Sau khi ở lại nhà họ Hạ hơn hai mươi phút, Lý Hiên đứng dậy rời đi, sau đó lại đi thăm thêm mấy hộ gia đình khác trong thôn. Trong số đó có một nhà là cảnh trưởng của thôn, vị cảnh trưởng này còn là một quân nhân giải ngũ.

Lý Hiên cũng trò chuyện với ông ta rất lâu. Viên cảnh sát họ Hạ này thực ra cũng là người trong tộc hệ bên của nhà họ Hạ, đa số người trong thôn này đều mang họ Hạ, tuy nhiên đã cách nhau rất nhiều đời rồi.

Thuở sớm tham gia quân đội, sau khi phục vụ đủ bốn năm thì giải ngũ với quân hàm nhất đẳng binh, sau đó trở về quê nhà. Ban đầu làm một cảnh sát bình thường trong huyện, người đến tuổi trung niên đương nhiên không muốn trôi dạt bên ngoài nữa, cho nên liền làm đơn xin điều về quê nhà đảm nhiệm chức cảnh trưởng thôn.

Lý Hiên cẩn thận đánh giá ngôi nhà của vị cảnh trưởng thôn này, quy mô tuy không lớn nhưng cũng là nhà gạch xanh ngói đỏ, gia đình ông nhìn qua là biết không lo thiếu ăn. Đặc biệt là cô cháu gái nhỏ của vị cảnh trưởng này, một bé gái hơn một tuổi trông trắng trẻo bụ bẫm, đôi mắt to tròn chớp cũng không chớp, trông vô cùng đáng yêu.

Lý Hiên nhịn không được liền đưa tay nựng nựng má cô bé!

Gia đình này, thực ra mới chính là tầng lớp trung lưu tiêu biểu trong xã hội Đại Đường đương thời!

Hạng hương thân như nhà họ Hạ, nào có phải là tầng lớp trung lưu thực sự, nhà người ta là thượng lưu xã hội, trong nhà đã liên tục hai đời làm quan, hơn nữa nếu không có gì bất ngờ, vài năm sau sẽ là ba đời làm quan.

Trong nhà muốn phủ đệ có phủ đệ, muốn nhà xưởng có nhà xưởng, gia đình như thế mà bảo là trung lưu ư?

Nhà họ Hạ có thể tát vỡ mặt ngươi đấy!

Còn gia đình như cảnh trưởng Hạ đây mới chính là tầng lớp trung lưu bình thường, cơ bản thỏa mãn nhu cầu ăn mặc ở, bắt đầu mong cầu nhiều hơn, cố gắng bồi dưỡng thế hệ sau.

Con trai trưởng của cảnh trưởng Hạ đang theo học ở Thượng Hải, học tại Sư phạm Tùng Giang!

Mà những gia đình như thế này, đời sau của họ nếu muốn học đại học, nếu không phải thiên tài để giành được học bổng, thì thực ra đi học sư phạm chính là lựa chọn duy nhất của họ, lý do không gì khác, học phí rẻ.

Chỉ cần ký kết hiệp nghị liên quan, đồng ý sau khi tốt nghiệp ba năm sẽ đi dạy học tại các trường công lập ở những vùng lạc hậu, nơi thiếu thốn giáo viên và còn hạn chế về kinh tế các mặt.

Vậy là có thể nhận được ưu đãi về học phí, thậm chí có một số trường hợp còn được miễn phí hoàn toàn!

Con trai trưởng của cảnh trưởng Hạ chính là một người như vậy, mà cảnh trưởng Hạ khi nói chuyện giữa chừng, tỏ ra vô cùng tự hào về con trai mình!

Cũng phải thôi, một đứa con trai như vậy đủ để ông tự hào rồi.

Chỉ cần thuận lợi tốt nghiệp, dù là dạy học ở vùng lạc hậu, nhưng đó cũng là thầy giáo đấy.

