Đúng vào lúc này, trong hoàn cảnh này, Nghiêm Hân lại xuất hiện ở cửa căn phòng phía trong, gọi những tên nam tử họ La đang lao tới muốn trói Mã Minh Cường, gọi Hoàng Văn Phát, La Thế Khánh, La Thế Tường, gọi những người thân làng nước láng giềng đang vây quanh trước cửa nhà thợ rèn, tất cả đều giật mình.

"Lâu lắm không gặp, đội trưởng La, bí thư Hoàng, còn nhận ra tôi không?" Ánh mắt Nghiêm Hân đảo qua từng người, nhạt nhác chào hỏi.

La Thế Khánh ngẩn người ra trước, rồi sau đó ra vẻ vồn vã nói: "À, nhận ra, nhận ra chứ, cậu chẳng phải là Tiểu Nghiêm trước kia từng về đây cắm đội đấy sao?"

"Đúng rồi! Hồi đó anh còn quan tâm chiếu cố tôi rất nhiều đấy!" Nghiêm Hân không mặn không nhạt gật đầu.

La Thế Khánh cứ làm như không nghe ra ẩn ý trong lời nói của Nghiêm Hân, hì hì cười khan hai tiếng, ôn hòa hỏi:

"Cậu chẳng phải đã về Thượng Hải làm việc rồi cơ mà? Sao lại có nhã hứng lớn thế, chạy đến cái xó núi nghèo nàn bọn tôi làm gì? Tiểu Nghiêm, là việc công hay là..."

"Tôi biết tính anh mà, ở ban tuyên truyền huyện ủy, giấy giới thiệu đã chuyển rồi đây này!" Nghiêm Hân đưa tay vào túi áo ngực, móc ra chiếc ví nhựa, rút ra một tờ giấy giới thiệu, mở ra, rẩy rẩy hai cái, đưa cho La Thế Khánh nói, "Trên này, đại đội, đội sản xuất đều ghi rõ cả rồi, anh và bí thư Hoàng cùng xem đi!"

La Thế Khánh vội vàng liếc qua tờ giấy giới thiệu, quay người đưa cho Hoàng Văn Phát. Kẻ "bám đuôi" La Thế Tường nhón gót chân, thò sát lại bên cạnh Hoàng Văn Phát mõm nhọn má khỉ, mở to hai mắt nhìn chằm chằm tờ giấy giới thiệu, chốc chốc lại liếc trộm Nghiêm Hân một cái.

"À ha, cậu xuống đây để trải nghiệm thực tế hoan nghênh hoan nghênh!" La Thế Khánh xoa xoa hai tay, cười mà như không cười nói.

Nghiêm Hân lạnh lùng cười nhạt: "Ngoài miệng nói hoan nghênh, nhưng tay chân làm ăn thì không đẹp đẽ lắm nhỉ. Xem kìa, vừa gặp mặt, anh đã gọi người mang theo thừng chão, định đến trói tôi đi đấu tố phải không?"

"À, hiểu lầm, hiểu lầm rồi Tiểu Nghiêm, cậu hiểu lầm rồi!" La Thế Khánh xua tay liên hồi, nước bọt văng tứ tung giải thích, "Chúng tôi là đang giúp bí thư Hoàng, dạy dỗ con gái ông ấy là Hoàng Huy. Con bé đó không nghe lời, một mạch bỏ chạy ra ngoài, chúng tôi đến để đuổi theo nó, đến trói..."

"Đến trói nó, phải không?" Nhân lúc La Thế Khánh tự biết lỡ lời, Nghiêm Hân lập tức túm lấy nửa câu hắn vừa thốt ra, tiếp lời nói: "Đội trưởng La, tính tình tôi thế nào, anh đã sớm nói qua rồi, bảo tôi là cái thỏi gỗ đàn hương, trong mắt không nhét nổi nửa hạt cát. Nói thật với anh, cái tính này vẫn chưa sửa đâu đấy! Khám nhà lục cửa, phải có giấy tờ của đồn công an, anh có không? Không cho anh lục, anh còn muốn đập ván cửa nhà người ta! Tôi hỏi anh, trong mắt anh rốt bao giờ còn có kỷ luật của Đảng, quốc pháp của nước không? Bao nhiêu năm trôi qua, tôi cứ tưởng tính tình anh đã sửa đổi được chút ít, ngờ đâu vẫn cái vẻ mặt hách dịch thế này!"

Mấy lời này vừa mang theo sự bực bội, lại vừa chứa đựng sự phẫn nộ, từng chữ từng câu rành mạch vang dội, rơi xuống đất có tiếng vang, người trong lẫn ngoài nhà tranh đều nghe rõ mồn một. Mặt La Thế Khánh lúc xanh lúc đỏ, đôi mắt láo liên đảo sang hai bên. Những năm nay, có kẻ nào dám đứng trước mặt anh ta mà dùng giọng điệu bất lịch sự nhường này để nói chuyện. Anh ta cảm thấy thể diện của mình bị tên nhãi con Nghiêm Hân vùi dập không thương tiếc, định phát tác nhưng người ta đã nắm được thóp, lời nói lại đứng trên lý lẽ; còn nếu không nói gì thì lại tỏ ra quá hèn nhát, quá uất ức, nén giận một lúc, anh ta mới đỏ bừng mặt nói:

"Nghiêm Hân, cậu đến để trải nghiệm thực tế thì đừng có xía vào chuyện người khác! Tôi nói cho cậu rõ, đây là việc gia đình, không liên quan gì đến kỷ luật Đảng hay quốc pháp!"

Nghiêm Hân đanh thép hỏi vặn lại: "Hửm, việc gia đình. Tôi hỏi anh, việc gia đình nhà bí thư Hoàng thì liên quan gì đến anh? Bắt anh phải lục nhà họ Mã à? Bắt anh phải đập cửa trói người à?" Thấy La Thế Khánh há hốc miệng mà không đáp lại được, cậu liền chuyển hướng câu chuyện nói: "Thôi đi, khuyên anh nên thu tay lại cho xong chuyện, yên phận một chút đi. Còn muốn tìm người ấy à, tôi có thể nói cho anh biết, sau bữa cơm tối, tôi vẫn luôn ở đây đánh cờ trò chuyện với thợ rèn Mã, chẳng thấy ai bước vào cả. Khoảnh khắc trước khi các anh đập cửa, tôi lại nghe thấy một tiếng bước chân, một tiếng chó sủa, không chừng là chạy qua trước cửa này rồi sang chỗ khác mất rồi!"

"Đã Tiểu Nghiêm đã nói thế, điều này cũng có khả năng, vậy thì coi như chúng tôi làm phiền rồi." Hoàng Văn Phát xem xong giấy giới thiệu của Nghiêm Hân, gấp lại nhét vào túi áo. Tranh thủ lúc Nghiêm Hân vừa dứt lời, hắn bước nhanh đến giữa La Thế Khánh và Nghiêm Hân, tiếp lời nói, "Tiểu Nghiêm, cậu đã được cấp trên phái xuống đây trải nghiệm thực tế, đại đội tất nhiên nên sắp xếp chỗ ở và nơi ăn uống cho cậu, cậu xem có muốn cùng chúng tôi ra văn phòng đại đội không?"

