Bài đối thoại nhan đề Bữa tiệc đã được người dịch lựa chọn là tác phẩm tuyệt mỹ và hoàn hảo nhất trong toàn bộ trước tác của Plato. [Chú thích: Tác phẩm Nước cộng hoà, dẫu còn nhiều sai lầm đáng kể trong tư duy suy đoán, quả thực là kho tàng lưu giữ nhiều chân lý quan trọng nhất trong số các tác phẩm của Plato. Điều này có lẽ là vì đây là tác phẩm dài nhất. Ông là người đầu tiên, và có lẽ cũng là người cuối cùng, chủ trương rằng một quốc gia nên được cai trị, không phải bởi những kẻ giàu có nhất, nhiều tham vọng nhất, hay xảo quyệt nhất, mà phải bởi những bậc hiền triết; phương pháp lựa chọn những nhà cai trị như vậy, cùng với luật pháp để thực hiện sự lựa chọn đó, phải tương ứng và xuất phát từ sự tự do cùng độ tinh tế về mặt đạo đức của nhân dân.] Người dịch lấy làm hoài nghi về khả năng truyền tải sang tiếng Anh dẫu chỉ là một phần vẻ đẹp trác tuyệt của tác phẩm, hay việc có thể làm được gì hơn ngoài việc tái hiện một cái bóng mập mờ về ngôn từ và tư tưởng của một công trình vĩ đại đáng kinh ngạc này.

Plato quả thực là triết gia vĩ đại bậc nhất trong số các triết gia Hy Lạp, và từ chính ông, hoặc có lẽ đúng hơn là thông qua ông – tức người thầy Socrates của ông – đã tuôn chảy những nguồn tri thức luân lý và siêu hình, nơi mà một chuỗi dài và một lượng vô kể những thứ mê tín dị đoan bình dân từng nương náu để che đậy sự ngớ ngẩn của chúng trước sự khinh miệt âm ỉ của nhân loại. Plato thể hiện sự kết hợp hiếm có giữa tư duy logic chặt chẽ, tinh tế với niềm cảm hứng thi ca mang hơi hướng Pythian, được dung hoà bởi ánh hào quang và âm điệu nhịp nhàng trong các câu văn của ông thành một dòng chảy cuốn hút không thể cưỡng lại của những ấn tượng âm nhạc, thứ đẩy sức thuyết phục tiến về phía trước như trong một cuộc đua nín thở. Ngôn từ của ông tựa như lời của một tâm hồn bất tử hơn là của một con người phàm trần. Lãnh chúa Bacon có lẽ là nhà văn duy nhất có thể sánh ngang với ông ở những phương diện này; còn kẻ bắt chước ông là Cicero, khi đặt lên bàn cân so sánh, bỗng tụt xuống thành một con khỉ đang nhại lại cử chỉ của loài người. Những nhãn quan của ông về bản chất của tâm thức và sự tồn tại đôi khi mơ hồ, đơn giản chỉ vì chúng quá uyên thâm; và dẫu cho các học thuyết của ông về cách quản trị thế giới cùng những quy luật căn bản của hành động đạo đức không phải lúc nào cũng đúng đắn, thì hầu như chẳng có chuyên luận nào của ông lại không chứa đựng – dẫu có bị vấy bẩn bởi những ngụy biện non nớt – những trực giác phi thường nhất về mọi thứ có thể trở thành đối tượng của tâm trí con người. Sự xuất sắc của ông nằm ở trực giác một cách đặc biệt, chính năng lực này đã nâng tầm ông vượt xa Aristotle, người mà dẫu có thiên tài sống động và đa dạng đến đâu, thì vẫn trở nên mơ hồ khi đặt lên bàn cân so sánh với Plato.

Bài đối thoại mang nhan đề Bữa tiệc có tên gốc là [từ tiếng Hy Lạp], hay còn gọi là một cuộc bàn luận về Tình yêu, được cho là diễn ra tại dinh thự của Agathon, nhân một trong chuỗi cácạ buổi tiệc do nhà thơ đó tổ chức sau khi giành giải thưởng kịch bi tráng tại hội hè Dionysiaca. Lời kể về cuộc tranh luận trong dịp này được cho là do Apollodorus, một môn đệ của Socrates, thuật lại nhiều năm sau đó cho một người bạn có lòng tò mò muốn lắng nghe. Apollodorus này, qua cả phong cách thể hiện nhân vật trong tác phẩm lẫn qua một phân đoạn trong tác phẩm Phaedon, dường như là một người có bản tính nồng nhiệt và đầy nhiệt huyết; mượn một hình ảnh từ các họa sĩ Ý, ông có vẻ chính là vị thánh Gio-an trong nhóm môn đệ của Socrates. Vở kịch (vì sự phân định rạch ròi đến sinh động về tính cách nhân vật cùng những tình tiết phong phú, được trau chuốt kỹ lưỡng của câu chuyện gần như khiến nó xứng đáng được gọi là một vở kịch) mở đầu bằng việc Socrates thuyết phục Aristodemus đến dự tiệc nhà Agathon mà không cần lời mời. Toàn bộ phần mở đầu này mang lại hình dung sống động nhất về phong tục tao nhã của người Athens.

[1818; xuất bản năm 1840] [CHƯA HOÀN THÀNH]