Vừa bước qua phòng làm việc của mình ít phút sau, tôi nghe thấy tiếng Bob vọng ra từ phòng của Beulah Sands. Giọng cậu ấy tràn đầy vẻ hùng biện đầy cảm xúc.

“Đúng vậy, Beulah, chính tay anh đã làm được điều đó. Anh đã giáng một đòn chí mạng lên đầu Camemeyer, ‘Standard Oil’ và cái ‘Hệ thống’ từng đóng đinh anh lên thập tự giá vài tuần trước. Em có ba triệu, còn anh có bảy. Giờ đây, chẳng còn gì cản trở việc em về nhà gặp cha rồi quay lại với anh nữa. Quay lại với anh, Beulah, quay lại để làm vợ anh!”

Cậu ấy ngừng lời. Không gian chìm vào tĩnh lặng. Tôi đứng đợi; rồi vì linh tính có chuyện chẳng lành, tôi bước đến cửa phòng Beulah Sands. Bob đang đứng ngay sát ngưỡng cửa, nơi cậu ấy vừa dừng chân để mang đến cho cô tin mừng. Beulah đã đứng dậy khỏi bàn làm việc và đang nhìn cậu với ánh mắt thất thần đầy đau đớn. Cậu ấy dường như chết sững trước ánh nhìn ấy, trong khi niềm vui sướng cuồng nhiệt của cuộc tỏ tình vẫn còn phản chiếu trong đôi mắt cậu. Ngay lúc tôi bước đến cửa, cô đang nghẹn ngào thốt lên:

“Bob, vì ơn trên xin hãy nói cho em biết anh kiếm được số tiền này một cách chính đáng và quang minh đi.”

Hẳn là giờ đây Bob mới nhận thức được những gì mình vừa gây ra. Cậu không nói năng gì, chỉ đăm đăm nhìn vào mắt cô. Beulah bước đến bên cậu tự lúc nào.

“Bob, anh đang bị suy sụp tinh thần,” cô dịu dàng nói; “anh vừa trải qua một thử thách vô cùng khắc nghiệt. Suốt một tiếng đồng hồ qua, em đã đọc trên các bản tin về những ngân hàng và công ty tín thác sụp đổ, về những nhà băng đã khánh kiệt. Em đọc được rằng chính anh là thủ phạm; rằng anh đã kiếm được hàng triệu đô-la—và em biết điều đó là vì em, vì cha, nhưng giữa niềm vui, lòng biết ơn và tình yêu của em—vì, ôi Bob, em yêu anh,” cô nghẹn ngào tự ngắt lời; “em có cảm giác như mình yêu anh vượt quá cả giới hạn chịu đựng của một trái tim con người. Em nghĩ rằng chỉ để có được đặc quyền thuộc về anh dẫu chỉ trong một khoảnh khắc ngắn ngủi của cuộc đời này, em cũng sẵn sàng mỉm cười đón nhận mọi đớn đau và khốn khổ của sự đọa đày vĩnh cửu. Vâng, hỡi Bob, chỉ để được nghe anh gọi em là của anh dẫu trong tích tắc, em cũng sẽ làm tất cả, Bob ạ, làm bất cứ điều gì miễn là quang minh chính đại.”

Cô kéo đầu cậu áp sát vào khuôn mặt mình, và đôi mắt xanh thẳm của cô xoáy sâu vào tâm can cậu như muốn thấu tận đáy lòng. Trông cô thật ngây thơ trong lời khẩn cầu tha thiết, mong cậu cho cô nhìn thấu trái tim mình, để thấy rằng nơi ấy hoàn toàn trong sạch.

Trong lúc đăm đăm nhìn cậu, đôi bàn tay đẹp tuyệt vời của cô dịu dàng luồn qua mái tóc cậu hệt như cách một người mẹ đang vuốt ve đứa con thơ đang quấy khóc vì bệnh tật.

