui vẻ, nhưng không dễ đẩy họ xuống đâu. Cô gái này là một chú chim nhỏ bé bền bỉ. Vết thương do dao đâm không gây tử vong. Bằng cách nào đó mà lưỡi dao đã đâm trượt các cơ quan trọng yếu và động mạch chủ. Dù vậy, cô ấy đã rơi xuống con dốc hiểm trở gần ba mươi mét trước khi một bụi cây thông chết giúp cô dừng lại.

Trong quá trình điều tra, chúng tôi cũng đến nơi và dõi theo đoạn đường xảy ra sự việc. Nó quả thực rất dốc, chúng tôi phải đeo dây thừng và tựa vào bên sườn núi để có thể đứng thẳng và giữ thăng bằng. Men theo đoạn dốc dẫn xuống những cây thông đã chết khô, chúng tôi lần theo vết máu của nạn nhân khi lao xuống hẻm núi.

Mặc dù gãy nhiều phần xương, cùng với vết thương của dao và tất cả các tổn thương khác, nạn nhân của vụ tấn công vẫn cố gắng bám víu và dốc hết chút sức lực cuối cùng để gượng dậy. Phải mất nhiều giờ đồng hồ, cô gái mới ra được đại lộ Gold Camp. Rồi cố gắng gượng tiến bên bờ kè, lảo đảo trên con đường đất, và gục ngã trước ánh đèn pha xe hơi của một gia đình đang đi du lịch khiến họ vô cùng kinh hoàng.

Bản đồ đường mòn trên núi của gia đình ấy có đề cập đến khả năng sẽ nhìn thấy được hồn ma, nhưng không nhắc đến việc có thể gặp một người phụ nữ bằng xương bằng thịt đang trần truồng và chảy máu khắp cơ thể. Các vị khách du lịch ấy đã rất cao thượng vì không bỏ chạy khi nhìn thấy cô ấy. Thay vì bỏ của chạy lấy người, họ đã gọi 911. Đội nhân viên cấp cứu và cảnh sát điều tra được phân công thực hiện công việc. Sau đó, đến lượt tôi thực hiện nhiệm vụ của mình.

Lúc tôi đến thăm phòng bệnh, cô ấy đã tỉnh táo và trong giai đoạn đầu của sự oán hận xen lẫn hoảng loạn. Cô ấy thể hiện từng cảm xúc trong ánh mắt khi thuật lại những chi tiết quan trọng, khi mô tả kẻ tấn công và chiếc xe bán tải của hắn ta. Tôi ghi nhận đủ thông tin để xác định được hung thủ mà không cần động thủ nhiều.

Một khi đã có một cái tên, tôi theo dõi nghi phạm trước khi bất giữ hắn. Hồ sơ tư pháp của hắn ta sạch sẽ đến mức không thể sạch hơn được nữa. Tuy nhiên, lời khai của nạn nhân gan lì kia cũng đủ cho chúng tôi thẩm quyền thực hiện lệnh khám xét.

Tôi tập hợp lực lượng, tiến đến căn nhà hoàn hảo của gã ấy, kiểm tra hắn ta và gia đình của gã, và bới tung mọi ngóc ngách. Đây không phải là cuộc đấu trí đầu tiên của chúng tôi. Chúng tôi rút ngăn kéo tủ quần áo trong phòng ngủ của hắn, và thấy dán vào mặt sau của một ngăn tủ là nắm tóc của nạn nhân.

Tóm được rồi nhé, Quý ông Trong sạch!

Chúng tôi bắt giam và đưa hắn vào phòng thẩm vấn. Tôi có đủ chứng cứ và nhân chứng sẵn sàng đứng ra chống lại hắn, và tôi dư sức để kết luận hắn ta về tội bắt cóc và giết người, nhưng tôi muốn tận tai nghe lời thú nhận từ hắn để kết thúc vụ án.

Thật tuyệt khi ghi nhận được những lời khai từ các nhân chứng, nhưng những lời khai này đôi khi lại bị cho là không chính xác hoặc quá mơ hồ. Các vị luật sư bào chữa dày dạn kinh nghiệm có cả nghìn cách để chống lại tất tần tật lời khai của những nhân chứng. Một trong những nhân chứng ưa thích Sở chúng tôi là người đàn ông chuyên hút thuốc lá moron sống ở vùng núi. Ông ấy sống như một ẩn sĩ kể từ khi Thế chiến thứ II kết thúc.

Ông ấy chỉ tình cờ lái xe qua Colorado Springs và chứng kiến một đợt xả súng mà tôi được giao nhiệm vụ điều tra. Cuối cùng thì ông ấy cũng chứng tỏ mình là một nhân chứng có ích, dẫu ràng cuộc trò chuyện ban đầu của chúng tôi không mấy khả quan.

“Thưa ngài, ông có chứng kiến vụ bắn súng này không?”, tôi hỏi.

“Có chứ” - ông ấy trả lời. “Tôi nói anh nghe, đời tôi đã dự lễ hội thiến lợn rồi nhưng tôi chưa bao giờ thấy thứ gì giống như vậy!”

Phản ứng hoảng loạn đó đã trở thành một lời khai kinh điển mà chúng tôi vẫn sử dụng bất cứ khi nào chúng tôi có một vụ án hoặc hiện trường kỳ lạ. Câu nói đã tồn tại qua nhiều năm tháng, trở thành một lời khai nhân chứng rất được yêu thích tại sở cảnh sát của chúng tôi.

Tôi rất trân trọng biên bản lời khai của nhân chứng đáng tin, nhưng lời thú nhận từ miệng hung thủ luôn là mục tiêu tối thượng của tôi. Tôi chỉ cảm thấy khá hơn khi tôi thuyết phục được, hoặc lừa được, những kẻ xấu xa phải thừa nhận hành vi bẩn thỉu của chúng. Chỉ điều đó mới có thể thỏa mãn tôi.

Lời thú nhận của Jekyll & Hyde không hề dễ dàng mà có được. Bức tường tinh thần mà hắn ta xây lên để phủ lấp mặt đen tối trong hắn khá dày dặn và mạnh mẽ. Phần Jekyll của hắn ta đã rất sốc khi chúng tôi buộc tội hành vi tội phạm, nhưng sau sáu giờ dằng dặc, gã Hyde trong hắn ta không còn nơi nào ẩn náu.