"Phiền anh quá, bí thư Hoàng!" Nghiêm Hân nghe ra được Hoàng Văn Phát không muốn để mình tiếp xúc nhiều với cha con nhà họ Mã, cậu đổi sang vẻ mặt tươi cười, cũng khách khí nói, "Thợ rèn Mã đã trải giường cho tôi rồi, cứ ngủ ké ở nhà bác ấy vậy."

"Vậy thì—" Hoàng Văn Phát chắp tay sau lưng, vừa nháy mắt ra hiệu với La Thế Khánh vừa kéo dài giọng, bày ra cái oai của cán bộ đại đội, đảo mắt một vòng không thấy thợ rèn Mã đâu, đành phải đặt ánh mắt lên người Nghiêm Thành Phân và Mã Minh Cường, "Đồng chí Nghiêm Hân tạm thời ở lại nhà các cậu. Nhớ lấy, phải tiếp đãi cho đàng hoàng, đừng có ăn nói lung tung. Nghiêm Hân là người viết sách, những lời các cậu nói, cậu ấy đều có thể viết hết vào trong sách đấy."

Nói xong, Hoàng Văn Phát còn chìa bàn tay gầy giơ xương ra, chủ động nắm lấy tay Nghiêm Hân lắc lắc mấy cái để tỏ ý thân thiết. Tiếp đó, hắn hô lên một tiếng, La Thế Khánh, tên "bám đuôi" La Thế Tường cùng một lũ nam tử tộc họ La rút khỏi nhà thợ rèn Mã.

Nghiêm Hân nhân tiện chào hỏi và thăm nom dăm câu ba điều với bà con láng giềng đến xem náo nhiệt.

Một trận phong ba coi như đã tạm lắng xuống. Trời không còn sớm nữa, bà con hương thân đến xem náo nhiệt bàn tán rôm rả rồi lần lượt tản đi. Cửa đã đóng lại, Mã Minh Cường bận rộn gặng hỏi Hoàng Huy chuyện cha cô ép gặng hỏi cô, rồi bàn bạc với Nghiêm Thành Phân xem làm thế nào để Hoàng Huy tạm chen chúc ngủ qua đêm. Thợ rèn Mã níu tay Nghiêm Hân, giơ ngón cái lên liên tục khen ngợi cậu có lá gan anh hùng, dám nói dám làm, cứu nguy cho nhà ông ta vào đêm nay. Nếu không có cậu ở đây, cái căn nhà rách nát sắp sập này không biết sẽ náo loạn thành cái dạng quỷ gì nữa.

Đến khi mọi chuyện đã đâu vào đấy, được nằm lên giường lần nữa thì trời đã nửa đêm. Cha con nhà họ Mã quanh năm làm việc đồng áng, không chịu nổi cơn buồn ngủ, chỉ nói chuyện với Nghiêm Hân vài câu là đã ngáy o o. Duy chỉ có Nghiêm Hân nằm ở phía giáp vách trong cùng, chớp chớp mắt mà chẳng tài nào chợp mắt được.

Đáng lẽ ra, hôm nay cậu cũng rất mệt mỏi rồi. Hôm qua từ thành phố tỉnh lỵ đến thành phố huyện lỵ, chuyển giấy giới thiệu ở ban tuyên truyền huyện ủy, trọ lại nhà khách huyện. Sau bữa cơm tối, bí thư huyện ủy nhậm chức mới nghe tin liền đến tìm cậu, trò chuyện với cậu một lúc, còn nhờ vả cậu sau khi trở về thôn bản thì tìm hiểu tình hình của nông dân, lúc rời đi ghé qua huyện lỵ nhất định phải tới huyện ủy để kể lại tình hình thực tế. Sau khi bí thư huyện ủy cáo từ, Nghiêm Hân leo lên giường, chăn ở nhà khách thì ẩm ướt, trong phòng lại chẳng có ai bầu bạn, lại còn lo sáng ngày mai phải đến bến xe mua vé, cậu hoàn toàn không ngủ ngon giấc. Hôm nay ngồi xe từ huyện lỵ về đã là buổi chiều, xóc nảy trên con đường núi quanh co dốc đứng ba bốn tiếng đồng hồ, xuống xe là vội vã chạy đến trại Sa Bình. Đến trại Sa Bình lại gặp một chuỗi chuyện bất ngờ, dù là về mặt tinh thần hay thể lực, cậu đều cảm thấy kiệt sức, nhưng ngặt nỗi lại chẳng thể ngủ được.

Tiếng ngáy đều đặn của thợ rèn Mã, chiếc chăn ẩm ướt thoang thoảng mùi mồ hôi, bức tường đất lùa gió lạnh, mùi ngải đắng và đất ẩm thoang thoảng trong nhà, tiếng chuột cắn phá bắp trên rui tre, tất cả đều kích thích thần kinh khiến cậu khó lòng chợp mắt.

Lúc này, cậu mới thực sự cảm thấy, mình rời khỏi trại Sa Bình tính ra cũng đã năm năm rồi. Mọi thứ trong những năm tháng cắm đội định cư, cậu đều khó lòng quên đi, nhưng rất nhiều hương vị và chi tiết không sao kể xiết trong cuộc sống gian khổ, cậu vẫn bị thời gian làm cho phai mờ. Nếu không quay lại một lần nữa, dù cậu có vắt óc suy nghĩ thế nào đi nữa cũng không thể nhớ nổi tiếng gió rít qua bức tường đất thủng lỗ chỗ, không thể nhớ nổi mùi ẩm ướt và mùi ngải đắng cứ vương vấn mãi trong ngôi nhà của người nông dân nghèo, không thể nhớ nổi cảm giác ngứa ngáy và đau buốt đến kỳ lạ sau khi bị chí hoặc bọ chét cắn. Dĩ nhiên, nếu không quay lại một lần nữa, cho dù cậu có mang theo sự bực bội khi nghĩ đến những kẻ như Hoàng Văn Phát, La Thế Khánh, tên "bám đuôi" La Thế Tường, cậu cũng sẽ không khinh bỉ và chán ghét họ như lúc này. Sự độc đoán chuyên quyền của nhóm người này, bộ mặt thổ phỉ vua một cõi của họ, đã tác động mạnh mẽ vào tâm trí Nghiêm Hân hơn cả bản thân môi trường xung quanh, khiến cậu không thể yên giấc tĩnh tâm.