“Bob, hãy nói gì với em đi, hãy nói đi,” cô nài nỉ, “hãy nói với em rằng không hề có sự gian lận nào trong việc kiếm được hàng triệu đô-la đó. Hãy nói với em rằng không có ai phải chịu đựng đau khổ như cha con em. Hãy nói với em rằng những vụ tự sát, những kẻ tù tội, những người con gái bị đẩy vào con đường nhơ nhớp và những người mẹ phát điên vì cơn hoảng loạn này, không hề bắt nguồn từ bất kỳ hành vi bất chính hay mờ ám nào của anh. Bob, ôi Bob, hãy trả lời đi! Hãy nói không, nếu không trái tim em sẽ tan nát; hoặc giả như, Bob, anh đã lầm đường lạc lối, nếu trong niềm khao khát cháy bỏng muốn giúp đỡ em và cha, anh đã làm một việc mà lúc đó anh cho là có lý, nhưng giờ đây anh nhận ra là sai trái, xin hãy nói cho em biết, Bob yêu dấu của chúng ta, rồi chúng ta sẽ cùng nhau tìm cách sửa chữa. Chúng ta sẽ tìm cách chuộc lại lỗi lầm. Chúng ta sẽ đem tất cả số triệu đô-la ấy, đến tận xu cuối cùng, trao lại cho những người mà anh đã gieo rắc đau thương. Mất mát của cha chẳng hề gì. Chúng ta sẽ cùng nhau đến gặp cha và kể cho người nghe những gì chúng ta đã làm, những gì chúng ta đã trải qua, kể về sai lầm của chúng ta, và giữa nỗi đau đớn ấy, cha sẽ quên đi nỗi buồn của chính mình. Cha em căm ghét mọi sự bất chính đến mức ngài sẽ đón nhận sự khốn cùng như một niềm hạnh phúc khi biết rằng những lời dạy dỗ của mình đã giúp con gái xóa bỏ điều sai trái tày trời này. Và rồi, Bob, chúng ta sẽ kết hôn, anh và em, cùng cha và mẹ sẽ quây quần bên nhau, hạnh phúc biết bao, và chúng ta sẽ lại bắt đầu từ con số không.”

“Beulah, dừng lại đi; nhân danh Thượng đế, nhân danh tình yêu của em dành cho anh, xin đừng nói thêm lời nào nữa. Con người ta có giới hạn chịu đựng nỗi đau, dẫu cho kẻ đó có là một gã to xác vạm vỡ đi chăng nữa, và hỡi Beulah, anh đã chạm đến giới hạn ấy rồi. Ngày hôm nay thực sự quá khắc nghiệt.”

Giọng cậu dịu lại, nghe như tiếng của một đứa trẻ đang mệt mỏi.

“Anh phải hòa mình vào dòng người hối hả ngoài phố kia, vào chốn ồn ào náo nhiệt, để bình ổn lại tinh thần và lấy lại sự minh mẫn. Rồi anh sẽ có thể suy nghĩ thấu đáo và chân thực, anh sẽ quay lại với em, và chúng ta sẽ cùng xem xét liệu anh có làm điều gì khiến bản thân không còn xứng đáng để chạm vào má, vào tay và đôi môi của người phụ nữ tuyệt vời nhất, xinh đẹp nhất mà Thượng đế từng đặt lên mặt đất này hay không. Beulah, em thừa biết anh sẽ không bao giờ lừa dối em dẫu có phải cứu thân xác mình khỏi ngọn lửa trần gian hay cứu linh hồn khỏi sự đọa đày nơi địa ngục, và anh hứa với em rằng nếu anh nhận ra mình đã làm sai, điều mà em gọi là sai, điều mà cha em gọi là sai, anh sẽ làm bất cứ điều gì em bảo để chuộc lỗi.”

Cậu nâng gương mặt cô giữa hai bàn tay, thật dịu dàng, đầy cung kính, và đặt nụ hôn lên mái tóc vàng rực rỡ của cô, rồi lặng lẽ bước đi.

Beulah Sands quay sang tôi. “Làm ơn đi cùng anh ấy, thưa anh Randolph. Tâm trí anh ấy đang bấn loạn. Chẳng ai có thể đoán trước một trái tim đang vô cùng dằn vặt sẽ xui chủ nhân của nó làm những gì. Đôi khi vào ban đêm, khi nghĩ đến hoàn cảnh của cha mà phát sốt lên, em cũng từng có những cám dỗ kinh hoàng. Mẹ con quỷ dữ thường tìm đến những kẻ khốn cùng khi chẳng có người thân yêu nào bên cạnh. Em vẫn thường nghĩ rằng biết bao thảm kịch đen tối nhất trên đời này đã có thể được ngăn chặn nếu có một người bạn chân chính đứng bên khuỷu tay của kẻ đang tuyệt vọng vào phút quyết định định mệnh, chỉ cho họ thấy ánh mặt trời phía sau, ngay khi bóng tối phía trước trở nên không thể chịu nổi. Xin hãy theo sát anh Brownley để anh có thể kịp thời ứng phó, nếu như việc bừng tỉnh trước những gì mình đã gây ra trở nên quá sức chịu đựng đối với anh ấy. Hãy nói với anh ấy rằng những ngày mai đáng sợ thực chất không bao giờ tồi tệ như ta tưởng tượng trước.”

