10% Hạnh Phúc Hơn

Lượt đọc: 267 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Chương 5
Người Do Thái Theo Đạo Phật

❊ ❊ ❊

Tôi trở lại Tribeca Grand, một khách sạn nổi tiếng ở trung tâm Manhattan, nơi tôi đã ở trong những ngày sau vụ 11 tháng 9. Nơi này đã khôi phục được trạng thái tự nhiên vốn có, với ánh sáng rạng rỡ, nhạc techno và những vị khách ăn mặc đẹp đẽ ngồi nhấm nháp bia thủ công trên những chiếc ghế lông vũ. Đây không phải là môi trường mà tôi mong đợi sẽ tìm thấy đạo sư. Cho đến lúc này, trên thực tế, tôi hoàn toàn không nhận ra rằng việc tìm kiếm một đạo sư là điều mình luôn làm.

Người đàn ông đang đứng tại quầy bar cùng tôi chắc chắn không đúng với hình về danh hiệu nói trên, và điều đó tất nhiên là điểm hấp dẫn của ông. Ông nhìn hoàn toàn đúng mực và không hề sến sẩm, một người đàn ông có bằng cấp thực tế, bao gồm bằng y khoa Harvard (hợp pháp), chứ không phải loại bằng cấp trực tuyến của Đại học Sedona.

Thông điệp cơ bản của ông là một chương trình tự lực tuyệt vời được phát triển từ 2.500 năm trước – một thế giới quan kỳ lạ, cho rằng thực tế không gì bằng “tự mình giúp mình”.

Những hạt giống của cuộc gặp gỡ này được gieo vào một buổi tối ở nhà, khi tôi đang thay quần áo, lột bỏ mấy thứ vướng bận – quần lót, tất, thắt lưng – và quăng khắp sàn. Tôi thích làm điều này không chỉ vì nó thúc đẩy tôi nhanh chóng chuyển sang việc tiếp theo (Mình càng sớm thay quần áo thì càng sớm được ăn tối), mà còn vì nó làm phiền Bianca, người tinh nghịch gọi tôi là cơn bão Harris. Tuy nhiên, tối nay, cô ấy không càu nhàu mà mang đến cho tôi một món quà.

Trong tay cô ấy là vài cuốn sách của Tiến sĩ Mark Epstein. Cô ấy nói sau hàng tháng trời lắng nghe tôi hết hào hứng lại phê bình về Eckhart Tolle và cộng sự, cuối cùng cô đã nhấp chuột và hiểu tại sao việc tôi suốt ngày lải nhải lại quen thuộc đến vậy. Khoảng 10 năm trước, cô ấy đã đọc vài quyển sách của Epstein, người mà, theo giải thích, là một bác sĩ tâm thần và một Phật tử tại gia. Bài viết của ông rất hữu ích với cô ấy trong giai đoạn khó khăn ở tuổi đôi mươi, cuộc khủng hoảng khi cô phải vật lộn với các vấn đề gia đình cũng như quyết định có nên bắt tay vào những khóa đào tạo vô tận để trở thành bác sĩ hay không.

Tôi lật bìa sau để ngắm nhân vật tên Epstein này, và ở đó, trên trang bìa màu đen là một người đàn ông trung niên diện mạo hài hòa, mặc một chiếc áo len cổ chữ V, đeo kính gọng dây và ngồi trên sàn, khác biệt hoàn toàn với kiểu phông nền màu trắng bạn thường thấy trong các tiệm ảnh. Dù nhìn ông có vẻ ít kỳ lạ hơn Eckhart Tolle hay Deepak Chopra, tôi vẫn thấy đầu mình bật ra suy nghĩ, Không phải kiểu người của mình.

Mối ác cảm nhất thời đó được xoa dịu bởi dòng tựa nhỏ bên cạnh bức ảnh của Epstein, nói rằng ông là một bác sĩ tâm thần có chứng chỉ với một phòng khám tư tại Manhattan.

