Mây đen nặng nề đè nặng đầu núi, sương lạnh trong hẻm núi và hơi lạnh chốn núi rừng ngưng tụ thành màn sương chiều dày đặc, bao trùm lên bầu trời Sa Bính Trại. Gió cuối thu lạnh buốt, thổi làm hạt mưa phùn bay nghiêng ngả. Phóng mắt nhìn ra, núi non, đồi dốc, thôn trại, hẻm núi hiện lên một bầu không khí tiêu điều thê lương. Những chiếc lá bắp héo úa phát ra tiếng kêu "lách tách" đơn điệu trong tiếng gió.
Trên con đường bùn lầy dính chân, lại càng u ám khó đi.
Một bóng người dẫm lên con đường bùn nhão nhoét do móng trâu giẫm nát, vai đeo một chiếc túi xách da nhân tạo màu đen dùng được cả hai kiểu, lảo đảo đi vào Sa Bính Trại. Khi đặt chân lên con đường trại lát đá ma thạch, hắn dừng lại một lát, rõ ràng là không muốn chạm mặt người trong trại: hắn không màng lau đi mái tóc bị mưa phùn làm ướt, càng không màng vắt chiếc áo khoác "dacron" đã ướt sũng, rẽ vào một con hẻm nhỏ, vội vã đi về phía ngôi nhà vốn là của tên độc thân La Đức Ích ở, sau này là vợ của La Đức Ích, và hiện nay là Trịnh Tuyền đang thủ tiết.
Vào chập tối này, Sa Bính Trại lại vô cùng yên tĩnh, chẳng thấy bóng người nào, hắn vẫn luôn tưởng rằng hành tung của mình không bị ai nhìn thấy.
Nào ngờ, ngay khi hắn vừa bước vào khoảng sân đất nhà Trịnh Tuyền, ở Sa Bính Trại đã râm ran truyền tai nhau:
"Nghiêm Hân vốn trước đây cắm đội ở trong trại, đã chui vào nhà cô quả phụ rồi!"
Trời sắp tối, thanh niên Nghiêm Hân lại bước vào ngôi nhà đơn độc của Trịnh Tuyền, sao không khiến người ta tò mò, không khiến người ta hoài nghi cho được! Mấy bà cô lười biếng ăn no rửng mỡ chẳng có việc gì làm và mấy tên thanh niên hay hùa theo trêu chọc, lén lút mò ra sau bức tường sân nhà Trịnh Tuyền, để nghe trộm chuyện và xem "kịch hay".
Nghiêm Hân vừa bước một chân vào khoảng sân đất nhà Trịnh Tuyền, liền khựng chân lại, nhíu chặt mày, kinh hãi trợn trừng hai mắt.
Sân đất lồi lõm gập ghềnh, chỗ này một vũng nước thải, chỗ kia một đống tro bếp, phân gà, phân lợn đầy khắp sân. Cây đậu nành khô héo, mấy cây gậy nhỏ để cho dây đậu cô ve bò, vứt lung tung dưới hiên nhà đã ngả màu đen. Một đôi gánh phân đứt niềng, miệng hướng ra ngoài dựa nghiêng vào tường. Cả một chùm dây khoai lang lúc khô lúc ướt, treo lủng lẳng trên xà nhà ở góc tường hồi.
Hơi thở của Nghiêm Hân trở nên gấp gáp. Hắn từng có nhiều năm cắm đội ở Sa Bính Trại, trong lòng rất rõ, cho dù là hộ gia đình nghèo đến mấy, thì cũng sẽ có một cái sân láng vữa tam hợp thổ; nhà cửa hơi có chút sức lao động thôi, là đều có thể kiếm mấy phiến đá xanh, lát thành một cái sân đá để phơi lúa, phơi kiều mạch. Nhà Trịnh Tuyền đến một cái sân tam hợp thổ cũng chẳng có, đủ thấy cô ấy đã nghèo đến mức nào rồi.
Từ cánh cửa gỗ sam mỏng khép hờ, truyền ra tiếng khóc chói tai của một đứa bé gái, cắt đứt mạch suy nghĩ của Nghiêm Hân.