Tôi đuổi kịp Bob ngay bên ngoài văn phòng. Tôi không lên tiếng, bởi nhận ra cậu không hề có tâm trạng để trò chuyện. Tôi lững thững bước theo sau, tự nhủ không được để mất dấu cậu. Lúc đó đã gần một giờ chiều. Phố Wall đang ở đỉnh điểm của sự cuồng loạn, nhà nhà hối hả chen chúc. Sự kiện trong ngày đã khiến con hẻm tài chính vốn chật chội nay càng thêm nghẹt thở. Những đứa bán báo đang ra rả hét lớn các ấn bản buổi chiều. “Hoảng loạn kinh hoàng tại Phố Wall. Một người chống lại hàng triệu người. Robert Brownley đánh sập ‘Phố’. Kiếm được hai mươi triệu trong vòng một tiếng. Ngân hàng sụp đổ. Đổ nát và hoang tàn khắp nơi. Chủ tịch hãng Asterfield National tự sát.” Bob dường như chẳng mảy may nghe thấy gì. Cậu sải bước với nhịp điệu chậm rãi, đều đặn, đầu ngẩng cao, mắt đăm đăm nhìn vào khoảng không vô định, dáng điệu của một kẻ đang suy tư, suy tư, suy tư để tìm đường cứu rỗi cho chính mình. Rất nhiều người vội vã nhìn cậu, một số mang ánh mắt căm hận khôn cùng, như chực chờ lao vào tấn công cậu. Ngược lại, cũng có những kẻ gọi tên cậu với tiếng cười hoan hỉ; và vài người ngoái lại nhìn theo với vẻ tò mò đầy hiếu kỳ. Thật dễ dàng để phân biệt giữa những kẻ mang thương tích với những kẻ được hưởng lợi từ chiến thắng của cậu, hay với những kẻ chỉ biết đến cái máy cày tài chính cuồng loạn qua tiếng ồn ào của nó. Bob chẳng nhìn thấy ai. Cậu đang định đi đâu đây? Cậu tiến đến đầu con phố của tiền tài và tội ác rồi băng qua đại lộ Broadway. Lộ trình của cậu bị chặn lại bởi hàng rào bao quanh nghĩa trang nhà thờ Trinity cổ kính. Bấu chặt lấy những thanh rào bằng cả hai tay, cậu đăm đăm nhìn những tấm bia mộ đang mục nát của những cận vệ xứ Mammon – những kẻ từng bước đi trên mặt đất này và chiến đấu cho những trận chiến của trái tim giống như cậu lúc này, nhưng giờ đây chẳng còn màng đến phiên giao dịch mười giờ hay ba giờ chiều nữa, những kẻ nhìn những kẻ cờ bạc chứng khoán và bám đuổi đồng đô-la cũng hệt như cách họ nhìn lũ giòi bọ khoét rỗng chân bia mộ của mình. Những suy nghĩ nào đang chạy qua tâm trí Bob Brownley thì chỉ có Đấng Tạo Hóa mới thấu hiểu. Cậu đứng bất động suốt mấy phút liền, rồi lại tiếp tục lê bước xuống đại lộ Broadway. Cậu đi vào công viên Battery. Các băng ghế dài chật kín những mảnh đời trôi dạt, những cặn bã của nhân loại mà hệ thống cống rãnh hùng vĩ của New York trút lên những bãi biển nội địa theo từng ánh bình minh: Nơi đây là một tên nát rượu đang ngủ vùi để giã cơn say khướt kéo dài, kia là một chàng trai trẻ với khuôn mặt chân phác, bộ đồ vải thô và đôi mắt ngơ ngác mang đậm dấu ấn “từ miền quê ra đi dưới ánh mắt dõi theo đầy lo lắng của người mẹ”. Trên một băng ghế khác là một người phụ nữ Ý đang vây quanh bởi nửa tá đứa trẻ – những ông vua đô-la và nữ hoàng xã hội tương lai – với y phục tố cáo họ vừa bước xuống từ con tàu nhập cư cập cảng. Bob Brownley dường như chẳng hề chú ý đến ai. Nhưng đột nhiên cậu dừng lại. Trên một chiếc ghế dài có một người mẹ dịu hiền đang ôm một đứa bé đang ngủ thiếp trong tay, trong khi một cậu nhóc tóc xoăn gối đầu lên đùi cô, say sưa ngủ qua những con hẻm thần kỳ và khu rừng cổ tích của cõi mộng mơ. Gương mặt người phụ nữ phảng phất nét kết hợp giữa sự tự tin của một thiếu nữ và nét bỡ ngỡ của tuổi trưởng thành. Đó là một khuôn mặt xinh xắn, vốn được Đấng Tạo Hóa định sẵn cho một chuyến hành trình vô tư lự qua thế gian này, nhưng nay đã hằn sâu vết chém của thành phố tội lỗi. —

“Anh Brownley—” Cô toan đứng dậy.