Vậy là tôi lại có một đêm ngủ muộn và đọc những điều mặc khải, trong khi Bianca lặng lẽ ngủ gật bên cạnh. Nó giống như buổi tối đầu tiên tôi đọc về Tolle, chỉ là ít bỡ ngỡ hơn. Những gì tôi tìm thấy trong những trang sách của Epstein hoàn toàn thỏa mãn. Giống như gãi đúng chỗ ngứa. Giống như cuối cùng đã tìm ra lý do sự khao khát tình dục giữa Luke Skywalker và Công chúa Leia luôn có gì đó sai sai[1]. Tolle đã không, như tôi đã giả định khi lần đầu tiên đọc Thức tỉnh mục đích sống, bịa đặt ra những hiểu biết sâu sắc đó. Ông đã chiếm đoạt chúng và sau đó áp dụng một loại phù chú trí tuệ, phóng đại các tính năng của chúng theo cách có lợi nhất. Hai thiên niên kỷ rưỡi trước khi Eckhart Tolle bắt đầu rút tiền từ séc của mình, Đức Phật đã đưa ra chẩn đoán tuyệt vời về cách thức hoạt động của tâm trí.

Trong các tác phẩm của Epstein, tất cả đều ở đó: mong muốn vô độ, không thể hiện diện trong thực tại, những suy nghĩ tự tham chiếu không ngừng nghỉ, lặp đi lặp lại. Nó có tất cả mọi thứ mê hoặc tôi về Tolle, không có giả khoa học hay khoa trương. Thêm vào đó, bác sĩ giỏi thực sự biết viết. So với Tolle, người đàn ông này là đại văn hào Tolstoy. Sau nhiều tháng ngụp lặn chống lại những cơn thủy triều của khoa trương và nhảm nhí được văn hóa nhóm tự lực rêu rao, thật tuyệt vời khi thấy bản ngã được miêu tả một cách dí dỏm như vậy.

“Chúng ta liên tục lẩm bẩm, càu nhàu, lên kế hoạch hoặc tự hỏi chính mình,” Epstein viết. “‘Tôi thích cái này. Tôi không thích cái kia. Cô làm tôi đau khổ. Làm sao tôi chịu đựng được? Nhiều cái này, ít cái kia.’ Phần lớn cuộc đối thoại nội tâm của chúng ta là phản ứng liên tục trong một nhân vật chính ích kỷ, trẻ con. Không ai trong chúng ta rời xa đứa trẻ bảy tuổi thận trọng theo dõi xem ai nhận được nhiều hơn mình.” Cũng có những đoạn văn thú vị về xu hướng chần chừ giữa trải nghiệm niềm vui này với trải nghiệm niềm vui tiếp theo mà không bao giờ đạt được sự hài lòng. Như ông đã mô tả: “Tôi không muốn trải nghiệm sự phai nhạt của hương vị – sự nghiền nát mềm mịn, không màu mà nếu thành công sẽ bùng nổ ngoạn mục với vị giác.”

Trước khi đọc Epstein, sự tương tác đáng nói nhất của tôi với Phật giáo là khi còn là một đứa trẻ 15 tuổi nghịch ngợm, tôi đã đánh cắp một bức tượng Phật từ cửa hàng làm vườn địa phương và đặt nó vào phòng ngủ vì nghĩ nó trông rất tuyệt. Mặc dù hiện là một phóng viên tôn giáo, tôi vẫn chỉ có một cái nhìn mù mờ về đức tin này. Các Phật tử chỉ chiếm khoảng 1/300 dân số Hoa Kỳ và không có thói quen giữ lập trường chính trị ổn định, họ không thu hút nhiều sự chú ý. Những gì tôi biết về Phật giáo bị giới hạn ở những điều sau: nó đến từ đâu đó ở châu Á, Đức Phật trông khá phốp pháp và những người theo Ngài tin vào những thứ như nghiệp chướng, tái sinh và giác ngộ.

Mặc dù vậy, Epstein làm rõ rằng bạn không cần phải bỏ tiền vào bất cứ thứ gì để được hưởng lợi ích từ Phật giáo. Bản thân Đức Phật không tự nhận mình là một vị thần hay một nhà tiên tri. Ngài nói mọi người không nên áp dụng bất kỳ lời dạy nào của mình cho đến khi họ tự mình trải nghiệm. Ngài thậm chí còn chưa từng cố gắng xây dựng một tôn giáo. Từ Phật giáo thực sự là một phát minh của các học giả phương Tây thế kỷ XIX, những người đã khám phá và dịch các văn bản bằng tiếng Phạn. Theo hiểu biết của tôi, toàn bộ điều này dường như không phải là một đức tin hay một triết lý. Trong những thập kỷ gần đây, cộng đồng sức khỏe tinh thần đã đón nhận Phật giáo một cách ngày càng thấu đáo. Theo Epstein, Đức Phật có thể được coi là “nhà phân tích tâm lý học nguyên thủy”. Tôi thấy bất ngờ vì Epstein dường như đang tranh luận rằng Phật giáo tốt hơn việc gặp gỡ bác sĩ tâm thần. Theo ông, liệu pháp này thường dẫn đến “hiểu biết mà không cần đền bù”. Ngay bản thân Freud cũng thừa nhận rằng liệu pháp tốt nhất là đưa chúng ta từ “nỗi đau khổ cuồng loạn” đến “vận rủi thông thường”.

