Tiểu Luận Và Khảo Luận

Lượt đọc: 5 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Người Thầy Thông Thái

❊ ❊ ❊

Từ thuở ấu thơ, chàng đã là người được đong đầy kiến thức hoàn hảo về Chúa. Ngay cả khi còn là một cậu bé, chàng đã khiến bao bậc thánh nhân, cùng những nữ tử thánh thiện cư ngụ tại thành phố tự do nơi chàng sinh ra, phải kinh ngạc trước sự thông tuệ thâm trầm trong lời giải đáp của mình.

Đến khi cha mẹ khoác lên người chàng chiếc áo và chiếc nhẫn của bậc nam nhi, chàng hôn từ biệt họ rồi dấn thân vào đời, nguyện mang lời Chúa giảng dạy cho thế gian. Bởi lẽ vào thời đó, vẫn còn nhiều người trong thiên hạ hoặc chẳng hề biết đến Chúa, hoặc chỉ có hiểu biết nông cạn về Người, hay tệ hơn là tôn thờ những tà thần trú ngụ nơi lùm cây mà chẳng hề đoái hoài gì đến tín đồ.

Chàng hướng mặt về phía mặt trời mà lên đường, đôi chân trần không mang lấy dép da, tựa như dáng vẻ của các bậc thánh nhân mà chàng từng chiêm ngưỡng, bên hông chỉ đeo một chiếc túi da và bình đựng nước bằng đất nung.

Dọc đường đi, chàng ngập tràn niềm hoan lạc từ tri thức hoàn hảo về Chúa, miệng không ngớt lời ca tụng Người. Sau một thời gian, chàng đặt chân tới một xứ lạ với biết bao thành trì.

Chàng đi qua mười một thành phố. Có những thành nằm nơi thung lũng, có những thành tọa lạc bên dòng sông lớn, lại có những thành được dựng trên đồi cao. Tại mỗi nơi, chàng đều tìm thấy một môn đồ yêu mến và đi theo mình, cùng vô vàn dân chúng cũng theo chân chàng từ mỗi thành phố đó. Tri thức về Chúa lan tỏa khắp vùng đất, nhiều bậc quân vương được cải đạo. Các tư tế tại những đền thờ thần tượng nhận ra thu nhập của mình đã mất đi một nửa; khi họ gõ trống vào buổi trưa, chẳng còn mấy ai đến dâng chim công hay tế phẩm thịt như phong tục trước kia.

Tuy nhiên, càng có nhiều người theo chân, môn đồ càng đông, thì nỗi sầu muộn trong lòng chàng lại càng lớn. Chàng chẳng hiểu vì sao nỗi sầu ấy lại khôn nguôi đến thế, dù chàng vẫn không ngừng rao giảng về Chúa, rút ra từ sự viên mãn của tri thức hoàn hảo mà chính Chúa đã ban cho mình.

Một buổi chiều nọ, chàng rời khỏi thành phố thứ mười một, vốn là một thành của Armenia. Các môn đồ cùng một đám đông lớn đi theo sau chàng; chàng leo lên một ngọn núi rồi ngồi xuống trên một tảng đá. Các môn đồ đứng vây quanh, còn đám đông thì quỳ lạy dưới thung lũng.

Chàng gục đầu vào đôi bàn tay mà khóc, rồi thầm thì với Linh hồn mình: "Vì sao ta lại đong đầy nỗi sầu muộn và sợ hãi, và tại sao mỗi môn đồ của ta lại trở thành một kẻ thù bước đi giữa ban ngày?" Linh hồn chàng đáp lại: "Chúa đã lấp đầy ngươi bằng tri thức hoàn hảo về Người, nhưng ngươi đã đem tri thức ấy chia sẻ cho kẻ khác. Ngươi đã chia năm xẻ bảy viên ngọc quý giá, làm rách nát tấm áo không đường khâu. Kẻ trao đi sự thông thái là kẻ tự cướp bóc chính mình. Ngươi chẳng khác nào kẻ mang kho báu dâng cho đạo tặc. Chẳng lẽ Chúa không thông tuệ hơn ngươi sao? Ngươi là ai mà dám đem bí mật Chúa truyền dạy trao cho người khác? Ta từng giàu có, còn ngươi đã biến ta thành kẻ trắng tay. Ta từng nhìn thấy Chúa, giờ đây ngươi đã che giấu Người khỏi tầm mắt ta."

Chàng lại bật khóc, bởi chàng biết Linh hồn mình nói lời chân thực, rằng chàng đã đem tri thức hoàn hảo về Chúa trao cho kẻ khác, rằng chàng chẳng khác nào kẻ đang níu lấy vạt áo Chúa, và đức tin đang rời bỏ chàng chỉ vì số lượng những người tin theo chàng quá đông đảo.