Cậu dịu dàng đẩy cô ngồi xuống kèm theo một tiếng “suỵt”, không muốn phá vỡ thiên đường giấc ngủ của những đứa trẻ.

“Cô đang làm gì ở đây, cô...?” Cậu khựng lại.

“Là tôi, bà Chase đây, thưa anh Brownley. Khi tôi rời khỏi văn phòng của Randolph & Randolph, tôi đã kết hôn với John Chase; chắc anh còn nhớ anh ấy làm nhân viên giao nhận. Chúng tôi đã có một mái ấm hạnh phúc và chồng tôi rất tốt; tôi không phải đánh máy thuê nữa. Đây là hai đứa con của chúng tôi.”

“Cô đang làm gì ở đây?”

Nước mắt trào ra khóe mi; cô cúi gằm mặt xuống, không đáp lời.

“Đừng bận tâm đến tôi, thưa cô. Bản thân tôi cũng đang che giấu những tầng địa ngục mà tôi không muốn thế giới này nhìn thấy. Đừng để ý đến tôi; hãy kể cho tôi nghe câu chuyện của cô đi. Biết đâu nó sẽ giúp cô khá hơn; biết đâu nó cũng giúp tôi khá hơn; vâng, biết đâu nó sẽ cứu rỗi được tôi.”

Tôi đã ngồi xuống một chiếc ghế cách đó vài bước chân. Cả hai người đều quá chìm đắm trong suy nghĩ riêng đến mức chẳng nhận ra sự hiện diện của tôi hay bất kỳ ai khác. Tôi không thể nghe lọt cuộc trò chuyện của họ, nhưng mãi về sau này, khi tôi nhắc đến cô nhân viên đánh máy cũ của chúng ta, Bessie Brown, với Bob, cậu đã kể lại cho tôi nghe sự việc ở công viên Battery ấy. Chồng cô, sau khi kết hôn, đã nhiễm phải loại vi-rút cờ bạc chứng khoán – thứ vi-rút gặm nhấm tâm trí và trái tim nạn nhân suốt ngày đêm, trong khi cơn sốt “làm giàu, làm giàu” ngày càng sục sôi mãnh liệt. Anh ta đã ném toàn bộ tiền tiết kiệm vào sòng bạc để rồi trắng tay. Anh ta mất việc trong sự nhục nhã và cuối cùng sa chân vào các tiệm cá cược chui – cái hố sâu thẳm dưới tầng hầm của địa ngục Sở Giao dịch Chứng khoán lớn. Từ đó, đúng một tuần trước, anh ta đã bị tống giam vì tội trộm cắp, và sáng hôm ấy, mẹ con cô đã bị chủ nhà đuổi cổ ra đường. Tôi thấy Bob rút từ trong túi ra cuốn sổ tay, viết nguệch ngoạc gì đó lên một trang giấy, xé ra rồi đưa cho người phụ nữ, chạm tay lên vành mũ chào, và trước khi cô kịp ngăn lại, cậu đã sải bước bỏ đi. Tôi thấy cô nhìn tờ giấy, đưa hai tay ôm trán, rồi lại nhìn tờ giấy và nhìn bóng dáng Bob Brownley đang khuất dần. Rồi tôi thấy cô – vâng, ngay tại công viên Battery cổ kính ấy, dưới làn mưa lất phất và trước ánh mắt của bao người – quỳ sụp xuống cầu nguyện. Cô cầu nguyện trong bao lâu tôi không rõ. Tôi chỉ biết rằng khi tôi rảo bước đuổi theo Bob và ngoảnh lại, người phụ nữ ấy vẫn đang quỳ ở đó. Lúc bấy giờ, tôi thấy toàn bộ sự việc sao mà kỳ lạ và thiếu tự nhiên đến thế. Về sau, tôi mới thấu hiểu rằng chẳng có gì là kỳ lạ hay phi tự nhiên trong thế giới của những nỗi đau nhân thế; rằng nỗi đau đớn tột cùng của con người sẽ biến mọi điều kỳ dị và phi lý nhất thành những chuyện thường tình. Hôm sau, Bessie Brown đến văn phòng chúng ta tìm Bob. Không gặp được cậu ấy, cô bèn hỏi tìm tôi.