Những thừa nhận thẳng thắn của Epstein về hạn chế của các liệu pháp trị liệu phù hợp với trải nghiệm cá nhân của tôi. Tất nhiên, tôi rất biết ơn Tiến sĩ Brotman vì đã giúp đỡ mình nhưng dù đã có thể tự chủ, ông vẫn khăng khăng rằng tôi phải tiếp tục khóa trị liệu. Cá nhân mà nói, tôi cũng quý ông – đặc biệt vì khả năng chỉ ra những điều đạo đức giả trong bản chất của tôi. Tuy nhiên, tôi thất vọng vì đã ngây thơ cho rằng ông có thể đưa ra một loại “lý thuyết thống nhất” để giải thích toàn bộ tâm lý của tôi. Bây giờ Epstein dường như đang nói rằng ngay cả khi Brotman xé toạc vết thương nguyên thủy thì nó cũng sẽ không khiến tôi thấy khá hơn. Hạn chế không phải là ở nhà trị liệu của tôi, theo như Epstein tranh cãi, đó là về vấn đề liệu pháp.

Vậy chính xác thứ-không-hẳn-là-tôn-giáo có thể công khai làm tốt hơn việc cứu rỗi linh hồn bị tra tấn này là gì? Tôi lao vào câu hỏi này như cách tôi thực hiện câu chuyện tin tức điều tra – học mọi thứ có thể. Tôi mua cả tấn sách, đặt chúng vào đống sách tự lực bấp bênh của mình trên chiếc bàn đầu giường. (Chiếc bàn Bianca khăng khăng muốn che kín khi nhà có khách.)

Theo câu chuyện chính thức, Đức Phật được sinh ra khoảng 500 trước Chúa Jesus ở đông bắc Ấn Độ, ngày nay là Nepal. Như truyền thuyết kể lại, mẹ ông sinh sản tự nhiên, trong những thứ nghe giống như phiên bản Phật giáo của Quan niệm Vô nhiễm. Bà qua đời bảy ngày sau khi sinh nở, để lại cậu bé tên Siddhartha cho cha nuôi dưỡng, ông này là một vị vua trong vùng.

Nhà vua đã được một nhà thông thái địa phương khuyên rằng Siddhartha lớn lên sẽ trở thành một vị vua quyền lực hoặc một nhà lãnh đạo tinh thần vĩ đại. Háo hức đảm bảo rằng một ngày nào đó cậu bé sẽ lên ngôi, nhà vua đã giam cầm cậu trong các bức tường cung điện, tách biệt khỏi thế giới bên ngoài và bất cứ thứ gì có thể kích hoạt khuynh hướng thần bí trong cậu.

Tuy nhiên, ở tuổi 29, Siddhartha bỏ trốn khỏi hoàng cung và trở thành một nhà sư lang thang. Đây là một thực tế khá phổ biến trong những ngày xa xưa đó. Những người từ bỏ danh phận, nghèo đói với cái đầu cạo trọc, chân trần và áo choàng rách sẽ đi lang thang trong rừng, tìm kiếm sự thức tỉnh tâm linh. Hoàng tử đã làm điều này trong sáu năm, cho đến một đêm, cậu ngồi dưới gốc cây bồ đề, thề sẽ không thức dậy cho đến khi đạt được sự giác ngộ. Vào buổi bình minh, người đàn ông trước đây được gọi là Siddhartha mở mắt, nhìn chằm chằm vào thế giới và trở thành Đức Phật – Người được đánh thức.

Đối với một người hoài nghi, rõ ràng có rất nhiều điều không hợp lý trong câu chuyện này. Tuy nhiên, bản chất của những gì Đức Phật đã giác ngộ dưới cây bồ đề – và sau đó phổ biến cho những người đi theo ngài – thật hấp dẫn và một lần nữa dường như rất phù hợp với tiếng nói trong nội tâm của tôi.

