Chính cảm giác này chứ không phải mong muốn xin lời khuyên — nàng chẳng hề có chút mong muốn nào như thế — đã thôi thúc nàng thổ lộ với người bác về những chuyện vừa qua. Nàng muốn được giãi bày cùng ai đó; nàng sẽ cảm thấy gần gũi với tự nhiên hơn, ra dáng con người hơn, và người bác, xét về mặt này, tỏ ra là một chỗ dựa hấp dẫn hơn nhiều so với bà bác hay cô bạn Henrietta. Tất nhiên người anh họ cũng là một người có thể tin cậy để tâm sự; nhưng nàng sẽ phải tự ép mình rất nhiều nếu muốn đem bí mật đặc biệt này ra bộc bạch với Ralph. Thế nên vào ngày hôm sau, sau bữa sáng, nàng đã tìm cơ hội gặp ông. Người bác không bao giờ rời khỏi phòng riêng cho đến tận xị chiều, nhưng ông thường tiếp những người bạn thân thiết — theo cách gọi của ông — ngay tại phòng thay đồ. Isabel đã đường hoàng có một chân trong nhóm người được gọi tên như vậy, ngoài ra còn bao gồm con trai của ông cụ, vị bác sĩ riêng, người hầu cận, và thậm chí cả cô Stackpole. Bà Touchett không có tên trong danh sách ấy, và điều này càng tạo thêm thuận lợi để Isabel tìm gặp chủ nhân ngôi nhà mà không bị ai làm phiền. Ông ngồi trên một chiếc ghế xếp phức tạp bên khung cửa sổ đang mở trong phòng mình, hướng ánh mắt về phía tây nhìn ra công viên và dòng sông; bên cạnh ông chất đầy báo chí và thư từ, trang phục được chải chuốt tỉ mỉ và gọn gàng, còn gương mặt điềm đạm, ưa chiêm nghiệm thì ánh lên vẻ chờ đợi đầy nhân hậu.

Nàng đi thẳng vào vấn đề. “Cháu nghĩ cháu nên để bác biết rằng Lãnh chúa Warburton vừa ngỏ lời cầu hôn cháu. Cháu đoán mình nên nói với bác gái; nhưng cháu thấy tốt nhất là nên nói với bác trước.”

Ông cụ không hề tỏ ra ngạc nhiên, chỉ cảm ơn nàng vì sự tin tưởng mà nàng dành cho ông. “Cháu có phiền khi cho bác biết liệu cháu đã nhận lời cậu ta chưa không?” lúc ấy ông mới hỏi.

“Cháu chưa trả lời dứt khoát; cháu dành chút thời gian để suy nghĩ, bởi làm thế có vẻ tôn trọng hơn. Nhưng cháu sẽ không nhận lời anh ấy.”

Ông Touchett không đưa ra bình luận nào về điều này; ông có vẻ nghĩ rằng, dù bản thân có quan tâm đến câu chuyện ở mức độ xã giao đi nữa, ông cũng không có quyền can thiệp trực tiếp. “Ừ, bác đã bảo là cháu sẽ thành công ở bên này mà. Người Mỹ rất được coi trọng.”

“Cực kỳ được coi trọng ấy chứ,” Isabel đáp. “Nhưng đánh đổi bằng việc mang tiếng là kẻ vô vị và vô ơn, thì cháu nghĩ mình không thể kết hôn với Lãnh chúa Warburton.”

“Thôi được,” người bác tiếp lời, “tất nhiên một ông già thì không thể phán xét thay cho một thiếu nữ. Bác rất mừng vì cháu không hỏi ý kiến bác trước khi quyết định. Bác nghĩ mình cũng nên nói cho cháu biết,” ông nói thêm vẻ chậm rãi, nhưng cứ như thể đó chẳng phải chuyện gì to tát, “rằng bác đã biết hết mọi chuyện từ ba hôm nay rồi.”

“Về tâm tư của Lãnh chúa Warburton ạ?”

“Về ý định của cậu ta, theo cách gọi ở đây. Cậu ta đã viết cho bác một bức thư rất nhã nhặn, kể hết mọi điều. Cháu có muốn xem bức thư đó không?” ông cụ ân cần hỏi.

“Cảm ơn bác; cháu nghĩ mình không cần đâu. Nhưng cháu rất mừng vì anh ấy đã viết thư cho bác; làm thế là phải phép, và anh ấy chắc chắn sẽ luôn làm những gì đúng đắn.”

“À chà, bác đoán là cháu có mến cậu ta đấy chứ!” ông Touchett khẳng định. “Cháu không cần phải giả vờ là không đâu.”

“Cháu mến anh ấy vô cùng; cháu sẵn sàng thừa nhận điều đó. Nhưng cháu chưa muốn kết hôn với ai vào lúc này cả.”

“Cháu nghĩ có lẽ sẽ có người khác xuất hiện mà cháu còn mến hơn chăng. Chà, điều đó hoàn toàn có thể xảy ra,” ông Touchett nói, tỏ ý muốn bày tỏ sự ân cần với cô gái bằng cách xoa dịu quyết định của nàng, như thể tìm kiếm những lý do vui vẻ cho chuyện đó.

“Cháu chẳng quan tâm nếu mình không gặp thêm ai khác đi nữa. Cháu mến Lãnh chúa Warburton đủ nhiều rồi đấy chứ,” nàng lại rơi vào cái vẻ thay đổi góc nhìn đột ngột từng khiến những người đối thoại với nàng phải ngạc nhiên, thậm chí khó chịu.

Tuy nhiên, người bác dường như chẳng hề bận tâm trước cả hai ấn tượng ấy. “Cậu ta là một người rất tuyệt,” ông tiếp tục với giọng điệu có thể coi là đang khích lệ. “Bức thư của cậu ta là một trong những bức thư dễ chịu nhất mà bác nhận được trong mấy tuần nay. Bác đoán một trong những lý do khiến bác thích nó là vì nó viết toàn về cháu; tức là trừ phần viết về chính cậu ta. Bác cho là cậu ta đã kể hết những chuyện đó với cháu rồi.”

“Anh ấy sẽ kể cho cháu nghe mọi điều cháu muốn hỏi,” Isabel đáp.

“Nhưng cháu không cảm thấy tò mò chút nào sao?”

“Sự tò mò của cháu sẽ thật vô ích — một khi cháu đã quyết định từ chối lời đề nghị của anh ấy.”