Sau năm tiếng đầu trong buổi trò chuyện nhỏ giữa chúng tôi, khi một lần nữa hắn lại đinh ninh cho sự công bằng và chính trực của mình, tôi đã đi thẳng vào vấn đề, đặt ra một câu hỏi như đặt một vết nứt lên bức tường kia.

“Tôi hiểu anh rất chân thành khi chia sẻ rằng mình yêu vợ và con gái, nhưng anh vẫn là kẻ gây ra hành vi bạo lực này” - tôi thẳng thắn nói.

“Tôi không làm những điều mà anh nói!” - hắn ta hét lớn.

Ngay cả khi hắn vẫn giữ nguyên nét hồn nhiên của mình, hình ảnh đôi mắt hắn buồn tẻ và tối tăm vẫn nán lại trong tâm trí tôi như thể hắn ta đang mời gọi, hoặc khiêu khích, và khiến tôi cần phải thăm dò thêm. Tôi đã nhìn thấy ánh sáng lóe lên trong bóng tối sau bức tường dày chỉ trong tiếng đồng hồ ít ỏi cuối cùng. Hắn như thể cảm thấy lực bất tòng tâm. Gã ấy muốn thuyết phục tôi rằng mình không phải là kẻ gian ác. Hắn ta chỉ làm những điều bình thường như những người đàn ông khác.

Ngay khi tôi sắp sửa buông xuôi, có một tiếng gõ vào cánh cửa của phòng thẩm vấn. Đó là sếp của tôi.

Tôi bước ra ngoài.

“Anh có biết mấy giờ rồi không?”, sếp hỏi tôi. “Sáu tiếng đồng hồ của anh đã gần hết rồi đầy.”

“Vâng, em biết điều đó thưa sếp”, tôi trả lời.

“Anh nên mau chóng kết thúc. Chúng ta có bằng chứng vật chất và sự nhận diện của nạn nhân. Chúng ta không cần lời thú tội và chúng ta không cần phải cung cấp luận cứ cho luật sư của hắn bằng việc hỏi cung quá dài.”

Cấp trên của tôi không sai. Nhưng tôi vẫn muốn một lời thú tội trực tiếp, và tôi cảm thấy thích thú trước bức tường sắp sụp đổ của gã.

“Hãy cho em thêm chút thời gian với hắn ta”, tôi nói. “Nếu em không thu thập được gì trong nửa tiếng đồng hồ tiếp theo, em sẽ kết thúc chuyện này.”

Bản năng trong tôi như vang lên rằng cái ác sắp giành chiến thắng, đồng hồ vẫn quay và tôi sắp cạn ý tưởng về cách đạp đổ bức tường. Khi quay trở lại, tôi đã đưa ra những câu hỏi ngẫu nhiên buộc hắn ta tiếp tục nói chuyện, với hy vọng sẽ tìm ra được khe hở để làm hắn vấp ngã.

“Hằng ngày anh thích nghĩ về điều gì?”, tôi hỏi.

“Gì cơ?”

“Anh có nghĩ về tiền không? Trở thành một anh hùng bóng đá hay ngôi sao điện ảnh? Tâm trí của anh lang thang trôi về nơi đâu? Giấc mộng ban ngày huyễn hoặc của anh là gì?”

Đầu hắn nghiêng sang một góc rất kỳ quặc. Tôi chưa từng nhìn thấy gã ấy làm như vậy trước đó.

“Anh sẽ giận dữ nếu tôi nói với anh đấy”, hắn ta nói.

Một giọng nói mới. Trầm hơn và đen tối hơn.

“Không, tôi sẽ không phẫn nộ đâu”, tôi cam kết với hắn.

“Có đó, anh sẽ phát điên lên ngay.”

“Không đâu, anh có thể chia sẻ bất cứ chuyện gì mà anh chưa từng nói với tôi”, tôi dịu giọng.

Tới bây giờ, mỗi khi nghĩ về khoảnh khắc lúc đó, tóc gáy tôi lại dựng đứng cả lên. Toàn bộ thái độ của hắn ta thay đổi. Hắn ngồi thẳng lưng. Cơ bắp trên cánh tay siết chặt lại, từng ngón tay bóp mạnh.

Ngay sau đó, hắn ta thực sự làm tôi bối rối và bất ngờ, và tôi thì không mấy khi bất ngờ đâu. Hắn ta vươn hai bàn tay và siết chặt tay tôi. Khi hắn lên tiếng, mọi chuyện thay đổi hoàn toàn. Vẫn là cơ thể này nhưng một thực thể khác đang ở trong căn phòng. Con người này hung hăng và kiêu ngạo hơn. Hắn ta đổ mồ hôi và run rẩy. Âm sắc trong giọng nói nghe bí ẩn và ngắt quãng với một sự phấn khích.

"Tôi thích nghĩ về việc quan hệ với những người phụ nữ trong vũng máu của họ, trong giờ phút họ đang trên bờ vực cái chết.”

Được rồi, mọi chuyện đúng là như vậy,

Chào mừng đến bữa tiệc, ông Hyde, tôi thầm nghĩ.

Kẻ khốn nạn đáng khinh kia vẫn đang siết chặt tay tôi. Tôi rất muốn chụp lấy một khẩu súng, chĩa ngược nòng súng từ cổ họng lên và bắn bể óc hắn ra. Suy nghĩ mừng rỡ ấy đang nhảy múa trên sàn disco nơi tâm trí, nhưng tôi không chia sẻ niềm hạnh phúc của tôi với gã đàn ông có phần ác quỷ ở trên bàn. Tôi nhìn hắn ta, và cứ để hắn nắm lấy tay tôi.

Sau đó tôi đã chà rửa bàn tay mình. Nhiều lần.

Các máy ghi băng và máy quay video cẩn thận ghi lại khoảnh khắc bức tường được xây dựng tỉ mỉ kia đổ sập xuống, và mặt tối của hắn ta lộ ra. Công việc của tôi vào thời điểm này là vẫn giữ cho con thú trong hắn trò chuyện và không khiến nó phẫn nộ.

“Tôi phải thừa nhận, tôi cũng từng nghĩ về việc đó”, tôi nói.