Trong khả năng của mình, tôi nghĩ luận điểm chính của Phật pháp là trong một thế giới nơi mọi thứ liên tục thay đổi, chúng ta đau khổ vì bám víu vào những thứ không kéo dài mãi mãi. Chủ đề trung tâm của “Phật pháp” xoay quanh chính từ ngữ đang len lỏi trong nhận thức của tôi khi nằm trên chiếc ghế trong văn phòng, suy ngẫm về sự khó đoán của ngành tin tức truyền hình: “Vô thường”. Đức Phật chấp nhận một sự thật thường bị bỏ qua: không có gì tồn tại lâu dài, kể cả chúng ta. Chúng ta và mọi người chúng ta yêu sẽ chết đi. Danh vọng tiêu tan, sắc đẹp phai tàn, lục địa dịch chuyển. Các Pharaoh bị nuốt chửng bởi các hoàng đế, rồi các sultan, vua, kaiser và tổng thống – tất cả diễn ra trong bối cảnh của một vũ trụ vô tận, trong đó cơ thể chúng ta được tạo thành từ các nguyên tử của những ngôi sao nổ tung đầu tiên. Dù biết điều này về mặt trí tuệ, nhưng ở mức độ cảm xúc, chúng ta dường như khó có thể từ chối. Chúng ta tự thúc ép mình như thể chúng ta có mặt đất vững chắc dưới chân, như thể chúng ta có quyền kiểm soát. Chúng ta cách ly người già trong viện dưỡng lão và giả vờ lão hóa sẽ không bao giờ xảy ra với mình. Chúng ta đau khổ vì gắn bó với con người và tài sản, những thứ cuối cùng sẽ bốc hơi. Khi chúng ta rụng tóc, chúng ta trở nên lo lắng và đưa ra những quyết định tồi tệ.

Không giống như nhiều tín ngưỡng mà tôi tình cờ trải nghiệm với tư cách là một phóng viên tôn giáo, Đức Phật không hứa hẹn sự cứu rỗi qua vài giáo điều chống lại cái chết, mà thay vào đó, thông qua việc nắm lấy những thứ sẽ hủy hoại chúng ta. Theo ngài, con đường dẫn đến hạnh phúc thực sự là đạt được sự hiểu biết sâu sắc về sự vô thường, điều sẽ đưa bạn ra khỏi tàu lượn cảm xúc và cho phép bạn thấy những mong muốn của mình qua lăng kính rộng mở hơn. Đánh thức thực tế của chúng ta và cho phép bạn, như những người theo đạo Phật thường nói, “buông bỏ tạp niệm”. Như một nhà văn Phật giáo nói, chìa khóa là nhận ra rằng “minh triết sinh ra từ bất an”.

Cụm từ “minh triết sinh ra từ bất an” thực sự khiến tôi chú ý. Đó là một gợi ý hoàn hảo cho phương châm “cái giá của an toàn” của tôi. Nó khiến tôi nhìn nhận nỗi lo lắng trong công việc dưới một ánh sáng hoàn toàn khác. Nếu không có thứ gì an toàn, tại sao phải bận tâm về những thứ không an toàn?

Trong 2.500 năm, những người theo đạo Phật đã lập bản đồ toàn diện cho tâm trí – thứ không hình, không mùi, không vị (hay chính xác hơn là không có thứ gì) mà qua đó chúng ta trải nghiệm toàn bộ cuộc sống của mình. Họ đã tổng hợp các danh sách tỉ mỉ: Ba đặc điểm của tất cả các hiện tượng, Bốn sự thật cao quý, Bốn cảm xúc cao nhất, Bảy yếu tố giác ngộ... Họ cũng đã đưa ra tên cho rất nhiều thói quen tinh thần, chẳng hạn như “tâm trí so sánh” và “tâm trí ham muốn”. Họ cũng có một thuật ngữ cho điều ta đã làm khi có điều phiền lòng, đó là ngay lập tức hướng tới một tương lai khó chịu (ví dụ, hói đầu ➞ thất nghiệp ➞ quán trọ rẻ tiền). Những người theo đạo Phật gọi đây là “vọng tưởng”, tạm dịch là “sự sinh sôi nảy nở”, hay “khuynh hướng áp đặt của tâm trí”. Tuy nhiên, khẩu hiệu Phật giáo yêu thích của tôi là câu mà họ sử dụng để mô tả sự hỗn loạn của bản ngã: “Tâm khỉ”. Tôi luôn thích các phép ẩn dụ động vật và tôi nghĩ từ này thật hoàn hảo. Tâm trí của chúng ta giống như loài linh trưởng nhỏ con, lông xù: luôn kích động, không bao giờ nghỉ ngơi.