“Anh Randolph, xin hãy nói cho tôi biết, tôi phải làm gì với tờ giấy này?” cô nói. “Tôi đã gặp anh Brownley ở Battery hôm qua. Anh ấy thấy tôi đang lâm vào cảnh khốn cùng nên đã đưa cho tôi thứ này, nhưng tôi không thể tin anh ấy lại thực lòng muốn thế,” và cô đưa cho tôi xem một lệnh chi trả của hãng Randolph & Randolph trị giá một ngàn đô-la. Tôi đã thanh khoản séc cho cô ấy và cô ra về.

Từ công viên Battery, Bob tìm đến các bến tàu, khu Bowery, Five Points, những sào huyệt của tầng lớp cùng đinh tại nước Mỹ. Cậu có vẻ kiên quyết muốn lùng sục khắp những chốn khốn cùng tại đô thị ngập tràn bất hạnh của thế giới mới. Suốt hai tiếng đồng hồ, cậu lang thang sải bước còn tôi lặng lẽ bám theo. Đã nhiều lần tôi định lên tiếng bắt chuyện và tìm cách kéo cậu ra khỏi tâm trạng ấy, nhưng rồi lại thôi. Tôi nhận ra một cuộc chiến tâm hồn đang diễn ra gay gắt và hiểu rằng sự sống còn của Bob có thể phụ thuộc vào kết quả của nó. Người ta thường tìm đến sự tĩnh mịch của rừng sâu, tiếng xào xạc vỗ về của lá cây, tiếng róc rách thanh bình của dòng suối khi phải chiến đấu cho tâm hồn mình, nhưng chốn rừng thiêng của Bob dường như lại là những góc khuất tăm tối của khổ đau, tiếng lá xào xạc của cậu là tiếng gầm rú khàn đợc của đám đông hỗn tạp, và tiếng suối chảy chính là nước mắt cùng những câu chuyện bi thương của những kẻ bị xã hội phế thải nơi đô thành rộng lớn, bởi cậu đã dừng chân và trò chuyện với rất nhiều bóng ma vật vờ nhân thế mà cậu gặp trên đường đi. Kim đồng hồ trên ngọn tháp nhà thờ Trinity chỉ đúng bốn giờ khi chúng tôi quay trở lại văn phòng của Randolph & Randolph. Bob lúc này đang di chuyển với những bước chân dài, hối hả, như thể bị thiêu đốt bởi khao khát cháy bỏng được gặp ngay Beulah Sands. Mười lăm phút cuối cùng, tôi phải chật vật lắm mới giữ được cậu trong tầm mắt. Liệu cậu đã đi đến một quyết định nào chưa, và nếu có, đó là gì? Tôi tự hỏi mình hết lần này đến lần khác khi đang chật vật rẽ lối qua dòng người đông đúc.