Như thể hai chúng tôi thần giao cách cảm. Như một cặp đàn ông khát máu mang trong mình nỗi ám ảnh tình dục điên cuồng đang cùng chia sẻ hy vọng và ước mơ bên bàn cà phê với chút bánh quy.

“Thật vậy sao?”, anh ta tò mò bước vào “hang ổ” của tôi.

Tiếp đó, hắn đã thổ lộ toàn bộ câu chuyện khủng khiếp nhất về cuộc đời đầy bí ẩn của mình. Gã dần trở nên bị ám ảnh với giấc mơ hư hỏng là quan hệ tình dục với một người phụ nữ tắm trong vũng máu của họ, và sau nhiều năm ám ảnh về nó, cuối cùng hắn ta quyết định hành động.

Sau khi tâm sự câu chuyện này, và rõ ràng là tận hưởng từng phút giây trải lòng, hắn kết thúc bằng một sự quyết đoán lạnh lùng.

“Anh biết gì không? Lần tới tôi chắc chắn cô ấy phải chết!”

Tôi đứng lên và nói: “Ô, tôi tin anh chứ, nhưng sẽ không có lần sau đâu. Tôi đảm bảo điều đó.”

Hắn ta có vẻ sốc. Tôi đoán hắn nghĩ hai chúng tôi đều là những đồng liêu khát máu.

Tôi bước ra ngoài và kết thúc buổi thẩm vấn kéo dài đầy căng thẳng, rồi đi tắm rửa thật lâu để làm sạch bản thân mình sau cái nắm tay kinh tởm và điên loạn của hắn, và để gột rửa toàn bộ sự hiện diện xấu xa của hắn trong tâm trí.

Tôi không có nhiều niềm tin vào nỗ lực phân tích tâm lý con người. Chúng ta là những sinh vật phức tạp. Điên rồ theo nhiều cách. Tuy nhiên, tất cả mọi thứ về gã đàn ông này đơn giản chỉ là tâm thần phân liệt.

Luật sư của hắn sợ rằng chúng tôi sẽ để nghị tuyên tử hình. Mặc dù nạn nhân của hắn ta sống sót, cuộc tấn công có đủ điều kiện để tặng hắn ta một án tử hình. Luật sư của hắn cũng đồng tình hắn có tội. Thẩm phán đã đưa ra một lời tuyên án “sáng tạo” rằng chắc chắn kẻ này sẽ không bao giờ được ra tù.

LÀ NGHỆ THUẬT, KHÔNG PHẢI LÀ KHOA HỌC

Vụ án Jekyll & Hyde giúp tôi khẳng định một chân lý rằng mỗi cuộc thẩm vấn là độc nhất vô nhị. Tôi đã rút ra được bài học cái gì hiệu quả và cái gì không, cho riêng mình và cho nghi phạm. Tôi sẽ điều chỉnh theo tính cách và thái độ của họ, nhưng không quá nhiều vì lý do giới tính của họ.

Con người là con người, nhưng phụ nữ nghĩ khác đàn ông. Phụ nữ nguy hiểm hơn.

Hãy suy nghĩ kỹ càng. Ai thường là kẻ đi săn trong tự nhiên? Sư tử đực hay sư tử cái? Chính nàng sư tử cái đi săn mồi. Chàng sư tử đực ấy lại ăn. Ong chúa và kiến chúa là nữ hoàng cai trị tổ. Đừng có lằng nhằng với họ. Rồi ta sẽ biết được rõ ràng ai là ai. Tôi đã từng làm việc với một nữ nghi phạm, bị tình nghi giết vợ của bạn trai mình. Chúng tôi bắt giữ cô ta. Chúng tôi không bắt bạn trai của cô. Tôi không có bằng chứng về việc anh ta có tham gia vào vụ này, mặc dù tôi có nghi ngờ rằng họ đã âm mưu cùng nhau giết vợ để có thể sống hạnh phúc mãi mãi với khoản tiền bảo hiểm.

Khi tôi thẩm vấn cô bạn gái, cô ta yêu cầu muốn biết bạn trai mình đang ở đâu. Tôi giả vờ ngô nghê.

“Tôi không biết anh ta ở đâu. Nhưng tôi cho rằng anh ấy không bị bắt giữ giống như cô bởi vì cô là nghi phạm duy nhất của chúng tôi trong vụ giết người này”, tôi nói.

Vâng, tôi đã nói dối, nhưng không có quy tắc nào quy định không được nói dối nghi can trong khi thẩm vấn. Tôi được phép nói dối để tìm kiếm sự thật. Tôi chẳng thường nói dối đâu, nhưng trong vài tình huống nhất định việc này thật sự rất hiệu quả.

Tôi có tiếng là người có tài sáng tạo ra những nhân chứng tận mắt nhìn thấy hết mọi việc tại hiện trường. Nếu có hai nghi phạm bị giam giữ, chúng tôi sẽ tách riêng họ ra và nói với một trong hai rằng người kia đã phản bội anh ta. Điều này thật thú vị.

“Vâng, người bạn trai đã đổ hết mọi trách nhiệm lên cô vài phút trước, giờ làm sao đây nhỉ?”

“Gì cơ?”

“Anh ấy nói với tôi rằng cô là người lên kế hoạch và anh ta chỉ là người lái xe.”

“Tôi mà là người lên kế hoạch ư? Đó là ý tưởng của anh ta và anh ta đã bắn chết ả vợ khốn nạn của mình chỉ vì tiền!”

Tôi rất thích khi nhìn thấy họ đổ lỗi cho nhau. Đồng phạm với nhau mà chẳng biết giữ tôn trọng nhau gì cả. Không ai muốn ở tù một mình. Đó là lý do tại sao có rất nhiều chuyện vui khi trở thành một điều tra viên. Trong vụ án của đôi gian phu dâm phụ trên, cô ta không vui vì bị bắt giữ và bị thẩm vấn, trong khi bạn trai của cô ta, kẻ đã đề nghị cô ta cùng giết vợ của mình, vẫn còn đang ung dung và tự do ngoài kia.

Khi tôi bảo rằng chúng tôi không có lý do gì để nghi ngờ sự giúp sức của anh ấy, cô ta quyết định khai toàn bộ vụ việc. Cô ta lấy hết nỗi căm phẫn và kể ra toàn bộ kịch bản vụ ám sát, cô ta khai nhận người bạn traingười chồng đã lên kế hoạch giết vợ mình.