“Cháu không thấy điều đó đủ sức hấp dẫn hay sao?” ông Touchett hỏi.

Nàng lặng đi một lúc. “Cháu nghĩ chắc là thế,” lát sau nàng thừa nhận. “Nhưng cháu cũng chẳng biết tại sao nữa.”

“May sao phụ nữ không bị bắt buộc phải đưa ra lý do,” người bác nói. “Có rất nhiều điều hấp dẫn trong một ý tưởng như vậy; nhưng bác không hiểu tại sao người Anh lại cứ muốn dụ dỗ chúng ta rời xa quê hương bản quán. Bác biết rằng chúng ta cũng tìm cách lôi kéo họ sang bên đó, nhưng ấy là vì dân số của ta chưa đủ. Còn ở đây, cháu biết đấy, họ khá đông đúc rồi. Dù sao đi nữa, bác cho là ở đâu cũng có chỗ cho những thiếu nữ duyên dáng cả.”

“Có vẻ như ở đây vẫn có chỗ cho bác đấy thôi,” Isabel nói, ánh mắt đang thả hồn khắp không gian dạo chơi rộng lớn của công viên.

Ông Touchett mỉm cười tinh ranh và đầy ý thức. “Đâu đâu cũng có chỗ cả thôi, cháu yêu ạ, miễn là cháu chịu chi tiền. Thỉnh thoảng bác nghĩ mình đã trả quá nhiều cho chốn này. Có lẽ cháu cũng sẽ phải trả một cái giá quá đắt chăng.”

“Biết đâu cháu lại thế,” cô gái đáp.

Gợi ý đó mang lại cho nàng một điểm tựa rõ ràng hơn những gì nàng tự suy ngẫm, và việc người bác đem sự nhạy bén ôn hòa của ông kết hợp với tình thế tiến thối lưỡng nan của nàng dường như chứng minh rằng nàng đang bận tâm đến những cảm xúc tự nhiên và hợp lý trong cuộc sống chứ không hoàn toàn trở thành nạn nhân của niềm khát khao trí tuệ cùng những hoài bão mơ hồ — những hoài bão vượt xa cả lời tỏ tình tuyệt đẹp của Lãnh chúa Warburton, vươn tới một điều gì đó không thể định nghĩa nổi và có lẽ không đáng tán dương. Trong chừng mực điều không thể định nghĩa ấy có ảnh hưởng đến cung cách của Isabel vào thời điểm này, đó không phải là ý niệm — dù chưa thành hình — về một cuộc hôn nhân với Caspar Goodwood; bởi cho dù nàng có chống lại sự chinh phục từ đôi bàn tay to lớn điềm tĩnh của người cầu hôn người Anh đến đâu đi nữa, thì nàng cũng hoàn toàn không có ý định để gã thanh niên đến từ Boston hoàn toàn chiếm đoạt lấy mình. Nụ cảm tình mà nàng tìm đến để nương náu sau khi đọc bức thư của anh ta chính là cái nhìn phán xét việc anh ta đã sang tận châu Âu; bởi một phần ảnh hưởng của anh ta đối với nàng là việc anh ta dường như tước đi ở nàng cảm giác tự do. Có một sự ép uổng mạnh mẽ đến khó chịu, một thứ sự hiện diện đầy góc cạnh, trong cách anh ta bất ngờ xuất hiện trước mặt nàng. Có những lúc nàng bị ám ảnh bởi hình ảnh, bởi hiểm họa từ sự không bằng lòng của anh ta và tự hỏi — một bận tâm mà nàng chưa từng dành cho bất kỳ ai ở mức độ tương tự — liệu anh ta có thích những gì nàng làm hay không. Khó khăn nằm ở chỗ, hơn bất kỳ người đàn ông nào nàng từng quen biết, hơn cả tội nghiệp Lãnh chúa Warburton (giờ đây nàng đã bắt đầu dùng cụm từ ân huệ này cho tước hiệu của ngài), Caspar Goodwood thể hiện ở nàng một nguồn năng lượng — và nàng đã sớm cảm nhận đó là một thứ quyền lực thuộc về chính bản chất của anh ta. Nó hoàn toàn không phải là vấn đề về những “lợi thế” của anh ta — mà là vấn đề về tinh thần ẩn hiện trong đôi mắt sáng quắc như ngọn lửa của một kẻ canh gác không bao giờ mệt mỏi bên cửa sổ. Nàng có thể thích hay không, nhưng anh ta vẫn cứ khăng khăng áp đặt bằng toàn bộ trọng lượng và sức mạnh của mình: ngay cả trong mối tương tác bình thường với anh ta, người ta cũng phải tính đến điều đó. Ý niệm về một sự tự do bị thu hẹp là điều vô cùng khó chịu đối với nàng vào lúc này, nhất là khi nàng vừa mới tạo một dấu ấn cá nhân cho sự độc lập của mình bằng cách nhìn thẳng vào món quà cá cược hậu hĩnh của Lãnh chúa Warburton mà vẫn quay lưng bước đi. Đôi khi Caspar Goodwood dường như tự xếp mình về phía định mệnh của nàng, trở thành sự kiện ngoan cố nhất mà nàng từng biết; những lúc ấy, nàng tự nhủ rằng mình có thể né tránh anh ta một thời gian, nhưng cuối cùng vẫn phải thỏa hiệp với anh ta — một sự thỏa hiệp chắc chắn sẽ có lợi cho chính anh ta. Thôi thúc của nàng là tận dụng những thứ giúp bản thân chống lại nghĩa vụ ấy; và thôi thúc này đã tác động mạnh mẽ đến sự háo hức chấp nhận lời mời của bà bác — lời mời đến với nàng vào lúc mà nàng cứ ngóng trông từng ngày được gặp ông Goodwood và rất đỗi vui mừng vì đã có sẵn câu trả lời cho điều mà nàng chắc chắn anh ta sẽ nói với mình. Khi nàng nói với anh ta ở Albany, vào buổi tối chuyến viếng thăm của bà Touchett, rằng cô không thể thảo luận những vấn đề hắc búa lúc bấy giờ, khi mà cô đang lóa mắt trước viễn cảnh mở ra quá đỗi lớn lao từ lời mời đến “châu Âu” của bà bác, anh ta đã tuyên bố rằng đó hoàn toàn không phải là câu trả lời; và giờ đây, để có được một câu trả lời tốt hơn, anh ta đang bám theo nàng vượt đại dương. Tự nhủ rằng anh ta là một thứ định mệnh lạnh lùng thì cũng xuôi tai đấy đối với một thiếu nữ mơ mộng, kẻ có thể xem nhẹ nhiều điều ở anh ta; nhưng độc giả lại có quyền được nhìn nhận một cách cận cảnh và rõ ràng hơn. Anh ta là con trai của một chủ xưởng dệt bông nổi tiếng ở Massachusetts — một quý ông đã tích lũy được khối tài sản đáng kể từ việc kinh doanh ngành này. Caspar hiện đang quản lý các nhà máy, với phán đoán và tính khí — bất chấp sự cạnh tranh khốc liệt và những năm tháng ế ẩm — vẫn giữ cho sự thịnh vượng của chúng không bị mai một. Anh ta nhận phần lớn nền giáo dục của mình tại Đại học Harvard, nơi anh ta nổi danh như một vận động viên thể dục và chèo thuyền hơn là một kẻ thu nhận kiến thức uyên bác. Về sau, anh ta nhận ra rằng trí tuệ tinh tế hơn cũng có thể nhảy vọt, chèo kéo và gồng mình — thậm chí, khi phá vỡ các kỷ lục, có thể tự thưởng cho mình những chiến tích hiếm có. Nhờ thế, anh ta đã khám phá ra ở bản thân một cái nhìn tinh tường đối với bí ẩn của cơ khí, và đã phát minh ra một cải tiến trong quy trình quay sợi bông hiện đang được sử dụng rộng rãi và mang tên anh ta. Bạn có thể từng thấy nó xuất hiện trên các tờ báo gắn liền với sáng chế hữu ích này; điều mà anh ta từng bảo đảm với Isabel bằng cách cho cô xem trên các cột báo của tờ New York Interviewer một bài viết tường tận về bằng sáng chế Goodwood — một bài viết không do cô Stackpole soạn thảo, dẫu cho cô ấy đã tỏ ra rất thân thiện với những mối quan tâm mang tính tình cảm của anh ta. Có những thứ rắc rối, gai góc mà anh ta lấy làm thích thú; anh ta thích tổ chức, đấu tranh, quản lý; anh ta có thể khiến mọi người làm theo ý chí của mình, tin tưởng vào mình, bước theo mình và minh oan cho mình. Đó chính là nghệ thuật, theo cách gọi của họ, là quản lý con người — ngoài ra, ở anh ta, nó còn dựa trên một hoài bão táo bạo nhưng đầy chiêm nghiệm. Những ai hiểu rõ đều ấn tượng rằng anh ta có thể làm được những chuyện lớn lao hơn là vận hành một nhà máy bông; chẳng có chút gì mang tính bông vải ở Caspar Goodwood cả, và bạn bè anh ta đều đinh ninh rằng thế nào rồi anh ta cũng sẽ để lại dấu ấn bằng những nét chữ to hơn ở một nơi nào đó. Nhưng ngặt nỗi, một điều gì đó lớn lao và hỗn độn, điều gì đó tăm tối và xấu xa sẽ phải hiệu triệu anh ta: xét cho cùng, anh ta không hề hòa hợp với sự bình yên tự mãn, lòng tham lam và thói vụ lợi tầm thường, một trật tự xã hội mà hơi thở sự sống chính là những lời quảng cáo nhan nhãn khắp nơi. Isabel lấy làm thích thú khi tin rằng anh ta có thể cưỡi trên một con chiến mã lồng lộn, lao vào tâm bão của một cuộc chiến tranh vĩ đại — một cuộc chiến giống như cuộc nội chiến từng phủ bóng đen lên tuổi thơ nhận thức của nàng và tuổi thanh xuân đang độ chín muồi của anh ta.