Nằm đây lúc này, cậu cảm nhận rõ ràng hơn bất cứ lúc nào hết rằng trong suốt mười năm náo loạn, cơ thể đất nước chúng ta lại sinh sôi nảy nở biết bao nhiêu căn bệnh độc hại của chủ nghĩa phong kiến. Những căn bệnh độc hại này đang bóp nghẹt sức sống của nhân dân, bóp chết tính tích cực của quần chúng, cản trở sự kiện toàn và hoàn thiện của thể chế dân chủ, chặn đứng sự đổi mới và cải cách trên mọi lĩnh vực. Báo chí vẫn thường nhắc đến sự giao thời giữa cũ và mới, nhưng cảm giác của cậu chưa bao giờ mạnh mẽ như ngày hôm nay. Vừa đặt chân đến trại Sa Bình được bao lâu chứ? Từ lúc chập tối bước vào nhà Trịnh Tuyền cho đến khoảnh khắc này, tính ra tổng cộng mới chỉ có sáu bảy tiếng đồng hồ. Thế mà sự hỗn loạn trong việc quản lý tài sản tập thể, sự can thiệp thô bạo vào hôn nhân của con gái, hành vi trói trèo đánh đập dã man, đập cửa lục nhà, cậu đều đụng phải cả. Thực tế như vậy, há chẳng cần phải cải cách hay sao?

Ngay cả một người nông dân thật thà như thợ rèn Mã, một hán tử nghèo khổ quen vung búa lớn búa tạ, đều mong được ăn no bụng, đều mong có sự thay đổi, tại sao Trịnh Tuyền lại không mong cuộc sống của mình thay đổi chứ? Tại sao cô ấy lại nhẫn nhục chịu đựng, lại phó mặc cho số phận an bài đến thế?

Cô ấy biến thành cái dạng như ngày hôm nay, hiển nhiên là có liên quan đến con đường mà cô ấy đã đi qua trong suốt ba mươi năm qua. Xuất thân của cô ấy, trải nghiệm của cô ấy, cá tính của cô ấy, thời đại và môi trường xung quanh cô ấy đã dẫn dắt cô ấy bước đi trên con đường này là điều tất yếu. Trong xã hội của chúng ta vẫn còn sót lại một thứ quan hệ phụ thuộc thân thể, cá nhân quyết không thể tách rời khỏi mối quan hệ ấy mà sống một cách siêu thoát. Trịnh Tuyền năm xưa, chỉ có thể phụ thuộc vào điều kiện xã hội lúc bấy giờ, chỉ có thể đi theo con đường mà người ta đã sắp đặt sẵn cho cô ấy, cứ thế đi cho đến tận ngày hôm nay. Chẳng lẽ cô ấy hoàn toàn tự nguyện đi con đường này ư? Không, cũng chẳng phải! Lúc ban đầu cô ấy cũng từng do dự, cũng từng mâu thuẫn, cũng từng đau khổ.

Cô ấy quá non nớt, quá đơn thuần, lại quá tin vào sự an bài của số phận.

Nghiêm Hân thở dài một hơi thật sâu. Hễ nghĩ đến Trịnh Tuyền, sự u uất và phiền muộn tích tụ trong lòng cậu lại trỗi dậy với một đợt mãnh liệt cuồng nộ, đầu óc nóng bừng, trong tai ù lên vo vo, tim cũng đập dồn dập hơn. Cậu còn có thể ngủ được sao? Chỉ đành trừng trừng mở to mắt, giữa những tiếng "lách cách" chuột cắn bắp củ từ trên rui tre, nhung nhớ Trịnh Tuyền, nhung nhớ tất cả những gì từng xảy ra giữa họ. À, vết rạn nứt giữa họ, sự bất đồng giữa họ, bắt đầu từ lúc nào nhỉ? Kỹ lưỡng truy cứu lại, phải tính từ lúc cô ấy rời thôn bản lên tỉnh họp đại biểu thanh niên tiên tiến.

Trịnh Tuyền đã đi, đi họp đại biểu thanh niên tiên tiến rồi. Cô ấy đi rất bình lặng, cũng chẳng làm náo động bà con láng giềng, thậm chí cả tri thức thanh niên ở điểm hộ, chẳng ai nghĩ đến chuyện phải đi tiễn cô ấy một đoạn. Trong mắt thanh niên trí thức, đồ đạc cô ấy mang theo quá ít, lại chẳng phải về Thượng Hải thăm người thân, việc gì phải rình rang đưa tiễn. Nam nữ thanh niên trí thức bị công việc đồng áng hành hạ đến mức dửng dưng với mọi chuyện, coi việc Trịnh Tuyền đi tỉnh họp đại biểu thanh niên tiên tiến còn chẳng bằng một người về nhà thăm thân.

Nghiêm Hân vốn rất muốn đi tiễn cô ấy, nhưng cô ấy không cho phép, cô ấy sợ người ta bàn tán dị nghị, chỉ dặn dò cậu chuẩn bị sẵn mấy chiếc phong bì ghi tên của cô ấy, lúc rảnh rỗi cô ấy có thể viết thư cho cậu.

Cậu một mạch viết liền mười chiếc phong bì, còn dán sẵn cả tem. Ý tứ này quá ư rõ ràng, cậu hy vọng Trịnh Tuyền ngày nào cũng viết thư cho mình, kể hết tình hình sau khi chia xa cho cậu nghe. Chẳng phải bảo họp mười ngày sao, có mười chiếc phong bì là quá đủ rồi.

Cô ấy mang những chiếc phong bì ấy đi. Mấy ngày đầu sau khi cô ấy đi, Nghiêm Hân luôn đắm chìm trong niềm vui sướng và ngọt ngào của mối tình đầu, cậu mang tâm trạng hân hoan, lặng lẽ hồi tưởng lại khoảng thời gian hạnh phúc mà cậu và Trịnh Tuyền đã trải qua trên gò đất trước đập nước. Nụ cười của Trịnh Tuyền, cái nhíu mày, cái dang tay của cô ấy đều in sâu trong ký ánh của cậu; ánh mắt tràn ngập dịu dàng của Trịnh Tuyền, lời dặn dò chân thành như khẩn khoản của Trịnh Tuyền, cái thói quen từ nhỏ không bỏ được của Trịnh Tuyền là cứ hay vén một lúm tóc mai ngậm lên khóe môi, lại càng khiến cậu hồn xiêu phách lạc, trầm ngâm suy tư mãi không thôi.

Cô ấy không viết thư cho cậu mỗi ngày, mãi mấy ngày sau khi rời đi mới gửi về một bức thư ngắn ngủn, hơn nữa cách xưng hô mở đầu lại hoàn toàn nằm ngoài dự liệu, chỉ có đúng một chữ: "Này!" Có thể thấy, chính cái chữ trơ trọi độc nhất ấy cũng là sau khi viết thư xong, tiện tay viết thêm vào vội vàng ở một hoàn cảnh nào đó, mực chấm rất đậm, nét chữ cũng nguệch ngoạc hơn phần chính văn trong thư. Mặc dù vậy, cậu vẫn rất vui mừng, lật đi lật lại bức thư đọc không biết bao nhiêu lần. Sau khi tan ca làm một mình, đi sau các xã viên về thôn, cậu lôi ra đọc lại một lần; nằm trên giường, cậu buông màn xuống, tĩnh tâm suy ngẫm từng chữ từng câu trong thư; mỗi sáng thức dậy, việc đầu tiên là rút bức thư từ dưới gối ra đọc một lượt, rồi lại nhét vào túi áo. Mối quan hệ giữa các thanh niên trí thức rất phóng khoáng, nhất là cậu lại rất hợp cạ với Cố Dịch và Chiêm Ninh Hoa, nếu để bức thư lại dưới gối mà vô tình bị họ lật thấy, nhìn thấy chữ "Tuyền" ký ở cuối thư, không biết hai người này sẽ bàn tán bao nhiêu lời dị nghị và đùa cợt biết chừng nào!