Cảm ơn nhiều lắm. Bây giờ thì cả hai sẽ cùng vào tù.

LỜI THÚ TỘI CHÂN THẬT

Cô bạn gái trình bày toàn bộ sự thật bởi vì cô ta đã rất phẫn nộ tên bạn trai đồng phạm của cô. Tôi đã nhấn đúng nút - nút KHAI BÁO. Thường thì các nghi phạm lúc đầu không nói nhiều, đặc biệt là những người đang cáu kỉnh. Họ luôn luôn có rất nhiều suy tính, nhưng cũng có vô vàn cách để họ phải mở miệng.

Tôi đang sử dụng phương thức đánh lạc hướng. Thay vì nói về lý do tại sao họ lại ở đây, tôi hỏi họ có hâm mộ thể thao không. Nghi phạm có thể càu nhàu khi trả lời có hay không, nhưng thông thường tôi sẽ có thể tìm ra điểm chung và khai thác. Trong vòng một tiếng đồng hồ, chúng tôi sẽ trao đổi câu chuyện về môn thể thao yêu thích và về các đội mà mình hâm mộ, như hai người làm quen nhau trong một quán bar. Sau đó, tôi sẽ thảy cho họ một cú dễ dàng đánh trúng: “Cô vừa nói với tôi tại sao cô lại không dính dáng tới chuyện này, nhưng tôi không thể nhớ chính xác những gì cô vừa nói. Vậy cô có thể thuật lại một lần nữa được không?”

Bạn sẽ ngạc nhiên, nhưng một nghi phạm không thể nhớ được các lời khai ban đầu. Tôi thì không bao giờ quên. Tôi sử dụng từ ngữ của riêng họ để dắt mũi, đuổi bắt cùng họ trong những lời dối trá và bịa đặt, nhưng bằng phong cách thân thiện không thể chê vào đâu được. Giống như một người bạn trong quán rượu, nhắc nhở bạn rằng chỉ vài phút trước bạn còn nói lúc đó mình đang ngủ, mà bây giờ bạn nói bạn đang xem bộ phim Miami Vice, nhưng bạn lại không thể nhớ cốt truyện.

Khi đã nắm thóp đối phương, tôi không còn là tri kỷ của họ ở quán bar nữa. Tôi sẽ tập trung vào cuốn sổ trên bàn và trở thành Điều tra viên.

“Đồ nói dối không biết ngượng! Ồ, bây giờ cô không nói dối tôi? Tức là trước đó cô đã nói dối tôi bằng một câu chuyện khác đúng không? Rốt cuộc cô nói dối tôi vào thời điểm nào? Đồ dối trá!”

Vấn đề chỉ là thời gian, họ líu lo miệng lưỡi cho đến khi tự đưa mình vào rắc rối. Không khó như bạn nghĩ đâu. Sự sẻ chia là điều tự nhiên trong con người ta, ngay cả đối với những tên sát nhân. Hung thủ nói ra bởi vì họ nghĩ rằng họ thông minh hơn tôi, đó là điều tôi khuyến khích trong khi thẩm vấn. Tôi muốn họ cảm thấy tự tin và thoải mái với một điều tra viên kiệm lời trong phòng.

Họ cũng nói ra vì họ muốn được hiểu và đồng cảm. Tôi có thể rất thông cảm, thậm chí dù đó là kẻ bệnh hoạn khát máu và nguy hiểm nhất. Thông thường họ muốn chia sẻ với tôi những câu chuyện tuyệt vời mà họ đã tự nghĩ ra.

Tôi rất thích sự sáng tạo của các nghi can trong phòng thẩm vấn. Bạn sẽ nghiệm ra rằng quá nhiều nghi can đều đang sử dụng phòng vệ sinh khi tiếng súng nổ ra tại quán rượu. Khá ngạc nhiên khi chuyện này thường xuyên diễn ra. Tôi để cho họ khua môi múa mép cho đến khi họ cảm thấy hoàn toàn bị khống chế trong cuộc trò chuyện và tự khiến mình thốt ra lời thú tội.

Tôi luôn tránh đối đầu với họ, hầu như là vậy. Tôi nghĩ nếu cứ nói chuyện, trước sau gì họ cũng sẽ tiết lộ sự thật. Vì vậy, tôi không muốn lên tiếng hay bật ra những lời thô lỗ, mặc dù trong tất cả vụ án tôi muốn bắn nát họng họ ra.

Chiến thuật của tôi thường là nhượng bộ và đánh lạc hướng nghi can. Nếu tôi bước vào và tên tình nghi bị còng tay, thân thể đầy hình xăm, và đang ở trong trạng thái hung hăng tột độ, thì tôi hiểu rằng hắn đang đợi gây khó dễ tôi ngay khi có cơ hội.

Vì vậy, tôi sẽ làm lơ hắn ta. Tôi bước vào, ném sổ tay lên bàn, ngồi trên sàn nhà, cuộn vai, và thực hiện một số động tác kéo giãn.

“Anh đã từng có vấn đề về lưng chưa?”, tôi hỏi. “Lưng tôi đang làm tôi đau chết mất đây.”

Nghi phạm sẽ trở nên bối rối.

Tên cớm này đang làm cái quái gì vậy?

Tôi muốn hắn ta cảm thấy rối bời và bất ngờ trước thái độ chẳng mảy may quan tâm đến hắn và vụ giết người.

Sau một vài phút nghe tôi cằn nhằn trên sàn, cuối cùng hắn ta cũng mở miệng.

“Vâng, tôi cũng đã đau lưng nhiều năm nay”, hắn nói.

Từ thời điểm đó, chúng tôi chỉ cần đi thẳng về đích.

Tôi có thể không giống như một diễn viên, nhưng tôi tự thấy mình diễn khá giỏi nhiều loại vai. Tôi giả vờ làm bạn với kẻ sát nhân kém thân thiện này. Tôi đang chơi cùng một người bạn không mấy sáng sủa, ngu ngốc chồng chất ngu ngốc. Tôi bước vào phòng thẩm vấn, trông có vẻ lúng túng và bối rối, và nói điều gì đó vídụ như: “Nhìn vào báo cáo này, tôi không hiểu được tại sao anh lại ở đây. Có lẽ là một số hiểu lầm. Họ bắt giam anh vì cái quái gì vậy?”