Dẫu sao thì nàng cũng thích ý tưởng anh ta là một kẻ khuấy động nhân tâm xét theo cả bản chất lẫn thực tế — thích điều đó hơn nhiều so với những điểm khác trong bản tính và diện mạo của anh ta. Nàng chẳng màng gì đến nhà máy bông của anh ta — bằng sáng chế Goodwood để lại sự thờ ơ lạnh lùng tuyệt đối trong trí tưởng tượng của nàng. Nàng không mong anh ta bớt đi dù chỉ một chút nam tính của mình, nhưng đôi khi nàng nghĩ anh ta sẽ dễ mến hơn biết bao nếu vẻ bề ngoài, chẳng hạn, có chút khác đi. Quá cằm của anh ta quá vuông vức, bạnh ra và vóc dáng thì quá thẳng thớm, cứng nhắc: những điều ấy gợi lên sự thiếu vắng vẻ hài hòa tự do với những nhịp điệu sâu thẳm của cuộc sống. Thêm vào đó, nàng còn giữ khoảng cách với một thói quen ăn mặc y nguyên một kiểu của anh ta; hình như không phải là anh ta cứ mặc mãi một bộ quần áo, bởi ngược lại, y phục của anh ta trông lúc nào cũng có vẻ hơi mới quá mức. Nhưng tất cả chúng dường như được cắt may từ một tấm vải; dáng dấp, chất liệu đều nhàm chán đến phát sầu. Nàng đã tự nhắc nhở bản thân hết lần này đến lần khác rằng đây chỉ là một sự phản đối ngớ ngẩn đối với một người có tầm quan trọng như thế; và rồi nàng lại tự sửa sai bằng cách nhủ rằng đó chỉ là một sự phản đối ngớ ngẩn nếu như nàng đang yêu anh ta. Nàng không yêu anh ta và do đó hoànquamàng có quyền chê bai những khuyết điểm nhỏ nhặt cũng như lớn lao của anh ta — mà khuyết điểm lớn lao sau này chính là cái tội chung chung là quá ư nghiêm nghị, hay đúng hơn, không phải vì bản thân sự nghiêm nghị, bởi người ta chẳng bao giờ là quá nghiêm nghị cả, mà chắc chắn là vì trông anh ta có vẻ như thế. Anh ta bộc lộ những ham muốn và mưu tính quá đỗi đơn giản và ngây thơ; khi ở một mình với anh ta, anh ta cứ huyên thuyên mãi về một chủ đề, còn khi có mặt người khác thì lại nói quá ít về mọi thứ. Thế nhưng cấu trúc cơ thể anh ta lại vô cùng vạm vỡ, sạch sẽ — đến mức nàng nhìn rõ các bộ phận khớp nối trên cơ thể anh ta chẳng khác nào đã từng thấy, trong các bảo tàng và tranh chân dung, những bộ phận khớp nối của các chiến binh mặc giáp — trên những tấm thép được khảm vàng đẹp đẽ. Thật là kỳ lạ: rốt cuộc thì đâu là mối liên kết hữu hình giữa ấn tượng của nàng và hành động của nàng? Caspar Goodwood chưa bao giờ trùng khớp với ý niệm của nàng về một con người đáng yêu, và nàng cho rằng đó là lý do tại sao anh ta lại khiến nàng xét nét đến cay nghiệt như vậy. Thế nhưng, khi Lãnh chúa Warburton — người không chỉ trùng khớp với ý niệm ấy, mà còn mở rộng thêm định nghĩa đó — cầu được nàng ưng thuận, nàng vẫn thấy mình không được thỏa mãn. Quả thực là rất kỳ lạ.