Nghiêm Hân mang theo tâm trạng vui sướng xao xuyến, tốn bao nhiêu công sức đoán già đoán non không biết bao nhiêu lần! Trịnh Tuyền không viết tên cậu, cũng không giống như một số đôi tình nhân khác viết những cách gọi ngọt ngào sến súa, mà chỉ dùng một chữ để xưng hô, điều đó đã thể hiện sự thân thiết và thẹn thùng của cô ấy đối với bản thân cậu, đồng thời cũng cho thấy một thứ tình cảm bối rối khó định ở trong lòng cô ấy. Nghiêm Hân còn phát hiện ra, thư của Trịnh Tuyền viết khác hoàn toàn với thư của tất cả các bạn học, bạn bè, người thân từng viết thư cho cậu. Thư cô ấy viết toàn dùng câu ngắn, hầu như mỗi câu đều không quá mười chữ. Giữa những dòng chữ cô ấy viết, vương vấn rõ rệt một thứ cảm xúc thân thiện, hòa nhã và dịu dàng. Nghiêm Hân thậm chí còn cảm thấy, thư của cô ấy đọc còn cuốn hút hơn cả khi chính cô ấy đứng trước mặt mình mà nói chuyện.

Chỉ tiếc là những bức thư như thế đến quá ít. Không phải là trong mười ngày Trịnh Tuyền đi họp thư đến quá ít, mà là trong khoảng thời gian xa cách đằng đẵng giữa họ, thư đến quá ít.

Đại hội đại biểu thanh niên tiên tiến tỉnh đã họp xong, trên báo chí cũng đăng tin, phía trên còn tiện đèo thêm một câu rằng các đại biểu đi họp đều đã trở về cương vị công tác của mình. Nghiêm Hân ôm tâm trạng sốt ruột, nôn nóng, ngóng chờ người trong mộng của mình từ thành phố tỉnh lỵ trở về.

Thế nhưng, Trịnh Tuyền không trở về đúng hẹn.

Một bức tiểu thư đã cho cậu biết lý do không thể về đúng hẹn, cô ấy đã tham gia đoàn giảng báo cáo lưu động của thanh niên trí thức ưu tú lên núi xuống làng, đi giảng báo cáo ở mười một chuyên khu, châu tự trị trong toàn tỉnh. Thời gian mất khoảng hai ba tháng.

Nói cách khác, họ bắt buộc phải nhẫn nhịn sự chia ly kéo dài hai ba tháng này.

Nghiêm Hân mới thất vọng làm sao, mới u sầu làm sao! Hai ba tháng, gần một trăm ngày, một mình cậu sống ở cái trại Sa Bình ngột ngạt này, sẽ khô khan và nhạt nhẽo biết bao!

Bản tin ngắn đăng trên báo đã chứng minh lời của Trịnh Tuyền. Tiếp theo đó, trên báo tỉnh đăng bài với tựa đề "Đóa đỗ quyên đỏ rực", báo cáo về sự tích của thanh niên trí thức ưu tú Trịnh Tuyền, nói cô ấy là người con gái tốt của nông dân nghèo bần hạ trong thôn bản, nói cô ấy đã mở ra một làn gió mới thế hệ, đi con đường khởi nghiệp gian khổ của thế hệ thanh niên này. Ngay bên cạnh tựa đề còn đăng một bức ảnh, chắc là do trình độ chụp ảnh và rửa ảnh có vấn đề, bức ảnh mờ mịt không rõ nét lắm, nhưng Nghiêm Hân vẫn nhận ra đó chính là cô ấy, quả thực chính là cô ấy, là Trịnh Tuyền mà cậu đang say đắm yêu thương trong lòng.

Tờ báo này được gửi đến điểm tập thể đã gây ra chấn động lớn nhường nào giữa các nam nữ thanh niên trí thức cùng điểm!

"Chao ôi, chuyến đi thành phố tỉnh lỵ này của Trịnh Tuyền coi như đi đúng rồi! Cô ấy phất lên rồi. Vừa làm thanh niên trí thức ưu tú vừa được lên báo chí. Sau này muốn điều động, làm cán bộ, học đại học, thế thì chắc như đinh đóng cột, vững như bàn thạch rồi!" Chiêm Ninh Hoa là người đầu tiên vỗ tay reo hò.

Nhan Ung Mưu vừa dùng đôi bàn tay dính đầy bùn đất chộp lấy tờ báo, vừa cười "hì hì hì" nói:

"Cái ổ cỏ rác này của điểm tập thể chúng ta coi như bay ra được phượng hoàng vàng rồi. Kẻ nào 'bắt quàng' làm bạn với Trịnh Tuyền thì cũng được thơm lây." Nói xong, hắn liếc nhìn Nghiêm Hân một cái.

Cố Dịch tự đắc đẩy gọng kính, cười híp mắt nói: "Xem ra, việc chúng ta đề cử cô ấy đi vẫn là đúng đắn."

"Mẹ kiếp, toàn là giả dối, toàn bịa ra để lừa người ta, tôi không tin!" Lăng Tiêu Phong bước xăm xăm tới, giơ tay dang năm ngón tay giật lấy tờ báo, "xoẹt" một tiếng xé toạc làm đôi.

Cậu ta còn muốn xé nát tiếp, Cố Dịch nhanh tay lẹ mắt giật lấy nửa tờ báo từ tay cậu ta, nói: "Này, cậu nổi giận làm gì thế. Giữ lại làm kỷ niệm, dùng làm nguyên liệu chém gió thì cũng tốt chớ sao!"

"Cút mẹ cậu đi!" Mặt Lăng Tiểu Phong đỏ bừng, bực bội chửi thề những câu tục tĩu rồi quay người bỏ đi.

Tiếng cãi vã ở khu nam thanh niên trí thức đã thu hút nữ thanh niên trí thức ở phòng đối diện. Đinh Kiếm Bình là người đầu tiên chạy sang, tiếp theo đó Thiệu U Hữu, Trần Bội Quân cũng chạy sang, cuối cùng ngay cả Chu Phúc Linh bị cận thị cũng bị thu hút sang nốt.

Thiệu U Hữu người lùn lùn xinh xắn là người đầu tiên bĩu môi nói: "Có gì hiếm lạ đâu, hoàn toàn dựa vào ngòi bút thêu hoa, thổi phồng lên thôi."