Nghiêm Hân ngẩng đầu lên, nhờ ánh trời chưa tối hẳn, nhìn ngôi nhà trước mặt. Theo lý mà nói, ngôi nhà tranh rách nát này hắn có quen. Hồi đó La Đức Ích ở đây, hắn với tư cách là một thanh niên trí thức, cũng từng tới thăm cửa thăm nhà. Nửa phần dưới là bức tường dày đắp đất sét vàng, nửa phần dưới là vách ghép bằng nhữngh tấm ván gỗ sam mỏng, trên mái lợp cỏ tranh. Chẳng phải sao, lúc Chu Phúc Linh nói cho hắn biết, hắn đã hình dung về ngôi nhà trước mắt này là như vậy. Nhưng bây giờ đi lại gần nhìn kỹ, Nghiêm Hân gần như không tin vào mắt mình.
Tường đất nửa phần dưới đã nứt rất nhiều đường; có một đường nứt lớn, có thể đút lọt cả một nắm tay. Đất vàng trên tường đất, trải qua gió thổi nắng chiếu, đã bong tróc đi rất nhiều, khiến cho trên tường lộ ra từng cái lỗ chỗ. Những tấm ván gỗ sam mỏng ghép ở nửa phần trên đã bị xiêu vẹo. Điều kinh hãi nhất là lớp cỏ tranh trên mái nhà, đều đã mục xốp và ngả đen. Từng ở nhà tranh của hộ thanh niên trí thức, Nghiêm Hân hiểu rõ trong lòng, cái mái nhà kiểu này, hễ trời mưa là dột ướt toàn bộ căn nhà.
Tim Nghiêm Hân thắt lại. Ở trong một nơi như thế này, Trịnh Tuyền đã sống thế nào đây?
Hắn chầm chậm dịch chuyển bước chân, đi về phía cửa ra vào nhà được lát một phiến đá nhỏ.
Tiếng khóc của đứa bé gái càng lúc càng lớn. Trong lòng Nghiêm Hân vô cùng nghi hoặc, căn nhà tối thui thế này, sao không bật đèn điện nhỉ? Trịnh Tuyền không có nhà à?
Hắn vừa định mở miệng hỏi, chợt nghe thấy trong nhà truyền ra tiếng khóc lóc tủi thân thấp giọng, lẩm bẩm như tự nói với chính mình:
"Ông trời ơi, Bồ Tát ơi, bắt tôi sống tiếp thế nào đây chứ! Cầu xin ngài hiển linh đi!"
Đây là Trịnh Tuyền, là giọng của cô ấy.
Nghiêm Hân đứng đờ người như thể bị dòng điện chạy qua, đầu óc "ong" lên một tiếng nóng bừng, trái tim cũng đập "thình thịch thình thịch" liên hồi. Cho dù thời gian chia ly có dài đằng đẵng đến đâu đi nữa, hắn vẫn có thể nhận ra giọng nói của cô ấy chỉ trong tích tắc!
Hắn hít vào một hơi, giọng run rẩy cất lên hướng về phía trong nhà: "Sao không bật đèn thế?"
Vừa nói, hắn vừa đẩy cánh cửa gỗ sam mỏng đang khép hờ ra, bước một bước đi vào.
Một tràng tiếng bước chân hoảng loạn vang lên tới trước cửa, bé gái vẫn đang khóc, giọng Trịnh Tuyền hoảng sợ hỏi:
"Anh... anh tìm ai?"
"Anh tìm em, Trịnh Tuyền." Nghiêm Hân cố hết sức tỏ ra bình tĩnh nói.
"A..."
Nghiêm Hân nhìn thấy bóng người lao đến trước mặt mình, theo một tiếng kêu kinh hãi mà lùi liền mấy bước về phía sau, hắn vội vàng giải thích:
“Là anh đây mà, Trịnh Tuyền, anh là Nghiêm Hân đây...”
Một tiếng "sẹt" vang lên, một que diêm được quẹt sáng, Nghiêm Hân nhìn thấy bàn tay run lẩy bẩy của Trịnh Tuyền dịch chuyển đến cạnh ngọn đèn dầu trên chiếc bàn vuông nhỏ.
Đèn dầu được thắp sáng, Trịnh Tuyền dùng chiếc que diêm đã tắt khều nhẹ bấc đèn, ngọn lửa chồm lên một cái, trong nhà sáng hơn đôi chút.
Trong ánh sáng lập lòe chập chờn của ngọn đèn dầu, Nghiêm Hân đan mười ngón tay vào nhau, trân trân nhìn Trịnh Tuyền.