Cảm giác mâu thuẫn của bản thân không giúp ích gì cho việc trả lời bức thư của ông Goodwood, và Isabel quyết định cứ để mặc nó đó một thời gian không thèm đếm xỉa. Nếu anh ta đã quyết tâm đeo bám nàng thì phải chấp nhận hậu quả; đứng đầu trong số đó là việc anh ta bị bỏ mặc cho thấy rõ sự việc ấy chẳng thể làm nàng say mê chút nào khi anh ta lặn lội đến Gardencourt. Nàng đã phải đối mặt với sự quấy rầy của một kẻ bám đuôi tại chốn này rồi, và dù việc được tán thưởng ở những phương trời đối lập có thể thú vị đi nữa, thì việc tiếp đón cùng lúc hai kẻ si tình đầy nhiệt huyết lại là một sự thô lỗ, ngay cả trong trường hợp sự tiếp đón ấy cốt là để từ chối họ. Nàng không đáp lại ông Goodwood; nhưng ba ngày sau, nàng viết thư cho Lãnh chúa Warburton, và bức thư ấy thuộc về câu chuyện của chúng ta.

Lãnh chúa Warburton kính mến — Sau rất nhiều suy ngẫm kỹ lưỡng, cháu vẫn không thay đổi ý định về lời đề nghị mà ngài đã nhã ý đưa ra cho cháu hôm trước. Cháu không thể, thực sự và chân thành là không thể, coi ngài dưới lăng kính của một người bạn đồng hành trọn đời; hay nghĩ về tổ ấm của ngài — những tổ ấm khác nhau của ngài — là bến đỗ bình yên cho sự tồn tại của cháu. Những điều này không thể đem ra lý giải được, và cháu rất tha thiết khẩn cầu ngài đừng quay trở lại chủ đề mà chúng ta đã thảo luận đến cùng cực ấy. Chúng ta nhìn nhận cuộc sống từ góc độ riêng của mỗi người; đó là đặc quyền của những kẻ yếu đuối và khiêm nhường nhất trong chúng ta; và cháu sẽ không bao giờ có thể nhìn nhận cuộc đời mình theo cách mà ngài đã đề xuất. Xin ngài hãy xem đây là câu trả lời thỏa đáng, và đối xử công bằng với cháu bằng cách tin rằng cháu đã suy xét đề nghị của ngài với sự tôn trọng sâu sắc nhất. Với niềm kính trọng vô vàn ấy, cháu xin ký tên,

Isabel Archer.

Trong lúc người chấp bút bức thư này đang tự quyết định việc gửi đi thì Henrietta Stackpole lại ấp ủ một quyết định chẳng mảy may do dự. Cô mời Ralph Touchett cùng đi dạo trong vườn, và khi anh đồng ý với sự hăng hái dường như luôn minh chứng cho những kỳ vọng lớn lao của mình, cô thông báo rằng cô có một ân huệ muốn nhờ anh. Phải thừa nhận rằng nghe đến thông tin này, chàng trai đã chùng bước; bởi chúng ta biết rằng cô Stackpole từng gây ấn tượng là kẻ hay lấn lướt khi nắm được ưu thế. Tuy nhiên, sự hoảng hốt ấy là vô căn cứ; bởi anh vừa mù mờ về mức độ thiếu tế nhị của cô lại vừa chẳng được báo trước về độ sâu thẳm của nó, thế nên anh vẫn đưa ra những lời lẽ lịch thiệp bày tỏ mong muốn được giúp đỡ cô. Anh sợ cô và chẳng mấy chốc đã nói thẳng điều đó với cô. “Khi cô nhìn tôi theo một cách nào đó, đầu gối tôi đánh lô tô vào nhau, các giác quan bay biến đâu mất; tôi ngập tràn trong sự run rẩy và chỉ cầu xin có được sức mạnh để thi hành mệnh lệnh của cô. Cô sở hữu một phong thái mà tôi chưa từng bắt gặp ở bất kỳ người phụ nữ nào.”

“Ừ,” Henrietta vui vẻ đáp, “nếu trước đây tôi chưa biết rằng anh đang tìm cách làm nhục tôi bằng cách nào đó thì giờ tôi đã rõ. Tất nhiên tôi là một con mồi dễ dớp — tôi lớn lên với những phong tục và ý tưởng hoàn toàn khác biệt. Tôi không quen với những tiêu chuẩn tùy tiện của các anh, và ở Mỹ chưa từng có ai nói chuyện với tôi như cách anh vừa làm. Nếu một quý ông trò chuyện với tôi ở bên đó mà ăn nói như thế thì tôi chẳng biết phải đối phó ra sao. Chúng tôi đón nhận mọi thứ tự nhiên hơn ở trển, và suy cho cùng, chúng tôi đơn giản hơn rất nhiều. Tôi thừa nhận điều đó; bản thân tôi rất đơn giản. Tất nhiên nếu anh chọn cách cười vào mặt tôi vì điều đó thì cứ tự nhiên; nhưng nhìn chung tôi thà làm chính mình còn hơn làm anh. Tôi hoàn toàn mãn nguyện khi được là chính mình; tôi chẳng muốn thay đổi gì sất. Có khối kẻ biết trân trọng tôi đúng như con người tôi hiện tại. Đúng là bọn họ đều là những người Mỹ tự do, tươi tắn và phóng khoáng!” Dạo gần đây Henrietta đã nhiễm cái giọng điệu ngây thơ vô số tội và sự nhún nhường rộng lượng. “Tôi muốn anh giúp tôi một chút,” cô tiếp tục. “Tôi chẳng mảy điều xem anh có thấy tôi buồn cười trong lúc làm việc đó hay không; hoặc đúng hơn, tôi hoàn toàn sẵn lòng để sự buồn cười của anh trở thành phần thưởng cho anh. Tôi muốn anh giúp tôi một tay về chuyện của Isabel.”