Bob đi thẳng đến phòng làm việc của Beulah Sands, còn tôi về phòng mình. Tôi vừa ngồi xuống chốc lát thì nghe thấy những tiếng rên rỉ trầm đục phát ra. Tôi lắng tai nghe. Âm thanh ấy ngày một lớn hơn. Nó phát ra từ phòng của Beulah Sands. Chỉ với một cú nhảy, tôi đã có mặt ở cánh cửa đang mở toang. Lạy Chúa, cảnh tượng đập vào mắt tôi! Nó ám ảnh tôi đến tận bây giờ, dẫu năm tháng đã làm phai mờ đi phần nào sự sống động của nó. Gương mặt đẹp đẽ, điềm đạm với bộ váy xám vốn đã trở thành một hình ảnh quen thuộc đến mức thân thương với cả Bob lẫn tôi thời gian qua, đang ngồi ngay tại chiếc bàn làm việc phẳng lì ở chính giữa căn phòng. Cô đối diện với cửa ra vào. Hai khuỷu tay tì lên mặt bàn; trên tay cô là một tờ báo chiều mà có lẽ cô đang đọc dở khi Bob bước vào. Chúa mới biết cô đã đọc nó bao lâu trước khi cậu đến. Bob đang quỳ sụp bên cạnh ghế của cô, hai tay đan vào nhau giơ cao trong một sự khẩn nài đau đớn tột cùng, đồng thời phát ra những tiếng rên rỉ kinh hoàng. Gương mặt cậu lộ rõ vẻ hoảng sợ và van xin khôn tả; đôi mắt như muốn lồi cả ra khỏi hốc, trân trân dán chặt vào mắt cô hệt như ánh mắt của một tử tù trong ngục tối đang đối diện với hồn ma của kẻ mà hắn từng sát hại. Lồng ngực cậu phập phồng lên xuống, như thể đang cố vùng vẫy để phá vỡ những sợi dây vô hình đang bóp nghẹt sự sống của mình. Theo sau mỗi nhịp thở lại là tiếng rên rỉ nghẹn ngào từng khiến tôi phải lao đến từ đầu. Beulah Sands hơi quay mặt sang cho đến khi ánh mắt cô chạm vào ánh mắt Bob với vẻ bối rối ngọt ngào, ngây thơ. Tôi ngẩn ngơ nhìn cô, vô cùng kinh ngạc khi một người vốn luôn sắc sảo, làm chủ tình hình nay lại tỏ ra hoàn toàn thụ động trước nỗi thống khổ tột cùng ấy. Rồi, hỡi ôi sự kinh hoàng tột độ! Tôi nhận ra có một thứ gì đó đã biến mất khỏi đôi mắt xanh thẳm của cô. Tôi trân mình nhìn; há hốc miệng. Liệu điều đó có thực sự xảy ra không? Chỉ một bước nhảy, tôi đã có mặt bên cạnh cô. Tôi lại nhìn sâu vào đôi mắt mà chỉ sáng ngày hôm nay thôi vẫn còn ngập tràn sự minh mẫn, vẻ thần thánh và tính người. Linh hồn họ, sự sống của họ đã bay đi mất. Beulah Sands thực sự đã là một người chết; không phải chết về thể xác, mà chết trong tâm hồn; tia lửa kỳ diệu ấy đã vụt tắt. Cô giờ chỉ là một cái vỏ rỗng tuếch – một thân xác bằng xương bằng thịt đang sống; nhưng tòa thành của sự sống đã hoang tàn, tâm trí đã không còn nữa. Hình hài của một người phụ nữ giờ đây chỉ thuần túy là một đứa trẻ. Tôi đưa tay quệt trán đang đẫm mồ hôi lạnh. Tôi nhắm nghiền mắt lại rồi mở bừng ra. Dáng người Bob với hai tay đan chéo giơ cao và đôi mắt trợn ngược vẫn ở đó. Vang vọng khắp căn phòng vẫn là những tiếng rên rỉ trầm đục đến rợn người. Beulah Sands mỉm cười, nụ cười của một sinh linh bé bỏng còn nằm trong nôi. Cô rút một bàn tay ngọc ngà khỏi tờ báo và khẽ vuốt ve lên gò má sạm nắng của Bob, hệt như cách một đứa trẻ chạm vào mặt mẹ bằng những ngón tay bụ bẫm của mình. Trong cơn hoảng loạn, tôi suýt tưởng tượng ra tiếng gầm gừ non nớt của một đứa trẻ sơ sinh. Có lẽ đôi mắt đầy bối rối của tôi đã dời khỏi khuôn mặt cô, bởi tôi chợt nhận ra dòng tiêu đề đen ngòm trải dài across đỉnh tờ báo mà cô vừa đọc:

“THỨ SÁU, NGÀY 13.”

Và phía dưới, ở một trong các cột báo:

“THẠM KỊCH KINH HOÀNG TẠI VIRGINIA”

“NHÂN VẬT LỖI LẠC NHẤT BANG, CỰU THƯỢNG NGHỊ SĨ VÀ CỰU THỐNG ĐỐC HOA KỲ, THẨM PHÁN LEE SANDS Ở SANDS LANDING, TRONG MỘT PHÚT LÂM VÀO CƠN ĐIÊN LOẠN DO MẤT HẾT TÀI SẢN VÀ HÀNG TRIỆU ĐÔ-LA QUỸ TÍN THÁC MÀ ÔNG LÀM NGƯỜI ĐẠI DIỆN, ĐÃ TỰ CẮT CỔ NGƯỜI VỢ ĐAU YẾU, CON GÁI, RỒI TỰ KẾT LIỄU ĐỜI MÌNH. CẢ BA ĐỀU TỬ VONG TẠI CHỖ.”

Ở một cột báo khác:

“ROBERT BROWNLEY TẠO RA CƠN HOẢNG LOẠN THẢM KHỐC NHẤT TRONG LỊCH SỬ PHỐ WALL VÀ GIEO RẮC ĐỔ NÁT KHẮP CẢ NƯỚC.”