Tôi yêu cầu họ viết ra mẩu chuyện đời mình vì tôi đã mệt mỏi sau một quãng thời gian khó nhọc tìm hiểu tất cả những thứ phức tạp này. Tôi nghĩ rằng tôi sẽ nắm rõ mọi thứ dễ dàng hơn nếu tôi thấy toàn bộ vụ việc bằng văn bản.

Tôi cũng khiến họ ấn tượng bằng cách tỏ ra tin tưởng mọi việc họ kể với tôi. Tôi giỏi giả vờ ngu ngơ lắm. Tôi biết bạn thấy vô cùng khó tin. Trừ một số nghi phạm thông minh hơn, nhìn thấu rõ sự giả vờ của tôi, họ chỉ im lặng và bảo tôi nên ngửa bài đi. Không phải lúc nào tôi cũng lấy được lời nhận tội. Đôi khi các nghi phạm mắc kẹt trong lời dối trá của họ. Những lúc ấy, tôi phải đứng lên và nói: “Chúng ta dừng ở đây”.

Đôi khi tôi phạm sai lầm, đặc biệt là trong những ngày đầu làm việc, và đặc biệt là với những vụ án khiến tôi nổi nóng.

LỜI BUỘC TỘI VÔ CĂN CỨ

Khi còn là một tân binh, tôi đã có một trong những cuộc thẩm vấn đáng nhớ. Nghi phạm được giải tới sau một vụ nổ súng giết người bên ngoài một quán bar. Gã đã lời qua tiếng lại và đe dọa nạn nhân vào đêm trước đó. Tiếp đến, vài giờ đồng hồ sau, nạn nhân được phát hiện với hai vết bắn nơi ngực trong bãi đậu xe.

Chúng tôi đã phạm sai lầm đầu tiên là bắt giữ nghi can này trước khi tìm thấy bất cứ đầu mối gì liên kết hắn ta với vụ giết người, ngoại trừ xung đột trước đó giữa hắn với nạn nhân. Tôi không có nhiều lượt chơi bài. Vậy mà tôi đã tung ra quân át mạnh nhất của mình.

“Chúng tôi biết anh đã có một cuộc cãi vã với người này trước đó”, tôi nói.

Hắn ta không thèm phủ nhận sự việc này. Hắn ta đứng lên và nói chuyện. Tuy nhiên, thay vì để hắn nói, tôi dừng lại đôi chút, cố gắng tìm ra bước đi tiếp theo.

Nghi phạm xoay chuyển tình thế và tò mò hỏi tôi một câu: “Anh đang nghĩ gì vậy?”.

Như một gã “óc trái nho”, tôi không ngần ngại nói thẳng sự thật với hắn: “Tôi nghĩ anh đã giết chết anh ta.”

Hắn trả lời: “Tôi muốn mời luật sư.”

Nếu tôi có thể dùng hết sức lực đá mình văng ra khỏi phòng, tôi sẽ làm ngay. Lời buộc tội vô căn cứ đã hủy hoại cuộc thẩm vấn. Nếu đây là một ván xì tố, kẻ xấu sẽ thắng đậm. May mắn thay, đây là một cuộc chơi nghiêm túc hơn và chúng tôi không phải ra về trong hối tiếc.

Thay vào đó, chúng tôi đã được lệnh khám xét, đi đến chỗ ở của hắn ta và tìm thấy hung khí giết người. Hắn ta đi tù, và tôi khắc sâu bài học nhớ đời. Mặc dù một số kỹ thuật thẩm vấn khuyến khích bạn thách thức nghi phạm ngay tức thì, nhưng tôi nhận thấy rằng điều này không bao giờ hiệu quả khi đối đầu với nghi phạm. Họ luôn muốn gọi luật sư.

Tôi quay trở lại bàn làm việc, tự khinh ghét bản thân mình. Đồ đần! Mình đã khiến hắn ta phải nói chuyện và sau đó mình rối tung lên vì muốn đối đầu với hắn.

Các lớp đào tạo nghiệp vụ thẩm vấn luôn được mở ra dựa theo nhu cầu của sở cảnh sát, FBI và các cơ quan khác. Họ có thể truyền đạt cho bạn một số khái niệm cơ bản, nhưng cách tốt nhất để học hỏi là thông qua những trải nghiệm và lỗi lầm. Mỗi cuộc thẩm vấn hoàn toàn khác nhau. Mỗi nghi can là hoàn toàn khác nhau. Bạn phải tìm ra những gì sẽ hiệu quả và những gì thì không trong từng trường hợp.

Tôi biết nhiều cảnh sát cảm thấy sẽ hiệu quả hơn nếu trở thành kẻ khốn khiếp trong phòng thẩm vấn, nhưng đó không phải là phong cách của tôi. Khi đã trở thành một giám sát viên, tôi để các điều tra viên của mình tự tìm ra điều gì có lợi cho họ. Tôi không hề thất vọng nếu họ làm sai, bởi vì tôi cũng từng phạm sai lầm trong vô vàn buổi thẩm vấn rồi đấy thôi.

NÓI CHUYỆN KIỂU CHỢ BÚA

Tôi đã từng đề cập trước đó rằng tôi hiếm khi nói những lời chợ búa thô thiển trong quá trình thẩm vấn bởi vì mục tiêu của tôi là giữ cuộc trò chuyện có văn hóa và diễn ra trôi chảy. Tuy nhiên, nếu tôi phải phỏng vấn gái điếm, chủ nhà chứa, kẻ nghiện, tay trộm cắp vặt và những kẻ vô gia cư, có thể nói tôi khá thông thạo ngôn ngữ đường phố của họ.