Chàng tự nhủ: "Ta sẽ không nói về Chúa nữa. Kẻ trao đi sự thông thái chính là kẻ tự tước đoạt lấy mình."

Vài giờ trôi qua, các môn đồ tiến lại gần, phủ phục xuống đất mà khẩn cầu: "Thưa Thầy, xin hãy giảng dạy cho chúng con về Chúa, vì Thầy có kiến thức hoàn hảo về Người, và chẳng một ai ngoài Thầy có được sự hiểu biết này."

Chàng đáp lời họ: "Ta sẽ nói cho các ngươi nghe về mọi sự khác trên thiên đàng và dưới thế gian, nhưng về Chúa, ta sẽ không nói. Dù là lúc này hay bất cứ thời khắc nào khác, ta cũng sẽ không giảng dạy về Chúa cho các ngươi."

Họ giận dữ mà rằng: "Thầy đã dẫn chúng con vào chốn sa mạc này để nghe Thầy giảng. Chẳng lẽ Thầy lại để chúng con cùng đám đông dân chúng mà Thầy đã dẫn dắt phải ra về trong đói khát?"

Chàng đáp: "Ta sẽ không nói về Chúa cho các ngươi nghe."

Đám đông oán trách chàng: "Ông đã dẫn chúng tôi vào hoang mạc, lại chẳng cho chúng tôi thức ăn. Chỉ cần ông giảng về Chúa, vậy là đủ cho chúng tôi rồi."

Nhưng chàng không đáp lại nửa lời. Bởi chàng biết rằng nếu giảng về Chúa cho họ, chàng sẽ đánh mất kho báu của mình.

Các môn đồ buồn bã rời đi, đám đông dân chúng cũng quay trở về nhà. Nhiều người đã bỏ mạng dọc đường.

Khi chỉ còn lại một mình, chàng đứng dậy, hướng mặt về phía mặt trăng, rong ruổi suốt bảy tuần trăng, không nói năng hay đáp lời bất cứ ai. Khi tuần trăng thứ bảy lặn xuống, chàng tới được sa mạc của Dòng Sông Lớn. Tìm thấy một hang đá nơi từng có một Nhân Mã trú ngụ, chàng biến nơi ấy thành nơi ẩn cư, bện một tấm thảm sậy để nằm và trở thành một ẩn sĩ. Mỗi giờ trôi qua, vị Ẩn Sĩ đều ngợi ca Chúa vì Người đã cho phép chàng giữ lại được đôi chút hiểu biết về Người cùng sự vĩ đại diệu kỳ của Người.

Vào một buổi chiều, khi vị Ẩn Sĩ đang ngồi trước cửa hang nơi chàng ẩn náu, chàng thấy một gã thanh niên với gương mặt vừa tà ác vừa xinh đẹp đi ngang qua trong bộ quần áo rách rưới, hai bàn tay trống không. Chiều nào gã cũng đi qua với đôi bàn tay trắng, và sáng nào gã cũng trở về với đôi bàn tay đầy những gấm vóc và ngọc trai. Gã là một Tên Cướp, chuyên đi trấn lột các đoàn thương buôn.

Vị Ẩn Sĩ nhìn gã và cảm thấy thương hại. Nhưng chàng không thốt ra lời nào. Bởi chàng biết kẻ nào buông lời, kẻ đó sẽ mất đức tin.

Một buổi sáng nọ, khi gã thanh niên trở về với đôi tay đầy gấm vóc và ngọc trai, gã dừng lại, cau mày, dậm chân lên cát rồi cất tiếng hỏi vị Ẩn Sĩ: "Tại sao lão cứ nhìn ta như thế mỗi khi ta đi qua? Trong mắt lão chứa đựng điều gì vậy? Chưa từng có ai nhìn ta như thế trước đây. Điều đó như một cái gai đâm vào mắt và quấy nhiễu ta."

Vị Ẩn Sĩ đáp: "Điều ngươi thấy trong mắt ta chính là sự thương hại. Lòng thương hại đang nhìn ngươi từ ánh mắt ta."

Gã thanh niên cười khinh bỉ, rồi lớn tiếng với giọng đầy cay đắng: "Ta đây có gấm vóc, ngọc trai trong tay, còn lão chỉ có tấm thảm sậy để nằm. Lão lấy tư cách gì mà thương hại ta? Và vì lý do gì mà lão lại thương hại ta?"

"Ta thương hại ngươi," vị Ẩn Sĩ nói, "bởi ngươi chẳng có chút kiến thức nào về Chúa."

"Kiến thức về Chúa ấy có quý giá lắm không?" gã thanh niên hỏi, rồi tiến sát tới cửa hang.