Đinh Kiếm Bình ra vẻ sành sỏi nói: "Bài vở trên báo chí mà, kiểu gì cũng phải qua gia công nghệ thuật chút chứ. Dù thế nào đi nữa, Trịnh Tuyền cũng đã nổi tiếng rồi."

"Này, cô ấy nổi tiếng rồi, liệu có ảnh hưởng đến việc điều động của chúng ta không?" Trần Bội Quân cầm tờ báo vừa đọc vừa nói: "Xem này, trên này có nhắc đến việc cắm rễ ở thôn bản đấy!"

Thiệu U Hữu đẩy vai Trần Bội Quân một cái: "Đúng là một con ngốc! Bây giờ ai mà chẳng biết, trong lòng cậu càng muốn được điều động thì ngoài miệng lại càng phải xướng cao giọng lên! Hơn nữa, báo chí mà, không hô hào vài câu khẩu hiệu thì được à?"

Chu Phúc Linh vội vàng lấy kính từ trong hộp kính ra đeo vào, nép sát lại gần Trần Bội Quân, nhìn tiêu đề nhỏ trong bài báo rồi đọc liền hai đoạn, một mình lẩm bẩm bằng giọng nói nhỏ nhẹ:

"Giọng điệu thì đúng là xướng cao thật, tuy nhiên sự việc viết bên trong thì toàn bộ đều là thật cả."

Nghiêm Hân há lại không nhìn nhận bài báo này theo cách đó sao! Bài báo trên tờ báo này, nói ít đi thì cậu cũng đọc ít nhất phải năm sáu lần. Đọc xong, cậu cũng cảm thấy những ví dụ được nêu trong bài đều là những chuyện từng xảy ra thật, nhưng căn cứ vào những sự việc ấy mà hô hào giọng điệu cao vút như vậy thì có chút không ăn nhập. Nhưng Nghiêm Hân cũng giống như bao người bình tâm nhìn nhận sự việc này, cảm thấy bài báo là do phóng viên, thông tín viên viết chứ không phải do Trịnh Tuyền viết. Những người đó viết bài thì thế nào cũng phải thêm thắt chút tình hình, khẩu hiệu, lời to tát vào, không thể trách lên đầu Trịnh Tuyền được.

Hơn nữa, trong khoảng thời gian đó, điều cậu suy nghĩ nhiều hơn không phải là phương diện này; mà là lo lắng Trịnh Tuyền đã nổi tiếng, đã trở nên "hồng" rồi, liệu có coi thường cậu hay không, sau khi trở về trại Sa Bình sẽ không còn thân thiết với cậu nữa. Những chuyện kiểu này đâu phải là ít! Nếu thực sự là như vậy, một đấng nam nhi đường đường chính chính, mọi mặt đều thua kém một cô gái, bị cô gái coi thường, vứt bỏ! Chuyện này kể ra thôi cũng thấy xấu hổ rồi!

Mùa màng thu hoạch bận rộn đã trôi qua trong tiếng lao động đập lúa, bẻ bắp, thu hoạch đậu, nộp "lương vượt mức", "lương trung thành". Công việc đồng áng bắt đầu thưa dần, hôm ấy vừa đúng vào lúc nghỉ giữa giờ trồng lúa mì, Nghiêm Hân nghe mấy người phụ nữ về trại cho con bú nói rằng người đưa thư mấy ngày mới tới một lần vừa ra khỏi trại, kẹp trong mấy tờ báo của ngày hôm trước có thư gửi Nghiêm Hân.

Thời gian nghỉ giữa giờ năm ấy, hễ nghỉ là nửa tiếng, một tiếng, những người lớn tuổi thích trò chuyện có thể kể hết một đoạn "Đường Bá Hổ điểm Thu Hương". Nghiêm Hân nghe nói có thư của mình, nghĩ ngay đến việc không biết có phải do Trịnh Tuyền viết không, may mà ruộng lúa mì cách trại Sa Bình không xa, cậu chẳng chào ai mà cắm cổ chạy về trại.

Cửa phòng nam thanh niên trí thức khép hờ, Nghiêm Hân vội vã băng qua nhà bếp, đẩy cửa phòng vào, đập ngay vào mắt là Nhan Ung Mưu béo ú và Đinh Kiếm Bình mặt trắng đang ngồi sát vai nhau bên mép giường, một tay của Nhan Ung Mưu còn luồn vào eo Đinh Kiếm Bình, hai người khúc khích cười tủm tỉm, không biết đang xem cuốn tạp chí ảnh cũ nào. Cánh cửa va mạnh vào vách đất "thình" một tiếng, mới giật mình làm hai người tách ra ngồi dịch ra.

Nghiêm Hân không để lộ vẻ gì nhíu mày lại, dùng ánh mắt trách móc liếc nhanh Nhan Ung Mưu một cái, tiến vào phòng không xong mà thoái lui ra cũng chẳng được. Lúc này, trong đầu cậu lướt qua một chuyện mà Trịnh Tuyền từng kể. Trên đường từ gò đất đập nước về trại tối hôm đó, Trịnh Tuyền từng dùng giọng điệu khinh miệt kể cho cậu nghe chuyện Nhan Ung Mưu từng tỏ tình với cô ấy, và cô ấy đã lạnh lùng từ chối thẳng thừng. Tên này thật là lén lút, một mặt thì tỏ ra không cam tâm, vẫn muốn tiếp cận Trịnh Tuyền; mặt khác thì lại lén lút viết thư tay cho Trần Bội Quân. Trần Bội Quân không quyết định được, lén lút hỏi ý kiến Trịnh Tuyền, Trịnh Tuyền lại càng khinh thường hắn ta hơn. Lúc đó, Nghiêm Hân không để tâm lắm. Cậu vốn dĩ đã coi thường gã nam thanh niên trí thức tâm địa hẹp hòi này rồi. Nhưng hôm nay, tận mắt chứng kiến cảnh tượng này, sự coi thường của cậu đối với Nhan Ung Mưu bỗng chốc biến thành sự chán ghét.

Nhan Ung Mưu luống cuống đứng phắt dậy, lúng túng cười khan "hì hì hì", cố nói lảng sang chuyện khác:

"Hề hề, c-cậu, cậu về lấy đồ à?"

Vẫn là Đinh Kiếm Bình tỏ ra bình thản như không có chuyện gì xảy ra, cô ta "sột soạt" lật cuốn tạp chí ảnh, nói với Nghiêm Hân:

"Có thư của cậu đấy, vứt trên giường cho cậu rồi!"

Nghiêm Hân bước đến bên giường mình, nhặt bức thư lên, liếc mắt nhìn thấy nét chữ của mình trên phong bì là dâng trào một niềm vui sướng kích động. Đây là thư của Trịnh Tuyền gửi tới, là do Trịnh Tuyền ngày đêm nhớ mong viết tới.