Tôi không phải là tài tử Richard Gere, cố gắng diễn vai một chàng trai vô gia cư, nhưng tôi cũng hay chửi thề. Nói thô tục nghĩa là dùng ngôn từ chợ búa. Đây là những người bị cuộc đời ruồng rẫy. Nếu bạn tiếp cận họ theo bất kỳ cách nào khác, bạn trở thành kẻ ngoại đạo trong mắt họ. Họ sẽ không nói chuyện với bạn, hoặc từ chối chia sẻ thông tin với bạn nếu họ nghĩ bạn đang xem thường họ. Bạn sẽ trở thành kẻ thù. Tôi luôn thấy rằng nếu tôi tiếp cận và nói chuyện bằng ngôn ngữ thô tục riêng của họ, tôi sẽ có nhiều thông tin hay ho để cho vào báo cáo hơn.

Vì vậy, tôi sẽ không nói: “Xin lỗi, thưa ông, chúng tôi đang cố gắng truy tìm tung tích nghi phạm trong một vụ án mạng”.

Thay vào đó, tôi sẽ nói: “Ê, bọn tao đang tìm kiếm thằng chó này, nó đi sinh sự, giết người rồi ăn cắp tiền. Mày gặp thằng khốn này bao giờ chưa?”

Một điều khác khi nói chuyện với những tên giang hồ: Bạn không bao giờ thực sự biết bạn đang tiếp cận ai. Có thể bạn đang nói chuyện với một kẻ giết người, một tay buôn ma túy, hoặc một kẻ không ưa gì cảnh sát. Vì vậy, bạn phải rèn luyện các kỹ thuật tự vệ an toàn cho sĩ quan. Ồ, bạn chưa bao giờ nghe nói về mấy chuyện này à? Bạn có bao giờ nhận ra rằng khi bạn nói chuyện với một cảnh sát tuần tra, anh ấy sẽ đứng cách xa bạn ít nhất 2 mét, giữ trọng tâm trên cả hai chân với một tư thế không để cho khẩu súng của anh ấy trong tầm với của bạn?

Trong lúc bạn đang nói chuyện với viên cảnh sát, thì anh ấy cũng đang đánh giá tổng quan về bạn, quan sát các vết máu, vết rách và vết ẩm trên quần áo của bạn. Anh ấy kiểm tra cánh tay của bạn để ghi nhận các vết thương và vết thâm tím. Anh ấy nhìn vào vết xước da, vết thâm hay vết máu trên giày của bạn. Anh ta cũng không quên quan sát móng tay của bạn, và cả đồng tử trong đôi mắt của bạn; anh ta kiểm tra xem chúng có giãn ra không[3].

Khi anh ta hỏi bạn về một nghi can mà anh ta đang tìm kiếm, anh ấy sẽ không nói: “Hắn ta cao bao nhiêu?” hay “Hắn ta nặng khoảng bao nhiêu?”, mà sẽ nói: “Gã này cao hơn hay thấp hơn/ Nặng hơn hay nhẹ hơn anhchị?”

Anh ấy thậm chí có thể hỏi: “Hắn ta trông trẻ tuổi hơn bạn chứ?”, nhưng đây là một vấn đề khó hơn bạn nghĩ khi hỏi chuyện với những người ngoài đường phố. Vẫn có rất nhiều người trong số họ không biết năm sinh của chính mình.

BÀY TỎ TÌNH THƯƠNG VỚI NHỮNG KẺ SÁT HẠI TRẺ EM

Tôi cũng có một chút chiến thuật khác biệt khi thẩm vấn trong các cuộc điều tra liên quan đến cái chết của một đứa trẻ. Thực tế là, như một bi kịch, và thậm chí vô cùng rùng rợn, hầu hết các vụ sát hại trẻ em đều là lỗi vô ý. Một vài trường hợp thì ngược lại, chắc chắn rồi, bởi vì có quá nhiều kẻ khùng điên ngoài kia. Tuy nhiên, đa số vụ việc xảy ra là hậu quả của một hình phạt, kỷ luật sai cách, hoặc leo thang trở thành hành vi bạo lực.

Cha mẹ, anh chị, người giữ trẻ, hoặc người giám hộ đánh mắng, phạt, ép buộc bọn nhỏ quá mức cần thiết, và dẫn đến kết quả là đứa trẻ tử vong Nó vẫn là hành vi sát nhân, nhưng không phải là cố ý làm chết người.

Những vụ án này luôn cực kỳ khó khăn về mặt cảm xúc, nhưng các cuộc thẩm vấn nhìn chung không quá phức tạp bởi vì những kẻ tình nghi mong muốn được tha thứ cho tội lỗi của mình. Họ tìm kiếm sự đồng cảm và tha thứ, ngay cả với cảnh sát, những người chỉ muốn bắt giam họ lại và ném luôn chìa khóa còng tay xuống sông.

Hầu hết những người tôi thẩm vấn vì tội làm chết trẻ em đều rất đau khổ và yếu lòng. Tôi không cư xử thô bạo với họ. Tôi tiếp cận nhẹ nhàng hơn. Như đã nói, những nghi phạm này thường mong được tha thứ và thấu hiểu. Một khi họ nhận được hai thứ đó, họ sẽ kể hết. Đó là tất cả những gì tôi quan tâm. Mục tiêu của tôi là đòi lại công bằng cho đứa trẻ và những người yêu thương chúng.

Tôi không thực sự màng đến việc kẻ giết người có ý định giết đứa trẻ hay không. Tất cả những gì tôi quan tâm là có đúng nghi can bị giam giữ đã kết thúc cuộc đời của nạn nhân không. Tôi muốn nghe câu chuyện đó trực tiếp từ thủ phạm để tôi có thể giải quyết vụ việc. Đôi lúc, điều này đồng nghĩa là tôi phải giả vờ cảm thông với kẻ giết người, ngay cả khi tôi muốn bóp chết hắn ta cho rồi.

Tôi thẩm vấn một chàng trai trong quân đội khoảng 22 tuổi. Bạn gái của anh ta vừa mới ly hôn và có một đứa con riêng khoảng một tuổi. Cặp đôi hẹn hò chỉ trong một thời gian ngắn trước khi họ chuyển đến ở cùng nhau. Gã bạn trai không thực sự chuẩn bị để làm cha.

Sẽ rất vất vả nếu đứa trẻ sơ sinh con bạn mắc chứng khóc dạ đề, vừa khóc lóc vừa la hét hàng giờ liền. Không có cách chữa dứt chứng này ngoại trừ thời gian. Thường hội chứng sẽ biến mất sau ba hoặc bốn tuần, nhưng chịu đựng những trận khóc la của con trẻ trong ngần ấy thời gian là điều không hề dễ dàng.