“Cô ấy làm hại gì cô à?” Ralph hỏi.

“Nếu có thì tôi đã chẳng bận lòng, và tôi cũng chẳng đời nào thèm mách anh. Điều tôi sợ là cô ấy sẽ tự hại chính mình cơ.”

“Tôi nghĩ điều đó hoàn toàn có thể xảy ra,” Ralph đáp.

Người bạn đồng hành của anh khựng lại trên lối đi trong vườn, đăm đăm nhìn anh bằng ánh mắt có lẽ đã làm anh mất hết can đảm. “Cả điều đó cũng làm anh thấy buồn cười nữa phải không. Cái cách anh nói chuyện kìa! Tôi chưa từng thấy ai hờ hững đến thế.”

“Với Isabel á? Ồ, không phải thế đâu!”

“Thôi đi, hy vọng là anh không đem lòng yêu cô ấy đấy nhé.”

“Sao lại thế được, khi mà tôi đã đem lòng yêu một Người khác rồi cơ chứ?”

“Anh đang yêu chính mình đấy, đó mới là Người khác!” Cô Stackpole tuyên bố. “Cầu trời cho anh được nhờ! Nhưng nếu có đời nào trong đời anh muốn trở nên nghiêm túc thì đây là cơ hội; và nếu anh thực sự quan tâm đến người em họ của mình thì đây chính là dịp để chứng minh điều đó. Tôi không mong anh hiểu nổi cô ấy; đòi hỏi thế thì quá đáng lắm. Nhưng anh chẳng cần phải làm thế để ban ơn cho tôi đâu. Tôi sẽ cung cấp phần trí tuệ cần thiết.”

“Tôi cực kỳ thích thú đấy!” Ralph kêu lên. “Tôi sẽ làm Caliban còn cô sẽ là Ariel.”

“Anh chẳng giống Caliban tẹo nào cả, bởi anh là kẻ lọc lõi, còn Caliban thì không. Nhưng tôi không bàn về các nhân vật tưởng tượng; tôi đang nói về Isabel. Isabel là một thực thể vô cùng chân thực. Điều tôi muốn nói với anh là tôi thấy cô ấy thay đổi đến đáng sợ.”

“Ý cô là từ khi cô đến đây á?”

“Từ khi tôi đến và cả trước khi tôi đến nữa. Cô ấy không còn là con người từng xinh đẹp tuyệt trần ngày trước.”

“Giống như hồi ở Mỹ ấy hả?”

“Đúng vậy, ở Mỹ. Tôi đoán anh biết cô ấy xuất thân từ đâu rồi đấy. Cô ấy không tránh khỏi điều đó, nhưng sự thật là thế.”

“Cô muốn biến cô ấy trở lại như xưa chứ?”

“Tất nhiên rồi, và tôi muốn anh giúp tôi một tay.”

“Chà,” Ralph nói, “tôi chỉ là Caliban thôi; tôi có phải Prospero đâu.”

“Anh đủ là Prospero để biến cô ấy thành ra thế này. Anh đã tác động lên Isabel Archer từ khi cô ấy đặt chân đến đây đấy, anh Touchett ạ.”

“Tôi á, cô Stackpole thân mến? Không bao giờ có chuyện đó. Isabel Archer mới là người tác động lên tôi — vâng; cô ấy tác động đến tất cả mọi người. Còn tôi thì hoàn toàn thụ động.”

“Thế thì anh thụ động quá mức rồi đấy. Tốt hơn là anh nên động đậy và cẩn thận đi. Isabel đang thay đổi từng ngày; cô ấy đang trôi dạt — trôi thẳng ra biển khơi rồi kìa. Tôi đã theo dõi cô ấy và tôi thấy rõ điều đó. Cô ấy không còn là cô thiếu nữ Mỹ rạng rỡ ngày nào. Cô ấy đang tiếp nhận những quan điểm khác, một sắc thái khác, và quay lưng lại với những lý tưởng thuở trước của mình. Tôi muốn cứu vãn những lý tưởng ấy, anh Touchett, và đó là lúc anh ra tay.”

“Chắc không phải ra tay với tư cách là một lý tưởng chứ?”

“Ồ, tôi mong là không,” Henrietta nhanh chóng đáp. “Trong thâm tâm tôi có một nỗi sợ rằng cô ấy sắp sửa kết hôn với một trong mấy gã người châu Âu chết tiệt này, và tôi muốn ngăn chặn điều đó.”

“À, tôi hiểu rồi,” Ralph kêu lên; “và để ngăn chặn việc đó, cô muốn tôi nhảy vào và cưới cô ấy chắc?”

“Không hẳn thế đâu; phương thuốc ấy tệ hại chẳng kém gì căn bệnh, bởi anh chính là hiện thân điển hình, là gã người châu Âu chết tiệt mà tôi muốn giải cứu cô ấy khỏi nanh vuốt. Không; tôi muốn anh quan tâm đến một người khác — một chàng trai từng được cô ấy hết lòng khuyến khích nhưng giờ đây lại bị cô ấy xem là chưa đủ tốt. Anh ấy là một người đàn ông vô cùng vĩ đại đồng thời là một người bạn rất thân của tôi, và tôi thực sự rất mong anh hãy mời cậu ấy đến đây chơi một chuyến.”