Chưa đợi cậu bóc thư, Nhan Ung Mưu đã xu nịnh nói với cậu: "Nghiêm Hân, huyện có thông báo rồi, yêu cầu toàn bộ thanh niên trí thức chúng ta ngày mai đều phải đến huyện lỵ để nghe báo cáo của thanh niên trí thức ưu tú. Nghe nói đoàn báo cáo lưu động đã đến huyện chúng ta rồi. Trịnh Tuyền chắc cũng sắp về rồi nhỉ?"

Nói xong, Nhan Ung Mưu còn tiến lên mấy bước, lén liếc nhìn phong bì trong tay Nghiêm Hân. Nghiêm Hân nhét bức thư vào túi áo, nói:

"Có lẽ vậy..."

Nói chưa dứt lời, cậu đã quay người bước ra khỏi phòng nam.

Thế nhưng, phỏng đoán của Nhan Ung Mưu không sai, Trịnh Tuyền đã trở về cùng với đoàn giảng báo cáo lưu động. Trong thư gửi Nghiêm Hân, cô ấy nói đoàn báo cáo ngày mai sẽ đến huyện lỵ, đây là trạm dừng chân cuối cùng, sau khi giảng báo cáo xong là cô ấy có thể trở về trại Sa Bình rồi. Qua thư của cô ấy, có thể thấy cô ấy đã cảm thấy chán ngấy và mệt mỏi với kiểu giảng báo cáo này rồi, cô ấy sốt ruột muốn nó kết thúc thật nhanh. Điều này rất vừa ý Nghiêm Hân, cậu nhớ cô ấy quá chừng, nhớ đến mức bình thường cậu trở nên ít nói hẳn đi, khi ở một mình thì cứ ngẩn ngơ thẫn thờ. Đoàn báo cáo đi khắp nơi trong tỉnh, còn cô ấy thì nửa tháng mới gửi cho cậu một bức thư, đơn giản kể lại các hoạt động của họ. Vì cô ấy không có địa chỉ cố định nên Nghiêm Hân không thể gửi thư lại cho cô ấy, khiến cậu bức bối vô cùng. Cậu lật đi lật lại mấy bức thư cô ấy gửi đến đọc đi đọc lại, tờ giấy sắp nhàu nát cả rồi mà cậu vẫn đang đọc, đọc đi đọc lại thật kỹ từng chữ, mỗi lần đọc đều tươi mới như lần đầu tiên. Cậu tích tụ cả bụng đầy những lời muốn nói với cô ấy. Nhận được thư của cô ấy, cậu kích động đến mức suốt đêm không ngủ ngon giấc. Ngày mai sắp được gặp cô ấy rồi, gần ba tháng không gặp, cô ấy có thay đổi gì không nhỉ? Giữa họ sẽ nói những gì đây? Cậu sẽ kể những chuyện xảy ra ở trại Sa Bình trong ba tháng này, bảo đảm người giữ kho La Thế Tường đã rủ chục người đi trộm cây cối của nhà nước ở lâm trường Thạch Miêu Miêu; gã đầu lác La Thế Tường không biết trộm được rất nhiều cốt thép từ đâu, dùng xe ngựa chở về trại, bảo rằng là hàng thanh lý của công trường người ta, bán rẻ cho hắn. Hắn tặng La Thế Khánh hơn hai mươi thanh, số còn lại đều bán chia sẻ cho những hộ chuẩn bị xây nhà gạch ngói trong trại; La Thế Khánh quyết định mua mấy nghìn mét dây điện cho trại Sa Bình, trích ra mấy trăm đồng từ chỗ người giữ kho, thế nhưng chỉ thấy tiền chi ra mà chẳng thấy dây điện mua về. Ạ, kể những chuyện đó thì có ý nghĩa gì chứ, chi bằng kể những nỗi nhớ nhung và tình cảm trong lòng mình, đây mới là điều quan trọng nhất. Không phải làm thơ, cũng không phải viết văn xuôi, mà đích thực là suy nghĩ chân thành từ đáy lòng của Nghiêm Hân, cậu coi Trịnh Tuyền như ngọn hải đăng trong hành trình cuộc đời. Nếu có thể ví cuộc đời như một con thuyền, thì cô ấy chính là cánh buồm thôi thúc cậu tiến lên. Trong cuộc sống cô đơn, nhạt nhẽo và nghèo khó, chỉ cần nghĩ đến cô ấy, cậu sẽ cảm thấy tràn ngập hy vọng và ước mơ. Đúng rồi, cũng không thể cứ mải miết nói một mình, còn phải lắng nghe cô ấy nữa, nghe cô ấy kể về những kiến thức trải nghiệm trên đường đi, kể về cuộc sống của cô ấy trong đoàn giảng báo cáo, kể về tâm trạng khi cô ấy đứng trước đông đảo mọi người để làm báo cáo.

Nghiêm Hân đã nghĩ đến biết bao nhiêu lời nên nói khi gặp mặt, nhưng lúc thực sự gặp rồi, cậu lại có vẻ hơi lắp bắp, giống như một kẻ vốn dĩ đã bị ngọng.

Hôm ấy, nam nữ thanh niên trí thức ở điểm tập thể đi bộ đến công xã, được công xã mượn xe tải lớn của nhà máy xí nghiệp chở thanh niên trí thức vào thành phố huyện lỵ. Đến huyện lỵ, nghe nói xe khách lớn của đoàn giảng báo cáo vẫn chưa tới, đám thanh niên trí thức liền tản ra tứ phía, mỗi người tự chạy đi bách hóa đại lầu, cửa hàng thực phẩm xem tủ kính, mua đồ. Nghiêm Hân sốt ruột muốn gặp Trịnh Tuyền nên một mình đi thong thả đến sân ủy ban cách mạng huyện, giả vờ thưởng thức hoa cỏ trồng ven tường viện, đợi xe khách của đoàn giảng báo cáo tới.

Cậu không phải đợi lâu lắm, chiếc xe khách của đoàn giảng báo cáo treo băng rôn đỏ ở hai bên thân xe đã vừa bấm còi vừa chạy vào sân ủy ban cách mạng huyện. Theo tiếng chuông điện vang lên trong tòa nhà ủy ban cách mạng huyện, các cán bộ ủy ban cách mạng huyện đang đứng rải rác ngoài hành lang, các cán bộ đang uống trà trò chuyện trong các phòng ban đều lần lượt chạy ra, nghênh đón về phía chiếc xe khách. Cửa xe mở ra, những thanh niên trí thức ưu tú đeo hoa đỏ lớn đứng thành một hàng dài phía sau người trưởng đoàn. Thế là bắt đầu bắt tay, thăm hỏi, chào hỏi, rồi một đám đông lớn thong thả bước ra cổng, tiến về hội trường báo cáo đặt tại rạp chiếu phim thành phố huyện lỵ.

Nắng thu ngày hôm nay đặc biệt trong lành rực rỡ. Nghiêm Hân nhìn thấy rất rõ ràng, Trịnh Tuyền béo lên, cũng trắng trẻo hơn. Phó chủ nhiệm ủy ban cách mạng huyện, đầu sỏ ban thanh niên trí thức Hoàng Tam Lạc nắm chặt tay cô ấy hồi lâu, lắc lên lắc xuống, trò chuyện với cô ấy một hồi lâu. Cô ấy chỉ thẹn thùng, mang theo chút bất an mỉm cười, chỉ gật đầu chứ rất ít khi đáp lời.