Tuy nhiên, cũng hấp dẫn như quan điểm của Phật giáo, tôi một lần nữa trở lại với những câu hỏi cũ mà tôi đang đấu tranh kể từ khi gặp Eckhart Tolle. Có phải là sự nhấn mạnh của Phật giáo về “buông bỏ” là công thức cho sự thụ động? Có phải sự chê bai ham muốn là cách nói khác của việc chúng ta không nên bận tâm phấn đấu? Hơn nữa, chúng ta có nên “gắn bó” với những người thân yêu không?

Có những thứ khác tôi không hiểu được. Nếu Phật giáo dạy cách trở nên hạnh phúc hơn, tại sao Đức Phật lại tuyên bố rằng “Cuộc đời là bể khổ”? Điều mà, theo như tôi hiểu, những người theo đạo Phật hiện đại, bao gồm cả Tiến sĩ Epstein, vẫn hằng tin tưởng – rằng có thể đạt được cảnh giới “kết thúc khổ đau”, để đến được cõi Niết Bàn. Tôi không thể nhạo báng Tolle vì những tuyên bố của ông về “sự thức tỉnh tâm linh” và thừa nhận sự giác ngộ của Phật tử.

Bỏ qua những băn khoăn của mình, càng biết nhiều về nhân vật lịch sử 2.500 năm tuổi này, tôi càng trở nên mê mẩn. Tôi cảm thấy như cuối cùng mình đã tìm được một thứ gì đó thực sự đáng kể. Đây không phải học thuyết của một anh chàng kỳ lạ người Đức, mà là một truyền thống cổ xưa được những người thông minh như Epstein tin tưởng. Cuộc điều tra đánh bậy đánh bạ của tôi cho đến nay đột nhiên trở thành đúng hướng.

Giữa buổi tiệc cưới, tôi quyết định thực hiện một nỗ lực có ý thức để áp dụng mọi thứ tôi đang học về Phật giáo vào thực tế. Mọi người đang dùng bữa tối và khiêu vũ. Đó là khi chúng tôi nghe thấy tiếng kèn từ xa. Khoảng tám người Bahama tiến vào, tất cả đều mặc trang phục địa phương cầu kỳ và chơi kèn trombone, tubas và trống. Đó là những gì người dân đảo gọi là “Junkanoo Rush”. Tôi phải mất một phút để nhận ra bài hát này. I Still Haven’t Found What I’m Looking For của U2. Có lẽ đó không phải là bài hát hay cho đám cưới, tôi nghĩ. Nhưng chẳng sao cả: âm nhạc rất hay và khách mời của chúng tôi trở nên cuồng nhiệt. Tôi chộp lấy Bianca, cô ấy trông lộng lẫy trong chiếc váy cưới và chúng tôi xếp thành một hàng nhảy phía sau ban nhạc. Tôi tận hưởng trọn vẹn hiện tại, trong từng khoảnh khắc. Tôi biết điều này sẽ không kéo dài và tôi đang vắt kiệt từng giọt khoái lạc khi còn có thể.

Tôi đã luôn cho rằng mình không thể tận hưởng được đám cưới của bản thân. Những sự kiện kiểu này chỉ tập trung vào cô dâu, tôi nghĩ, còn chú rể chỉ cần đứng đó và mỉm cười. Tôi cũng sợ rằng sau một đời tránh né sự cam kết, tôi sẽ trải qua vài cơn hốt hoảng vào phút cuối. Như thường lệ, năng lực tiên lượng của tôi đã hoàn toàn trật lất. Hóa ra đó lại là cuối tuần tuyệt nhất trong đời.

Phải thừa nhận rằng, đây là một nơi rất khó mà không cảm thấy hạnh phúc. Chúng tôi kết hôn trên đảo Harbor, một địa điểm kỳ diệu, nơi hầu hết mọi người lái xe golf thay vì ô tô và nơi những con gà thả rông tung tăng chạy trên đường phố.