Một bức tranh gớm ghiếc khắc sâu từng mảng sáng tối vào tâm trí tôi, xuyên qua trái tim tôi, và thấm đẫm vào tận sâu thẳm linh hồn. Một khung cảnh mùa thu hoạch tài chính điên cuồng với sản vật đẫm máu; ở chính giữa là một sinh thể sống-mà-như-chết, một phần của bức tranh, đồng thời là hồn ma ở lại ám ảnh những kẻ đã vẽ nên nó, trong đó có một kẻ đang co rúm lại trước tấm vải bạt đen ngụm máu tanh.

Bậc thầy ngôn từ từng viết trên cửa nhà thương điên câu “Con người chỉ có thể chịu đựng đến giới hạn, để rồi sau đó sẽ tìm thấy sự bình yên,” quả thực đã thấu hiểu sự uyên bác kỳ diệu của Đấng Tạo Hóa. Beulah Sands đã vượt qua giới hạn của mình và nay đã được bình yên.

Tiếng rên rỉ kinh hoàng vụt tắt và một sắc xanh tái mét lan nhanh trên khuôn mặt Bob Brownley. Trước khi tôi kịp đỡ lấy, cậu ngã ngửa ra sàn nhà bất động như đã chết. Robert Brownley, cuối cùng cũng đã vượt quá giới hạn chịu đựng của mình. Tôi cúi người nâng đầu cậu lên, trong khi người phụ nữ-đứa trẻ ngọt ngào kia quỳ xuống, phủ lên mặt cậu những nụ hôn và gọi bằng chất giọng lanh lảnh hệt như một bé gái đang thủ thỉ với con búp bê của mình: “Bob, Bob của em, thức dậy đi, thức dậy đi; Beulah đang cần anh đây.” Khi tôi đặt tay lên ngực Bob và cảm nhận nhịp đập của cậu mạnh dần, khi tôi lắng nghe giọng nói ngây thơ đầy tự tin của Beulah Sands đang kêu gọi mảnh ghép duy nhất còn sót lại từ thế giới cũ của cô, một phần nỗi sợ hãi trong tôi dần tan biến. Thay vào đó là một cảm giác ấm áp sâu sắc về sự khôn ngoan kỳ diệu của Thượng đế. Tôi thầm biết ơn người mẹ quá cố với lý lẽ luôn trực sẵn trong đầu rằng quy luật của mọi quy luật, từ Thượng đế đến tự nhiên, chính là quy luật bù trừ. Tôi thả đầu Bob xuống cho gối lên đùi Beulah, và qua nhịp thở đều đặn, bình yên của cậu, tôi nhận ra cậu đã vượt qua cơn khủng hoảng an toàn, ít nhất là không rơi vào nanh vuốt của thần chết như tôi từng lo sợ ban đầu.

Bob chìm vào giấc ngủ. Beulah Sands ngừng gọi, mỉm cười đưa ngón tay lên môi và khẽ thưa: “Suỵt, Bob của em đang ngủ rồi.” Chúng tôi cùng nhau canh chừng người tình kiêm người bạn đang say giấc, cô với niềm hạnh phúc của một đứa trẻ chẳng mảy may sợ hãi khoảnh khắc tỉnh giấc, còn tôi với nỗi kinh hoàng câm lặng trước những gì sắp xảy đến. Ngày hôm nay, tôi đã chứng kiến một tâm trí trôi dạt vào chốn vô định. Liệu nó có sắp có một người bạn đồng hành để cổ vũ và ủy lược trên chặng đường dài xa xôi hướng về cõi vĩnh hằng kia không? Tôi chẳng thể ước lượng nổi chúng tôi đã đợi Bob tỉnh dậy trong bao lâu. Kim đồng hồ chỉ mới trôi qua một tiếng; nhưng với tôi nó dài đằng đẵng như cả một thế kỷ. Cuối cùng, thể chất tráng kiện, dòng máu không chút độc tố cùng bộ óc tuyệt vời đã kéo cậu trở lại với thế giới mới đầy đọa đày tâm trí và thể xác. Mi mắt cậu động đậy. Cậu nhìn tôi, rồi nhìn sang Beulah Sands với ánh mắt buồn bã đến nao lòng, thảm hại và đầy bối rối, khiến tôi suýt ước gì đôi mắt ấy đừng bao giờ mở ra nữa, hoặc mở ra để tôi được nhìn thấy ánh nhìn thơ trẻ hiện diện nơi cô gái. Cuối cùng, ánh nhìn của cậu dừng lại ở cô và đôi môi thì thào hai tiếng “Beulah”.