Đây có thực là cô ấy không? Đây có thực là Trịnh Tuyền mà Nghiêm Hân từng nhiệt tình yêu thương năm nào không?
Khuôn mặt cô ấy hốc hác, sắc mặt xanh xao, xung quanh đôi mắt trũng sâu là một vòng thâm đen, phảng phất sự mệt mỏi và tiều tụy tột cùng. Dù là mái tóc hơi rối bù của cô ấy, dù là chiếc cằm nhọn hoắt của cô ấy, dù là những nếp nhăn trên trán cô ấy, cũng không thể che giấu được nét thanh tú toát lên từ người cô ấy. Cho dù cô ấy đang mặc bộ trang phục vạt chéo của phụ nữ vùng núi, cho dù chiếc quần vải của cô ấy vá đến mấy miếng vá, cho dù đôi giày vải mũi tròn cô ấy đang đi trên chân, thì ấn tượng mà cô ấy mang lại cho Nghiêm Hân vẫn là sự rụt rè và sợ hãi.
Nghiêm Hân phát hiện ra rằng, trong lúc hắn đang chăm chú nhìn cô ấy, Trịnh Tuyền không hề liếc nhìn hắn dù chỉ một cái. Cô ấy buông thõng mi mắt, mí mắt run rẩy như cánh ve, hai tay ôm lấy đầu gối, hai bờ vai co ro lại vì sợ lạnh.
Trong phòng xuất hiện một bầu không khí khó xử.
Có lẽ vì ngọn đèn dầu đã được thắp lên, có lẽ vì trong nhà bước vào một người xa lạ, đứa bé gái đã không khóc nữa. Nghiêm Hân nhìn thấy đứa bé gái ngồi trên giường, trên má còn vương giọt nước mắt, đang chớp chớp đôi mắt to nhìn mình.
Đứa bé rất xinh xắn, trong nét linh khí thanh tú trên khuôn mặt con bé, vẫn có thể nhìn thấy bóng dáng của La Đức Ích. Ánh mắt Nghiêm Hân dời từ chiếc giường gỗ đang xếp một chiếc chăn sang các ngóc ngách trong nhà.
Căn nhà thực sự quá đơn sơ. Ngoài chiếc giường được lót đệm rất mỏng, một chiếc bàn vuông nhỏ, mấy chiếc ghế băng dài, các dụng cụ làm nông như liềm, cuốc, gùi ra, điểm duy nhất khác biệt với nhà nông một chút là góc kê sát tường có hai chiếc hòm được kê bằng gạch, một chiếc hòm gỗ sơn màu đỏ mà Nghiêm Hân nhận ra, đó là chiếc hòm ván mỏng mười hai tệ một chiếc mà năm xưa phải có giấy thông hành lên núi xuống làng mới mua được; một chiếc là chiếc hòm gỗ nhỏ chắc chắn được đóng cải tiến từ thùng đựng hàng công nghiệp.
"Anh, anh đến làm gì?"
Nghiêm Hân đang quan sát đồ đạc bài trí trong nhà, thì bất ngờ bị Trịnh Tuyền hỏi một câu đầy e dè nghi ngại. Hắn nghe ra được, trong giọng điệu của cô ấy đã hoàn toàn không còn chút âm điệu Thượng Hải nào của năm xưa nữa, mà thay vào đó là một giọng đặc sệt thổ âm chốn rừng sâu núi thẳm, lạnh lùng, không chút dịu dàng, lại càng chẳng hề vồn vã. Nghiêm Hân liếm liếm môi, hắn cảm thấy cổ họng khô khốc như muốn bốc khói, việc nói chuyện trở nên vô cùng khó nhọc.
"Là thế này, anh có viết vài mẩu tiểu thuyết ngắn, tản văn, được đăng trên báo chí và tạp chí." Nghiêm Hân cố gắng hết sức để biểu đạt rõ ý của mình, "Em có xem qua không?"
"Không hề thấy." Giọng đáp lại cực kỳ lạnh nhạt.
Nghiêm Hân vốn định nương theo chủ đề này để nói tiếp, không ngờ vừa mới bắt đầu đã bị cô ấy chặn họng. Phải tiếp tục nói thế nào đây?