Đám cưới là một bữa tiệc nhỏ: chỉ 50 người, hai bên gia đình và những người bạn thân nhất của chúng tôi. Mọi người quây quần suốt ba ngày. Vào ban ngày, tất cả lang thang trên bãi biển, nơi cát có màu hồng và tổ chức tiệc thâu đêm. Thay vì những lời chào xã giao thông thường mà hầu hết các cặp vợ chồng mới cưới làm khi đón khách, Bianca và tôi dành nhiều thời gian để gặp gỡ mọi người.

Tôi cũng cảm thấy phấn khích vì tự tin rằng mình đang có quyết định đúng đắn. Tôi không thể tưởng tượng được việc kết hôn với bất cứ ai khác ngoài Bianca. Như cô bạn Regina của tôi châm biếm: “Đối với một người có óc phán đoán tồi tệ, anh đã làm có một quyết định quan trọng tuyệt vời nhất của cuộc đời.”

Nhưng cũng có điều khác đem lại hiệu quả ở đây. Việc ngốn hàng đống sách Phật giáo của tôi đã được đền đáp. Trong suốt cuối tuần, tôi đã cố gắng tạm dừng, nhìn xung quanh và tận hưởng mọi thứ khi chúng diễn ra. Chẳng hạn, có những khoảnh khắc nhỏ, như chạy việc vặt cho Bianca, ví dụ đặt những túi quà được cô ấy chọn lựa cẩn thận vào phòng của mọi người – và tôi thực sự thích thú với điều đó. Hoặc khi tôi trông cô cháu gái mắt to tròn đáng yêu Campbell trong phòng khi những người khác ra ngoài ăn trưa. Cô bé ngồi trên đùi tôi và hài lòng khi tôi ăn burger phô mai và cố gắng không làm rớt sốt cà chua lên đầu cô bé.

Cũng có những khoảnh khắc long trọng, giống như chính buổi lễ này, khi tôi nhìn Bianca tiến lại gần và tự hỏi làm sao mình lại may mắn đến vậy.

Tuy nhiên, ngay sau khi trở về nhà sau tuần trăng mật, sự lo lắng của tôi đã tự động xuất hiện bởi một câu hỏi hóc búa trong công việc mà tôi không thể tìm ra cách xử lý theo lời răn dạy của Phật pháp.

Một tối thứ Sáu, tôi nhìn lên tivi trong văn phòng và thấy David Muir đang dẫn chương trình Bản tin Thế giới – phiên bản ngày trong tuần. Anh làm rất tuyệt, điều đó kéo tôi vào hố đen “tâm trí so sánh”, “tâm khỉ” và “vọng tưởng”. Muir thật ngầu. Mình thật trì trệ.

Tôi cảm thấy tồi tệ – và sau đó, đỉnh điểm, cảm thấy tồi tệ vì việc cảm thấy tồi tệ. Sau tất cả, tôi quý anh chàng đó. Sự cố này một lần nữa tổng kết lại tất cả các câu hỏi dai dẳng của tôi về Phật giáo. Liệu cạnh tranh có phải một mục đích hữu ích hay không? Có phải “cái giá của an toàn” không tương thích với “sự khôn ngoan của bất an”?

Đã đến lúc tôi dùng đến quân bài chiến thắng của mình. Thực tế là hơn 50% người dân Mỹ được khảo sát nói rằng họ không tin tưởng truyền thông. Tôi tìm thấy số điện thoại văn phòng của Mark Epstein và để lại lời nhắn rằng mình là phóng viên kiêm một fan hâm mộ của ông. Tôi hỏi liệu ông có vui lòng gặp gỡ không và ông đã gọi lại cho tôi ngay lập tức để nói ông sẵn sàng.

Vì vậy, một tuần sau, khoảng tám tháng sau khi lần đầu phát hiện ra Eckhart Tolle, tôi đã bắt taxi đến trung tâm thành phố để gặp gỡ người phật tử này tại Tribeca Grand, chỉ cách văn phòng của ông vài tòa nhà – chính là khách sạn tôi đã lưu lại trong những ngày sau vụ 11 tháng 9.