Ralph vô cùng bối rối trước lời thỉnh cầu này, và có lẽ việc anh không ngắm nhìn nó dưới ánh sáng đơn giản nhất ngay từ đầu chính là vết nhơ cho sự trong sáng trong tâm hồn anh. Trong mắt anh, nó mang một vẻ xoắn xuýt, khúc chiết, và cái tật của anh là không dám chắc liệu trên đời này có thứ gì thực sự trong sáng như thỉnh cầu có vẻ ngây thơ này của cô Stackpole hay không. Việc một người phụ nữ đòi hỏi một quý ông mà cô miêu tả là người bạn vô cùng thân thiết của mình phải được tạo cơ hội để lấy lòng một thiếu nữ khác — một thiếu nữ có tâm trí đã trôi dạt đi nơi khác và sở hữu sức hút lớn hơn — đây là một sự phi lý nhất thời thách thức mọi tài năng diễn giải của anh. Đọc hiểu ngầm giữa các dòng chữ dễ dàng hơn là tuân theo văn bản, và việc cho rằng cô Stackpole muốn mời vị quý ông kia đến Gardencourt vì lợi ích riêng của chính cô ta không phải là dấu hiệu của một tâm hồn thô tục mà là một tâm hồn đang lúng túng. Tuy nhiên, Ralph đã được cứu rỗi khỏi hành vi thô tục có thể châm chước ấy, và anh được cứu bởi một sức mạnh mà tôi chỉ có thể gọi là nguồn cảm hứng. Không có thêm bất kỳ ánh sáng soi rọi bên ngoài nào về vấn đề này ngoài những gì anh đã nắm giữ, anh đột ngột đạt được niềm xác tín rằng việc gán cho bất kỳ hành động nào của nữ phóng viên tờ Interviewer một động cơ bất chính sẽ là một sự bất công tột độ. Niềm xác tín ấy thấm sâu vào tâm trí anh với tốc độ cực nhanh; nó có lẽ được nhen nhóm bởi ánh hào quang thuần khiết từ cái nhìn bất động của cô gái trẻ. Anh thách thức lại ánh nhìn ấy một thoáng trong vô thức, nén lại khuông mặt cau có như người ta vẫn thường cau có khi đứng trước những thiên thể lớn lao hơn. “Vị quý ông mà cô đang nhắc đến là ai vậy?”

“Anh Caspar Goodwood — ở Boston. Cậu ấy đã cực kỳ ân cần với Isabel — tận tụy với cô ấy hết mức có thể. Cậu ấy đã theo cô ấy ra tận đây và hiện đang ở London. Tôi không rõ địa chỉ, nhưng tôi đoán mình có thể xin được.”

“Tôi chưa bao giờ nghe nói về anh ta cả,” Ralph nói.

“Chà, tôi cho là anh đâu có nghe qua tên của tất cả mọi người trên đời. Tôi không tin là cậu ta từng nghe nói về anh; nhưng đó chẳng phải là lý do khiến Isabel không thể cưới cậu ta.”

Ralph bật cười nhẹ nhàng và mập mờ. “Cô có niềm đam mê cuồng nhiệt với việc mai mối thiên hạ nhỉ! Cô còn nhớ cách cô muốn gả tôi cho ai đó hôm trước không?”

“Tôi qua cái thời đó rồi. Anh chẳng biết cách tiếp nhận những ý tưởng kiểu đó gì cả. Tuy nhiên, anh Goodwood thì có; và đó là điểm tôi thích ở cậu ta. Cậu ta là một người tuyệt vời và là một quý ông hoàn hảo, Isabel thừa biết điều đó.”

“Cô ấy có mê mệt anh ta lắm không?”

“Nếu không thì cô ấy phải thế chứ. Cậu ta cứ gọi là quấn lấy cô ấy không rời.”

“Và cô muốn tôi mời cậu ta đến đây,” Ralph trầm ngâm nói.

“Đó sẽ là một hành động hiếu khách đích thực.”

“Caspar Goodwood,” Ralph tiếp lời—“cái tên nghe khá ấn tượng đấy.”

“Tôi chẳng thèm quan tâm đến tên họ của cậu ta. Dù có là Ezekiel Jenkins đi chăng nữa thì tôi vẫn nói vậy thôi. Cậu ta là người đàn ông duy nhất tôi từng gặp mà tôi thấy xứng đáng với Isabel.”

“Cô đúng là một người bạn hết lòng,” Ralph nhận xét.

“Tất nhiên rồi. Nếu anh nói thế để mỉa mai tôi thì tôi mặc thây anh.”

“Tôi đâu có nói thế để mỉa mai cô; tôi vô cùng ấn tượng đấy chứ.”

“Anh ngày càng châm chúng hơn xưa đấy, nhưng tôi khuyên anh đừng nên chế nhạo anh Goodwood.”

“Tôi bảo đảm là mình rất nghiêm túc; cô phải hiểu điều đó chứ,” Ralph nói.

Lát sau, người bạn đồng hành của anh đã hiểu ra. “Tôi tin là anh thật đấy; giờ thì anh lại đâm ra quá ư nghiêm túc rồi đấy.”

“Cô thật khó chiều quá đi mất.”

“Ôi, anh nghiêm túc thật đấy chứ. Anh sẽ không mời anh Goodwood tới đâu.”

“Tôi chưa biết chừng,” Ralph nói. “Tôi có khả năng làm những chuyện kỳ quặc lắm chứ bộ. Kể cho tôi nghe một chút về anh Goodwood đi. Anh ta trông thế nào?”

“Cậu ta hoàn toàn trái ngược với anh. Cậu ta là chủ một xưởng dệt bông; một xưởng rất lớn và tuyệt vời.”

“Cậu ta có phong thái nhã nhặn không?” Ralph hỏi.

“Phong thái tuyệt vời — theo phong cách Mỹ.”

“Cậu ta có phải là một thành viên dễ chịu trong vòng tròn nhỏ của chúng ta không?”

“Tôi không nghĩ cậu ta quan tâm mấy đến cái vòng tròn nhỏ của các anh đâu. Cậu ta sẽ chỉ tập trung vào Isabel thôi.”

“Và người em họ của tôi sẽ thấy thế nào nhỉ?”

“Rất có thể là chẳng thích chút nào. Nhưng điều đó sẽ tốt cho cô ấy. Nó sẽ kéo những suy nghĩ của cô ấy trở lại.”

“Kéo trở lại — từ đâu cơ chứ?”