Mẹ của đứa bé phải đi làm. Một ngày nọ, cô để lại đứa con đang khóc quấy cho bạn trai chăm sóc. Khi người mẹ về nhà, cô hoảng loạn khi đứa bé nằm dưới tấm chăn không có phản ứng. Bạn trai cô nói anh ta không biết chuyện gì đã xảy ra.

Cô gọi nhờ giúp đỡ. Các nhân viên cấp cứu và đội điều tra trinh sát ban đầu còn nghe nhịp tim yếu ớt, nhưng rồi không thể cứu đứa trẻ. Bác sĩ điều trị kiểm tra các vết bầm nghiêm trọng trên khắp mặt và cơ thể. Cả hai chân của bé bị gãy. Vị bác sĩ nói không nghi ngờ gì nữa, đứa trẻ này đã chết vì chấn thương vật lý gây ra bởi một kẻ vô cùng bất bình thường.

Đây là một vụ giết người, chúng tôi kéo gã bạn trai vào cuộc ngay sau khi lắng nghe báo cáo của bác sĩ. Việc lạm dụng trẻ em làm máu tôi sôi lên sùng sục. Tôi phải để bản thân thật bình tĩnh trước khi đi vào thẩm vấn. Nghi phạm đang run rẩy vì sợ hãi.

Tôi vào cuộc một cách chậm rãi. Gã đôi chối, nói rằng không biết bất cứ điều gì về chấn thương của cậu bé, nhưng hắn ta biết rõ cảnh sát đang tập trung vào hắn. Hắn ta tê liệt trước nỗi sợ hãi và điều đó không thể giúp tôi đạt mục đích. Tôi cần hắn ta thôi sợ hãi và ân hận. Tôi đã dành một vài tiếng đồng hồ để vỗ về hắn, giúp hắn vượt qua lo lắng. Chúng tôi đã nói về mọi việc, trừ vụ giết người. Tôi đã được nghe kể về thời thơ ấu, thời gian cắp sách đến trường và tất cả những điều gã thích làm khi lớn lên.

Dần dần, nỗi sợ hãi được giải tỏa. Tiếp đến, khi tôi nghĩ nghi phạm đã bình tĩnh hơn, tôi đứng lên, bước ra phía sau và nhẹ nhàng đặt tay lên vai hắn. Rồi tôi cúi xuống và thì thầm vào tai hắn.

“Tôi biết anh sợ, nhưng anh biết sự thật về những gì đã xảy ra với đứa bé, đúng không?”

Hắn ta không nói gì cả. Rồi hắn gật đầu.

Tôi bước lại bên cạnh bàn và đứng trước mặt gã ta.

“Được rồi, vậy anh thừa nhận mình biết những gì đã xảy ra. Kể cho tôi từng chi tiết.”

Chi tiết vụ việc kinh khủng hơn tôi tưởng tượng.

Gã ủ rũ nói rằng tiếng khóc và la hét của đứa bé đã khiến hắn ta phát điên, vì vậy hắn nắm lấy cổ chân đứa bé và vung mạnh vào tường như vung một cây gậy bóng chày.

“Thằng nhỏ im lặng rồi, nên tôi đưa nó lên giường ngủ.”

Nếu hắn ta gọi mẹ của đứa bé, hoặc gọi cho 911, các bác sĩ lẽ ra đã có thể cứu sống đứa trẻ. Thay vào đó hắn bỏ mặc đứa bé thoi thóp chờ chết trong nôi nhiều giờ liền. Đó là một cái chết đau đớn và khủng khiếp.

Tôi khiến những kẻ giết người phải nói với tôi những điều sẽ làm cho hầu hết mọi người hoảng hốt. Tôi đã phải nghe rất nhiều những câu chuyện như vậy, nên dần dần tôi biến thành khối băng không cảm xúc. Đó là phương thức tự vệ của tôi. Tôi muốn lời thú tội của hắn ta và tôi đã có được nó. Nhưng cả hai chúng tôi đều phải sống với hậu quả khủng khiếp do mình gây ra.

KHÔNG THỂ KẾT ÁN CHỈ VỚI LỜI NHẬN TỘI

Mối bận tâm của tôi trong việc có được lời thú tội chủ yếu là vì gia đình nạn nhân. Tôi muốn kẻ giết người nhận tội với họ, khi đó bản thân tôi sẽ thấy một chút niềm vui và tự hào vì đã hoàn thành công việc của mình. Tôi cảm thấy thất vọng khi nghi phạm im lặng và yêu cầu luật sư, dù hiếm khi như vậy. Tuy nhiên, tôi sẽ khắc sâu nó như một kinh nghiệm, và quả là bài học đáng quý. Qua nhiều năm, tôi đã trở thành một thẩm tra viên tốt hơn bởi vì tôi đã học được từ những sai lầm của mình. Tôi đảm bảo rằng các trinh sát từng làm việc cho tôi cũng được hưởng lợi từ vấp ngã của tôi. Tôi đã chia sẻ tất cả, và tôi không bao giờ muốn họ phạm vào những sai lầm như tôi trước đây.

Thường thì tôi ngồi sau chiếc kính hai chiều và theo dõi các cuộc thẩm vấn của họ. Tôi có thể biết được “thảm họa” sẽ ập đến với cấp dưới đáng thương của mình, nhưng tôi sẽ ngồi yên và để điều đó xảy ra. Tôi chưa bao giờ bước vào cuộc thẩm vấn của một điều tra viên nào. Tôi luôn để họ tiếp tục nhiệm vụ cho đến khi kẻ tình nghi yêu cầu luật sư, bởi vì kẻ xấu không đi đâu cả. Gã ta vẫn bị giam giữ, và chúng tôi vẫn có các bằng chứng và nhân chứng. Hoặc chúng tôi tiếp tục làm việc căn cứ trên bất cứ cơ sở nào mà chúng tôi có sẵn.

Khi một cuộc thẩm vấn không thành, tôi sẽ để cấp dưới sang một bên và tập trung vấn đề đang diễn ra. Có gì đó không đúng? Bạn đã học được những gì? Tôi để họ biết rằng họ không phải lo tôi sẽ bực dọc. Lấy được lời thú tội chưa bao giờ là chuyện dễ dàng cả. Nếu một trong các nghi can của tôi làm hỏng buổi thẩm vấn, tôi thường bảo với cấp dưới rằng không có tai hại gì, miễn là họ rút ra được bài học để củng cố bản thân.