Vừa nhìn thấy nụ cười của cô ấy, dòng máu trong người Nghiêm Hân liền sôi sục lên. Một khao khát muốn làm sao để cô ấy nhìn thấy mình mãnh liệt ập đến trong tâm trí cậu.

Nhưng dẫu sao cậu vẫn có lý trí, cố nén sự bốc đồng trong tình cảm lại. Cậu biết rằng, ở trong hoàn cảnh này mà bước lên chào hỏi sẽ khiến cô ấy cảm thấy lúng túng.

Mãi cho đến khi đến gần bãi đất trống trước cổng rạp chiếu phim thành phố huyện lỵ, các thanh niên trí thức đến từ các khu, các công xã, người dân trên phố huyện lỵ, học sinh trung tiểu học đều đứng xung quanh xem những đại biểu vinh dự này, Nghiêm Hân bị đám đông chèn ép đẩy ra ngoài, liếc mắt một cái là được Trịnh Tuyền nhìn thấy, cô ấy vội vàng bước về phía cậu, trên mặt nở nụ cười hân hoan, đôi mắt đen láy lấp lánh ánh sáng của sự hội ngộ bất ngờ. Trước mặt bao nhiêu người như vậy, cô ấy đường hoàng bước tới đưa tay ra, gọi cậu một tiếng:

"Nghiêm Hân, chào anh!"

Cậu chỉ chần chừ trong chớp mắt, ánh mắt chạm phải sự thúc giục trong đôi mắt cô ấy, bấy giờ mới vội vã đưa tay ra, tóm lấy tay cô ấy, nắm chặt trong lòng bàn tay. Muôn vàn lời muốn nói cùng lúc trào lên cổ họng, thế nhưng thốt ra lại là những lời đầu Ngô mình Sở:

"Cái này... ôi chao, th-thật không ngờ... em có thể về trại không..."

Cô ấy nghe như hiểu hết tất cả, mang theo ý nghĩa sâu xa gật đầu với cậu. Giữa tiếng pháo nổ, tiếng khẩu hiệu, tiếng chiêng trống đột ngột vang lên, cô ấy thấp giọng hối thúc đầy bối rối:

Chúng ta có thể ngồi xe về. Nhưng anh tuyệt đối đừng ngồi xe của chúng ta, hãy tự nghĩ cách đón xe tải hoặc xe ngựa mà về.

Nói xong, không đợi cậu biểu thị gì, cô ấy rút bàn tay ra, quay người vội vã bước về phía rạp chiếu phim.

Nhìn bóng lưng cô ấy khuất vào trong cửa lớn rạp chiếu phim, trong lòng Nghiêm Hân dấy lên một nỗi hoang mang khó hiểu. Tâm trạng vui vẻ khi gặp lại cô ấy bỗng chốc tan biến sạch trơn. Cô ấy nói câu đó có ý gì chứ? Ý là cô ấy vinh quang trở về, về lại đội sản xuất là có xe chuyên dụng đưa đón. Còn cậu ư? Chỉ là một thanh niên trí thức bình thường, chỉ có thể đón xe tải, đón xe ngựa hoặc đi bộ về. Xe đưa cô ấy dẫu có trống chỗ thế nào đi nữa thì cậu cũng không được ngồi.

Một ngọn lửa giận khó hiểu dâng lên trong lòng Nghiêm Hân. Cậu bực bội nghĩ: Hừ, làm thanh niên trí thức ưu tú rồi nên cao ngạo hơn người khác một bậc phải không, câu đầu tiên vừa gặp đã vạch ra một khoảng cách giữa chúng ta rồi.

Ngồi trên chiếc ghế gỗ cứng của rạp chiếu phim, bài báo cáo của từng thanh niên trí thức một, Nghiêm Hân chẳng nghe lọt tai câu nào. Cái gì mà "học tập vận dụng linh hoạt", cái gì mà "dũng cảm đấu tranh với niệm tư vừa lóe lên", cái gì mà "chiến đấu với trời đất học tập đại trại", "mãi làm học sinh tiểu học của nông dân nghèo bần hạ"...

Toàn là những lời sáo rỗng nghe đến nhàm tai! Trong cả rạp chiếu phim, từ đầu đến cuối lúc nào cũng ồn ào hỗn độn, ai mà thèm chăm chú lắng nghe chứ: có kẻ đang cắn hạt dưa, có kẻ đang thì thầm to nhỏ, có kẻ đang cười khúc khích, lại có kẻ đang lén lút đọc sách. Đổi sang một đơn vị khác tổ chức hội nghị kiểu này, bầu không khí chắc chắn sẽ trang trọng và nghiêm túc hơn nhiều. Nhưng tổ chức hội nghị thế này ở giữa đám thanh niên trí thức thì đành chịu thua. Thanh niên trí thức đến từ các khu, các công xã vốn chẳng quen biết gì nhau, xung quanh lại chẳng có cán bộ nào, đám người trẻ tuổi quen thói tự do phóng khoáng thì lấy đâu ra nhã hứng nghe báo cáo truyền đạt cao thượng như thế chứ!

Mãi cho đến khi đến lượt Trịnh Tuyền lên giảng báo cáo, rạp chiếu phim mới yên tĩnh lại. Một là Trịnh Tuyền là thanh niên trí thức của huyện này, đã sớm nghe danh, ai cũng muốn tận mắt nhìn thấy dung nhan của cô ấy; hai là sự tích của Trịnh Tuyền đã được lên báo, sức ảnh hưởng lớn hơn những người giảng báo cáo khác nên ai cũng muốn nghe cô ấy nói những gì; ba là trước khi đến lượt cô ấy phát biểu, trưởng ban thanh niên trí thức Hoàng Tam Lạc đã chộp lấy micro, phê phán gay gắt sự hỗn loạn trong hội trường vừa rồi, hơn nữa còn ngẫu hứng quy định ra mấy điều "không được phép". Đám thanh niên trí thức đều biết thân phận của Hoàng Tam Lạc, hiểu rằng vận mệnh của mình nằm trong tay hắn, lỡ như bị hắn điểm mặt chỉ tên, để lại ấn tượng xấu thì dù cậu có bán mạng lao động ở nông thôn đến đâu đi nữa cũng đừng hòng nhảy "long (nông) môn". Cho nên, hội trường bấy giờ mới có được một chút bầu không khí họp hành. Tiếp theo đó, Hoàng Tam Lạc còn dùng giọng điệu khoe khoang, cất cao giọng nói rằng:

"...Mọi người đều biết, đồng chí Trịnh Tuyền là một thanh niên trí thức ưu tú xuất hiện ở huyện chúng ta, nổi tiếng khắp toàn tỉnh. Sự xuất hiện của cô ấy là vinh quang của huyện chúng ta, cũng là thành quả kết tinh tươi đẹp của phong trào lên núi xuống làng. Đối với mọi người mà nói, sự tích của cô ấy nghe sẽ vô cùng sinh động và rất đỗi thân thiết. Dưới đây, xin mời đồng chí Trịnh Tuyền lên giảng báo cáo. Mọi người nhiệt liệt hoan nghênh!"