“Từ những xứ sở xa xôi và những nơi chốn bất tự nhiên khác. Ba tháng trước, cô ấy đã cho anh Goodwood mọi lý do để đinh ninh rằng cậu ta được cô ấy chấp thuận, và việc quay lưng với một người bạn thực sự chỉ vì đã thay đổi cảnh sắc là điều không xứng tầm với Isabel. Tôi cũng đã đổi cảnh sắc rồi đấy thôi, và hiệu ứng của nó là khiến tôi càng thêm yêu quý những gắn bó cũ kỹ của mình hơn bao giờ hết. Tôi tin chắc rằng Isabel càng sớm quay trở lại cảnh sắc cũ ngày nào thì càng tốt ngày nấy. Tôi hiểu cô ấy đủ để biết rằng cô ấy sẽ chẳng bao giờ thực sự hạnh phúc khi ở lại chốn này, và tôi muốn cô ấy thiết lập một mối dây liên kết vững chắc mang đậm chất Mỹ để làm thứ chất bảo quản.”

“Có lẽ nào cô đang hơi vội vàng quá không?” Ralph gặng hỏi. “Cô không nghĩ rằng mình nên cho cô ấy thêm một cơ hội ở xứ sở sương mù tội nghiệp này sao?”

“Cơ hội để hủy hoại tuổi thanh xuân rạng rỡ của cô ấy á? Chẳng bao giờ là quá vội vàng khi cứu một sinh mạng trân quý khỏi cảnh chết đuối cả.”

“Theo như tôi hiểu thì,” Ralph nói, “cô muốn tôi đẩy anh Goodwood ngã xuống nước theo cô ấy. Cô có biết rằng,” anh nói thêm, “tôi chưa từng nghe cô ấy nhắc đến tên anh ta lấy một lần không?”

Henrietta nở một nụ cười rạng rỡ. “Tôi nghe mà thấy mừng khôn tả; điều đó chứng tỏ cô ấy nghĩ về cậu ta nhiều đến nhường nào.”

Ralph có vẻ đồng tình rằng điều này có lý, và anh chìm vào suy nghĩ trong khi người bạn đồng hành liếc nhìn anh đầy dò xét. “Nếu tôi mời anh Goodwood,” cuối cùng anh cất lời, “thì đó sẽ là để cãi nhau với cậu ta đấy.”

“Đừng làm thế; cậu ta sẽ chứng tỏ mình là kẻ cao tay hơn đấy.”

“Đúng là cô đang cố hết sức để làm tôi ghét anh ta rồi đấy! Tôi thực sự không nghĩ mình có thể mời cậu ta đâu. Tôi sợ mình sẽ thô lỗ với cậu ta mất.”

“Tùy anh thôi,” Henrietta đáp gọn lỏn. “Tôi cứ tưởng anh mới chính là kẻ đang yêu cô ấy chứ.”

“Cô thực sự tin là vậy sao?” chàng trai nhướng mày hỏi.

“Đó là câu nói tự nhiên nhất mà tôi từng nghe anh thốt ra đấy! Tất nhiên là tôi tin rồi,” cô Stackpole tinh ranh đáp.

“Thôi được,” Ralph kết luận, “để chứng minh cho cô thấy rằng mình đã lầm, tôi sẽ mời anh ta. Tất nhiên đó phải là với tư cách là bạn của cô.”

“Cậu ta sẽ không đến với tư cách là bạn của tôi đâu; và anh cũng chẳng đời nào mời cậu ta để chứng minh cho tôi thấy tôi đã lầm — mà là để chứng minh điều đó với chính anh!”

Những lời nói sau cùng này của cô Stackpole (khiến cả hai sau đó đường ai nấy bước) chứa đựng một lượng sự thật nhất định mà Ralph Touchett buộc phải thừa nhận; nhưng nó đã làm giảm bớt đi phần nào sự sắc bén của nhận thức ấy đến mức, bất chấp việc anh linh cảm rằng giữ lời hứa có lẽ sẽ còn kém khôn ngoan hơn là nuốt lời, anh vẫn viết cho anh Goodwood một tấm thiệp dài sáu dòng, bày tỏ niềm vui sướng mà ông Touchett lớn sẽ có được nếu cậu tham gia vào bữa tiệc nhỏ tại Gardencourt, nơi cô Stackpole là một thành viên quý giá. Sau khi gửi thư (nhờ chuyển qua một chủ ngân hàng do Henrietta gợi ý), anh chờ đợi trong ít nhiều phập phồng lo lắng. Đây là lần đầu tiên anh nghe danh nhân vật mới mẻ và đáng gờm này; bởi khi người mẹ thông báo lúc mới đến rằng có chuyện đồn đại về việc cô con gái có một “kẻ ngưỡng mộ” ở quê nhà, ý tưởng đó có vẻ thiếu thực tế và anh đã chẳng thèm gặng hỏi những câu trả lời vốn chỉ đem lại sự mơ hồ hoặc khó chịu. Thế nhưng giờ đây, sự ngưỡng mộ thuần khiết mà người em họ của anh là đối tượng đã trở nên cụ thể hơn; nó mang hình hài của một gã thanh niên đã bám theo cô tới London, kẻ có cổ phần trong một xưởng dệt bông và sở hữu phong thái lịch lãm nhất theo kiểu Mỹ. Ralph có hai giả thuyết về kẻ phá bĩnh này. Hoặc niềm đam mê của anh ta chỉ là một thứ hư cấu tình cảm của cô Stackpole (giữa phụ nữ luôn tồn tại một thứ sự ngầm hiểu bẩm sinh xuất phát từ tinh thần đoàn kết giới tính, rằng họ sẽ phát hiện hoặc bịa đặt ra những gã nhân tình cho nhau), trong trường hợp đó thì anh ta chẳng có gì đáng sợ và có lẽ sẽ từ chối lời mời; hoặc là anh ta sẽ nhận lời và trong kịch bản này sẽ chứng tỏ bản thân là một sinh vật quá vô lý để đáng được quan tâm thêm nữa. Vế sau trong lý luận của Ralph có vẻ mâu thuẫn; nhưng nó thể hiện niềm xác tín của anh rằng nếu anh Goodwood quan tâm đến Isabel theo cách thức nghiêm túc mà cô Stackpole đã mô tả, anh ta sẽ chẳng mỉm mai xuất hiện tại Gardencourt theo trát đòi hầu tòa từ người phụ nữ sau. “Dựa theo giả định này,” Ralph tự nhủ, “anh ta hẳn phải coi cô ta như một cái gai trên cành hồng của mình; và với tư cách là một kẻ trung gian, anh ta hẳn phải thấy cô ta thiếu sự tế nhị.”