“Đấy, Bob, em đã bảo đến giờ anh phải thức dậy rồi mà.” Cô cúi người, liên tục đặt những nụ hôn lên đôi mắt cậu với sự nồng nhiệt đáng yêu mà một đứa trẻ dành cho thú cưng của mình.

Cậu chậm rãi đứng dậy. Nhìn vào ánh mắt và cái rùng mình của cậu khi vô tình liếc thấy tờ báo trên bàn, tôi biết rằng cậu đã lấy lại là chính mình; rằng ký ức về những biến cố trong ngày không hề phai mờ đi trong giấc ngủ. Cậu đứng thẳng người hết cỡ, đầu ngẩng cao, vai ưỡn rộng, nhưng chỉ là theo phản xạ và kéo dài vỏn vẹn trong tích tắc. Rồi cậu ôm chầm lấy Beulah Sands vào ngực và gục đầu lên vai cô. Cậu bật khóc nức nở hệt như một người cha đang ôm thi hài đứa con thơ.

“Ơ hay, Bob, Bob của em đấy à, sao anh lại đối xử với Beulah thế này khi con bé vừa để cho anh ngủ một giấc thật ngon để đôi mắt đẹp đẽ kịp xinh xắn cho ngày cưới cơ chứ? Sao lại hành động kỳ cục trước mặt người tốt bụng đã cất công đến đón chúng ta đến nhà thờ thế này? Này nhé, hư quá đấy, Bob hư.”

Tôi kinh hoàng nhìn cô, rồi nhìn sang Bob. Tôi bắt đầu nhận thức được sự cạn kiệt hoàn toàn trong tâm hồn người phụ nữ này. Ngay từ cái nhìn đầu tiên, tôi đã biết tâm trí cô đã bỏ đi, nhưng thấu hiểu trên lý thuyết không đồng nghĩa với việc hoàn toàn cảm nhận được thực tế phũ phàng ấy. Cô thậm chí còn chẳng biết tôi là ai. Tâm trí cô giờ đây đã chết với tất cả mọi người, ngoại trừ người đàn ông mà cô yêu thương, người đàn ông mà suốt những ngày dài tháng rộng đau khổ, cô đã thầm lặng tôn thờ. Đối với thế giới ngoài anh ra, cô như được tái sinh.

Nghe thấy hai từ “đám cưới”, “nhà thờ”, đầu Bob chậm rãi rời khỏi vai cô. Tôi nhận ra quyết định của cậu ngay khi bắt gặp ánh mắt ấy; tôi hiểu rằng việc ngăn cản lúc này là vô ích, và với một trái tim quặn thắt cùng sự kinh hoàng tột độ, tôi lắng nghe cậu cất lời bằng chất giọng giờ đây đã bình thản và dịu dàng hệt như cách một người cha dỗ dành con trẻ: “Đúng vậy, Beulah, cục cưng của anh, anh đã ngủ quên mất rồi. Bob hư thật, nhưng chúng ta sẽ bù đắp lại khoảng thời gian đã mất. Em đi lấy mũ và áo khoác đi rồi chúng ta mau đến nhà thờ kẻo muộn.”

Với một tràng cười hoan hỉ, cô ngoan ngoãn theo cậu đến chiếc tủ treo chiếc mũ vải xám nhỏ nhắn cùng chiếc áo khoác xám xinh xắn. Cậu nhấc chúng khỏi móc rồi trao tận tay cô.

“Đừng nói gì cả, Jim,” cậu quay sang dặn tôi. “Nhân danh Thượng đế và tình bằng hữu giữa chúng ta, xin đừng thốt ra lời nào. Beulah Sands sẽ là vợ tôi ngay khi tôi tìm được một mục sư đến làm lễ kết hôn cho hai chúng tôi. Đó là điều tốt nhất, tuyệt vời nhất. Đó là điều phải quấy. Đó là những gì Thượng đế muốn, nếu không thì tôi chẳng còn phân biệt nổi phải trái đúng sai nữa rồi. Dù sao đi nữa, đó cũng là định mệnh. Cô ấy chẳng còn cha, chẳng còn mẹ, chẳng còn chị em hay bất kỳ ai để bảo vệ, che chở. Cái ‘Hệ thống’ ấy đã tước đoạt của cô ấy mọi thứ trên đời này, thậm chí cả bản thân cô ấy, mọi thứ, hỡi Jim, ngoại trừ tôi. Tôi phải cố gắng dùng tình yêu để đưa cô ấy trở về với chính mình, hoặc chí ít là vẽ nên một thế giới mới thật hạnh phúc cho cô ấy – một cuộc đời hạnh phúc dành riêng cho cô ấy.”