"Nó quý giá hơn tất cả gấm vóc và ngọc trai trên thế gian này," vị Ẩn Sĩ đáp.

"Vậy lão có nó không?" tên Cướp trẻ hỏi, gã tiến lại gần hơn nữa.

"Thực sự thì, đã có lúc," vị Ẩn Sĩ trả lời, "ta sở hữu tri thức hoàn hảo về Chúa. Nhưng trong sự ngu muội của mình, ta đã rời bỏ nó và chia sẻ cho kẻ khác. Dẫu vậy, ngay cả giờ đây, chút kiến thức còn sót lại cũng quý giá hơn cả gấm vóc hay ngọc trai."

Khi gã Cướp trẻ nghe thấy thế, gã ném vèo những gấm vóc và ngọc trai đang cầm trên tay xuống đất, tuốt thanh kiếm thép cong sắc bén ra và bảo vị Ẩn Sĩ: "Hãy đưa ngay cho ta tri thức về Chúa mà lão đang sở hữu, nếu không ta sẽ giết lão. Chẳng lẽ ta lại không nên giết kẻ đang nắm giữ một kho báu lớn hơn kho báu của ta hay sao?"

Vị Ẩn Sĩ dang rộng đôi tay và nói: "Liệu có tốt hơn không nếu ta được về nơi cung đình tối cao của Chúa mà ngợi ca Người, thay vì sống trên thế gian này mà chẳng có chút tri thức nào về Người? Hãy giết ta nếu đó là mong muốn của ngươi. Nhưng ta sẽ không trao đi tri thức về Chúa của mình."

Gã Cướp trẻ quỳ xuống van nài, nhưng vị Ẩn Sĩ nhất quyết không nói với gã về Chúa, cũng không trao kho báu của mình. Gã Cướp trẻ đứng dậy, nói với vị Ẩn Sĩ: "Tùy lão vậy. Còn ta, ta sẽ đến Thành phố Bảy Tội Lỗi, chỉ cách nơi này ba ngày đường. Với số gấm vóc này, họ sẽ cho ta khoái lạc, và với những viên ngọc trai, họ sẽ bán cho ta niềm vui." Rồi gã nhặt lấy gấm vóc và ngọc trai, phóng đi thật nhanh.

Vị Ẩn Sĩ gào lên, đuổi theo gã và van nài. Suốt ba ngày ròng, chàng theo chân gã Cướp trẻ trên đường, khẩn khoản xin gã hãy quay đầu, đừng bước chân vào Thành phố Bảy Tội Lỗi.

Đôi ba lần, gã Cướp trẻ ngoái nhìn vị Ẩn Sĩ, gọi với lại: "Lão có chịu đưa cho ta tri thức về Chúa, thứ quý giá hơn cả gấm vóc và ngọc trai kia không? Nếu lão đưa cho ta, ta sẽ không vào thành phố đó."

Và lần nào vị Ẩn Sĩ cũng đáp: "Tất cả những gì ta có, ta đều sẽ trao cho ngươi, ngoại trừ một thứ duy nhất đó. Vì thứ đó, ta không được phép trao đi."

Vào lúc hoàng hôn ngày thứ ba, họ đến gần những cánh cổng đỏ thẫm của Thành phố Bảy Tội Lỗi. Từ trong thành vọng ra những tiếng cười đùa rộn rã.

Gã Cướp trẻ cười đáp lại, định gõ cửa thành. Ngay lúc đó, vị Ẩn Sĩ chạy tới, níu lấy vạt áo gã và nói: "Hãy xòe đôi tay ra, vòng tay quanh cổ ta, và ghé tai sát vào môi ta, ta sẽ trao cho ngươi những gì còn sót lại trong ta về tri thức của Chúa." Gã Cướp trẻ dừng lại.

Khi vị Ẩn Sĩ trao đi tri thức về Chúa của mình, chàng ngã quỵ xuống đất và bật khóc, một màn đêm dày đặc che khuất thành phố và gã Cướp trẻ khỏi tầm mắt chàng, khiến chàng chẳng còn thấy họ nữa.

Trong khi nằm đó khóc lóc, chàng nhận ra có một Đấng đang đứng cạnh mình; Đấng đang đứng cạnh chàng có đôi chân bằng đồng và mái tóc tựa lông chiên tinh khiết. Người đỡ vị Ẩn Sĩ dậy, nói với chàng: "Trước đây, ngươi từng có tri thức hoàn hảo về Chúa. Giờ đây, ngươi sẽ có tình yêu hoàn hảo đối với Chúa. Vì sao ngươi lại khóc?" Và Người hôn lên chàng.

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ Project Gutenberg
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 19 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.