Hai ngày sau khi gửi lời mời, anh nhận được một lá thư cực kỳ ngắn gọn từ Caspar Goodwood, bày tỏ lời cảm ơn, lấy làm tiếc vì những bận rộn khác khiến chuyến viếng thăm Gardencourt trở thành bất khả thi và gửi lời hỏi thăm trân trọng đến cô Stackpole. Ralph trao lại bức thư cho Henrietta, và sau khi đọc xong, cô kêu lên: “Chà, tôi chưa từng nghe thấy chuyện nào cứng nhắc đến thế!”

“Tôi e rằng cậu ta không mấy bận tâm đến cô em họ của tôi như cô tưởng tượng đâu,” Ralph nhận xét.

“Không, không phải thế đâu; đó là một thứ động cơ thâm thúy nào khác. Bản tính của cậu ta rất sâu sắc. Nhưng tôi quyết tâm phải đào cho ra gốc rễ, và tôi sẽ viết thư chất vấn xem ý cậu ta là gì.”

Việc anh ta từ chối thiện ý của Ralph mang lại một sự hoang mang mơ hồ; kể từ khoảnh khắc anh ta khước từ việc đến Gardencourt, người bạn của chúng ta bắt đầu coi trọng anh ta hơn. Anh tự hỏi việc những kẻ ngưỡng mộ Isabel là bọn cướp biển hay lũ chần chừ thì có ý nghĩa gì với mình; bọn họ đâu phải đối thủ cạnh tranh của anh và hoàn toàn được chào đón để bộc lộ hết thiên bẩm của mình. Dù vậy, anh vẫn cảm thấy vô cùng tò mò về kết quả từ lời hứa hẹn tra khảo nguyên nhân sự cứng nhắc của anh Goodwood từ cô Stackpole — một sự tò mò tạm thời chưa được thỏa mãn, bởi khi anh gặng hỏi cô ba ngày sau đó xem cô đã viết thư ra London chưa, cô đành ngậm ngùi thừa nhận rằng mình đã viết hoài công vô ích. Anh Goodwood chẳng thèm hồi đáp.

“Tôi đoán là cậu ta đang nghiền ngẫm lại,” cô nói; “cậu ta suy tính mọi thứ thấu đáo lắm; thực ra cậu ta không hề bốc đồng chút nào đâu. Nhưng tôi vốn quen với việc những lá thư của mình được đáp lời ngay trong ngày.” Lát sau, dù thế nào đi nữa, cô vẫn đề nghị Isabel cùng mình làm một chuyến du ngoạn tới London. “Nếu phải nói thật,” cô nhận xét, “tôi chẳng thấy có mấy thứ để ngắm nghía ở chốn này, và tôi cũng nghĩ là chị chẳng khá khẩm hơn đâu. Thậm chí tôi còn chưa được thấy vị quý tộc kia — tên gì ấy nhỉ? — Lãnh chúa Washburton. Trông ông ta có vẻ mặc kệ chị thì phải.”

“Ngày mai Lãnh chúa Warburton sẽ tới, tôi vô tình được biết điều đó,” người bạn của cô đáp lại, người vừa nhận được một bức thư từ vị chủ nhân của Lockleigh hồi âm cho bức thư chính cô gửi đi. “Cô sẽ có mọi cơ hội để lột trần tâm can ông ta đấy.”

“Chà, ông ta có thể viết được một bức thư, nhưng một bức thư bõ bèn gì khi cô muốn viết tận năm mươi bức? Tôi đã miêu tả hết cảnh trí vùng này rồi ca tụng đủ thứ mụ già và lừa ngựa rồi đấy. Chị muốn nói gì thì nói, cảnh trí chẳng thể làm nên một bức thư tràn trề sức sống đâu. Tôi phải quay lại London và thu lượm dăm ba ấn tượng về đời thực mới được. Tôi ở đó vỏn vẹn ba ngày trước khi rời đi, và khoảng thời gian đó hầu như chẳng đủ để bắt nhịp.”

Vì Isabel, trong hành trình từ New York đến Gardencourt, còn ngắm nghía thủ đô nước Anh ít ỏi hơn cả thế, nên đề xuất cùng nhau làm một chuyến du ngoạn thưởng ngoạn của Henrietta có vẻ là một ý kiến vô cùng hay ho. Ý tưởng này khiến Isabel thấy vô cùng thích thú; nàng rất tò mò về những chi tiết dày dặn của London, nơi từ lâu đã hiện lên trong trí tưởng tượng của nàng thật lớn lao và phong phú. Cả hai cùng nhau bàn tính những kế hoạch và chìm đắm trong những viễn cảnh về những giờ phút lãng mạn. Họ sẽ ở lại một quán trọ cổ kính đẹp như tranh vẽ — một trong những quán trọ được miêu tả bởi Dickens — và đi dạo khắp thị trấn trên những cỗ xe hansom tuyệt vời đó. Henrietta là một phụ nữ văn chương, và lợi thế lớn nhất của việc làm một phụ nữ văn chương là bạn có thể đi đến bất cứ đâu và làm bất cứ điều gì. Họ sẽ ăn tối tại một quán cà phê rồi sau đó đi xem kịch; họ sẽ thường xuyên lui tới Tu viện Westminster cùng Bảo tảng Anh và tìm xem Bác sĩ Johnson, Goldsmith cùng Addison từng sinh sống ở đâu. Isabel đâm ra hăng hái và chẳng mấy chốc đã hé lộ viễn cảnh tươi sáng ấy cho Ralph, người đã phá lên cười nức nẻ — một tiếng cười chẳng mấy thể hiện được sự đồng cảm mà nàng hằng mong muốn.

“Đó là một kế hoạch tuyệt vời đấy chứ,” anh nói. “Tôi khuyên cô nên đến quán Duke’s Head ở Covent Garden, một nơi chốn thoải mái, bình dân và cổ kính, còn tôi sẽ nhờ người ghi danh cô vào câu lạc bộ của tôi.”

“Ý anh là nó không đúng phép tắc hả?” Isabel hỏi. “Trời ạ, ở đây chẳng có gì là đúng phép tắc hay sao? Đi với Henrietta thì chắc chắn tôi có thể đi bất cứ đâu; cô ấy không bị bó buộc bởi kiểu cách đó đâu. Cô ấy đã đi du lịch khắp đại lục châu Mỹ và ít nhất cũng có thể tự tìm đường trên hòn đảo bé nhỏ này vào lúc này đây.”