Chỉ cần vượt qua mấy năm hợp đồng giáo viên, sau đó có thể đi thi Hội, đỗ đạt thì không cần nói, trực tiếp làm quan luôn. Dẫu cho thi không đậu, nhưng làm thầy giáo cũng là công việc vẻ vang, thù lao thường còn không thấp chút nào.

Ngoài nhà vị cảnh trưởng thôn này ra, Lý Hiên còn đi thăm mấy hộ dân thường khác, những nhà này đều là tầng lớp bách tính dưới đáy xã hội thực sự.

Trên người họ chẳng có lấy bộ quần áo nào tử tế, dù là trong số đó có một nhà nông trông gia cảnh khá hơn một chút, trong sáu người cả nhà mà Lý Hiên nhìn thấy lúc đó, cũng chỉ có bộ quần áo trên người người nữ chủ nhân là không có miếng vá rõ rệt.

Thế nhưng Lý Hiên mắt sắc bén, nhìn một cái là biết bộ quần áo này sợ là cô ta tạm thời lấy ra mặc thôi.

Dù sao thì thời gian Lý Hiên vào trong thôn cũng không ngắn nữa, tính ra đã hơn nửa tiếng đồng hồ rồi, cho dù Cận Vệ Quân đã phong tỏa hoàn toàn thôn, không cho phép dân thôn ra ngoài đi lại.

Nhưng cơ bản chỉ cần không ngốc đều biết là có nhân vật lớn tới thôn thị sát.

Ngoại trừ bộ quần áo trên người nữ chủ nhân còn coi là nguyên vẹn ra, quần áo của những người khác đều có miếng vá, khác biệt chỉ là miếng vá nhiều hay ít mà thôi.

Gia cảnh của gia đình này còn được coi là khá tốt đấy, còn trong số đó có một nhà gia cảnh tệ nhất.

Nghe xong lời kể của bà lão cùng mấy người khác trong thôn, khiến Lý Hiên cũng phải nhíu mày!

Nhà này chính là nhà ở đầu thôn kia!

Chỉ có một bà lão hơn sáu mươi tuổi, dắt theo bốn đứa cháu sống qua ngày, trong đó đứa lớn nhất mười lăm tuổi, đứa nhỏ chỉ mới sáu tuổi.

Chồng của bà lão này, hơn ba mươi năm trước đi phu dịch, đã chết dưới roi da của binh lính!

Người chồng mất đi, một mình bà kéo ba đứa con trai lớn khôn!

Thế nhưng vất vả lắm mới nuôi lớn được trưởng tử và nhị tử, vậy mà họ đều chết trong loạn lạc.

Loạn lạc gì? Cái này còn phải hỏi sao, năm đó chính là lúc Đại Đường Vương sư và quân Minh tranh đoạt thiên hạ, đánh nhau một loạt trận ở phía bắc Chiết Giang!

Trưởng tử của bà bị quân Minh lúc đó cưỡng ép trưng dụng, trở thành một pháo hôi thanh tráng trong quân Minh trong thành Gia Hưng, chỉ trong ngày đầu thủ thành đã chết dưới hỏa lực của Đại Đường.

Nhị tử cũng bị bắt lính tráng, chỉ có điều không phải bị quân Minh bắt, mà là bị quân Đường bắt đi làm lính tráng.

Đương nhiên, bây giờ không thể nói là bị bắt lính tráng nữa, mà là nói chi viện đại quân tác chiến, tự nguyện giúp đại quân vận chuyển vật tư.

Kết quả thì sao, cũng là một đi không trở lại!

Khéo thay, đứa con thứ hai của bà cũng chết dưới thành Gia Hưng, lúc đại quân tấn công Gia Hưng, huy động dân phu đào hào lũy.

Trùng hợp thay, đứa con thứ hai của bà bị hỏa pháo của quân Minh bắn chết, phải biết rằng trong cái gọi là chiến dịch Gia Hưng lúc đó, bên tấn công là Đại Đường Vương sư, tính cả dân phu, tổng cộng cũng chỉ tử trận chưa đầy trăm người mà thôi.