Theo luật, một người không thể bị kết án tù dựa trên lời thú tội. Tòa án sẽ không nhận xét xử nếu lời thú tội là tất cả những gì bạn có. Bạn có thể bước vào phòng xử án địa phương vào sáng mai, giơ cao tay phải của bạn và thú nhận mình đã giết John F. Kennedy vào ngày 22 tháng 11 năm 1963 tại Dallas, nhưng như thế sẽ không khiến bạn bị tống vào tù.

Người ta có thể đưa bạn đến phòng khám tâm thần để đánh giá tổng quan, nhưng sẽ không giam giữ bạn vì tội giết người. Thậm chí người ta có thể điều tra để xem liệu có bằng chứng nào khớp với lời thú tội của bạn nếu bạn khai báo quá thuyết phục.

Khả năng là, họ sẽ thực hiện buổi đánh giá ngắn gọn và đưa bạn về nhà. Các tòa án tiểu bang và liên bang đều như thế. Bạn không thể vào tù chỉ với lời khai về tội lỗi của mình. Đó là một biện pháp bảo vệ hệ thống thực thi pháp luật bởi vì có quá nhiều kẻ điên trên thế giới sẵn sàng thú nhận về bất cứ việc gì và về mọi việc.

KẺ THÚ TỘI HÀNG LOẠT CỦA CHÚNG TÔI

Suốt những năm tháng làm điều tra viên của tôi, có một bà lão tám mươi tuổi, đọc tin tức trên tờ báo địa phương để tìm kiếm những vụ giết người chưa được giải quyết. Bà ấy thu thập các tình tiết và sau đó đi xe buýt vào thành phố đến trụ sở cảnh sát, đến quầy lễ tân, và nói rằng bà ấy muốn thú nhận tội ác giết người, bất kể vụ giết người trong ngày diễn ra như thế nào.

Chúng tôi thường xuyên tiếp những vị khách như bà ấy. Cảnh sát luôn trực sẵn 24/7 vì người dân và nếu bạn liên lạc vào tổng đài điện thoại, chúng tôi sẽ trả lời. Người dân gọi và chúng tôi phục vụ.

Chúng tôi đặc biệt thấy vui trước người phụ nữ lớn tuổi này. Vì vậy, chúng tôi để bà ấy ngồi ở máy tính và yêu cầu bà ấy đánh máy lại lời khai nhận của bà ấy đầy đủ và chi tiết nhất về cách thức bà thực hiện hành vi tàn ác ấy. Bà ấy đang ngồi trau chuốt gõ bàn phím nhiều tiếng đồng hồ, đánh một bản tường trình với ngữ pháp hoàn hảo bởi vì, ngoài việc không phải là một kẻ giết người máu lạnh, bà ấy cũng không phải là tay đánh máy giỏi.

Tuy nhiên, chúng tôi vẫn để bà ấy đánh máy. Các chàng trai của tôi mời bà dùng trà để đảm bảo cơ thể bà không thiếu nước. Bà ấy là một người bình thường - một phụ nữ tóc bạc nhỏ nhắn đeo một chiếc túi da trông lớn hơn cả người bà. Chúng tôi chưa bao giờ kiểm tra xem chiếc túi có vũ khí hay không, nhưng cũng có thể bà ấy giữ cả một kho vũ trang trong đó. Bà ấy đặt nó xuống sàn nhà trong lúc đánh máy và chiếc túi cồng kềnh thì ngã sấp ra sàn nhà.

Bà ấy luôn đến sở cảnh sát như chuẩn bị dự một bữa yến tiệc với một chiếc đầm xinh đẹp. Vào mùa đông, bà ấy mặc áo khoác và đội mũ, và bà sẽ không bao giờ cởi ra, cho dù văn phòng chúng tôi có ấm tới đâu. Một lần, tôi hỏi bà ấy lập gia đình chưa. Bà trả lời không, bà lão sống đơn độc một mình.

Theo một cách nào đó, chuyện này thật mắc cười, và buồn bã. Bà ấy dường như không bao giờ bận tâm rằng chúng tôi không tin hoặc chấp nhận lời thú nhận của bà ấy. Tôi chưa hề có ấn tượng rằng bà ấy muốn bị trừng phạt hoặc đi tù. Bà ấy chỉ muốn một ngày được đi chơi cùng với đám điều tra viên án giết người. Bà ấy kéo dài thời gian khai báo, đảm bảo rằng chuyến xe buýt cuối cùng đã lăn bánh trước khi bà ấy đứng lên và rời đi. Bà ấy biết chúng tôi sẽ cử một trinh sát lái xe đưa bà về nhà.

Bà lão thú nhận mình giết người từ ngày này sang tháng nọ suốt nhiều năm, có lẽ đã “thú nhận” bốn mươi đến năm mươi vụ như vậy. Bà khai rằng mình đã sử dụng dao, súng, búa, bất kỳ vũ khí nào trùng khớp với mô tả trên các trang báo. Bà vẫn nhận tội về mình cho đến khi qua đời. Chúng tôi rất buồn khi thấy bà ấy ra đi.

Bà ấy thật là một “sát nhân” đáng yêu.

❀ ❀ ❀

[1] Quyền Miranda là quyền giữ im lặng và từ chối trả lời câu hỏi. Bất cứ điều gì bạn nói cũng sẽ được dùng để chống lại trước tòa. Bạn có quyền mời luật sư trước khi khai báo với cảnh sát và luật sư sẽ hiện diện khi cảnh sát thẩm vấn bạn.

[2] Jekyll & Hyde: (nguyên tác: Strange Case of Dr, Jekyll and Mr, Hyde, tạm dịch: vụ án kỳ lạ của bác sĩ Jekyll và ông Hyde”) là một các phẩm hư cấu của Robert Louis Stevenson sáng tác năm 1886, kể về nhân vật Jekyll-Hyde có hai nhân cách đối lập trong cùng một cơ thể.

[3] Dấu hiệu nhận biết ban đầu một người đang phê thuốc (ma túy).