Căn phòng chìm vào sự lạnh lẽo, không khí dường như đông cứng lại. Từ đầu bên kia của thôn trại, vọng lại mấy tiếng chó sủa vang, bên ngoài khoảng sân đất, lại có mấy tiếng xì xào to nhỏ tựa như chuột gặm. Gió thổi càng lúc càng dữ dội, ầm ầm va đập vào bức tường rào ở con đường trong trại. Ngôi nhà vách tranh rách nát cũng kêu lên é é như một chiếc đàn phong cầm hỏng. Trời sập tối rất nhanh.
Chủ nhà tuyệt nhiên không có ý định giữ khách, cô ấy vẫn ngồi đờ đẫn như tượng tạc, có lẽ cảm thấy cứ giằng co thế này thì thực sự vô vị, nên mới miễn cưỡng nói thêm một câu:
"Thế nhưng, tôi có nghe người ta kể lại..."
"Đúng vậy, chính là chuyện thế đấy." Nghiêm Hân đang lúng túng cuối cùng cũng túm được câu chuyện, "Công việc hiện tại của anh chính là làm cái này, đi khắp nơi, đắm mình trong cuộc sống một thời gian, viết lách chút ít. Lần này, lại có cơ hội xuống cơ sở thực tế, anh nghĩ đến Sa Bính Trại từng cắm đội hồi trước, làm một bản kế hoạch rồi đến đây..."
"Ồ——" Trịnh Tuyền kéo dài giọng đáp một tiếng, hoàn toàn không nói thêm câu thứ hai.
Nghiêm Hân suýt nữa thì nổi giận với chính mình, mọi chuyện thực sự đơn giản thế sao? Tuyệt đối không phải! Nếu như hắn không gặp Chu Phúc Linh trên đường phố Thượng Hải, nếu như không nghe từ miệng Chu Phúc Linh rằng La Đức Ích đã chết, Trịnh Tuyền một mình nuôi con bé sống trong cảnh nghèo túng ở Sa Bính Trại, liệu hắn có nghĩ tới chuyện đến đây không? Tuyệt đối không đời nào, hắn có rất nhiều nơi để đi, có một nhà văn lớn từng khuyên hắn đến Động Đình Đông Sơn rất gần Thượng Hải, bảo rằng nơi đó có đặc sắc, điều kiện lại tốt, xuống đó sống chẳng khác nào đi điều dưỡng... Thế nhưng vừa đứng trước mặt Trịnh Tuyền, những lời nghẹn ở cổ họng này, hắn chẳng nói ra được chữ nào. Hắn sợ nói sai lời, làm tổn thương cô ấy, thì tình thế lại càng bẽ bàng hơn.
Nghiêm Hân vẫn đứng đó với vẻ mặt chán nản. Đi bộ cả mấy dặm đường núi, chân hắn sớm đã nhức mỏi không chịu nổi, nhưng hắn không dám tự tiện ngồi xuống. Trịnh Tuyền không rót nước, cũng chẳng hỏi hắn đã ăn tối chưa, hắn đều không bận tâm. Hắn thầm ôm hy vọng chờ đợi, hắn tin cô ấy sẽ thốt ra được vài câu khách sáo.
Nghiêm Hân chuyển trọng tâm từ chân phải sang chân trái, tìm chuyện để nói: "Lúc đi vào trong trại, anh thấy rất nhiều hộ gia đình đều thắp đèn điện, sao em lại không bật đèn điện thế?"
Chờ đợi một cách khó nhọc hồi lâu, Trịnh Tuyền mới cất giọng khàn khàn đáp: "Đường dây điện bị đứt rồi..."
"Đứt ở đâu?" Nghiêm Hân lại hứng khởi, "Anh nối lại giúp em..."
"Đó là do bị người ta cắt đứt!" Trịnh Tuyền đột nhiên nổi giận cắt ngang lời Nghiêm Hân, lớn tiếng nói.
"Tại sao?"
"Tại sao à, chỉ vì dạo trước tôi không có tiền đóng tiền điện!"
"..." Miệng Nghiêm Hân há ra rồi khép lại hai lần, không nói thêm được câu nào nữa. Bất chợt, hắn cảm thấy một nỗi sợ hãi khó hiểu. Bóng tối ngoài cửa sổ dường như đang giương tấm màn lớn của nó ra, muốn bao bọc lấy ngọn lửa đèn nhỏ bằng hạt đậu ấy lại.