Đó là một địa điểm thú vị kỳ lạ cho hai người đàn ông gặp gỡ để thảo luận về lĩnh vực tâm linh phương Đông. Khi tôi đến, Epstein đã có mặt ở quầy bar đặt ở sân trước. Ông già hơn chút so với bức hình phía sau cuốn sách, nhưng tôi nhận thấy ông vẫn trẻ hơn đáng kể so với độ tuổi 55 của mình. Mái tóc ông được chải chuốt kỹ càng, ngả màu xám, nhưng chân tóc vẫn còn nguyên vẹn. (Tôi đặc biệt chú ý tới những điều này.) Ông cao tầm như tôi và gầy gò, mặc một chiếc áo khoác hơi quá khổ bên ngoài áo phông. Ông nồng nhiệt chào đón, với giọng nói nhẹ nhàng, có lẽ là sản phẩm của nhiều thập kỷ trong một không gian chật hẹp, thảo luận về những vấn đề riêng tư và đau khổ nhất của con người.

Sau mấy cuộc nói chuyện sơ sơ – gọi vài chầu bia, thói quen kể lể với bất cứ ai có bằng y khoa về phả hệ giáo dục của vợ và cha mẹ mình – chúng tôi quay lại chủ đề chính.

Bởi đã có thời gian với các bậc thầy tự lực, tôi bắt đầu bằng việc hỏi thẳng Epstein rằng liệu cuộc đời ông đã thay đổi lớn đến dường nào khi tiếp cận với Phật giáo. Trong một phần triệu giây, ông nhìn tôi như thể tôi bị điên, nhưng sau đó lập tức lấy lại tinh thần. Ông không cười nhạo tôi; ông quá lịch sự. Thay vào đó, ông giải thích rằng, ông, giống như những người khác, cũng buồn bã, giận dữ, ám ảnh – toàn bộ cung bậc cảm xúc, cả tiêu cực cũng như tích cực.

“Ông lúc nào cũng có thể hiện diện trong thực tại?”

“Đúng, tôi cố gắng duy trì nhận thức về mọi vật xung quanh mình,” ông nói, nhưng thừa nhận rằng không phải lúc nào ông cũng thành công.

Tôi đẩy ông tiếp cận vào vài khái niệm trừu tượng Phật giáo. “Ông có tin vào sự tái sinh không?” tôi hỏi.

“Cũng có,” ông nói, với một cái nhún vai. Đây không phải là một vấn đề cá nhân võ đoán.

Tôi nhận ra rằng những gì mình có tại đây là giống loài chưa được khám phá trước đó: một con người bình thường. Epstein không phải Tolle, cũng không phải Chopra. Không phải một bậc thầy theo nghĩa phổ biến của từ này, chỉ là một người đàn ông bình thường mà tôi cùng uống bia vào một tối thứ Sáu.

Chúng tôi bắt đầu nói chuyện về lý lịch của ông. Ông cũng lớn lên ở khu vực Boston. Cha ông cũng là một bác sĩ. Ông không có những câu chuyện bên lề lạ lùng như Tolle hay Chopra. Không có sự thức tỉnh tâm linh đêm khuya bất chợt cũng không nghe thấy giọng nói nào cả. Ông phát hiện ra Phật giáo sau khi đăng ký khóa học Giới thiệu về Tôn giáo thế giới trong năm nhất đại học vì một cô gái ông thích cũng đăng ký lớp đó. Mối tình với cô gái đó đã không xảy ra (dù cuối cùng ông hẹn hò với bạn cùng phòng của cô ấy), nhưng ông ngay lập tức bị cuốn vào mối quan tâm dành cho Phật pháp, thứ cộng hưởng với ông sau cuộc đấu tranh suốt đời với cảm giác trống rỗng và không thực tế cũng như câu hỏi về việc liệu mình có thực sự quan trọng trên đời hay không.

Tôi giải thích với ông rằng tôi bị cuốn hút vào Phật giáo bởi những lý do hoàn toàn trái ngược. Có lẽ điều đó không có gì đáng ngạc nhiên với một người đàn ông xuất hiện trên truyền hình để kiếm sống. Tôi không đấu tranh, như Epstein đã làm, với cảm giác trống rỗng hoặc không thực tế. “Trái lại,” tôi nói, nửa đùa nửa thật, “tôi cảm thấy tất cả quá thật. Tôi vẫn còn nghi ngờ từ thời thơ ấu rằng cả thế giới được sắp đặt vì lợi ích của tôi và không có gì xảy ra ngoài tầm nhìn của mình. Điều đó có đặt tôi vào thế bất lợi trong việc trở thành Phật tử không?”