Hai đứa con trai của bà đều chết dưới thành Gia Hưng, một đứa chết trong thành, một đứa chết ngoài thành, một đứa ở trong doanh trại quân Minh, một đứa ở trong doanh trại quân Đường.

Ngoài ra, do đứa con thứ hai của bà chết dưới thành Trấn Giang với thân phận là dân phu, không phải quân nhân, cho nên quân đội Đại Đường lúc đó thậm chí còn không gửi cho người mẹ này một tờ giấy báo tử, về phần tiền tuất hay gì đó thì càng không thể có.

Năm đó Đại Đường túng thiếu đến mức ngay cả lương bổng của quan lại còn không phát nổi, cái thứ tiền tuất này, ngay cả quân nhân chính quy còn không có, dân phu thì lại càng không thể có được.

Phải đợi đến sau khi Đại Đường thành lập, mới bắt đầu phát tiền tuất cho gia đình các tướng sĩ hy sinh trong thời kỳ chiến tranh thống nhất, nhưng vẫn không bao gồm dân phu!

Đứa con thứ ba của bà, ngược lại tránh được thời kỳ loạn lạc, sau đó đến tuổi kết hôn sinh con, chăm chỉ làm ruộng sống qua ngày.

Nhưng vào năm Tuyên Bình thứ hai mươi mốt, để kiếm một phần tiền công, đứa con thứ ba của bà đã chạy đến công trường đường sắt làm thuê, tuy cũng làm được mấy tháng, nhận được một chút tiền công.

Nhưng vốn dĩ việc đồng áng trong nhà đã nặng, anh ta không những làm việc đồng áng trong nhà lại còn chạy đến công trường đường sắt làm việc, như vậy mấy tháng trời trôi qua, người sắt cũng không chịu nổi a!

Chỉ trong vòng nửa năm là mệt gục, hơn nữa là bệnh liệt giường, không đầy nửa tháng đã buông tay lìa đời!

Vợ của đứa con thứ ba bà lão vốn dĩ là người ốm yếu nhiều bệnh, sau khi chồng mất mọi gánh nặng đều đè lên vai cô ấy, mà một nữ tử yếu đuối như cô làm sao chống đỡ nổi!

Vì để sống sót, cô liều mạng kéo sợi dệt vải, dắt theo con cái và bà mẹ chồng già nua cày cấy!

Cuối cùng, cô ấy cũng chết!

Mùa thu năm ngoái, thu hoạch lúa nước, vào lúc được mùa thì cô ấy gục ngã trên đồng lúa và không bao giờ mở mắt ra được nữa!

Để lại ba đứa trẻ và một bà mẹ chồng hơn năm mươi tuổi!

Bà lão đó không nói một cách quá bi lụy, chỉ rất đơn giản thẳng thắn kể lại, thậm chí không phải chủ động nói, mà là Lý Hiên hỏi, bà mới kể.

Đáng tiếc, lời bà nói là thổ ngữ địa phương, Lý Hiên không nghe hiểu, mấy vị quan lại địa phương bên cạnh đảm nhận vai trò phiên dịch tạm thời.

Lý Hiên thậm chí còn nghe ra được, mấy vị quan lại địa phương này khi phiên dịch tạm thời, còn cố ý thêm thắt chút nghệ thuật vào.

Che giấu thì không dám che giấu, nhưng cùng một sự việc, dùng từ ngữ khác nhau phiên dịch đương nhiên có thể biểu đạt ý nghĩa khác nhau.

Lý Hiên cũng chẳng bận tâm!

Ông đảo mắt nhìn quanh một vòng, sau đó dồn ánh mắt về phía ba đứa trẻ sau lưng bà lão, ba đứa trẻ này hai trai một gái, con gái nhỏ tuổi nhất, tầm sáu bảy tuổi.

Đứa con trai lớn chắc cũng tầm mười hai mười ba tuổi, nhưng nhìn tướng mạo và vết chai trên tay, liền biết là người nông dân nhỏ tuổi đã xuống đồng làm việc từ bé.