Bởi vì từng sinh sống ở Sa Bính Trại, trước khi đến, Nghiêm Hân đã chuẩn bị sẵn đủ loại tâm lý cho sự gian khổ. Ngồi trên chiếc xe khách đường dài sực nức mùi xăng và chất nôn mửa của người bị say xe khiến hắn gần như không thở nổi, hắn đã nhịn; xuống xe rồi đội mưa dẫm lên con đường bùn lầy bước vào Sa Bính Trại, toàn thân quần áo ướt sũng, đôi giày da ngấm đầy nước, hắn cũng đã nhịn; bước vào khoảng sân đất bẩn thỉu, đứng trong căn nhà rách nát bốc mùi ẩm mốc, hắn cũng đã nhịn. Hắn biết rằng, hồi cắm đội, tất cả những điều này đều là chuyện như cơm bữa, chẳng có gì phải kinh ngạc cả. Thôn trại vùng sâu vùng xa hẻo lánh mà, chính là cái bộ dạng này. Chỉ có sự nghèo khó của Trịnh Tuyền, chỉ có vẻ ngẩn ngơ như người mất hồn của Trịnh Tuyền, là hắn không tài nào chịu đựng nổi. Chẳng lẽ năm xưa tự nguyện đăng ký lên núi xuống làng, giương cờ đỏ đến cắm đội lập nghiệp, mười năm sau, thứ đổi lấy lại chính là cuộc sống thế này sao? Thứ mà Trịnh Tuyền theo đuổi, chính là bi kịch không nỡ nhìn thẳng trước mắt này sao?
Nghĩ đến đây, Nghiêm Hân nổi giận. Hắn đang tự trách mình, mình còn đứng đây lề mề làm gì chứ, mình đến đây để làm gì, chẳng phải là để tìm Trịnh Tuyền, để nói với cô ấy, thậm chí là chuẩn bị sẵn tâm thế cầu xin cô ấy rời khỏi Sa Bính Trại hay sao?
Nghiêm Hân kích động hẳn lên, hắn bước về phía Trịnh Tuyền hai bước, vì động tác quá mạnh, ngọn lửa của cây đèn dầu nhỏ chao đảo kịch liệt vài cái, hất bóng dáng to lớn của anh in hằn lên vách ván.
"Trịnh Tuyền, sự tình là thế này. Anh đã gặp Chu Phúc Linh, nghe cô ấy kể về hoàn cảnh của em. Anh đã quyết định đến, đến Sa Bính Trại..." Nghiêm Hân nói quá gấp gáp, quá kích động, anh thở hắt ra một hơi. Lúc này, anh phát hiện ra rằng, Trịnh Tuyền đang ngẩng mặt lên, ánh đèn dầu hắt từ bên cạnh chiếu lên gương mặt rõ nét của cô ấy, à, gương mặt này tuy tiều tụy, tuy trải qua nhiều hoạn nạn, nhưng vẫn rất có nét riêng, vẫn thanh tú xinh xắn biết bao, khiến cho ai đã nhìn lướt qua một lần thì nhớ mãi khôn nguôi. Em xem đôi mắt ấy của cô ấy kìa, ẩn chứa sự bi thương và kinh hãi, trợn to đến thế, to đến thế! Đây chẳng phải là đôi mắt mà Nghiêm Hân vẫn thường hay mơ thấy trong những giấc mơ đó sao? Nghiêm Hân hít sâu một hơi, hạ giọng xuống, nói tiếp: "Trịnh Tuyền, em không thể cứ sống tiếp thế này mãi được! Trên thực tế, thứ em đang sống hoàn toàn không phải là cuộc sống bình thường, những năm qua em sống trong sự áp bức, méo mó, một cuộc sống mà chính em cũng không hề muốn. Cuộc sống của em được duy trì một cách miễn cưỡng và khó nhọc. Sau này, đến cả việc em muốn duy trì cũng không duy trì nổi nữa, em bắt buộc phải rời khỏi đây, đi bắt đầu một cuộc sống mới, đến một chân trời hoàn toàn mới..."
Trịnh Tuyền thở dài một hơi thật sâu: "Rời đi bằng cách nào chứ?"
"Dắt theo đứa nhỏ, lên xe, là có thể đi!"