Ông nghĩ điều này thật nực cười. “Tất nhiên là không,” ông nói, cười vui vẻ. “Cá tính của anh và tôi thực sự khác nhau. Tôi nghĩ về nó từ một nơi hướng nội hơn nhiều. Còn anh thì là hướng ngoại. Có một năng lượng, một sự nhiệt tình, một sự huyên náo ở đó.” Phật giáo, ông nói, có thể hữu ích cho cả hai loại tính cách này.

Tôi hỏi người mới bắt đầu nên làm gì để tiến sâu hơn vào thế giới này. Tôi không muốn là một Phật tử, tôi chỉ muốn quản lý tốt hơn cái tôi của mình. Ông kể với tôi về việc sau lớp học tôn giáo ở Harvard, ông tham gia một nhóm bạn trẻ cũng quan tâm đến tâm linh phương Đông. Nhiều người trong số họ đã tiếp tục trở thành những giáo viên và nhà văn có tầm ảnh hưởng, những người đã giúp phổ biến Phật pháp ở Mỹ. Ông đề nghị tôi đọc sách của họ và liệt kê vài cái tên. Khi tôi điên cuồng ghi chú vào điện thoại để tham khảo, bất ngờ khi thấy rằng gần như tất cả những cái tên này đều là người Do Thái: Goldstein, Goleman, Kornfield, Salzberg. “Điều này hoàn toàn là do văn hóa nhóm,” ông nói. Nhóm nhỏ này thậm chí còn có biệt danh

“Những người Do Thái theo đạo Phật.”

Nghe có vẻ như một nhóm đặc biệt. Họ đã gặp nhau tại các trường đại học ưu tú ở Đông Bắc và cùng tham gia các cuộc đua kỳ thú xuyên lục địa. Epstein đưa ra giả thuyết rằng những người Do Thái trẻ được nuôi dưỡng trong môi trường thế tục, cảm thấy một lỗ hổng tinh thần trong cuộc sống của mình. Ông cũng thừa nhận rằng thiên hướng lo lắng của người Do Thái có lẽ đã đóng vai trò trong sự thu hút của tập thể với Phật giáo. Trong những thập kỷ tiếp theo, người Do Thái theo đạo Phật là lực lượng chính tìm cách chuyển ngữ trí tuệ của phương Đông cho khán giả phương Tây. Epstein nhắc đến việc ông và vài đồng nghiệp đã dạy các hội thảo theo chủ đề Phật giáo quanh thị trấn, nơi họ nói chuyện và trả lời các câu hỏi. “Tham dự vài sự kiện đi”, ông khuyên, “cho đến khi anh thấy chán.”

Tôi bật cười. Tôi thích người đàn ông này. Người đàn ông có bức hình mà tôi từ chối theo phản xạ hóa ra lại là người có thể trở thành bạn. Chúng tôi là một đôi có chút cọc cạch, chắc chắn rồi, nhưng cũng có sự tương thích nhất định. Ông là một người chuyên lắng nghe; tôi là một người chuyên nói chuyện. Cả hai đều có quan hệ văn hóa Do TháiBoston-New York. Ông không khiến tôi cảm thấy xa lạ, như Tolle và Chopra. Tôi muốn trở thành bạn của ông, nhưng điều tôi thực sự muốn là tìm ra cách để có được những gì ông có. Không phải sự tự ý thức, sự cân bằng không thể phá vỡ, mà là một sự tự tin trầm lặng.

Thường thì vào thời điểm này trong cuộc trò chuyện, ít nhất là với Tolle hoặc Chopra – tôi sẽ liên tục yêu cầu lời khuyên thực tế và đổi lại nhận được một trận bão tuyết những câu trả lời nước đôi. Tuy nhiên, Epstein đã có một toa thuốc rất rõ ràng. Đây là nơi những người theo đạo Phật đối lập với ngành công nghiệp tự lực: Họ có một chương trình trải nghiệm thực tế. Không phải món đồ trang trí đắt tiền. Không có hội thảo tốn kém, không cần thẻ tín dụng. Nó hoàn toàn miễn phí. Đó là một động tác judo giải quyết triệt để tên khốn trong đầu. Tôi đã tìm ra những gì người ta vẫn cố ý khước từ.

❀ ❀ ❀

[1] . Hai anh em ruột bị lạc nhau từ nhỏ trong bộ phim Star Wars (Chiến tranh giữa các vì sao). (BTV)

Nguồn: TVE-4U
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 17 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.