Đứa con trai hơi nhỏ hơn chút tầm mười tuổi, cũng có thể nhìn ra được, là một tiểu nông dân ngày nào cũng xuống đồng làm việc.

Cô bé kia, cho dù tuổi nhỏ, thân hình lại gầy yếu, dường như còn chút nhát người, nhưng Lý Hiên cũng có thể đoán ra được, dù tuổi nhỏ, nhưng chắc là ngày thường cũng giúp đỡ gia đình làm việc.

Một gia đình bốn người như vậy, còn có thể sống sót, thật không dễ dàng gì!

Lý Hiên đứng dậy, sau đó muốn nói điều gì đó, vốn dĩ ông muốn để quan lại địa phương sắp xếp đặc biệt chút, hoặc là trực tiếp để lại một phần tiền bạc trợ cấp cho họ, nhưng làm vậy thì có ý nghĩa gì?

Chỉ giúp đỡ một gia đình, chuyện này trong mắt Lý Hiên không đáng để nhắc tới, lúc này khắc này ông đang nghĩ là trên phạm vi toàn quốc, có bao nhiêu gia đình nghèo khó tương tự như vậy, làm sao để họ thoát khỏi hiện trạng chết tiệt này.

Trong thôn này tuy hộ gia đình này là nghèo nhất, nhưng Lý Hiên dọc đường đi tới đây, nhìn thấy còn có mấy hộ tình hình cũng chẳng khá hơn nhà này là bao.

Chỉ một cái thôn bình thường mà đã có mấy hộ gia đình như thế này, vậy đặt ra phạm vi toàn quốc thì có bao nhiêu?

Lý Hiên không thể tưởng tượng nổi!

Lúc này, đứa con trai lớn hơn chút kia tuy bị hạn chế bởi kiến thức, thực tế đến giờ vẫn không biết Lý Hiên xuất hiện trước mặt mình là ai, cho dù có biết là hoàng đế, nhưng cậu bé cũng không biết khái niệm hoàng đế cụ thể là cái gì.

Nhưng cậu lại biết, Lý Hiên cùng những người khác trước mắt này, là người có tầm cỡ duy nhất mà cậu có thể tiếp xúc trong đời.

Mà chỉ cần một câu nói của những nhân vật lớn này, là có thể thay đổi vận mệnh của cả nhà mình!

Thế nhưng cậu lại không dám mở miệng, chỉ có thể nhìn Lý Hiên và những người khác như vậy!

Mặc dù lúc này khắc này chỉ cần cậu làm gì đó là có thể thay đổi vận mệnh, nhưng cậu không thể đảm bảo chắc chắn đó nhất định là điều tốt!

Lúc này Lý Hiên cũng nhìn thấy biểu cảm của cậu, ông lờ mờ đoán ra được thiếu niên này đang nghĩ gì, chẳng qua cũng chỉ là muốn nắm lấy cơ hội duy nhất trong đời có thể gặp được này, để thay đổi vận mệnh mà thôi.

Thực tế Lý Hiên càng rõ ràng hơn, người thanh niên này căn bản không cần phải làm gì, bản thân mình cũng không cần phải làm gì, sau ngày hôm nay, thôn trang này chắc chắn sẽ nhận được sự coi trọng của quan phủ địa phương, vài năm sau nếu Lý Hiên còn tới Chiết Giang nữa, lại nhìn thấy thôn này, thì chắc chắn lại là một Chu Trang nữa.

Quan phủ có lẽ không thể thay đổi cuộc sống của tất cả người dân trong tỉnh, nhưng thay đổi một cái thôn cỏn con thì đó là chuyện dễ như trở bàn tay.

Thế nhưng, điều Lý Hiên đang nghĩ trong đầu hiện nay là làm sao thay đổi cuộc sống của những gia đình cực kỳ nghèo khó loại này trên phạm vi toàn tỉnh, thậm chí là toàn quốc.

Lý Hiên không nghĩ tới việc xa xỉ quá nhiều, ít nhất, phải để họ sống sót!

Sống sót, chính là mong cầu lớn nhất của họ, cũng là của chính mình!