Trịnh Tuyền cười khổ: "Nghe đơn giản thật đấy. Nhưng còn hộ khẩu thì sao, ai đồng ý cho tôi chuyển đi? Ai sẽ tiếp nhận tôi? Rời khỏi đây thì đi đâu?"
"Về Thượng Hải!"
"Anh đang nói đùa đấy à?"
“Không đâu, Trịnh Tuyền.” Nghiêm Hân bước đến gần Trịnh Tuyền với vẻ mặt vô cùng nghiêm túc, như đang an ủi nói: “Đem tình hình của em phản ánh với bên ban thanh niên trí thức, họ sẽ...”
Trịnh Tuyền liên tục lắc đầu, mái tóc bù xù bỗng chốc xõa tung lên khuôn mặt, cô ấy cất giọng yếu ớt nói:
"Những gì cần tranh thủ, tôi đều đã tranh thủ rồi; những gì cần thử, tôi cũng đều đã thử hết rồi. Chu Phúc Linh không kể cho anh nghe à? Không được đâu, chẳng có cách nào được cả." Trịnh Tuyền ủ rũ cúi gằm đầu xuống, "Thôi đành chịu số phận, cầu xin Bồ Tát phù hộ vậy..."
Hai chữ "Bồ Tát" thốt ra từ miệng Trịnh Tuyền, đây đã là lần thứ hai. Nghiêm Hân đờ đẫn nhìn chằm chằm cô ấy, hoàn toàn không thể tin được, đây chính là người thanh niên trí thức tiên tiến nổi tiếng toàn tỉnh hồi đó, chính là người điển hình từng hiện thân thuyết pháp, đi giảng bài khắp nơi trong vô số các buổi hội nghị của thanh niên tri thức. Sao cô ấy lại có thể biến thành cái bộ dạng nông nỗi này chứ?
Nghiêm Hân không bận tâm suy nghĩ tỉ mỉ nữa, hiện tại anh đang gấp rút muốn thuyết phục cô ấy rời khỏi Sa Bính Trại, anh vung tay ngắt lời Trịnh Tuyền:
"Không phải là cầu xin Bồ Tát phù hộ, mà là có sẵn một con đường rành rành ra đấy!"
Nghiêm Hân nhìn thấy, phía sau mái tóc rối bù xõa trên mặt, đôi mắt ấy lóe lên tia sáng như ngọn lửa, anh cảm thấy mình đã nắm bắt được bí mật ở tận sâu thẳm trong nội tâm Trịnh Tuyền, vội vàng nói:
"Thật sự có một con đường!"
"Đường gì?"
"Kết hôn với một thanh niên Thượng Hải."
Tia lửa trong đôi mắt phía sau mái tóc rối tắt ngúm trong chớp mắt, đôi môi Trịnh Tuyền mấp máy, cúi gằm đầu xuống, ấp úng nói:
"Anh đừng quên, tôi đã kết hôn rồi, không có công việc, lại còn mang theo một đứa con sắp tròn bốn tuổi. Người Thượng Hải có ngốc đến mấy, cũng sẽ không ngốc đến mức độ đó đâu. Còn ai nghĩ đến chuyện đến tìm người đàn bà như tôi nữa chứ..."
"Anh."
Tựa như một tiếng sét đánh nổ vang bên ngoài căn nhà tranh rách nát, Trịnh Tuyền đang cúi gằm đầu bỗng phắt ngẩng đầu lên, vươn hai tay vén mớ tóc rối xõa đầy mặt, đôi mắt bắn ra tia sáng đầy kinh hãi như thể nhìn thấy yêu ma quỷ quái, cô ấy hét lên phát cuồng:
"Đừng có ở đây mà nói nhảm với tôi nữa! Cái đồ thần kinh này! Anh đến Sa Bính Trại làm cái gì chứ, anh đi con đường lớn của anh đi..."
Tim Nghiêm Hân đập thình thịch, anh sợ hãi trước sự bộc phát đột ngột này của Trịnh Tuyền đến mức không nói nên lời. Phải mất một lúc lâu anh mới dang rộng hai tay, hạ thấp giọng nhắc nhở cô ấy:
"Trịnh Tuyền, em bình tĩnh lại chút, bình tĩnh lại đi! Anh không hề nói lời điên rồ, anh là..."