Hoàng Tam Lạc dẫn đầu vỗ tay, ba hàng người trên chủ tịch đoàn cũng lần lượt vỗ tay theo. Lập tức, trong cả rạp chiếu phim cũng như bị lây nhiễm, vang lên tiếng vỗ tay rào rào như sấm dậy.

Trong tiếng vỗ tay của mọi người, Trịnh Tuyền đứng trước micro, dáng người thon thả, thẳng tắp, thu hút ánh nhìn của toàn hội trường. Guơng mặt cô ấy đoan trang xinh đẹp, ánh mắt trầm tĩnh bình thản, hai tay nâng xấp bản thảo, giọng phổ thông thốt ra vừa chuẩn vừa hay, chỉ có Nghiêm Hân mới nghe ra được trong giọng nói của cô ấy chẳng hề có chút tình cảm nào:

"Đề tài báo cáo của tôi hôm nay là: Luyện trái tim đỏ trong trời đất rộng lớn, kiên định ý chí cắm rễ chốn thôn bản!..."

Cô ấy hoàn toàn không hoảng hốt, giọng nói cũng không hề run rẩy. Nghiêm Hân chỉ đành thầm nói trong lòng rằng cô ấy đã quen rồi, hai ba tháng nay, cô ấy đi biểu diễn diễn thuyết khắp nơi, đã sớm từng trải mặt trận xã hội, sẽ không vì nói chuyện trước hàng trăm hàng nghìn người mà hoảng hốt đâu. Cô ấy vẫn đang dùng tông giọng y hệt như lúc mở đầu để nói tiếp:

"...Bài báo cáo của tôi chia làm sáu tiết nhỏ. Tiết nhỏ thứ nhất là chăm chỉ đọc sách báu, bước lên hành trình; tiết thứ hai là tiếp nhận giáo dục lại, rất có sự cần thiết; tiết thứ ba là lên một tầng cao mới, dũng cảm xông pha 'ba ải'; tiết thứ tư là trong trời đất rộng lớn, đại triển vòm tay; tiết thứ năm là giương cao ngọn cờ cách mạng, tôi luyện trái tim đỏ; tiết thứ sáu là cắm rễ ở thôn bản, phấn đấu trọn đời..."

Nghiêm Hân suýt không tin vào tai mình nữa, — đây chẳng lẽ là bài báo cáo của Trịnh Tuyền ư? Đây chẳng lẽ là do cô ấy viết ư? Đây chẳng lẽ là ngôn ngữ phát ra từ đáy lòng cô ấy ư? Đây chẳng lẽ là lời nói phát ra từ miệng cô ấy ư? Không, điều này quá ư không thể nào! Ngày trước lúc lên đường, cô ấy đã từng kể với cậu về nội dung tài liệu chuẩn bị cơ mà, sao lại biến thành cái dạng này thế này? Điều này quá không thể nào! Trịnh Tuyền trong lòng cậu, quyết không thể trước mặt hàng trăm hàng nghìn người mà lừa gạt Nghiêm Hân cậu, lừa gạt chính bản thân cô ấy! Thế nhưng Nghiêm Hân ngẩng đầu lên, người đang điềm tĩnh tự tin phát biểu trước micro trên sân khấu kia, chính là Trịnh Tuyền cô ấy chứ chẳng phải ai khác!

Trong đầu Nghiêm Hân vang lên "ông" một tiếng, cảm thấy từng trận hoa mắt chóng mặt chưa từng có, cậu giống như nuốt phải một vốc lớn dòi bọ, buồn nôn đến mức chỉ muốn ọe ra. Lúc này, trước mắt cậu thoáng lướt qua bài thơ nhỏ mà chú Nghiêm Giác từng viết, lướt qua từng cỗ thi thể được khiêng từ trong những căn nhà tranh ở công xã Bá Lão ra ngoài, lướt qua từng củ khoai tây bị nắm chặt trong lòng bàn tay đen đúa nứt nẻ của gia đình thợ rèn Mã... Cậu muốn gào thét, cậu muốn lao lên sân khấu kéo Trịnh Tuyền xuống, cậu muốn giật lấy micro lớn tiếng hô to, đây không phải là lời tâm sự thật lòng mà cô ấy muốn nói!

"Mẹ kiếp, toàn là lời nói để lừa người ta thôi, tao không thèm nghe nữa! Tiểu Chiêm, đi cùng tao ra cửa hàng bách hóa mua tất chân đi!" Phía trước truyền đến giọng thì thầm của Đinh Kiếm Bình. Nghiêm Hân ngẩng đầu nhìn theo hướng phát ra âm thanh, lúc này mới phát hiện ra Đinh Kiếm Bình và Chiêm Ninh Hoa ngồi ở hai hàng ghế ngay trước mặt cậu. Chỉ thấy Chiêm Ninh Hoa gật đầu một cái, đi theo sau Đinh Kiếm Bình đang uốn éo lắc lư bước ra khỏi hội trường.

Hội trường lập tức vang lên tiếng xì xào bàn tán nhỏ to giống như một đàn ong lớn từ ngoài cửa sổ bay vào, "vo ve vo ve". Mãi cho đến khi Hoàng Tam Lạc trên chủ tịch đoàn giơ ngón trỏ và ngón giữa lên, đập mạnh lên micro ba năm cái, âm thanh vo ve râm ran ấy mới nhỏ dần đi.

Nghiêm Hân ngước đôi mắt mông lung, thẫn thờ nhìn về phía chủ tịch đoàn. Ở đó, treo ảnh lãnh tụ, cắm một hàng cờ đỏ, hai bên là biển khẩu hiệu chữ vàng nền đỏ, trên chiếc bàn dài trải khăn bàn trắng, bày biện những tách trà sứ, những cuốn sổ mở ra, trước ngực những thanh niên trí thức ưu tú ngồi sau bàn đều đeo chiếc hoa đỏ to bằng miệng bát, những cán bộ cấp huyện ấy từng người một ngồi nghiêm trang như tượng đất, gần phía trước sân khấu còn đặt một hàng chậu hoa. Mọi thứ nhìn qua đều rất rõ ràng, duy chỉ có người đang đứng trước micro nói chuyện kia thì trong mắt cậu lại mịt mờ một mảng. Đó không phải là Trịnh Tuyền trong tưởng tượng của cậu, đó cũng chẳng phải là giọng nói của cô ấy, đó là sự giả dối đã bị biến điệu.

Đầu óc Nghiêm Hân như muốn nứt toác ra. Cậu không thể nghe tiếp được nữa, hai tay chống lên lưng ghế ngồi, đầu nặng trĩu vùi sâu vào khúc khuỷu tay mình.