"Cút, anh cút ra ngoài cho tôi! Mau cút đi!" Trịnh Tuyền la hét với vẻ mặt đầy tính thần kinh, giơ tay ra như thể phát cơn cuồng hysteria, huỵch một tiếng chỉ thẳng ra cửa. Nghiêm Hân khựng lại giây lát, cô ấy liền khóc lóc ré lên: "Anh mà không cút nữa, tôi lấy cuốc bổ vào mắt anh đấy!" Vừa dứt lời, cô ấy vùng dậy khỏi chiếc ghế băng, chạy bổ đến chộp lấy cán cuốc, giơ cao qua đầu.
Nghiêm Hân kinh hãi đến mức chẳng kịp nghĩ ngợi gì, chật vật xoay người, lảo đảo chạy thục mạng ra khỏi ngôi nhà tranh. Trong lúc hoảng loạn, chân vấp phải ngưỡng cửa, suýt ngã quỵ xuống sân. Phải mất một lúc để trấn tĩnh lại, anh mới chạy thối lui ra đường trại, cứ thế cắm cổ chạy thẳng ra ngoài trại.
Phía sau mông Nghiêm Hân, vọng lại một tràng tiếng cười nhạo cợt thô lỗ, ngông cuồng. Mấy gã đàn ông rảnh rỗi và mấy bà cô lười biếng hóng hớt nấp nghe trộm bên ngoài, không một ai chú ý thấy, chiếc cuốc từ trong tay Trịnh Tuyền trượt rơi xuống đất, cô ấy dang rộng hai tay, thẳng đơ hai cánh tay, đuổi theo ra đến tận cửa, mềm nhũn tựa người vào khung cửa, khuôn mặt lập tức trở nên tái mét vô hồn, lộ rõ vẻ tuyệt vọng.
Đứa bé gái ngồi trên giường tận mắt chứng kiến màn kịch này, không biết là do bị dọa sợ, hay là đã hơi hiểu chuyện một chút, lại bắt đầu mở miệng gào khóc oà lên.
Mưa phùn lất phất rơi mỗi lúc một dày đặc hơn, núi xa núi gần đều chìm nghỉm trong màn đêm đen kịt, chẳng thể nhìn rõ thứ gì.
Các dây thần kinh trên đầu Nghiêm Hân giật thình thịch. Đầu óc nóng bừng, cổ họng như đang bốc hỏa, anh cứ bước thấp bước cao mặc kệ tất cả mà cắm cổ lao về phía trước, chẳng màng phía trước là đường đi, là ruộng đồng hay vũng nước. Cho đến khi đâm sầm vào thân cây bạch dương tròn trịa thẳng tắp, trán đau âm ỉ, anh mới khựng chân lại.
Có thể nói, trước khi đến, mọi hậu quả anh đều đã dự trù qua hết rồi, duy chỉ có cái hậu quả vừa rồi là anh chưa từng nghĩ tới. Tức giận, chán nản, thất vọng, căm phẫn, mấy thứ cảm xúc đan xen lẫn nhau, mỗi thứ đều giơ ra những chiếc vuốt nhọn, cào xé trái tim anh. Anh thất thần đứng bên thân cây bạch dương. Lúc này phải làm sao đây? Nhấc chân rời khỏi Sa Bính Trại, quay đường về ư, nói chi là anh không cam lòng, cho dù anh có vội đến đâu đi nữa, thì cũng phải đợi hai ngày, đợi chiếc xe tuyến đưa anh về đến huyện lỵ, rồi từ huyện lỵ mới quay về thành phố tỉnh lỵ được. Còn việc muốn qua đêm trong cái chốn đồng không mông quạnh tối như mực này là điều hoàn toàn không thể. Cách duy nhất, chỉ đành cắn răng liều mình, quay lại Sa Bính Trại lần nữa, tìm một xã viên có mối quan hệ tương đối tốt trước đây, mượn một chỗ ngủ, ăn vài bữa cơm ngô của Sa Bính Trại. Mưa phùn lất phất bay trên đầu, tỉnh táo thì có tỉnh táo hơn chút, nhưng ướt sũng dính nhớp nháp, thực sự vô cùng khó chịu. Nghiêm Hân muốn quay người, bước về phía thôn trại đang sáng đèn điện. Chợt anh lại nghĩ đến tràng tiếng cười nhạo cợt truyền đến từ phía sau lúc chạy trốn khỏi nhà Trịnh Tuyền, mặt anh lại nóng bừng lên, rồi lại khựng chân lại. Anh thừa biết rằng, ở Sa Bính Trại, tin tức kiểu này lan truyền còn nhanh hơn cả gió. Giờ này mà quay về, khơi khơi lại rước thêm sự chế giễu của mọi người, thốt ra những lời khó nghe cho xem. Dù sao thì, đói cũng đói rồi, mưa thì cũng dội ướt rồi, chi bằng, dứt khoát đợi đến muộn hẳn rồi hẵng vào trại. Chỉ là, cứ đứng mãi ngoài đồng hoang dãi dầm mưa mãi cũng không phải là cách hay ho gì, phải tìm chỗ nào đó để trú mưa đã.
Hồi cắm đội lập nghiệp, lão nông có kinh nghiệm từng bảo với anh rằng, đi đường tối mà không có đèn pin hay đuốc soi, thì phải nhớ lấy: Chỗ nào sáng ánh nước thì không được đi; chỗ nào tối thui là ruộng đất không được bước vào; chỗ nào xám trắng chính là đường thì cứ thế mạnh dạn bước tới trước. Nghiêm Hân trợn tròn hai mắt nhìn kỹ hồi lâu, mới phân biệt được một con đường, rồi chậm rãi bước đi.
Đi chẳng được bao xa, nửa sườn dốc phía trước có một cái lán tạm, Nghiêm Hân cắm đầu chui vào. Trong lán có mùi cỏ khô mốc meo, Nghiêm Hân đưa tay sờ soạng, không thấy có động tĩnh gì khác thường, mới yên tâm lớn gan thả người ngồi phịch xuống đống cỏ khô.
Mưa thì đã tránh được rồi, nhưng vừa đói vừa khát thế này, biết giết thời gian bằng cách nào đây? Nghiêm Hân chợt nhớ ra trong chiếc túi xách da nhân tạo có mang theo thuốc lá và diêm, anh vội vàng kéo khóa, xé toạc một bao thuốc lá.
Hút được nửa điếu thuốc, tâm trạng Nghiêm Hân bình tĩnh lại đôi chút. Anh đưa hai tay ôm lấy đầu gối, thò đầu nhìn ra ngoài cái lán tạm, chớp chớp đôi mắt. Ơ, sao địa thế chỗ này quen thế nhỉ? Đây chẳng phải là mảnh ruộng lớn đáy dốc đó sao? Đúng vậy, không trật đi đâu được, chính là mảnh ruộng lớn đáy dốc ở Sa Bính Trại, năm nào cũng thu hoạch được mấy nghìn cân bắp.
Tận cùng các dây thần kinh của Nghiêm Hân như được tiêm một mũi mo-rphin, lại nhanh chóng hưng phấn trở lại. Anh rít mạnh hai hơi thuốc, nước bọt làm ướt sũng cả đầu lọc thuốc lá, mà anh cũng chẳng hề hay biết.
Mảnh ruộng lớn đáy dốc đã khơi gợi lại ký ức trong anh. Phải, hoàn toàn không sai, mối tình đầu giữa anh và Trịnh Tuyền, sớm nhất chính là bắt đầu từ mảnh ruộng lớn đáy dốc này, đó là lúc nào nhỉ, đúng rồi, là năm thứ hai cắm đội lập nghiệp, tức là năm 1970, tính đến nay đã chín năm rồi, khi đó, anh mới hăm mốt tuổi, còn Trịnh Tuyền thì sao, bằng tuổi anh, chỉ kém anh vài tháng, cũng là hăm mốt tuổi, Trịnh Tuyền ở tuổi hăm mốt, hoàn toàn không phải cái bộ dạng như bây giờ. Thật ra, đâu chỉ là mối tình đầu của họ, sau này tất cả mọi chuyện xảy ra trong vận mệnh của hai người, chẳng phải đều bắt đầu từ mảnh ruộng lớn đáy dốc này hay sao?
Giống như cái hồ nước bị chọc thủng một lỗ hổng, nước trong hồ không ngừng phun trào ra ngoài, có muốn chặn cũng chặn không nổi. Những con sóng ký ức một khi đã bắn tung tóe lên, thì khí thế còn lớn hơn cả dòng nước phun trào từ hồ. Nghiêm Hân mở trừng trừng một đôi mắt, chìm đắm sâu vào trong hồi ức.
